أحكام القانون

مادده‌ی دووه‌م: به‌رێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانی به‌رگریی شارستانی دووباره‌ به‌ وه‌زاره‌تی ناوخۆوه‌ ده‌به‌سترێنه‌وه‌و ده‌كه‌ونه‌وه‌ ناو پێكهاته‌كانی ئه‌و وه‌زاره‌ته‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م: له‌سه‌ر لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانی هه‌رێمه‌: یه‌كه‌م: كار له‌ پێناو بووژاندنه‌وه‌ی گوندا بكه‌ن و به‌پێی سیاسه‌تێكی ئیستراتیژی هاوكاری له‌گەڵ وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌ندیداره‌كاندا بكه‌ن و جوتیار هانی كۆچی پێچه‌وانه‌وه‌ به‌ره‌و گوند بده‌ن. دووه‌م: جوتیاران هۆشیار بكرێنه‌وه‌و به‌ره‌و به‌كارهێنانی زه‌وی به‌ باشترین شێوه‌ رێنمایی بكرێن. سێیه‌م: بۆ دابین كردنی ئاوی ئاودان له‌ حاڵه‌تی نه‌هاتی ووشكه‌ ساڵیدا به‌ربه‌ستی خۆلین و ده‌ریاچه‌ی سروشتی دروست بكرێن. چواره‌م: كردنه‌وه‌و په‌ره‌پێدان و قیرتاوكردنی رێگاو بان بۆ ئه‌وه‌ی جوتیاران به‌ ئاسانی به‌ باخه‌كانیان بگه‌ن و بۆ بازاڕكاری به‌روبوومه‌كانیشیان یارمه‌تی بدرێن. پێنجه‌م: پیشه‌سازی گۆڕانكاری و ته‌واوكه‌ر(الصناعه‌ التحویلیه‌ أو التكمیلیه‌) هانبدرێت كه‌ پشت به‌ به‌روبوومی كشتوكاڵی خۆماڵی ده‌به‌ستێت. شه‌شه‌م: به‌شداری له‌ دابین كردنی ئه‌و پێداویستییه‌ پێویستیانه‌ بكرێ كه‌ كه‌فائه‌تی به‌رزیان له‌ به‌رهه‌مهێناندا هه‌یه‌و پشتگیری بكرێن. حه‌وته‌م: رێكخستنی كرده‌وه‌كانی بازاڕكاری ناوه‌خۆو ده‌ره‌كی به‌پێی نه‌خشه‌یه‌كی به‌رنامه‌ بۆ داڕێژراو له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی كشتوكالأ، به‌ هه‌هاهه‌نگی له‌گه‌لأ هه‌ردوو وه‌زاره‌تی بازرگانی و دارایی وئابووری له‌ باری رێكخستن و كۆنتڕۆلأ كردنی هێنانی ئه‌و به‌روبوومانه‌ی كه‌ هاوشێوه‌ی ئه‌وانه‌ی هه‌رێمن. هه‌شته‌م: دروست كردنی عه‌مباری ساردكه‌رو به‌فرگر(المبرده‌ والمجمده‌) له‌ هه‌رێمدا هانبدرێن. نۆیه‌م:كار له‌ پێناو قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی خاوه‌ن شینایی و پڕۆژه‌ كشتوكاڵییه‌كان بكرێت، له‌ حاڵه‌تی له‌ ناوچوون یا زیان پێ گه‌یاندنیان له‌ ئه‌نجامی كاره‌ساتی سروشتی یاخود هێزێكی له‌ راده‌به‌ده‌ر. ده‌یه‌م: به‌شداری كردن له‌ زیادكردنی رووبه‌ری زه‌وی به‌راو ودابین كردنی ئه‌و ئامێرانه‌ش كه‌ له‌ به‌كارهێنانی پاشكه‌وت كردنی ئاودا به‌كاردێن. یانزده‌م: له‌ رێگای قه‌رزدان و ئاسانكاری بانكییه‌وه‌ به‌شداری له‌ دروست كردنی سه‌رمایه‌ی پڕۆژه‌ كشتوكاڵییه‌كانی وه‌به‌رهێنه‌ره‌ نیشتمانییه‌كان بكرێ. دوازده‌م: پشتگیری به‌روبوومه‌ ستراتیژییه‌كان بكرێ. سیانزده‌م: فه‌رمانبه‌ره‌ كشتوكاڵییه‌كان وه‌ك سه‌رپه‌رشت به‌سه‌ر پڕۆژه‌ كشتوكاڵییه‌كانه‌وه‌ دابمه‌زرێن، له‌وانه‌ی كه‌ بڕوانامه‌ی زانستی كشتوكاڵییان به‌ده‌ست هێناوه‌، به‌ خاوه‌ن بڕوانامه‌ی دواناوه‌ندیی كشتوكاڵییه‌وه‌ تا به‌رزترین ئاستی زانستی كشتوكاڵی.

مادده‌ی پێنجه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر كارگه‌ و سه‌نعه‌تگاكان. له‌وانه‌ی كه‌به‌روبوومی كشتوكاڵ، وه‌ك كه‌ره‌سته‌ی خاو له‌ سه‌نعه‌تی كشتوكاڵیدا به‌كارده‌هێنن، كه‌ره‌سته‌ی خۆماڵی ئه‌گه‌ر فه‌راهه‌م ببێت به‌كاربهێنن.

مادده‌ی چواره‌م: پارێزگار دوای وه‌رگرتنی رای به‌رێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كشتوكاڵ له‌ پارێزگادا لیژنه‌ی تایبه‌ت بۆ چاودێری وبه‌دواداچوونی جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ پێك ده‌هێنێ، ئه‌مه‌ش به‌پێی چه‌ند رێنماییه‌ك كه‌ وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ له‌ هه‌رێمدا ده‌ری ده‌كات.

ماده‌ی یه‌كه‌م: سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم دیوانێكی ده‌بێت به‌ناوی (دیوانی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان) كه‌ خاوه‌ن كه‌سایه‌تی مه‌عنه‌ویه‌و ئه‌م ئه‌ركانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌: یه‌كه‌م: سه‌رپه‌رشتی كردنی فه‌رمانگه‌كانی دیوان. دووه‌م: رێكخستنی په‌یوه‌ندی له‌نێوان سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم وسه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردستان- عیراق وسه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان- عیراق. سێیه‌م: رێكخستنی په‌یوه‌ندی له‌نێوان سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و ده‌سه‌ڵاته‌كانی عیراقی فیدراڵ. چواره‌م: رێكخستنی چالاكی و په‌یوه‌ندییه‌كانی سه‌رۆكی هه‌رێم له‌ ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان.

مادده‌ی چوارده‌: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان) دا ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی بیست: ئه‌نجومه‌نی ده‌زگا بۆی هه‌یه‌، به‌بێ ئه‌وه‌ی پابه‌ندبێت به‌ حوكمه‌كانی یاسا ژماره‌ (32)ی ساڵی 1986 (یاسای فرۆشتن و به‌كرێدانی موڵك و ماڵی ده‌وڵه‌ت)ه‌وه‌، هه‌موو جۆره‌ زه‌وی و زارو عیقارێ به‌پێی رێنماییگه‌لێ كه‌ سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌ریده‌هێنێ به‌كرێ بدات و به‌كرێ بگرێ و بیكڕێ و بیفرۆشێ.

مادده‌ی بیست و یه‌ك: ته‌نیا ئه‌م ده‌زگایه‌ بۆی هه‌یه‌ به‌ده‌ر له‌ حوكمه‌كانی یاسا ژماره‌ (25)ی ساڵی 1959ی ناوه‌ بازرگانیه‌كان، ناو له‌ ئوتێل و مونشه‌ئه‌ گه‌شتیاریه‌كانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق بێت و، پێویسته‌ له‌سه‌ر لایه‌نه‌ پێوه‌ندیداره‌كانیش له‌ پێدان و تازه‌كردنه‌وه‌و ئیلغاكردنی ئیجازه‌گه‌لی فرۆشتنی خواردنه‌وه‌ی سه‌رمه‌ستیدا موافه‌قه‌تی ئه‌م ده‌زگایه‌ وه‌ربگرن.

مادده‌ی حه‌وته‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یان بڕیارێكی ناكۆك له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكرێت.

مادده‌ی هه‌شته‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ولایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی حه‌وته‌م: وه‌زیری كشتوكاڵ بۆی هه‌یه‌ ڕێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبه‌جێكردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربچوێنێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م: زه‌وی كشتوكاڵ و رووه‌ك و باخ و دارستان و له‌ وه‌رگاو سامانی ئاژه‌لأ وبه‌روبوومه‌كانی و سه‌رچاوه‌كانی ئاو وئامرازه‌كانی به‌رهه‌مهێنانی كشتوكالأ سامانی نیشتمانین، پێویسته‌ خاوه‌ن و په‌یوه‌ندیداره‌كانیشیان به‌پێی پلان و به‌رنامه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كانی هه‌رێم وه‌به‌ریان بهێنن و چاودێرییان بكه‌ن و، په‌ره‌یان پێبده‌ن و رێگا به‌ هیچ شتێك نه‌ده‌ن ببێته‌ مایه‌ی له‌ناوچوون و زیان لێدانیان.

مادده‌ی سێیه‌م: ئامانجی ئه‌نجومه‌ن ئه‌مانه‌یه‌ كه‌ دادێن: یه‌كه‌م: به‌رز كردنه‌وه‌ی ئاستی وه‌زیفه‌ی گشتی و په‌ره‌پێدانی راژه‌ی گشتی و ده‌سته‌به‌ر كردنی ده‌رفه‌تی یه‌كسان و مسۆگه‌ر كردنی بنه‌مای یه‌كسانی بۆ كه‌سانی شیاو به‌ پڕكردنه‌وه‌یان. دووه‌م: نه‌خشه‌ كێشان بۆ كاروباری وه‌زیفه‌ی گشتی و سه‌رپه‌رشتی كردنی. سێیه‌م: په‌ره‌پێدانی ده‌زگای كارگێڕی و به‌رز كردنه‌وه‌ی ئاستی په‌یكه‌ری وه‌زیفیی دامه‌زراوه‌كانی هه‌رێم و په‌ره‌پێدانی توانای فه‌رمانبه‌رانی راژه‌ی گشتی بۆ ئه‌وان به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نانی په‌یوه‌ندیدار.

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌وه‌ی ده‌ستدرێژی له‌سه‌ر زه‌وی كشتوكاڵی كردبێ هیچ مافێكی یاسایی بۆ تۆمارناكرێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: ئاووبوونه‌ی چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا (30) سی دیناره‌. دووه‌م: ئابوونی به‌شدار بوونی ساڵانه‌ش (20) بیست دیناره‌ و له‌ واده‌یه‌كی وا ده‌درێت له‌ مانگی شوباتی هه‌موو سالێك تێنه‌په‌رێت و، ئه‌گه‌ر ئه‌ندام بۆ ماوه‌ی دوو ساڵی له‌ دوای یه‌ك نه‌یدا به‌ بێ عوزرێكی ره‌وا، ئه‌وا ناوی له‌ تۆماری سه‌ندیكا ده‌كوژێنرێته‌وه‌.

مادده‌ی سیازده‌: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخاتة به‌ر كار.

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌نجومه‌ن بریتییه‌ له‌م پێكهاتانه‌ی دادێن: یه‌كه‌م: فه‌رمانگه‌ی كاروباری كارگێڕی و دارایی و یاسایی. دووه‌م: فه‌رمانگه‌ی توێژینه‌وه‌ و لێكۆڵینه‌وه‌ی كارگێڕی. سێیه‌م: فه‌رمانگه‌ی په‌ره‌پێدانی كارگێڕی. چواره‌م: فه‌رمانگه‌ی هه‌ماهه‌نگی و به‌دواداچوون. پێنجه‌م: راوێژكاری ئه‌نجومه‌ن.

مادده‌ی پێنجه‌م: جێگری سه‌رۆك جێی سه‌رۆك ده‌گرێته‌وه‌ و له‌ كاتی ئاماده‌ نه‌بوونیشدا ده‌سه‌ڵاته‌كانی پیاده‌ ده‌كات.

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌ن به‌ بانگهێشتی سه‌رۆك یان جێگره‌كه‌ی له‌ كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی سه‌رۆكدا، كۆ ده‌بێـته‌وه‌. دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن به‌ ئاماده‌ بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامانی كۆ ده‌بێته‌وه‌ و بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌نیش به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئه‌ندامانی ئاماده‌بوو ده‌درێن، ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كانیش یه‌كسان بوون ئه‌و لایه‌ قبووڵ ده‌كرێت كه‌ سه‌رۆك ده‌نگی له‌گه‌ڵ داوه‌.

مادده‌ی دوازده‌: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت، ناخرێته‌ به‌ركار.