المواد القانونية

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: مادده‌ی سێیه‌م له‌ یاساكه‌ هه‌موارده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: سه‌ندیكای رۆژنامه‌وانانی كوردستان رێكخراوێكی پیشه‌ییه‌و، شه‌خسییه‌تی مه‌عنه‌ویی سه‌ربه‌خۆی هه‌یه‌.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: مادده‌ی حه‌وته‌م و ریزبه‌ندییه‌كه‌ی هه‌موارده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: 1. هه‌یئه‌ (ده‌سته‌)ی گشتیی. 2. نه‌قیب. 3. لیژنه‌ی زه‌بتی. 4. لیژنه‌ی ریقابه‌. 5. لقه‌كانی سه‌ندیكاكه‌.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: شه‌رتو شروتی ئه‌ندام ئه‌مانه‌یه‌: 1/ هاوڵاتی هه‌رێم یا نیشته‌جێی هه‌رێم بێت. 2/به‌ جینایه‌تێكی غه‌یره‌ سیاسی حوكم نه‌درابێ، یان به‌ جونحه‌یه‌کی شه‌ره‌فنه‌نگێن حوكم نه‌درابێ. 3/له‌ زانسته‌ ئابووریه‌كاندا بڕوانامه‌یه‌كی هه‌بێ له‌ به‌كالۆریۆس كه‌متر نه‌بێ یان هاوتای به‌كالۆریۆس بێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: 1. هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عیراق. 2. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای پزیشكانی ددان له‌ هه‌رێمی كوردستانی عیراقدا. 3. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 4. نه‌قیب: نه‌قیبی پزیشكانی ددان له‌ هه‌رێمی كوردستانى عیراقدا. 5. پزیشكی ددان: هه‌ر ئه‌ندامێ له‌ ئه‌ندامانی سه‌ندیكا كه‌، بڕوانامه‌یه‌كی هه‌بێ، له‌ به‌كالۆریۆسی پزیشكی ددان كه‌متر نه‌بێ و، وه‌زاره‌تی فێركردنی باڵاو لێكولێنه‌وه‌ی زانستی هه‌رێمی كوردستانى عیراق دانی بێدا نابی، به‌ ئیش وكارێكی بڕیار له‌سه‌ر دراوی تایبه‌ت به‌ پزیشكییه‌وه‌ خه‌ریك بێ، ئه‌وه‌ پزیشكی ددانه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: ( مادده‌ی یازده‌) هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌ هه‌یئه‌ی گشتی هه‌ر سێ ساڵ جارێك به‌ ئاماده‌بوونی ئه‌ندامه‌كانی له‌ كۆنگره‌یه‌كدا كۆده‌بێته‌وه‌و بڕیاره‌كانی به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگ ده‌رده‌هێنێ و گفتوگۆ له‌سه‌ر ڕاپۆرتگه‌ل وكاروباری سه‌ندیكاوحساب حسابكاری ده‌كاو راسپارده‌ی خۆیشی له‌ باره‌یانه‌وه‌ پێشكه‌ش ده‌كا.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: مادده‌ی نۆیه‌م به‌ هه‌ردوو بڕگه‌كه‌شییه‌وه‌ هه‌موارده‌كرێ و به‌م شیوه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێیندرێته‌وه‌: به‌ئه‌ندامبوونی سه‌ندیكا به‌م جۆره‌ ده‌بێ: 1. داوایه‌ك به‌ نووسین پێشكه‌ش بكا به‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا، ئه‌و مادده‌ رۆژنامه‌وانیانه‌ی له‌گه‌لدابێ كه‌ خۆی بڵاوی كردووته‌وه‌ یان هه‌رشتیكی دی گه‌واهی ئه‌وه‌ بدات كه‌ ئیشی رۆژنامه‌وانی كردووه‌ له‌ ئه‌نجومه‌نیش پێویسته‌ له‌ ماوه‌ی سی رۆژدا، كه‌ له‌ رۆژی تۆماركردنی داواكه‌یه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا سه‌یری داواكه‌ی بكاو یه‌كلای بكاته‌وه‌. خۆ ئه‌گه‌ر هات و ماوه‌كه‌ش تێپه‌ری وهێشتا داواكه‌ش به‌ بنبڕی سه‌یر نه‌كرابوو ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، به‌ شێوه‌یه‌كی ئۆتۆماتیكی به‌ قبوڵكرا وله‌قه‌لم ده‌درێ. 2. ئه‌گه‌ر داواكه‌ قبوڵ نه‌كرا لایه‌نی پێوه‌ندیدار پێویسته‌ هۆی قبوڵ نه‌كردنه‌كه‌ی پیشان بدات داواكاره‌كه‌ش بۆی هه‌یه‌، له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژدا، كه‌ له‌ رۆژی ته‌بلیغه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كات یان به‌ ته‌بلیغ كراو داده‌نرێ له‌ دادگای ته‌مییزی هه‌رێمی كوردستانی عیراق تانه‌ له‌ بڕیاری قبوڵنه‌كردنه‌ كه‌ بدات ئیدی بڕیاری ته‌مییز بنبڕه‌.

ماددە‌ی دووه‌م

ماددە‌ی دووه‌م: سه‌ندیكا: سه‌ندیكا كه‌ رێكخراوێكی پێشه‌ییه‌و، شه‌خسییه‌تی مه‌عنه‌ویی سه‌ربه‌خۆی خۆی هه‌یه‌و، باره‌گاكه‌ی له‌ هه‌ولیری پایته‌ختی هه‌رێم ده‌بێ و، بۆیشی هه‌یه‌ لق له‌ پارێزگاكاندا بكاته‌وه‌.

ماددەی سێیه‌م

ماددەی سێیه‌م: ئامانجی سه‌ندیكا وه‌دیهانينی ئه‌مانه‌یه‌: 1/له‌ پشت گرتنی حكومه‌تی هه‌رێم وپێڕۆی دیموكراسیدا به‌شداری ده‌كا و، بۆ راگرتن و پته‌وكردن و به‌ره‌وباشتربردنی فیدرالیه‌تیش، ده‌بێته‌ پشت و په‌نا 2/به‌زركردنه‌وه‌ی سه‌ویه‌ی پیشه‌یی و زانستی و كۆمه‌ڵایه‌تی و ته‌ندروستيی ئه‌ندامه‌كانی. 3/ئاسانكردنی رێگای كاركردنی له‌ باروگونجاو بۆ ئه‌ندامه‌كانی. 4/رێكخستنی پێوه‌ندیی نێوان ئه‌ندامه‌كان و، پێوه‌ندیشیان له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ حكومی و ئه‌هلییه‌كانی هه‌رێم و، داكۆكی كردنیش له‌ مافه‌كانیان. 5/هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ و ده‌زگا و كۆمه‌ڵه‌ و سه‌ندیكاكانی دیكه‌ی هه‌رێم كه‌ ئامانجه‌كانیان له‌گه‌ڵ ئامانجه‌كانی سه‌ندیكاكه‌دا یه‌ك ده‌گرنه‌وه‌. 6/مسۆگه‌ر كردنی ئاسووده‌یی دوا رۆژی نه‌خۆشی پیری و زه‌بوونی بۆ ئه‌ندامه‌كانی. 7/بزاڤ پێدان و نه‌دانی لێكۆڵینه‌وه‌ی زانستی، بۆ ئه‌وه‌ی له‌ فراژوكردنی (التنمیه‌) ئابووری و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی كوردستاندا به‌شداری بكات.

مادده‌ی یازده‌

مادده‌ی یازده‌: سه‌رۆكی هه‌یئه‌ بۆی هه‌یه‌ ڕێنمایی پێویست بۆ به‌ركارخستنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌و وه‌دیهانینی ئامانجه‌كانی ده‌ربهێنێ.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌و ئابوونانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا وه‌ری ده‌گرێ به‌م جۆره‌ی خواره‌وه‌ ده‌بن: 1/ (150) دینار ره‌سمی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا بۆ پریشكانی هه‌رێم. 2/(100) دینار ئابوونه‌ی مۆڵه‌تی ساڵانه‌ یان نوێكردنه‌وه‌ی بۆ پزیشكانی هه‌رێم. 3/(100) دینار ئابوونه‌ی به‌شداربوونی ساڵانه‌ بۆ ئه‌ندامان، ده‌بێ ساڵانه‌ له‌ كاتێكدا بدرێ كه‌ له‌ مانگی كانونی دووه‌م نه‌ترازێ، ئه‌گه‌ریش ئه‌ندامێ له‌و كاته‌ دیاركراوه‌دا نه‌یدا ودواكه‌ت، ئه‌وه‌ دووقات ده‌بێ بدات. 4/(150) دینار ئابوونه‌ی مۆڵه‌تی ساڵانه‌ بۆ كردنه‌وه‌ی عیاده‌ی تایبه‌ت بۆ پزیشكه‌ پسپۆره‌كان و (150) دینار بۆ نوێكردنه‌وه‌ی و(1000) دینار ئابوونه‌ی مۆڵه‌تدانی ئه‌و پزیشكانه‌ی كه‌ له‌ رێكخراوی نا كوردستانی كار ده‌كه‌ن. 5/(100) دۆلار ره‌سمی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا بۆ پزیشكه‌ كورده‌كانی ده‌ره‌وه‌ی عێراق. 6/(50) دۆلار ره‌سمی نوێكردنەوەی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا بۆ پزیشكی‌ كورد لە ده‌ره‌وه‌ی عێراق. 7/(5000) دینار ئابوونه‌ی كردنه‌وه‌ی نه‌خۆشخانه‌ی ئه‌هلی و(1500) دیناریش پاره‌ی نوێكردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی. 8/(3000) دینار ئابوونه‌ی مۆڵەتی كردنه‌وه‌ی عیاده‌ی نه‌شته‌رگه‌ری و (1000) دینار پاره‌ی نوێكردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی. 9/(100) دینار ئابوونه‌ی مۆڵه‌تی ساڵانه‌ی عیاده‌ی تایبه‌تی موماریسه‌كان و (50) دینار بۆ نوێكردنه‌وه‌ی ساڵانەی. 10/(300) دینار ئابوونه‌ی تۆماركردنی نازناوی پسپۆری. 11/(25) دینار ئابوونه‌ی مۆڵه‌تی ساڵانه‌ی عیاده‌ی میللی و (25) دینار بۆ نوێكردنه‌وه‌ی. 12/(10) دینار ئابوونه‌ی تەسدیقكردنی ئه‌و راپۆرته‌ پزیشكیانه‌ی له‌ عیاده‌ تایبه‌تمه‌نده‌كانه‌وه‌ ده‌رده‌چن و(10) دیناریش هی ئه‌وانه‌ی كه‌ له‌ نه‌خۆشخانه‌ی ئه‌هلییه‌كانه‌وه‌ ده‌رده‌چن. دووه‌م/ پاره‌ وبه‌ڵگه‌نامه‌ی دارایی له‌ یه‌كێك له‌ بانكه‌ حکومتيه‌كان به‌ناوی سه‌ندیكا داده‌نرێ.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی وەقایعی كوردستاندا ده‌خرێته‌ كار.

مادده‌ی چواره‌م:ـ

مادده‌ی چواره‌م:ـ كار به‌هیچ ده‌قێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێت گه‌ر ناكۆك بێ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی سێیه‌م:ـ

مادده‌ی سێیه‌م:ـ حوكمی بڕگه‌(یه‌كه‌م)له‌ مادده‌ی یه‌كه‌م و مادده‌ی دووه‌م له‌م یاسایه‌دا خانه‌نشینه‌كان له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن ده‌گرێته‌وه‌ ومووچه‌یان له‌ مێژووی جێبه‌جێ كردنیه‌وه‌ هه‌موارده‌كرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م:ـ

مادده‌ی پێنجه‌م:ـ ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی(وه‌قائیعی كوردستان)دا جێبه‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: وه‌زیری خانه‌نشین، یان ئه‌وه‌ی دوای ئه‌و (أو الخلف) له‌ هه‌موو مافێكی كه‌له‌م یاسایه‌دا ده‌قی گرتووه‌ بێ به‌ری ده‌كرێ له‌ كاتی حوكم به‌سه‌ردانی له‌ تاوان، یان كه‌تنێكی ئابرۆ به‌ردا، یان حوكمێكی به‌سه‌ردادانێ به‌ به‌ندكردنی هه‌تا هه‌تایه‌، یان كاتی، یان ئیعدام له‌ یه‌كێك له‌و تاوانانه‌ی كه‌ ئاسایشی ناوخۆ، یان ئاسایشی ده‌ره‌وه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌ئه‌نگێوون.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: به‌شداربووه‌كان و ئه‌ندامه‌ شانازه‌كان مافی ئه‌وه‌یان نییه‌ له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتیدا ئاماده‌ببن، یان بۆ ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا خۆیان بپاڵێون.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م:ـ حوكمی بڕگه‌(یه‌كه‌م)له‌ مادده‌ی یه‌كه‌م و مادده‌ی دووه‌م له‌م یاسایه‌دا خانه‌نشینه‌كان له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن ده‌گرێته‌وه‌ ومووچه‌یان له‌ مێژووی جێبه‌جێ كردنیه‌وه‌ هه‌موارده‌كرێ.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م:ـ كار به‌هیچ ده‌قێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێت گه‌ر ناكۆك بێ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م:ـ ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی(وه‌قائیعی كوردستان)دا جێبه‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: مه‌رجه‌ ئه‌ندام: 1. هاووڵاتيی كوردستانی عیراق یان دانیشتوی كوردستانی عیراق بێت. 2. به‌ جینایه‌تی ناسیاسی یان به‌ جونحه‌ی شه‌ره‌فنه‌نگێن حوكم نه‌درابێ. 3. له‌ پزیشكی دداندا بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆس یان بڕوانامه‌ی هاوتای به‌كاڵوریۆسی وه‌رگرتبێ.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة