المواد القانونية
ماددهی حهڤدهم: یهكهم: كاركردن به حوكمی بڕگهكانی (2، 3)ی ماددهی سی و نۆیهم له یاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه. 2. مێرد ناچار دهكرێت گۆژمه پارهیهك بۆ ماوهی (3) سێ مانگ له سندوقێكی تایبهتی چاودێری خێزان دابنێ لهلای دادگا لهكاتی بهرزكردنهوهی داوای تهڵاق . 3. ئهگهر مێرد ژنهكهی تهڵاق دا و لهلای دادگا ساغ بووهوه كه پیاوهكه خهتاباره له تهڵاق دانی و ژنهكهی لهو بارهیهوه تووشی زیان بووبوو، ئهوا دادگا حوكم دهدات لهسهر ئهو داوایهی ژنهكه پێشكهشی دهكات، بهوهی كه پیاوهكهی تهڵاقی داوه قهرهبووێكی وای بكاتهوه كه گونجاو بێت لهگهڵ باری دارایی و پلهی خهتاو توندوتیژیهكهیداو تێكرا تهخمین دهكرێ به مهرجێك كهمتر نهبێ له نهفهقهی سێ ساڵ و زیاتریش نهبێ له پێنج ساڵ جگه لهو مافانهی دیكهی كه سهلمێنراون. دووهم: بڕگهیهك به زنجیرهی(4) دهخرێته سهر ماددهكه بهم جۆرهی خوارهوه: 4. حكومهتی ههرێم چاودێری ژنی تهڵاقدراوكه هیچ دهستكهوتێكی نهبێ دهخاته ئهستۆی خۆی و پارهیهكی مانگانهی لهلایهن چاودێری كۆمهڵایهتی بۆ تهرخان دهكرێ، تاكو دهرفهتێكی كاركردنی بۆ دهرهخسێ، یاخود شوو دهكاتهوه.
ماددهی شازدهم: كاركردن به حوكمی بڕگهی (1) له ماددهی سی و ههشتهم له یاساكهدا رادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه. تهڵاق دوو بهشه: 1. گیڕانهوهیی(رهجعی): دهشێ مێرد لهكاتی عیدده سهردانی ژنهكهی بكات بێ گرێبهستكردنهوه به مهرجێك ئارهزووی ههردووكیان لهسهر چاكبوونهوهبێت.
ماددهی پازدهم: كاركردن به حوكمی بڕگهی (2) له ماددهی سی و حهوتهم له یاساكهدا ڕادهگیریی و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه:- ئهو تهڵاقه ناكهوێ كه به ژماره گوتراوه یا، به هێما، مهگهر یهكێك نهبێ و تهلاقی (موعتهدده)ش ناكهوێ.
ماددهی چواردهم: كاركردن به ماددهی سی و پێنجهم له یاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه:- 1- تهڵاقی سهرخۆش یان شێت و كهم ئهقل و ناچاركراو یان ئهو كهسهی شت لێك جیاناكاتهوه له ئهنجامی تووڕهیی یان كارهساتی كتوپڕیاخود پیریی یان نهخۆشی ناكهوێ. 2- تهڵاقی ئهو نهخۆشه دهكهوێ كه نهخۆشی مهرگێتی یان له بارێكدا بووه كه ئهگهری له ناوچوونی زۆربێ، ئهگهر لهو نهخۆشیهدا یان لهو حاڵهتهدا مرد، به مهرجێك ههستی جیاكردنهوهی له دهست نهدابێت، ژنهكهی دهبێته میراتگری ههرچهنده تهڵاقهكهش (بائین) بێت.
ماددهی سێزدهم: كاركردن به حوكمی ماددهی سی وچوارهم له یاساكهدا ڕادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه:- یهكهم: تهڵاقدان بریتیه له ههڵگرتنی پهیوهندیی هاوسهرگیریی به شێوهیهكی راشكاو كه شهرع و یاسا دهلالهتی لهسهر دهكهن بهبێ بهستنهوه به دارشتنێكی سنووردار، یان زمانێكی دیاری كراو به كهوتنی لهلایهن مێرد یان ژن ئهگهر یهكێكی كرده بریكاری خۆی یان سهر پشك كرابێت یاخود له دادوهرهوه بێ. دووهم: گوێ به وهكالهت نادرێ له كاتی رێكارهكانی تۆژینهوهی كۆمهڵایهتی و تهحكیم و له كهتنی تهڵاق، ئهگهر بهربهستێك نهبێ له ئامادهبوونی یهكێك لهدوو هاوسهرهكه. سێیهم: گوێ به تهڵاق نادرێ به ئامادهبوونی دوو شایهدی ڕاستگۆ نهبێ له كاتی كهوتنیدا یان دان پێدانانی لهبهردهم ههردووكیان یان لهبهردهم دادوهردا.
ماددهی یهكهم: تێوهگلان له تاوانی دهرههق به ئافرهتدا، به بیانووی هۆكاری شهریف، بۆ مهبهستی بهركارخستنی حوكمهكانی ماددهگهلی (128، 130، 131)ی یاسای سزاكانی ژماره (111)ی ههموار كراوی ساڵی 1996 به پۆزشی (مهعزهرهتی) یاسایی سزا سووك كهر له قهڵهم نادرێت.
ماددهی شهشهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرهێنانییهوه دهخرێته بهركارو له (وهقایعی كوردستان)دا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی پێنجهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخاته بهركار.
ماددهی چوارهم: مادده گهلی (223، 224، 225، 227، 228) له یاسای سزاكانی عێراقی ژماره (111)ی ساڵی (1969)ی ههمواركراو كه تایبهتن به جهریمهگهلی دژ به دهسهڵاتی گشتی له ههرێمی كوردستاندا له كار دهخرێن.
ماددهی سێیهم : له ماددهی (190)ــهوه تا دهگاته ماددهی (195) و له ماددهی (198) یشهوه تا دهگاته ماددهی (219) له یاسای سزاكانی عێراقی ژماره (111)ی ساڵی (1969)ی ههمواركراو كه تایبهتن به جهریمهگهلی زیانبهخش به ئاسایشی ناوهوهی دهوڵهت،له ههرێمی كوردستاندا له كار دهخرێن.
ماددهی دووهم: له ماددهی (157)ــهوه تا دهگاته ماددهی (189) له یاسای سزاكانی عێراقی ژماره (111)ی ساڵی (1969)ی ههمواركراو كه تایبهتن به جهریمه گهلی زیانبهخش به ئاسایشی دهرهوهی دهوڵهت له ههرێمی كوردستاندا له كار دهخرێت.
ماددهی یهكهم: ماددهی (156)له یاسای سزاكانی عیراقیی ژماره(111)ی ساڵی (1969)ی ههموار كراو له كار دهخرێ و،ئهمهی خوارهوه،له ههرێمی كوردستانی عێراقدا جێگای دهگرێتهوه: (ههركهسێ به دهستی ئهنقهست و به ههر شێوهیهك دهبێ، ببێ له كارێكدا تێوهگلێ به مهبهستی زیاندان له ئاسایش و سهقامگیری و سهروهریی دامودهزگاكانی ههرێمی كوردستانی عێراق و ببێته هۆی كهوتنهوهی ئهو زیانه، به بهندكردنی ههتا ههتا یان به بهندكردنی كاتی سزا دهدرێت.
ماددهی نۆیهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچوونیهوه جێبهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی فهرمی(وهقائیعی كوردستان)دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی ههشتهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی حهوتهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ گهر لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی شهشهم: یهكهم: دهستهی گشتی نهوت و پتروكیمیاییهكان له ههرێمدا كه به یاسای ژماره(38)ی ساڵی 2004 دامهزراوه ههڵدهوهشێتهوه و ههموو پێكهاته و بهڕێوهبهرایهتیهكانی به وهزارهت دهبهسترێنهوه و ههموو میلاك و موڵك وماڵ و ماف و ئیلتیزامێكیان بۆ وهزارهت دهگهڕێنهوه. دووهم: دهزگای گشتی بهڕێوهبردنی پڕۆژه تایبهتیهكان له ههرێم كه به پێی نووسراوی سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیران(ئیدارهی سلێمانی) ژماره (1803)ی رۆژی 7/8/2001 دامهزراوه ههڵدهوهشێتهوه ههموو پێكهاته و بهڕێوهبهرایهتیهكانی به وهزارهت دهلكێن و ههموو میلاك و موڵك و ماڵ و ماف و ئیلتیزامهكانی دهدرێنه وهزارهت. سێیهم: بهرێوهبهرایهتی گشتی رووپێوكردنی جیۆلۆجی و پێكهاتهكانی له وهزارهتی پیشهسازی ههرێم دادهبڕێن و به وهزارهت دهبهسترێنهوه و ههموو میلاك و موڵك و ماف ئیلتیزامێكیان بۆ دهگهڕێتهوه.
ماددهی پێنجهم: یهكهم: كارو تایبهتمهندییهكانی پێكهاتهكانی وهزارهت به پیڕهو دهسنیشان دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه ههر بهڕێوهبهرایهتیهك یا بهشێك یا هۆبهیهك لهكاتی پێویستدا له نوێ دابمهزرینێ یان ههڵیانی بوهشێنێتهوه یان لێكیان بكاتهوه یان لێكیان بدات. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه گرێبهست لهگهڵ كهسایهتی سروشتی و مهعنهوی خاوهن شارهزایی و پسپۆڕیی لهناوهوهی ههرێم و دهرهوهیدا ببهستێ بۆ جێبهجێ كردنی ئهو كارانهی پیان دهسپێردرێ و بۆ ئهو ماوهیهی كه به گونجاوی دهزانی، ئهمهش دوای وهرگرتنی رهزامهندی سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیران دهبێ. چوارهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنی.
ماددهی شهشهم:وهزارهت یان ڕێپێدراوهكهی ئهمانه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: ڕێكخستن و سهرپهرشتیكردنی پڕۆسهكانی نهوت، بهرپرسیاریهتی وهزارهت ئهمانه دهگرێتهوه، داڕشتن وڕێكخستنی وچاودێری كردنی سیاسهتی پڕۆسهكانی نهوت، سهرباری ڕێكخستن و پلان دانان و پیادهكردن و سهرپهرشتی كردن و پشكنین و ووردبینی بۆ جێبهجێكردنی ههموو پڕۆسهكانی نهوت كه لهلایهن ههموو ئهو كهسانهوه ئهنجام دهدرێت، ههروهها ههموو چاڵاكیهكانی پهیوهست پێیهوه لهوانهش بهبازاركردنی نهوت. دووهم: گفتوگۆكردن وئهنجامدانی ڕێككهوتننامهكان وجێبهجێكردنی ههموو مۆڵهتهكان لهوانهش ئهو گرێبهسته نهوتیانهی كه حكومهتی ههرێم ئهنجامی دابێت.
ماددهی شهشهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچوونیهوه جێبهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) دا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی پێنجهم: دهبێ ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة