أحكام القانون

مادده‌ی چواره‌م:ـ كار به‌هیچ ده‌قێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێت گه‌ر ناكۆك بێ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی سێیه‌م:ـ حوكمی بڕگه‌(یه‌كه‌م)له‌ مادده‌ی یه‌كه‌م و مادده‌ی دووه‌م له‌م یاسایه‌دا خانه‌نشینه‌كان له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن ده‌گرێته‌وه‌ ومووچه‌یان له‌ مێژووی جێبه‌جێ كردنیه‌وه‌ هه‌موارده‌كرێ.

مادده‌ی نۆیه‌م: له‌سه‌رئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جی بكات.

مادده‌ی هه‌شته‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا هاودژبێ.

مادده‌ی بیست و یه‌ك: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان) دا ده‌خرێته‌ به‌ر كار.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: 1. كاروباری لقی سه‌ندیكا له‌ لایه‌ن لیژنه‌ی لقی پارێزگاوه‌ به‌رێوه‌ ده‌چێت و نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كات له‌وێدا. 2. لیژنه‌ی لق له‌ سه‌رۆك و چوار ئه‌ندام پێك دێت كه‌ ئه‌ندامانی لق هه‌ڵیان ده‌بژێرن، به‌ مه‌رجێك له‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ بن كه‌ له‌و پارێزگایه‌دا خه‌ریكی پیشه‌كه‌یانن و هه‌ڵبژاردنه‌كه‌شیان هه‌ر پێنج ساڵ جارێك به‌ رێگه‌ی ده‌نگدانی نهێنییه‌وه‌ ده‌بێت و لیژنه‌كه‌ش له‌ نێوان ئه‌ندامه‌كانی، سه‌رۆك و جێگری سه‌رۆك و سكرتێر و ئه‌مینداری سه‌ندوق هه‌ڵده‌بژێرێ. 3. بۆ كۆبوونه‌وه‌ی گشتی ده‌سته‌ی لقه‌كان هه‌مان كار و ئیجرائاتی تایبه‌ت به‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی هۆبه‌كان په‌یره‌ و ده‌كرێن و ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ داواكاری وازهێنانی سه‌رۆك و ئه‌ندامانی لیژنه‌ی لق قه‌بووڵ بكات و هی دیكه‌یان له‌ جێی هه‌ڵبژێرێ بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی له‌ ده‌وره‌كه‌ ماوه‌ته‌وه‌، هه‌روه‌ها پركردنه‌وه‌ی ئه‌و بۆشاییانه‌ی كه‌ له‌ لیژنه‌كه‌دا روو ده‌ده‌ن.

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌نجوومه‌ن له‌ هه‌ولێردا كۆده‌بێته‌وه‌، ده‌شكێ له‌ كاتی پێویستدا و به‌ بڕیاری ئه‌نجوومه‌ن خۆی، له‌ شوێنێكی تردا كۆببێته‌وه‌.

مادده‌ی بیسته‌م: یه‌كه‌م: ئه‌م هۆبانه‌ی خواره‌وه‌ (شعبه‌) داده‌مه‌زرێن تاكو نوێنه‌رایه‌تی ئه‌و لقه‌ هونه‌ریانه‌ بكه‌ن كه‌ كارمه‌ندانی سه‌ر به‌ ئه‌ون به‌ پێی پسپۆریان و،هه‌ر یه‌كێكیش له‌مانه‌ لیژنه‌ی هۆبه‌ به‌رێوه‌یان ده‌بات: 1. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شانۆییه‌كان. 2. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ سینه‌مایی و ته‌له‌فزیۆنی و رادیۆییه‌كان. 3. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ مۆسیقاییه‌كان. 4. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شێوه‌كارییه‌كان. دووه‌م: بواره‌كانی هونه‌ری هۆبه‌كان ئه‌مانه‌ن: 1. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شانۆییه‌كان: أ. به‌رێوه‌بردنی شانۆ. ب. نواندن. ج. ده‌رهێنان. د. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی دیمه‌نه‌كان. هـ. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی جلو به‌رگ. و. ئارایشت. ز. روناكی (الاناره‌). ح. سه‌ما و ده‌ربڕینی به‌ ترپه‌و جووڵه‌. 2. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ سینه‌مایی و ته‌له‌فزیۆنی و رادیۆییه‌كان. أ. نواندن ب. ده‌رهێنان. ج. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی دیمه‌نه‌كان. د. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی جلو به‌رگ. هـ. ئارایشت. و. وێنه‌ گرتن. ز. برین و خستنه‌وه‌ سه‌ریه‌ك (المونتاج). ح. نه‌خشه‌ كێشانی (التصمیم)ی روناكی. ط. شوشتنه‌وه‌ و وێنه‌ وه‌رگرتنه‌وه‌ (الطبع و التحمیض). ی- لێ بووك (قه‌ره‌گوێز)و وێنه‌ی بزێو (فلیمه‌ كارتۆنه‌كان). ك- سیناریۆ. ل- به‌رهه‌می سینه‌ماكاری. م- ده‌نگی سینه‌ماكاری. ن- رووناكی سینه‌ماكاری.  3. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ مۆسیقاییه‌كان. أ. ژه‌نین. ب. گۆرانی  ج. ئاواز دانان. د. دانانی مۆسیقا. هـ. كاریگه‌ریه‌ ده‌نگییه‌كان. 4. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شێوه‌كارییه‌كان. أ. وێنه‌ كێشان به‌ هه‌موو ته‌رحه‌كانیه‌وه‌. ب. داتاشین به‌ هه‌موو جۆره‌كانییه‌وه‌. ج. گلێنه‌ (الحزف و الفخار). د. خۆش نووسی و نه‌خش. هـ. وێنه‌ گرتنی هونه‌ری. و. كاریگه‌رییه‌ وێنه‌ییه‌كان. ز. كاره‌كانی ده‌ست ره‌نگینی.

مادده‌ی بیست: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت، ناخرێته‌ به‌ركار

مادده‌ی پازده‌یه‌م: 1-مه‌رجی ئه‌وه‌ی بۆ فیركردن له‌ قوتابخانه‌ سه‌ره‌تاییه‌كان داده‌مه‌زرێ كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی په‌ره‌رده‌یی بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ ئاماده‌ كرابێ. 2-مه‌رجه‌ ئه‌وه‌ی بۆ ده‌رس وتنه‌وه‌ له‌ قوتابخانه‌ ناوه‌ندی و ئاماده‌ییه‌كان داده‌مه‌زرێ ده‌رژووی یه‌كێك له‌ كۆلێژه‌كان بێ و پسپۆری بێ له‌ یه‌كێ له‌ بواره‌كانی جوێندنی ئاماده‌یی داو بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ مه‌به‌سته‌ ئاماده‌ كرابێ،

مادده‌ی شازده‌: بڕگه‌ی (6) له‌ مادده‌ی بیست هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێویه‌ی خواره‌ره‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: 6- بڕواله‌قكردن به‌ سیته‌می فیدراڵی و ئاواته‌كانی گه‌لی كوردستان ومافی چاره‌ی خۆنووسین وئاسایشی هاووڵاتیان به‌ رێگای راسته‌وخۆ یان لابه‌لاو، وروژاندنی غه‌ریزه‌ی جه‌ماوه‌ر سا به‌هه‌ر رێگایه‌ك ده‌بێ ببێ.

مادده‌ی سیازده‌: ( مادده‌ی یازده‌) له‌ یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێ و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: 1. لیژنه‌ی ریقابه‌ له‌ سه‌رۆكێك و دوو ئه‌ندام پێك دێت ئیشیشی ئه‌وه‌یه‌ ته‌دقیقی خه‌سڵه‌تی ئه‌ندامێتی بكاو بزانی تا چه‌ند له‌گه‌ڵ شه‌رتوشرووتی یاساییدا یه‌ك ده‌گرێته‌وه‌. 2. لێژنه‌ی زه‌بتی له‌ سه‌رۆكێك و دوو ئه‌ندام پێك دێت ئیشیشی له‌وه‌یه‌ له‌و شكات وسكاڵایانه‌ بپێچێته‌وه‌ كه‌ له‌ ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ بۆ هه‌واڵه‌ ده‌كرێ تا به‌پێ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ یه‌كلاییان بكاته‌وه‌.

مادده‌ی هه‌ژده‌: بڕگه‌ی (شه‌شه‌م) له‌ مادده‌ی بیست دوو هه‌موارده‌كرێ و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: 6- داهاتی چاپه‌مه‌نیه‌كانی سه‌ندیكا.

ماددە‌ی دووه‌م: سه‌ندیكا: سه‌ندیكا كه‌ رێكخراوێكی پێشه‌ییه‌و، شه‌خسییه‌تی مه‌عنه‌ویی سه‌ربه‌خۆی خۆی هه‌یه‌و، باره‌گاكه‌ی له‌ هه‌ولیری پایته‌ختی هه‌رێم ده‌بێ و، بۆیشی هه‌یه‌ لق له‌ پارێزگاكاندا بكاته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: ئه‌گه‌ر پایه‌ی نه‌قیب چۆڵ بوو، جا به‌هه‌ر هۆیه‌ك بێت ئه‌وا جێگره‌كه‌ی شوێنی ده‌گرێته‌وه‌ بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ ماوه‌ و ئه‌گه‌ر جێگری نه‌قیبیش شوێنی چۆڵ بوو، ئه‌وا له‌م باره‌دا سكرتێر جێی نه‌قیب ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: نابێ ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و ئه‌ندامێتی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (ئینزیبات) یاخود هه‌ر لیژنه‌یه‌كی دیكه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ كۆ بكرێته‌وه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م: مادده‌ی نۆیه‌م به‌ هه‌ردوو بڕگه‌كه‌شییه‌وه‌ هه‌موارده‌كرێ و به‌م شیوه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێیندرێته‌وه‌: به‌ئه‌ندامبوونی سه‌ندیكا به‌م جۆره‌ ده‌بێ: 1. داوایه‌ك به‌ نووسین پێشكه‌ش بكا به‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا، ئه‌و مادده‌ رۆژنامه‌وانیانه‌ی له‌گه‌لدابێ كه‌ خۆی بڵاوی كردووته‌وه‌ یان هه‌رشتیكی دی گه‌واهی ئه‌وه‌ بدات كه‌ ئیشی رۆژنامه‌وانی كردووه‌ له‌ ئه‌نجومه‌نیش پێویسته‌ له‌ ماوه‌ی سی رۆژدا، كه‌ له‌ رۆژی تۆماركردنی داواكه‌یه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا سه‌یری داواكه‌ی بكاو یه‌كلای بكاته‌وه‌. خۆ ئه‌گه‌ر هات و ماوه‌كه‌ش تێپه‌ری وهێشتا داواكه‌ش به‌ بنبڕی سه‌یر نه‌كرابوو ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، به‌ شێوه‌یه‌كی ئۆتۆماتیكی به‌ قبوڵكرا وله‌قه‌لم ده‌درێ. 2. ئه‌گه‌ر داواكه‌ قبوڵ نه‌كرا لایه‌نی پێوه‌ندیدار پێویسته‌ هۆی قبوڵ نه‌كردنه‌كه‌ی پیشان بدات داواكاره‌كه‌ش بۆی هه‌یه‌، له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژدا، كه‌ له‌ رۆژی ته‌بلیغه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كات یان به‌ ته‌بلیغ كراو داده‌نرێ له‌ دادگای ته‌مییزی هه‌رێمی كوردستانی عیراق تانه‌ له‌ بڕیاری قبوڵنه‌كردنه‌ كه‌ بدات ئیدی بڕیاری ته‌مییز بنبڕه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م: ( مادده‌ی یازده‌) هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌ هه‌یئه‌ی گشتی هه‌ر سێ ساڵ جارێك به‌ ئاماده‌بوونی ئه‌ندامه‌كانی له‌ كۆنگره‌یه‌كدا كۆده‌بێته‌وه‌و بڕیاره‌كانی به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگ ده‌رده‌هێنێ و گفتوگۆ له‌سه‌ر ڕاپۆرتگه‌ل وكاروباری سه‌ندیكاوحساب حسابكاری ده‌كاو راسپارده‌ی خۆیشی له‌ باره‌یانه‌وه‌ پێشكه‌ش ده‌كا.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: 1. هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عیراق. 2. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای پزیشكانی ددان له‌ هه‌رێمی كوردستانی عیراقدا. 3. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 4. نه‌قیب: نه‌قیبی پزیشكانی ددان له‌ هه‌رێمی كوردستانى عیراقدا. 5. پزیشكی ددان: هه‌ر ئه‌ندامێ له‌ ئه‌ندامانی سه‌ندیكا كه‌، بڕوانامه‌یه‌كی هه‌بێ، له‌ به‌كالۆریۆسی پزیشكی ددان كه‌متر نه‌بێ و، وه‌زاره‌تی فێركردنی باڵاو لێكولێنه‌وه‌ی زانستی هه‌رێمی كوردستانى عیراق دانی بێدا نابی، به‌ ئیش وكارێكی بڕیار له‌سه‌ر دراوی تایبه‌ت به‌ پزیشكییه‌وه‌ خه‌ریك بێ، ئه‌وه‌ پزیشكی ددانه‌.

مادده‌ی شه‌شه‌م: مادده‌ی حه‌وته‌م و ریزبه‌ندییه‌كه‌ی هه‌موارده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: 1. هه‌یئه‌ (ده‌سته‌)ی گشتیی. 2. نه‌قیب. 3. لیژنه‌ی زه‌بتی. 4. لیژنه‌ی ریقابه‌. 5. لقه‌كانی سه‌ندیكاكه‌.