المواد القانونية
ماددهی چوارهم: یهكهم: سهرۆكی ههرێم راوێژكارهكانی دادهمهزرێنێت به پلهی تایبهت و بۆی ههیه بهڕیوهبهره گشتییهكانی نێو پێكهاتهی دیوان دابمهزرێنێت و لێپرسینهوهیان لهگهڵدا بكات و خانهنشینیان بكات بهپێی یاسا. دووهم: سهرۆكی ههرێم بۆی ههیه كارمهندانی پێكهاتهی دیوان دابمهزرێنێت و لێپرسینهوهیان لهگهڵدا بكات وخانهنشینیان بكات بهپێی یاسا، ههروهها بۆی ههیه ههندێك له دهسهڵاتهكانی سهبارهت بهم بڕگهیه به سهرۆكی دیوان بدات.
ماددهی دوازدهم: 1/ دهستهی گشتی كۆبوونهوهیهكی ئاسایی بۆ ئهم مهبهستانه ساز دهكات: أ/ههڵبژاردنی نهقیب وئهنجوومهنی سهندیكا لهژێر چاودێری دادگادا. ب/پەسەندكردنی بودجهی سهندیكا. ج/ئیقراركردن وههمواركردنی پێڕۆی ناوخۆ وسهیركردنی ئهو پێشنیازانهی كه بۆ ههمواركردنی یاسای سهندیكا پێشكهش كراوه. 2/ئهنجومهنی سهندیكا، ساڵانه، بههاوبهشی لهگهڵ ئهنجوومهنهكانی لقهكاندا كۆبوونهوهیهك بۆ ئهم مهبهستانهی خوارهوه سازدهدا: أ/ ئیقراركردنی بودجهی ساڵانه وحسابكاریی كۆتایی. ب/ وتووێژكردن و ئیقراركردنی راپۆرتی ساڵانه و كاروباری سهندیكا. ج/سهیركردنی ئهو پێشنیازانهی كه بۆ ههمواركردنی یاسای سهندیكا و پێرۆی ناوخۆ پێشكهش كراون.
مادهی دوازدهم: دهبێ گشت وهزارهت و دهزگاو فهرمانگهكانی پهیوهندیدار له ههرێمدا پابهندبن بهو بڕیارانهی تایبهتن به پرۆژهكانی وهبهرهێنان، بۆ مهبهستهكانی ئهم یاسایه وله دهستهوه دهردهچن.
ماددهی چوارهم: بڕگهیهك به ریزبهندی (ز) بۆ ماددهی (48)ی یاساكه زیاد دهكرێت، له ههرێمی كوردستان ـ عێراقدا جێبهجێ دهكرێ و، بهم شێوهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: ژنی بیمهداری كاركهر، دوای تهواو بوونی مۆڵهتی منداڵ بوون، مافی ههیه داوای مۆڵهتی دایكایهتی بۆ ماوهیهك بكات كه له یهك ساڵ زیاتر نهبێت به نیوه مووچه، به مهرجێك له بڕی كۆمهكی پاراستنی كۆمهڵایهتی كهمتر نهبێت، له لایهن گهنجینهی گشتییهوه پێی دهدرێت، به مهرجێك گرێبهستهكه تهواو نهبوو بێت.
ماددهی نۆیهم: كار به هیچ دهقێك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێ.
ماددهی دهیهم: دهبێ وهزیر لهڕۆژی بڵاوكردنهوهیهوه له ڕۆژنامهی رهسمیدا كاری پێ دهكرێ.
ماددهی چوارهم: یهكهم: ئهنجومهن ئهم ئهركانه دهگرێته ئهستۆ: 1- گفتوگۆ كردن و دانانی ستراتیژ و بڕیاردانی سیاسهتی نموونهیی تهواوكار و ئاماده كردنی ژینگهی گونجاو بۆ كهسانی كهمئهندام و خاوهن پێداویستییه تایبهتهكان. 2- دیاری كردنی رێكار و دانانی راسپارده بۆ دابین كردنی چاودێری و شیاندن بۆ كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت و بهدواداچوون و چاودێری كردنی جێبهجێ كردنیان. 3- بڕیاردانی پرۆگرامی تایبهت بۆ هۆشیاریی كۆمهڵایهتی سهبارهت به مافی كهمئهندامان و خاوهن پێداویستیی تایبهت و یهكسان بوونیان لهگهڵ خهڵكی دیكهدا، به ههماههنگی لهگهڵ لایهنه پهیوهندیدارهكان. دووهم: ئهنجومهن به لایهنی كهم مانگی جارێك كۆ دهبێتهوه و وهزیریش بۆی ههیه لهكاتی پێویستدا بۆ كۆبوونهوه بانگهێشتی بكات. سێیهم: سندووقێك بۆ چاودێری كردن و شیاندنی كهسانی كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت دادهمهزرێت و له نێو بودجهی وهزارهتدا بودجهیهكی بۆ تهرخان دهكرێت، پێبهخشین و سامانی راسپێردراو كراو یان ههر داهاتێكی دیكهشی دهخرێته سهر و سندووقیش له لایهن ئهنجومهنهوه بهڕێوه بردرێت و به پهیڕهوێك كاروبار و شێوازی كار كردنی رێك دهخرێت.
ماددهی پێنجهم: ئهم یاسایه له 1/1/2000هوه جێبهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی رهسمیشدا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی دووهم: ئامانجی ئهم یاسایه: یهكهم: له ئهستۆ گرتنی مافی ههموو كهسانی كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهتن و مسۆگهر كردنی ههموو ماف و ئازادییه بنهڕهتییهكانیان شان به شانی ئهوانی دیكه. دووهم: زامنكردنی شكۆی كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت و سهربهخۆییان له نێویانیشدا ئازادیانه له بڕیارهكانیاندا و سهربهخۆبوونیان لهو ڕووه. سێیهم: پهرهپێدانی تواناكانی منداڵانی كهمئهندام و خاوهن پێداویستییه تایبهتهكان. چوارهم: گرتنهبهری ههموو رێكارێك كه دهبێته هۆی مسۆگهركردنی تێكهڵ بوونیان به ژیانی گشتیی كۆمهڵ.
ماددهی ههشتهم: ماددهی سی و پێنج له یاساكه پووچهڵ دهكرێتهوهو ئهمهی خوارهوهی له جێ دادهنرێت: یهكهم: دادگا، بهبێ ئهوهی داواشی لێ بكرێ، حوكم دهدات بهسهر ئهو كهسهدا كه ههموو دهعواكه یان بهشێكی دۆڕاندووه مزوكرێی پارێزهرایهتی ئهو ههندهی كه دۆڕاوه بدات به دژهكهی، كه ئهویش پارێزهری ههبووه، كهسێكیش كه لهسهر داواكاریی خۆی دهعواكهی پووچهڵ كرابێتهوه، ئهویش (تهنها له رووی مزوكرێی پارێزهرایهتیهوه) حوكمی دۆڕاو دهیگرێتهوه. دووهم: دادگا حوكمی مزوكرێی پارێزهرایهتی بهم شێوهیهی خوارهوه دیار دهكات: 1.رێژهی (10%)ی بههای حوكم پێ دهرچووهكه (المحكوم به) به مهرجێ له (5000) پێنج ههزار دینار نهترازێ. 2. رێژهی (5%)ی بههای بهدهلی به موڵك كردن به مهرجێ له (3000) سێ ههزار دینار نهترازێ. 3. له دهعواگهلی ئهحوالی شهخصی و ئهو دهعوایانهش كه بههایان دیار نهكراوهو لهم دهعوا سزاییانهشدا كه به مافی مهدهنی بنبڕ دهكرێن، له (100) سهد دینار كهمتر نابێ و له (500) پێنج سهد دیناریش ناترازێ. سێیهم: دادگا بۆ وهكیلهكانی دایهرهكانی ههرێم لهو فرمانبهرانهی كه بهپێی بڕگهی (یهكهم – 2)ی ماددهی نۆزدهی یاساكه بۆ مورافهعه دهنێردرێن حوكمی مزوكرێیهكیان بۆ ئهدا كه هاوتا بێ لهگهڵ مزوكرێی ئهو پارێزهرایهتیهدا كه حوكمی بردنهوهی (كسب) دهعوای بۆ دهدرێ كه دهقهكهی له بڕگه (دووهم)ی سهرهوهدا هاتووه، تهواوی مزوكرێیهكهش (كامل الاتعاب) كه حوكمهكهی پێ دهرچووه بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێت: 1.(30%)ی بۆ ئهو فهرمانبهرهیه كه له دهعواكهدا مورافهعهی كردووه. 2. (20%)ی بۆ كارمهندانی دایهره یاساییهكان یان بهشی یاسایی لهوانهی كه بڕوانامهی بهكالۆریۆسی یاسا یان هاوتهكهیان ههیه. 3. باقیمهنی مزوكرێیهكه به داهاتی گهنجینه (خزینه)ی ههرێم تۆمار دهكرێت.
مادهی شانزدهم: یهكهم: له پێناوی سوودوهرگرتن لهو بهخشین وتایبهتكاریانهی (امتیازات) لهم یاسایه داهاتوون، پێویسته وهبهرهێن مۆڵهتی دامهزراندنی پرۆژهكهی له لایهن دهستهوه بهدهست بێنێت. دووهم: دهسته، لهسهر داوای وهبهرهێن، مۆڵهت به دامهزراندنی پرۆژه دهدات، بهپێی ئهو مهرجانهی لهلایهن دهستهوه دهستنیشانكراوون. پێویسته دهستهش لهمیانهی(30)رۆژ له رۆژی تهواوكردنی پێداویستی ومهرجهكانی هونهری ویاسایی وئابووری، بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، بریار لهبارهیهوه بدات، وێڕای لهبهرچاو گرتنی ئهو رێكسازی وپێوهرانهی دهسته دایان دهنێ. سێیهم:دهبێ دهسته راو بۆچوونی لایهنه تایبهتمهندهكان وهربگرێت سهباره$ بهكهڵك وسوودی دهركردنی مۆڵهتی دامهزراندنهكه ودهبێت ئهو لایهنانهش رای خۆیان دهربڕن بهڕهزامهندی، رهت كردنهوهی، یان ههمواركردنی لهماوهیهك له (30)رۆژ تێپهڕنهكات لهرۆژی رهوانهكردنی داواكهیهوه بۆی لهلایهن دهستهوه.وهڵام نهدانهوهی ئهم لایهنهش بهڕهزامهندی دادهنرێت وهئهگهر رهتی كردهوه دهبێ بڕیارهكهی پاساوی ههبێت. چوارهم: ئهگهر داوای دامهزراندنهكه رهت كرایهوه، داواكار بۆی ههیه رهخنه بگرێت لهبهردهم سهرۆكی ئهنجومهن لهماوهی(15)رۆژدا له رۆژی پێڕاگهیاندنیهوه به بڕیاری رهت كردنهوهكه وسهرۆكی ئهنجومهنیش لهماوهی(3)رۆژدا بڕیار لهسهر رهخنهكه دهدات وبڕیارهكهشی لهم بارهیهوه كۆتاییه.
ماددهی پێنجهم: "حكومهت رێكاری پێویست دهگرێتهبهر بۆ چاودێری كردنی كهمئهندام و خاوهن پێداویستی تایبهت له نێو خێزانهكانیان، یان له خانهكانی لهخۆ گرتن و بنكهكانی شیاندندا.
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه لهرۆژی بڵاوكردنهوهیهوه له رۆژنامهی رهسمیدا كاری پێدهكرێت.
ماددهی چوارهم: پێویسته وهزارهته پێوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهر كار.
ماددهی پێنجهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له (وهقایعی كوردستان) دادهخرێته بهر كار.
ماددهی دووهم: پێویسته وهزیره پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێ بهجێ بكهن.
ماددهی دووهم: دووباره كار به بڕگهی (ز) له ماددهی (20)ی یاساكه له ههرێمی كوردستان ـ عێراقدا دهكرێت و، بهم شێوهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: ز- گهنجینهی گشتی بهشداری بكات له داهاتی سندووقی بیمه و خانهنشینیی كرێكاران، ئهم بهشداری كردنهش بهوه دیاری دهكرێت، كه وهزارهتی دارایی و ئابووری له بودجهی ساڵانهی ههرێمدا، به رێژهی (30%) تهرخانی دهكات لهو ئابوونانهی دراونهته سندووق له ماوهی ساڵی دارایی رابردوودا.
ماددهی دهیهم: ئهم یاسایه لهرۆژی بڵاوكردنهوهیهوه له رۆژنامهی رهسمیدا كاری پێ دهكرێ.
ماددهی دهیهم: بڕگهی (یهكهم)ی ماددهی چل و ههشتی یاساكه ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: یهكهم: دهستهی گشتی ههر سێ ساڵ جارێك ( كه له رۆژی ههڵبژاردنی ئهنجومهنهوه دهست پێ دهكا) كۆدهبێتهوه.
مادهی سێیهم: رهفتار لهگهلأ وهبهرهێن وسهرمایهی بیانی وهك وهبهرهێن وسهرمایهی نیشتمانی دهكرێت ووهبهرهێنی بیانی بۆی ههیه ههموو سهرمایهی ئهو پرۆژهی بهناو بێت كه بهپێی ئهم یاسایه، له ههرێمدا دایدهمهزرێنێت.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة