أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی ههژده
ماددهی ههژده: ئهگهر ناكۆكییهك كهوته نێوان دیوان و لایهنێ كه كهوتبێته ژێر ركێفی ریقابهی داراییهوه، خۆیان یهكسهر بۆیان یهكلا نهكراوه، ئهوه لهو بارهدا، سهرۆكی دیوان بۆی ههیه، تهواوی بابهتهكه بخاته بهردهست ڕابهری bزاڤی رزگاریخواز و، بڕیاریش، بڕیاری ئهوهو دهبڕدرێتهوه.
ماددهی بیست و پێنج
ماددهی بیست و پێنج: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له وهقایعی كوردستاندا، دهخرێته كار.
ماددهی نۆزده
ماددهی نۆزده: ئهم ئوسوڵ و رهفتارانهی خوارهوه به سهرپێچی كردنی ئهم یاسایه دادهنرێت: 1/ئیلتزام نهكردن به یاسا و پێڕۆ و رێنمایی و بهیاناتی داراییهوه. 2/پشتگوێ خستن یا كهمتهرخهمی كه دهبێته هۆی به فێڕۆدانی دارایی گشتی یان زیادبوونی ئهرك و مهسرهف (كلفه) یان زیادبوونی خهرج یان بزربوون یا فهوتان. 3/وهڵام نهدانهوهی نامهكانی دیوان، یان به گوێ نهكردنی تێبینیيهكانی، یان دواخستنی وهڵامهكان پتر لهو ماوهیهی كه بۆی دانراوه به بێ ئهوهی هیچ مهعزهرهتێك ههبێ. 4/شاردنهوهی كاری سهرپێچی، یان دواخستنی ئاگاداركردنهوهی دیوان له رهفتاری سهرپێچی. 5/بهكار نهخستنی دهسهڵاتی یاسایی و ئیداری بۆ وهستاندنی پێ لێ راكێشانی رهفتاری سهرپێچی و بهربڕكردنی سهرپێچیكاران. 6/جێ بهجێ نهكردنی ئهو بڕیار و رێنماییانهی له دهسهڵاتی ریقابهی داراییهوه به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهردهچن.
ماددهی بیست و دوو:
ماددهی بیست و دوو: كۆنگره به ئاسایی سازدهدرێ بۆ وهدیهێنانی ئامانجهكانی: 1-ههڵبژاردنی سهرۆك و ئهندامانی مهكتهبی تهنفیزی. 2-گفتوگۆكردن لهسهر پلانی یهكێتی و نیقرار كردنی و تهسدیق كردنی راپۆرتی دارایی. 3-سهیر كردنی وئیقراركردنی ئه پێشنیارانهی كه ل بارهی ههمواركردنی یاسای یهكێتی و پێرۆی ناوخۆیهوه خراونهته روو. 4-كۆنگره مافی ئهوهی ههیه پێشنیازی ههمواركردنی خشتهی رهسمه بڕیاردراوهكان پێشكهش بكات.
ماددهی بیست و چوار:
ماددهی بیست و چوار: سهرۆك ئهو دهسهڵاتانهی ههیه: 1-سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی مهكتهبی تهنفیزی. 2-نوێنهرایهتی یهكێتی جوتیاران دهكا لهبهردهم دهزگای دادگایی و ئیداری و دایهرهو دهستهی رهسمی و نیمچه رهسمیهكاندا و، تهسدیقی موعامهلهو بهڵگهنامه گهلی سهر به یهكێتی دهكا و بۆیشی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی به ههر ئهندامێ له ئهندامانی مهكتهبی تهنفیزی بسپێرێ. 3-به هاوبهشی لهگهڵ لێپرسراوی دارایی و سهرۆكی لقهكانی پارێزگاكان بوجهو حساباتی كۆتایی ئامادهدهكات.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: حوكمهكانی ماددهی ( چوارهم)ی یاسای بهكرێدانی خانوبهره، لهههرێمی كوردستان ـ عیراقدا لهكار دهخرێن و، ئهمانهی خوارهوه جێیان دهگرنهوه: یهكهم: نابێ ساڵانهی ئهو خانوبهرانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه، لهو گرێبهستانهی كهدوای بهركاربوونی ئهم یاسایه مۆردهكرێن، لهم رێژانهی خوارهوه زێتربن: 1/ (4%) چوار لهسهدی بههای گشتی ئهو خانوبهره یان ئهو شوققانهی بۆ نیشتهنی ئامادهكراون و بۆ ئهم مهبهستهش بهكرێ دهدرێن. 2/ (6%) شهش لهسهدی بههای گشتی ئهو خانوبهره یان ئهو شوققانهی كه ژوور،ژوور، بۆنیشتهنی بهكرێ دهدرێن. 3/ (8%) ههشت لهسهدی بههای گشتی ئهو خانوبهره یان ئهو شوققانهی كه بۆ مهبهستی غهیری نیشتهنی بهكرێ دهدرێن. دووهم: كرێی ساڵانهی ئهو خانوبهرانهی كهحوكمهكانی ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه، لهو گرێبهستانهی پێش بهركاربوونی ئهم یاسایه مۆركراون، بهپێی ڕێژهكانی بڕگهی (یهكهم)ی سهرهوه ههموار دهكرێت. سێیهم: مهبهست لهبههای گشتی خانوبهره لهم یاسایهدا كۆی بههای زهویهكهو بینایهكهیه لهوكاتهدا كه دهسهڵاتی دارایی بۆ جێبهجێكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهیخهملێنێ.
ماددهی سی یهم:
ماددهی سی یهم: ئهنجومهنی سهندیكا بۆی ههیه مۆڵهتی ئیش كردن به ئهندام له بواری پیشهكهی له حیسابی تایبهتی خۆی یان بۆ كۆمپانیاكان بدات، ئهوهش به پیی ههڵ و مهرجی وا دهبێت كه ئهنجومهن دوای وهرگرتنی رهزامهندی وهزیر دهری دهچوێنێ، به مهرجێك ئهمه لهگهڵ یاساكان و پێرهوه رهچاو كراوهكاندا هاودژ نهبێت.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی دادوهریی ههرێم رێنمایی پێویست دهربكات بۆ ئاسانكاری جێبهجێكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئیمتیازات و دهسكهوته داراییهكانی كه لهم یاسایهدا هاتووه له بودجهی ئهنجومهنی دادوهریی ههرێم خهرج دهكرێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: جێبهجێكردنی یاسای (ئیمتیازاتی لێكۆڵهرهوانی دادی) حكومهتی ئیتیحادی، ژماره (80)ی ساڵی 2012، و كاركردن به ئهحكامهكانی له ههرێمی كوردستان ـ عێراق.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: ماددهی دهیهم له یاساكه ههمواردهكرێ و بهم شێوهیه دهخوێنرێتهوه: یهكهم: فێركردن له ههردوو قۆناغی بنهڕهتی و ئامادهیی به خۆراییه له قوتابخانه فهرمیهكاندا، ههروهها له پهیمانگاو مهڵبهنده فهرمییهكانی كه له ماددهی دوازدهمی ئهم یاسایهدا هاتوون. دووهم: فێركردن له قۆناغی بنهڕهتی تهوزیمیه بۆ ئهوكهسانهی كه لهسهرهتای ساڵی خوێندن یان له (31)ی مانگی كانوونی دووهمی ئهو ساڵه شهش ساڵ له تهمهنیان تهواو دهكهن.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: 1-پرۆگرام و نهخشهی خوێندن و مهرجهكانی وهرگرتن و بهرێوهبردن و زهبن و ئهزمهنهكان و باوهر نامه بۆ جۆرهكانی خوێندن به ههردوو پلهكانیهوه لهم یاسایهدا كراون، به پێی چهند پێرهوێكی تایبهت دادهنێ كه وهزارهت روو نووسهكانیان (لائحه) ئاماده دهكا.2-وهزارهت بۆی ههیه تاقیمان له ههندێ قوتابخانهدا بكا كه رێكخستنی پرۆگرام و هۆیهكانی فێركردن و شێوازی ئهزموونهكان بگرێتهوه، تا سوود له ئهنجامه وهدهست هاتووهكانی وهربگرێ بڵاوی بكاتهوه.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پێوهندیدارهكانیش حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی ره سمیی ( وهقایعی كوردستان)هوه جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی سێ یهم:
ماددهی سێ یهم: ئهركی وهزارهت: 1-توانا خسته بهری نهوجهوانان له پهرهپێدانی كهسایهتی یان دا له گشت رووهكانی جهستهیی و رۆشهمبیری و گیانی یهوه. 2-رهخساندنی ههلی زانستی وهرگرتنی بۆ گهورهكان و بهشداركردن له راهێنیاندا به شێوهیهك كه ببێته هۆی فراوانكردنی رۆشهمبیری یان و وادهی بهرههمیان بهرز بكاتهوه و ژیانی گشتی یان له رێ و شوێنی پهروهردهی فهرمانكاری و پهروهردهی درێژخایهن چاكتر بكا.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: نهقیب ئهم دهسهڵاتانه ئهنجام دهدات: 1. سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی ئهنجومهنی سهندیكا. 2. نوێنهرایهتی كردنی سهندیكا له كن لایهنه تایبهتمهندهكان دهشتوانێ ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی بدا به جێگرهكهی یان ههر كهسێك كه بیهویێ له ئهندامانی ئهنجومهن.
ماددهی سی و پێنجهم:
ماددهی سی و پێنجهم: ئهنجومهن بۆی ههی بڕیار بدات لهسهر یارمهتی دانی دارایی به هونهرمهند به شێوهی بهخشین (منحه) یاخود قهرز، به پێی ئهو رێنماییانهی كه دهری دهچوێنێ لهم بارانهی خوارهوه: 1. ئهگهر خۆی یان یهكێك له دایك و باوكی (اصوله) یان منداڵهكانی (فروعه) یاخود هاوسهری تووشی نهخۆشییهكی وا بوون پێویست به چارهیهكی تایبهتی بكات. ئهمهش دهبێ به راپۆرتی لیژنهیهكی رهسمی پزیشكی پشتگیری بكرێت. 2. ئهگهر تووشی رووداوێك بوو كه به شێوهیهكی كاتی له پیشهكهی خۆی بخات. 3. ئهگهر تووشی كارهساتێك بوو و زیانی دارایی لێ كهوت كه له توانای خۆیدا نهبێت.
ماددهی دوانزدهههم:
ماددهی دوانزدهههم: یهكهم: له حاڵهتی ههڵوهشانهوهی یهكێتییهكهدا، ئهموالی یهكێتییهكه، دهچێته سهر ئهموالی نزیكترین یهكێتی، ئامانجهكانی لهگهڵیدا هاوشێوه بن. دووهم: لهو حاڵهتانهدا كه دهقێكیان لهم یاسایهدا، لهسهر نههاتبێ، ئهوه، حوكمهكانی یاسای كارپێكراوی كۆمهڵهكانی بهسهردا دهسهپێ.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: بهپێی ئهم یاسایه، یهكێتییهكی سهربهخۆ، بۆ پهرلهمانتاران دادهمهزرێ، ناو دهنرێ یهكێتیی پهرلهمانتارانی كوردستان و، بارهگهكهی له ههولێری پایتهختدا دهبێت و، بۆشیی ههیه، لق له پارێزگاكانی ههرێمدا بكاتهوه.