المواد القانونية

ماده‌ی یازده‌م:

ماده‌ی یازده‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێت.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: هه‌ر دوو مادده‌ی (یازده‌م و دوازده‌م) وه‌ك به‌شێكی ته‌واوكراو بۆ یاسای ژماره‌ (39)ی ساڵی 1971 جێبه‌جێ ده‌كرێت و له‌ هه‌رێمی كوردستان ـ عێراقدا كاری پێده‌كرێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: 1. هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی - عیراق. 2. وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی. 3. وه‌زیر: وه‌زیری كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی. 4. بریكاری وه‌زاره‌ت: بریكاری وه‌زاره‌تی كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی. 5. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی وه‌زاره‌تی كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: له‌ هه‌رێمدا وه‌زاره‌تێك داده‌مه‌زرێ به‌ناوی (وه‌زاره‌تی كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی)، وه‌زیرێك به‌ڕێوه‌ی ده‌با و سه‌رپه‌رشتی ده‌كات به‌ ناوی (وه‌زیری كارو كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی).

مادده‌ی دوازده‌

مادده‌ی دوازده‌: به‌شه‌كانی وه‌زاره‌ت و ئیش و كاره‌ تایبه‌ته‌كانی پێكهاته‌كانی به‌ پێڕۆ دیارده‌كرێن.

مادده‌ی دوازده‌م:

مادده‌ی دوازده‌م: پزیشكی ده‌روونیی به‌رپرس بۆی هه‌یه‌ ماوه‌ی چوونه‌ژووره‌وه‌ی زۆره‌كیی ده‌قكراو له‌ هه‌ردوو مادده‌ی (نۆیه‌م، و ده‌یه‌م)ی ئه‌م یاسایه‌دا، درێژبكاته‌وه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك زۆره‌كه‌ی حه‌وت رۆژه‌ ئه‌ویش ئه‌گه‌ر ئه‌و پاساوانه‌ی له‌ مادده‌ی (نۆیه‌م)ی ئه‌م یاسایه‌دا ده‌قیان له‌سه‌ر كراوه‌ به‌رده‌وامبوون و له‌ تواناشدا نه‌بوو هه‌ڵسه‌نگاندنی پزیشكی له‌ ماوه‌ی سێ رۆژی یه‌كه‌می چوونه‌ژووره‌وه‌ زۆره‌كیه‌كه‌ ده‌سبكه‌وێت له‌گه‌ڵ ئاگاداركردنه‌وه‌ی ئه‌و لایه‌نانه‌ی له‌ مادده‌ی (نۆیه‌م)ی ئه‌م یاسایه‌دا ئاماژه‌یان بۆ كراوه‌.

مادده‌ی سێزده‌م:

مادده‌ی سێزده‌م: نابێت نه‌خۆشی ده‌روونی به‌ شێوه‌یه‌كی زۆره‌كیانه‌ له‌ یه‌كێك له‌ دامه‌زراوه‌كانی ته‌ندروستیی ده‌روونی بۆ ماوه‌ی زیاتر له‌ یه‌ك هه‌فته‌ بهێڵدرێته‌وه‌ ته‌نها پاش ئه‌نجامدانی هه‌ڵسه‌نگاندنی ده‌روونی نه‌خۆشه‌كه‌ نه‌بێت له‌ رێگه‌ی لێژنه‌ی پزیشكی پسپۆڕ، به‌ مه‌رجێك هه‌ڵسه‌نگاندنه‌كه‌ له‌ ماوه‌ی حه‌وت رۆژ له‌ هێشتنه‌وه‌ی به‌زۆره‌كی نه‌خۆشه‌كه‌ بۆ لێژنه‌ی ته‌ندروستیی ده‌روونی له‌ پارێزگاكه‌دا بنێردرێت، وه‌ له‌گه‌ڵیانیشدا نموونه‌ی به‌كارهێنراو بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ هاوپێچ بكرێت. وه‌ له‌ هه‌موو حاڵه‌تێكیشدا حاڵه‌تی چوونه‌ژووره‌وه‌ی زۆره‌كی نه‌خۆش كۆتایی پێدێت ئه‌گه‌ر لێژنه‌ی ته‌ندروستیی ده‌روونی له‌ پارێزگاكه‌دا ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵسه‌نگاندنه‌ ده‌روونیه‌كه‌ی پێشكه‌شیان كراوه‌ په‌سه‌ند نه‌كات.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌رۆژی بڕیار له‌سه‌ر دانییه‌وه‌ ده‌خرێته‌ كار وله‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌نداره‌كان پێویسته‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ كار.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ سه‌ندیكایه‌ك بۆ رۆژنامه‌ نووسان به‌ ناوی (سه‌ندیكای رۆژنامه‌نووسانی كوردستانی عێراق داده‌مه‌زرێت، باره‌گاكه‌ی هه‌ولێره‌ پایته‌ختی هه‌رێم ده‌بێ و ده‌توانێ لقی تر له‌ ناوه‌نده‌كانی (مراكز) ی پارێزگاكانی تری هه‌رێم بكاته‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌نداره‌كان پێویسته‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ كار.

مادده‌ی پازده‌م:

مادده‌ی پازده‌م: ئه‌گه‌ر باری نه‌خۆشه‌ ده‌روونیه‌كه‌ پێویستی به‌ چاره‌سه‌ری هه‌بێت بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ (30) سی رۆژ زیاتر بێت له‌ ماوه‌ی چوونه‌ژووره‌وه‌ی نائاره‌زوومه‌ندانه‌ ئه‌وا لێژنه‌ی ته‌ندروستیی ده‌روونی له‌ پارێزگا بۆی هه‌یه‌ پاڵپشت به‌ راپۆڕتی پزیشكی ده‌روونی به‌رپرس راسپارده‌ بكات به‌ چاره‌سه‌ركردنی بۆ ماوه‌یه‌كی دیاریكراوو راسپارده‌ی لێژنه‌كه‌ له‌ ماوه‌ی سێ رۆژ له‌ ده‌ركردنی بڕیاری ڕه‌زامه‌ندی له‌سه‌ر دانانی نه‌خۆش بۆ چاره‌سه‌ركردن ده‌خرێته‌ به‌رده‌م دادوه‌ری لێكۆڵینه‌وه‌وه‌.

مادده‌ی بیسته‌م

مادده‌ی بیسته‌م:  یه‌كه‌م: ده‌سته‌ی وانه‌گوتنه‌وه‌ له‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پێكدێت: 1- پرۆفیسۆر. 2- پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر. 3- مامۆستا. 4- مامۆستای یاریده‌ده‌ر. دووه‌م: ئه‌وانه‌ی له‌ به‌ندی (یه‌كه‌م) ئه‌م مادده‌یه‌ باسكراون، به‌پێی رێنمایی كه‌ ئه‌نجومه‌نی زانكۆ ده‌ریده‌كات داده‌مه‌زرێن و پله‌ی زانستیان به‌رزده‌كرێنه‌وه‌و وترفیع ده‌كرێن له‌گه‌ڵ ره‌چاوكردنی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌: 1- هاتنه‌دی مه‌رجه‌كانی ئه‌ندامی ده‌سته‌ی وانه‌گوتنه‌وه‌ له‌ زانكۆ حكومیه‌كان له‌و كه‌سه‌ی له‌م پۆستانه‌ داده‌مه‌زرێت. 2- متمانه‌پێكردنی رێساكانی به‌رزكردنه‌وه‌ی زانستی كارپێكراو له‌ لایه‌ن زانكۆ حكومیه‌كانه‌وه‌. 3- متمانه‌پێكردنی په‌یكه‌ری كاری ئه‌ندامی ده‌سته‌ی وانه‌گوتنه‌وه‌ كه‌ له‌ یاسای خزمه‌تی زانكۆیی به‌ركار له‌ هه‌رێمدا ده‌قی له‌سه‌ر كراوه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: 1. ده‌سته‌ی گشتی كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی ده‌به‌ستێت به‌مه‌به‌ستی كارپێكردنی پسپۆریه‌ته‌كه‌ی به‌ گوێره‌ی ئه‌م یاسایه‌ له‌ ماوه‌ی هه‌ر (3) سێ ساڵ جارێك به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن، وه‌نه‌قیب به‌ پۆستی تۆمار كراو بانگهێشته‌كه‌ ده‌نێرێت بۆ ئه‌ندامه‌كان به‌لای كه‌مه‌وه‌ مانگێك پێش رۆژی كۆبوونه‌وه‌كه‌ و تێیدا رۆژی كۆبوونه‌وه‌كه‌ و شوێنه‌كه‌ و خشته‌ی كاره‌كانی باس ده‌كرێت و به‌ لای كه‌مه‌وه‌ له‌ دوو رۆژنامه‌دا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌. 2. ئه‌گه‌ر ئه‌و پرۆسانه‌ى له‌ بڕگه‌ی (1)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌ په‌یره‌و نه‌كران بۆ بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی تا تێپه‌رینی مانگێك به‌سه‌ ئه‌و دوو ساڵه‌دا ئه‌وا وه‌زیر هه‌ڵده‌ستێت به‌ بانگێشتی ئه‌ندامان بۆ دابین كردنی كۆبوونه‌وه‌كه‌ له‌ ماوه‌ی مانگێكدا. 3. هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب و جێگره‌كه‌ی و ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن و ئه‌ندامانی لیژنه‌ی چه‌سپاندن هه‌ر (3) سێ ساڵ جارێك له‌ لایه‌ن ده‌سته‌ی گشتی له‌ ماوه‌ی كۆبوونه‌وه‌ی گشتی ئاساییدا ده‌كرێت.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: مامۆستاو كارمه‌ندانی زانكۆ تایبه‌تیه‌كان حوكمه‌كانی یاسای خانه‌نشین و بیمه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی به‌ركار له‌ هه‌رێمدا به‌سه‌ریان پیاده‌ ده‌كرێت.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: 1. راده‌ی یاسایی (نصاب)ی ده‌سته‌ی گشتی له‌ كۆبوونه‌وه‌دا ته‌واو نابێ ئه‌گه‌ر زۆرینه‌ی ره‌ها له‌ ئه‌ندامانی سه‌ندیكا ئاماده‌ نه‌بن، ئه‌گه‌ر (نصاب)یش ته‌واو نه‌بوو ده‌سته‌ی گشتی دوای پانزده‌ رۆژ له‌ كاتی دیاریكراودا كۆ ده‌بێته‌وه‌ له‌ هه‌مان كات و شوێندا، (نصاب) یش به‌ ته‌واو داده‌نرێ ئه‌گه‌ر سێ یه‌كی ئه‌ندامان ئاماده‌ بن، ئه‌و كاته‌ بڕیار به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بوان ده‌رده‌چێ، ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كانیش یه‌كسان بوون به‌و لایه‌نه‌دا ده‌له‌نگێ كه‌ نه‌قیبی له‌گه‌ڵدایه‌. 2. نابێ ئه‌ندام به‌شداری كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی بكات ئه‌گه‌ر بێ به‌ش كرابوو له‌ ده‌ست دانه‌ پیشه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م گوزارشتانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانن بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: 1- هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2- سه‌ندیكا: سه‌ندیكای خاوه‌ن پیشه‌ ته‌ندروستییه‌كان. 3- ده‌سته‌ی گشتی: ده‌سته‌ی گشتی سه‌ندیكا. 4- ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 5-- نه‌قیب: نه‌قیبی پیشه‌ ته‌ندروستییه‌كان.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ سه‌ندیكایه‌ك به‌ ناوی سه‌ندیكای خاوه‌ن پیشه‌ ته‌ندروستیییه‌كان له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراق دا داده‌مه‌زرێت و باره‌گاكه‌ی له‌ شاری هه‌ولێری پایته‌ختی هه‌رێمدا ده‌بێت و، خاوه‌نی كه‌سایه‌تی مه‌عنه‌وی سه‌ربه‌خۆی و بۆی هه‌یه‌ لقه‌كانی له‌ ناوه‌ندی پارێزگاكانی هه‌رێم بكاته‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: سه‌ندیكا له‌سه‌ر داواكارییه‌ك پێك دێت به‌ لانی كه‌مه‌وه‌ پانزده‌ ئه‌ندام له‌ وانه‌ی ماوه‌ی كاركردنیان له‌ پیشه‌ ته‌ندروستیه‌كاندا له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نییه‌ پێشكه‌شی لایه‌نی تایبه‌تمه‌ندی ده‌كه‌ن و به‌ ده‌سته‌ی ئاماده‌كار داده‌نرێ بۆ به‌رێوه‌بردنی كاروباری سه‌ندیكا تا هه‌ڵبژاردنی خۆی ئه‌نجام ده‌دا.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: سه‌ندیكا پێك دێت له‌: 1. ده‌سته‌ی گشتی. 2. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3. لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (لجنه الانضباط). 4. لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگا و قه‌زاكان.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة