المواد القانونية
ماددهی ههشتهم: ناشێ ئهندامان نووسینگهی پسپۆری دابنێن به بێ ئیجازه وهرگرتن له سهندیكاوه. سهندیكا (100) سهد دینار رهسمی ساڵانهی ئهو ئیجازەيە وهردهگرێ.
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه،ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم : ههرێم : ههرێمی كوردستان ـ عێراق . دووهم : ئهنجومهنی وهزیران : ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستانی عێراق. سێیهم : وهزارهت : وهزارهتی تهندروستی ههرێم. چوارهم : وهزیر : وهزیری تهندروستی ههرێم . پێنجهم : بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتی تهندروستی. شهشهم : ئهنجومهن : ئهنجومهنی ڕاوێژكاری وهزارهت. حهوتهم : دهسته :دهستهی باڵای عیادهكانی پزیشكی میللی و ڕاوێژكاری. ئامانج و ئهركهكانی وهزارهت
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له مێژووی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی وهقایعی كوردستاندا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی چوارهم: ئامانجهكانی كۆمهڵه دهبێ ئهم مهرجانهیان ههبێ: 1/دهبێ ئاشكرا و روون و شهرعی و رهوا بێ. 2/خزمهتی كۆمهڵێكی دیاری كراوی گهلی كوردستانی عیراق بكات. 3/نابێ كهرتكاریی وجیاوازی رهگهزیی و ئایینی و مهزههبی بكاته ئامانج. 4/نابێ لهگهڵ بنهمهكانی دیموكراسی و جاڕنامهی جیهانی مافی مرۆڤ ناگونجاو بێت. 5/نابێ دژی دابو دهستووری گشتی و رهوشت بێ.
ماددهی یهكهم: جێبهجی كردنی یاسای سزایی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆی عێراقی ژماره(14)ی ساڵی 2008) له ههرێمی كوردستان-عێراق و كاركردن به ئهحكامهكانی.
ماددهی بیست و نۆیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمیی (وهقایعی كوردستان)ــهوه جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهم ئهركانهی خوارهوهی دهكهوێته ئهستۆ. یهكهم : ئامادهكردنی ئهو پێداویستییانهی كه مافی شیاوی تهندروستی تهواو بۆ هاووڵاتیان دهستهبهر دهكات لهلایهنی جهستهیی وئهقَڵی ودهروونییهوه لهگهلأ گرنگی پێدانیان. دووهم : دامهزراندن وبهڕێوهبردن وبهدوا داچوونی یهكه تهندروستیهكانی خۆ پاراستن وچارهسهركردن وپهرهپێدانیان له ههرێمدا. سێیهم : بایهخدان به خزمهتگوزاری چاودێری بهرایی تهندروستی لهوانهش چاودێری دایكایهتی ومنداڵان وتهندروستی قوتابخانهیی وتهندروستی خێزان وپیرییهتی. چوارهم : بهربهرهكانی كردنی نهخۆشیه درمهكان وكۆنترۆل كردنیان ورێگهگرتن له هاتنیان له دهرهوهی ههرێم بۆ ناوهوهی وبه پێچهوانهوهش، بهربهستكردنی بڵاو بوونهوهیان له نێو خاك وئاو و ههوای ههرێمدا. پێتجهم : ههماههنگی كردن لهگهلأ وهزارهتی ژینگهدا له پێناوی پاراستنی ژینگهو باشكردنی و پهرهپێدانی و پاراستنی بنهماكانی وكاركردن له پێناوی بهربهستكردنی پیسبوونی. شهشهم : ههماههنگی كردن لهگهلأ وهزارهتی كار و كاروباری كۆمهڵایهتی دا له پێناوی بایهخدان به تهندروستی وسهلامهتی كرێكاران له پڕۆژهكانی كار و بهرزكردنهوهی ئاستی تهندروستییان له مهترسی نهخۆشی پیشه و بریندار بوون له كاتی ئیشدا، لهگهلأ دانانی بهزهفكاریی وههل ومهرجی تایبهت بۆیان و دابین كردنی سهلامهتی له شوێنی كاردا وچاودێری پیادهكردنی ئهو بهرزهفتكار و ههل و مهرجانه. حهوتهم : بڵاوكردنهوهی هوشیاریی تهندروستی له ناو هاووڵاتیاندا به هاریكارێكردن لهگهڵ لایهنه پهیوهندیدارهكان به رێگهی ههموو هۆیهكی راگهیاندنی بیستراو و بینراو و خوێندراوه. ههشتهم : دابین كردنی داودهرمان و پێویستیهكان و كهل وپهلی پزیشكی ههمهجۆری پێویست بۆ پێشكهش كردنی خزمهتگوزاری پزیشكی وخۆپاراستن وچارهسهركردن، لهگهلأ سهرپهرشتی كردنی عیاده میللییهكان و دابین كردنی ئامیری پزیشكی پێویست بۆ پهككهوتهكان وكردنهوهی تاقیگهی پزیشكی. نۆیهم : ئامادهكردنی كادیری تهندروستی وپیشهیی یارمهتیدهر و بهرزكردنهوهی ئاستی شیاوی كارمهندان له كهرتی تهندروستی وپهرهپێدانی لێكۆڵینهوهی تهندروستی و فێركردنی پزیشكیی بهردهوام وهاندانی لێكۆڵینهوهی زانستی له بواره ههمه جوارهكانی تهندروستیدا. دهیهم : رێكخستنی كاری پیشه پزیشكی وتهندروستی یهكان و سهلامهتی پیشهیی بهههماههنگی كردن لهگهڵ لایهنه پهیوهندیدارهكان وچاودێری كردنیان. یانزدهیهم : چاودێری كردنی خاوهن پێویستییه تایبهتییهكان لهلایهنی تهندروستی و جهستهیی و ئهقڵی یهوه. دوازدهیهم : سهرپهرشتی كردنی دروستكردن وهێنانی داودهرمان بهپێی پێوهری پێویستی پزیشكی وچاودێری كردنی. سیازدهیهم : كاركردن له پێناوی گۆڕینی سیستهمی ئێستای تهندروستی به سیستهمێكی هاوچهرخی تهندروستی به شێوهیهكی وا كه لهگهلأ پهرهسهندنی كۆمهڵگای كوردستانی و توانای دارایی بهدهست هاتوودا بگونجێت. چواردهیهم : پشتگیریی كردنی كهرتی تایبهتی پزیشكی تا بهشداری له پێشكهش كردنی خزمهتگوزاری چارهسهركردندا بكات بۆ سووككردنی بارگرانی دارایی و هونهری لهسهرشانی دهزگا تهندروستیه فهرمیهكان و بخرێنه بهر سهرپهرشتی وچاودێری وهزارهتهوه. پانزدهیهم :كاركردن له پێناوی دابین كردنی پێویستی پزیشكی بۆ بهرهنگار بوونهوهی كارهسات به ههموو جۆره كانیهوه، ئهمهش به ههماههنگی لهگهلأ لایهنه پهیوهندیدارهكانی دیكه دهبێت. شانزدهیهم : رێكخستنی كاری پزیشكی دادی له ههرێمدا به پێی یاسا وبهرزكردنهوهی ئاستی شیاوی كارمهندانی. حهڤدهیهم : كاركردن له پێناوی دروستكردنی تاقیگهی پێشكهوتووی تهندروستی بۆ دهسنیشانكردنێكی زوو بۆ نهخۆشییه گرانهكان ودابین كردنی (حجری تهندروستی) و بهربهرهكانی نهخۆشیه درمهكان و چاودێری كردنی پهتاكان. ههژدهیهم : سهرپهرشتی كردنی كاری پزیشكهكان ویارمهتدهرهكانیان له عیاده پزیشكیه تایبهتهكان و عیاده میللیه فهرمییهكان. نۆزدهیهم : گرنگی دانێكی تایبهت به تهندروستی لادێ وگهیاندنی خزمهتگوزاریی پزیشكی بۆی و كاركردن بۆ دروستكردنی نهخۆشخانه له قهزاو ناحیهكان وكردنهوهی مهڵبهندی پزیشكی له لادێكاندا و دابین كردنی تیپی تهندروستی گهڕۆك. بیستهم : دابین كردنی سهیتهرهی نهوعی كارا لهسهر داودهرمان به هاوكاری كردن لهگهلأ لایهنه پهیوهندیدارهكاندا و دانانی مهرجی بهرزهفتكار بۆ هێنانی داودهرمان له سهرچاوهی باوهڕ پێكراوی جیهانی و بهرزهفتكردنی فرۆشتنی داودهرمان، به جۆرێكی وا كه ههر له دهرمانخانه و مهزخهری مۆلهتپیردراوی دهرمان بفرۆشرێ. بیست ویهكهم : گرنگی دانی تهندروستی بهو ناوچانهی كه تووشی پرۆسهكانی ئهنفال وبوردومانی كیمیایی وجینۆساید بوون. بیست ودووهم : كاركردن له پێناوی دابین كردنی (بیمی) تهندروستی بۆ هاووڵاتییان وگرنگی دان به ئاسایشی خۆراك ودهرمانی ئینسانی بهههماههنگی كردن لهگهلأ لایهنه پهیوهندیدارهكان ودۆزینهوهی ئالیهتی چاودێری شیاوی داودهرمان بۆ بهكارهێنان. بیست وسێیهم : پشتگیریی كردنی پزیشكه تازه دهرچووهكان وكردنهوهی خولی شیاندنی بهردهوام بۆیان و ناردنی نێردهی پزیشكی بۆ دهرهوهی ههرێم بیان گرێتهوه وماوهیان بدرێ تاكو خوێندنی پسپۆڕییان تهواوبكهن. پێكهاتهكانی وهزارهت
ماددهی نۆیهم: سهرۆكی دهزگا بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایهو پهیڕهوی ناوخۆی تایبهت به دهزگاكه دهربكات.
ماددهی دوازدهیهم: كار به دهقی هیچ یاسا یان بڕیارێك ناكرێت كه لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكوك بێت.
ماددهی سی و دووهم: 1/بڕیاری قهدهغهكردنی دهستدانه پیشه بهخاوهن پهیوهندییهكان رادهگهیهنرێ كه لیژنهی بهرزهفتكاری دیاری دهكات وبهههموو لقهكانی سهندیكای رادهگهیهنێ. 2/ناشێ پزيشكێكی تر لە عيادەی پزيشكێكی قەدەغەكراو لە دەستدانە پيشە كار بكات 3/ ئەو غهرامانهی كه لهلایهن لیژنهی بهرزهفتیهوه حوكمی پێ دهردهچێ دهبێته داهاتێ بۆ سهندیكا.
ماددهی یهكهم: بڕگهی (1) له مادده (31) ههڵدهگیرێت و ئهمهی خوارهوه جێگهی دهگرێتهوه: (ئهنجومهنی دادوهریی پێك دێت به سهرۆكایهتی سهرۆكی دادگهی تهمییزی ههرێمی كوردستان و به ئهندامێتی دوو له كۆنترین جێگرهكانی سهرۆك و له حاڵهتی نهبوونیاندا دوو كۆنترین دادوهر له دادگهی تهمییز و سهرۆكی دهستهی چاودێری دادوهریی و بهڕێوهبهری گشتی داد، یان ئهوانهی جێگهیان دهگرنهوه).
ماددهی چوارهم: بڕگهی (چوارهم) له ماددهی چوارهمی یاسای ژماره (26)ی ساڵی 2007 ههموار دهكرێت: (چوارهم: بهڕێژهی 5% باج بهسهر ئهو فهرمانبهرانهی ههرێمدا دهسهپێنرێت كه مووچهیان له ملیۆنێك دینار بۆ تێكڕایی پلهكانی فهرمانبهریهتی و كهرتی تایبهتی زیاتره كه به فهرمی تۆماركراوان و خاوهن پۆست و پلهی وهزیفی تایبهتن).
ماددهی پێنجهم: ئهو یاسا و بڕیارانهی باج كه له ههرێمی كوردستاندا له كاردان ههر كاریان پێ دهكرێت بهوهی لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك نهبن.
ماددهی دووهم: باجی (رۆیشتوو یا هاتوو/الصادر والوارد)ی گومرگی به پێی ئهو بڕانه (مقادیر) وهردهگیرێن كه له لیستهكانی پاشكۆی ئهم یاسایهدا دیاری كراون.
ماددهی پێنجهم: ههر زیاد كردن یا كهم كردنهوه یا هێشتنهوه كه به پێی حوكمی ماددهی چوارهمی ئهم یاسایه دهكرێن دهشێ به پهیڕهو نههڵرێن یا بگۆردرێن.
ماددهی سێ یهم: ئهو كۆت و بهربهستانهی به پێی بڕیارهكانی ئهنجومهنی نیشتمانیی كوردستانی عێراق یا ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێم خراونهته سهر ههندێ كهلوپهلی هێنراو یا نێردراو ههر كارپێكردندا دهمێننهوه.
ماددهی ههشتهم: كار به دهقی هیچ یاسا و بڕیارێكی ناكۆك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكرێت.
ماددهی شهشهم: دهبێ وهزیری دارایی و ئابووری رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوه و دهستهواژانهی دادێن، واتاكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان-عێراق. دووهم: سهرۆكایهتیی وهزیران: سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستان- عیراق. سێیهم: دهزگا: دهزگای ئاسایشی ههرێمی كوردستان- عیراق. چوارهم: سهرۆكی دهزگا: سهرۆكی دهزگای ئاسایشی ههرێمی كوردستان- عیراق. پێنجهم: جێگری سهرۆكی دهزگا: جێگری سهرۆكی دهزگای ئاسایشی ههرێمی كوردستان- عیراق.
ماددهی چوارهم: یهكهم: سهرۆكی دهزگا: به سهرۆكی باڵای دهزگا دادهندرێت و خاوهنی دهسهڵاتی كارگێڕی ودارایی ویاسایی پێویست به بهڕێوهبردنی دهزگایه و له پلهی وهزیردا دهبێت و له لایهن سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیرانهوه كاندید دهكرێت و به مهرسوومی ههرێمی دادهمهزرێت. دووهم: جێگری سهرۆكی دهزگا: سهرۆكی دهزگا، جێگرێكی به پلهی بریكاری وهزارهت دهبێت، له لایهن سهرۆكایهتیی ئهنجومهنی وهزیرانهوه كاندید دهكرێت و به مهرسوومێكی سهرۆكایهتی ههرێم دادهمهزرێت و ئهو دهسهڵاتهش پیاده دهكات كه له لایهن سهرۆكی دهزگاوه پێی دهدرێت، ئهركهكانی سهرۆكی دهزگا له كاتی ئاماده نهبوونیدا دهگرێته ئهستۆ.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة