المواد القانونية

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ ڕۆژی بڕیار له‌سه‌ردانییه‌وە ده‌خرێته‌ كار وله‌ رۆژنامه‌ی ڕه‌سمیدا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌نديداره‌كان پێویسته‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌كار.

مادده‌ی سی و یه‌ك:

مادده‌ی سی و یه‌ك: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: ده‌سته‌كه‌، فرۆكه‌خانه‌كه‌ وه‌ك چاوگه‌یه‌كی داهات بۆهه‌رێمی كوردستان ده‌خاته‌ گه‌ڕو و رێگاش به‌ به‌كارخستنی مونشه‌ئات ده‌درێت به‌بێ جیاوازیی ته‌مه‌ن و جنس و ره‌گه‌زو ئاین و ئینتیمای سیاسییان. له‌به‌ر تیشكی ئه‌و كاره‌ گران و ئالۆزه‌ی بیناكردن و به‌ گه‌ڕخستنی فرۆكه‌خانه‌ سه‌ره‌كییه‌كه‌، ده‌سته‌ ئه‌م ده‌سه‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌: 1. دیاركردنی سه‌عاتی كارو بنه‌ماكانی ئاسایشی فڕۆكه‌خانه‌كه‌ بۆ ئه‌وه‌ی به‌رزترین داهات بدات وكه‌مترین پێكدادان له‌گه‌ڵ خه‌ڵكیدا له‌ نزیك فڕۆكه‌خانه‌كه‌وه‌ رووبدات. ئه‌م ته‌نسیقه‌ له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كانی تایبه‌تكارو بازرگانیدا ده‌كرێ بۆ ئه‌وه‌ی به‌كارهێنانی جێگاو كاتی نیشته‌وه‌و جێگا وكاتی هه‌ڵفڕێن رێك وپێك بێت و،ده‌رهێنانی نیشانه‌ (شارات)بۆ كارمه‌ندانی فڕۆكه‌خانه‌كه‌ش له‌خۆده‌گرێ وكه‌سانی تاوانكار وتێروركاریش دوورده‌خاته‌وه‌. 2. رێگادان به‌ فرۆته‌نی وئه‌و خۆراكانه‌ی له‌لایه‌ن نه‌فه‌ره‌كانی فڕۆكه‌كه‌و لایه‌نی تایبه‌تكاری بازرگانییه‌وه‌ به‌كار ده‌برێن. لیستی ئه‌و خۆراك و كه‌ل وپه‌له‌ش كه‌ به‌كار ده‌برێن ته‌نها هه‌ر خوراك، سووته‌مه‌نی،(فسحه‌ الحظیره‌)، به‌شی وێستگه‌ی كاره‌با، ئاو، ئاوی ئاوه‌ڕۆ، (موقف) نییه‌. 3. دروستكردن وتێكدان و تحویلی مه‌دره‌جه‌كان و وێستگه‌كان و(فسحه‌ی موقف)و جێگای ئوتومبیلی كرێ و(حظیره‌كان)و شوققه‌ ئاماده‌كراوه‌كان (ده‌ره‌جه‌كان)ی و مونشه‌ئاته‌كاني دیكه‌ فڕۆكه‌خانه‌كی،ئه‌وانه‌ هه‌مووی به‌پێی راو بۆچوونی ده‌سته‌كه‌،چۆنی به‌ پێویست بزانێت بۆ به‌ره‌و چاكتر گۆڕینی كۆمه‌ڵگه‌ی فڕۆكه‌خانه‌كه‌ ده‌یكات. ده‌سته‌كه‌ له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی گومرگ وئاسایشیش هاوكاری ده‌كات بۆمسۆگه‌ركردنی وه‌گه‌ڕخستنی فڕۆكه‌خانه‌كه‌ به‌شێوه‌یه‌كی یاسایی ودڵنیایی ئاسایشه‌وه‌.

مادده‌ی دوازده‌یه‌م:

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵا وده‌كرێته‌وه‌ و وه‌زیری په‌یوه‌ندیدار و گشت وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانی تر ده‌بێ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: 1. هاتنه‌ ریزی نه‌قابه‌ به‌ داواكارییه‌كی نوسراو ده‌بێت و پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌كرێت و هاوپێچ ده‌بێت له‌گه‌ڵ به‌ڵگه‌نامه‌ی پشتگیری كردن به‌ داخوازییه‌كه‌ و ده‌بێت ئه‌نجومه‌ن بریارێك له‌ باره‌یه‌وه‌ بدات له‌ ماوه‌ی یه‌ك مانگ له‌ مێژووی تۆمار كردنی و ئه‌گه‌ر ئه‌و ماوه‌یه‌ تێپه‌ری به‌بێ ئه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌ن له‌و باره‌یه‌وه‌ بڕیارێك بدات ئه‌وا ئه‌مه‌ به‌ دانپێدانانی ره‌زامه‌ندی داده‌نرێت. 2. ئه‌گه‌ر ئه‌نجومه‌ن داواكاری به‌ ئه‌ندامیه‌تی ره‌تكرده‌وه‌ ئه‌وا ده‌بێت هۆیه‌كانی ره‌ت كردنه‌وه‌كه‌ ئاشكرا بكات. 3. خاون داوا ره‌ت كراوه‌كه‌ بۆی هه‌یه‌ له‌ دادگای ته‌مییز تانه‌ له‌ بڕیاره‌كه‌ی ئه‌نجومه‌ن بدات، ئه‌مه‌ش له‌ ماوه‌ی (15) پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار بوونه‌وه‌ی له‌ بڕیاری ره‌فز كردنه‌وه‌كه‌ و بڕیاری دادگای ته‌مییز به‌ یه‌ك لاكه‌ره‌وه‌ داده‌نرێت.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: مه‌رجه‌كانی ئه‌ندامیه‌تی: 1. خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستانی عێراق بێت و ئاكنجی بێت. 2. به‌ تاوانێكی ناسیاسی یان به‌ كه‌تنێكی ئابرۆ به‌ر حوكم نه‌درا بێ. 3. له‌ شه‌هاده‌ی به‌كالۆریۆس یان هاوتای ئه‌وه‌ی له‌ زانسته‌كانی جیۆلۆجیدا كه‌متر نه‌بێت.

مادده‌ی بیست و حه‌وت

مادده‌ی بیست و حه‌وت: دارایی سه‌ندیكا له‌م داهاتانه‌ پێك دێت: 1/ئابوونه‌ی ئینتما و به‌شداربوونی ساڵانه‌. 2/ئه‌و ده‌سنگانه‌ (المنح)ی كه‌ لایه‌نه‌ ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمییه‌كان پێشكه‌شی ده‌كه‌ن و ئه‌و باربۆ (تبرعات) و به‌خششانه‌ش كه‌ ئه‌ندامان و خه‌ڵكی دیكه‌ پێشكه‌شی ده‌كه‌ن. 3/قازانجی ئه‌و ئاهه‌نگانه‌ی كه‌ بۆ سوودی سه‌ندیكا سازده‌درێن. 4/قازانجی چاپه‌مه‌نی سه‌ندیكا. 5/قازانجی ئه‌و پرۆژانه‌ش كه‌ سه‌ندیكا دایانده‌مه‌زرێنێ. 6/ مزو كرێی ته‌ئییدی توانستی دارایی كه‌سانی سه‌ر به‌ سه‌ندیكا و هی ئه‌و به‌شاهێدبوونه‌ش كه‌ سه‌ندیكا ده‌ریان ده‌هێنێ.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: ئه‌نجوومه‌ن باڵاترین ده‌زگای جێ به‌جێ كردنه‌ له‌ سه‌رۆك و جێگره‌كه‌ی و وه‌زیره‌كانی پێك دێ.

مادده‌ی سێ یه‌م

مادده‌ی سێ یه‌م: هه‌ر یه‌كێ له‌ وه‌زاره‌ته‌كان كه‌سایه‌تنییه‌كی مه‌عنه‌ویان هه‌یه‌ خاوه‌نی گشت ئه‌و مافانه‌ن كه‌ له‌ یاسا ره‌چاوه‌كاندا هه‌ن.

مادده‌ی سی و دوو:

مادده‌ی سی و دوو: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ بۆ ساناكردنی به‌كارخستنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ رێنمایی ده‌ربهێنێ.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: به‌رێوه‌به‌ریه‌تییه‌كانی دیوانی وه‌زاره‌ت و ده‌زگاكانیان: 1-به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی كاروباری ئیداری و دارایی: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌یه‌ری گشتی كه‌ بوانامه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی زانكۆی هه‌بی و سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا و ئه‌م به‌رێوه‌به‌رێتیانه‌ی پێوه‌ ده‌به‌سترێته‌وه‌: أ-به‌رێوه‌به‌رێتی ئیداره‌ی خودیه‌تی. ب- به‌رێوه‌به‌رێتی ژمێریاری. ج-به‌رێوه‌به‌رێتی چاودێری و پێداچوونه‌وه‌ی دارایی. د- به‌رێوه‌به‌رێتی خزمه‌تگوزاری. ه- به‌رێوه‌به‌رێتی په‌یوه‌ندی و گه‌یاندن. و-به‌رێوه‌به‌رێتی مه‌خزه‌نه‌كان. ز- به‌رێوه‌به‌رێتی نه‌خشه‌دانان و به‌دوا داچوون كه‌ له‌م وه‌حدانه‌ پێك دێ: 1-وه‌حده‌ی توێژینه‌وه‌ و لێكۆلینه‌وه‌ی پراكتیكی. 2-وه‌حده‌ی راهێنانی هونه‌ری. 3- وه‌حده‌ی كۆمپیوته‌ر. 4-وه‌حده‌ی سه‌رژمێری و زانیاری. 5-وه‌حده‌ی كتێبخانه‌. 2-به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی كار باری هونه‌ری: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی كه‌ بروانامه‌ی سه‌ره‌تایی زانكۆی هه‌بێ و له‌ خاوه‌نانی كارمه‌ندی لێهاتوویی بێ سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا و ئه‌م به‌رێوه‌به‌رایه‌تیانه‌ی پێوه‌ ده‌به‌سترێته‌وه‌: 1-به‌رێوه‌به‌رێتی گه‌یاندنی ته‌ل دار بێ ته‌ل. 2- به‌رێوه‌به‌رێتی خزمه‌تگوزاری پۆسته‌و بروسكه‌ و ته‌له‌فۆن. 3- به‌رێوه‌به‌رێتی گواستنه‌وه‌. 4- به‌رێوه‌به‌رێتی كه‌ل و په‌ل هێنان و كرین 5- به‌رێوه‌به‌رێتی كه‌ش و هه‌وا. 6-به‌رێوه‌به‌رێتی جێبه‌جێ كردنی پرۆژه‌كان.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: له‌ سه‌ر ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌نێكی به‌ڕێوه‌بردن به‌ناوی ( ئه‌نجوومه‌نی به‌رێوه‌بردنی سندوق) له‌مانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: 1ـ به‌رێوه‌به‌ری هه‌ر یه‌ك له‌ سه‌نته‌ره‌كانی چاره‌سه‌ری شێرپه‌نجه‌ له‌ پارێزگاكانی هه‌رێمدا. 2ـ نوێنه‌ری وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی. 3ـ نوێنه‌ری وه‌زاره‌تی دارایی. 4ـ شاره‌زایه‌ك و راوێژكارێك له‌وانه‌ی پسپۆرن له‌ ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه‌ی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی. دووه‌م: سه‌رۆك له‌ نێوان ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن به‌ هه‌ڵبژاردن داده‌نرێت، ماوه‌كه‌ی چوار ساڵ ده‌بێت و ده‌كرێت بۆ یه‌ك جار نوێ بكرێته‌وه‌.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌ن لانی كه‌م مانگی یه‌ك جار كۆده‌بێته‌وه‌و له‌ كاتی پێویست به‌ بانگهێشتی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌ن كۆبوونه‌وه‌ ئه‌نجام ده‌دات. دووه‌م: كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌نجوومه‌ن به‌ ئاماده‌بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامان ئه‌نجام ده‌درێت، بڕیاریش به‌ده‌نگی زۆرینه‌ی ئاماده‌بووان ده‌بێت و گفتوگۆو بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌ن له‌ تۆمارێكی تایبه‌ت ده‌نووسرێته‌وه‌. سێیه‌م: پێویسته‌ ئه‌نجوومه‌نی به‌رێوه‌بردن راپۆرته‌ خوولییه‌كانی خۆی ده‌رباره‌ی چالاكییه‌كانی سندوق بخاته‌ به‌رده‌م وه‌زیری ته‌ندروستی. چواره‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ پشت ببه‌ستێت به‌وه‌ی به‌ گونجاوی ده‌زانێت بۆ وه‌رگرتنی ڕای و مافی ئاماده‌بوونی هه‌بێت له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ئه‌نجومه‌ن به‌بێ ئه‌وه‌ی مافی ده‌نگدانی هه‌بێت. پێنجه‌م: وه‌زیر به‌دواداچوونی ئاستی پابه‌ندبوونی سندوق به‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌، له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت، گه‌ر بۆی ده‌ركه‌وت هاودژیه‌ك له‌كارو بڕیاره‌كانی سندوق له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا هه‌یه‌، یان سندوق ئامانجه‌كانی به‌شێوه‌یه‌كی کارامه‌و كاریگه‌ر جێبه‌جێ نه‌كردووه‌، ئه‌وا بۆی هه‌یه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ تانه‌ بگرێت، وه‌ له‌ حاڵه‌تی سووربوونی ئه‌نجوومه‌ن له‌ سه‌ر ڕای خۆی، ئه‌وا وه‌زیر بابه‌ته‌كه‌، له‌ ماوه‌ی (7) ڕۆژ له‌ رێكه‌وتی تانه‌كه‌دا، بۆ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌رز ده‌كاته‌وه‌، و پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانیش، له‌ ماوه‌ی (15) رۆژدا، بڕیاری پێویست له‌م باره‌یه‌وه‌ وه‌ربگرێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: ده‌رچووی كۆلێجی زانسته‌كان (به‌شی كیمیا و بایۆلۆجی) له‌ تاقیگه‌ سه‌ره‌كییه‌كانی نه‌خۆشخانه‌كانی پارێزگاكاندا به‌ پێی پێداویستی ده‌زگا ته‌ندروستییه‌كان دادمه‌زرێ و، بۆ ماوه‌ی یه‌ك ساڵ له‌ ژێر مه‌شقدا ده‌بێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: 1-ئه‌رك و تایبه‌تكارییه‌كانی دام و ده‌زگاكانی وه‌زاره‌ت به‌ په‌یره‌وێك دیاری ده‌كرێن. 2-وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ به‌رێوه‌به‌ریه‌تی یا به‌ش یا لق یا وه‌حده‌ی نوێ له‌كاتی پێویستدا پێ بهێنێ یا بیانخاته‌ پاڵ یه‌كتر.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: پێكهاته‌كانی پزیشكی دادگوزاری ئه‌مانه‌ن: یه‌كه‌م: په‌یمانگای پزیشكی دادگوزاری، له‌مانه‌ پێك دێت: أ-ئه‌نجومه‌نی په‌یمانگا. ب-به‌شه‌كانی په‌یمانگاكه‌. دووه‌م: تیمارگه‌ دادگوزارییه‌كانی موڵگه‌ی پارێزگاكان، ئه‌مانه‌ له‌ رووی ئیدارییه‌وه‌ به‌ دایه‌ره‌ ته‌ندروستییه‌كانی پارێزگاكه‌وه‌ ده‌به‌سترێن، به‌ڵام له‌ رووی هونه‌رییه‌وه‌ به‌ په‌یمانگاوه‌ ده‌به‌سترێن.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخاته‌ كار.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ائامانجی ئه‌م یاسایه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئیش و كاری پزیشكی دادگوزاری له‌ هه‌رێمدا رێك بخات و سه‌ویەی كارامه‌یی كامه‌نده‌كانی به‌رز بكاته‌وه‌ و كار و پیشه‌یان به‌ره‌و چاكتر ببات به‌ مه‌به‌ستی یاریدەدانی دادگوزاری.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة