المواد القانونية

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێ: 1/ ده‌سته‌ (هه‌یئه‌) ی گشتی. 2/ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3/لیژنه‌ی زه‌پتی (الانضباط). 4/لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگا‌كان.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: ناشێ ئه‌ندامان نووسینگه‌ی پسپۆری دابنێن به‌ بێ ئیجازه‌ وه‌رگرتن له‌ سه‌ندیكاوه‌. سه‌ندیكا (100) سه‌د دینار ره‌سمی ساڵانه‌ی ئه‌و ئیجازەيە وه‌رده‌گرێ.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی كوردستانی عێراق بۆی هه‌یه‌ گوێزانه‌وه‌ له‌ناو بودجه‌ی تایبه‌ت به‌ ئه‌نجومه‌ندا بكات.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: وه‌زیری دارایی و ئابووری ده‌سته‌ڵاتی گوێزانه‌وه‌ی له‌ نێوان ته‌رخان كراوی یه‌ك ده‌روازه‌دا پێ ده‌درێ، جگه‌ له‌ فه‌سڵی مووچه‌، كه‌ ده‌شێ بۆی بگوێزرێته‌وه‌، به‌ڵام ناشێ لێی بگوێزرێته‌وه‌.

مادده‌ی سێ یه‌م

مادده‌ی سێ یه‌م: وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری هه‌رێمی كوردستان به‌ پێی ئه‌و داهاته‌ داراییه‌ی كه‌ دێته‌ ده‌ستی پاره‌ی ژمێریاری وه‌زاره‌ته‌كان و هه‌موو كارگێرییه‌كان دابین ده‌كات.

مادده‌ی سێ یه‌م

مادده‌ی سێ یه‌م: وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری هه‌رێمی كوردستان، به‌پێی ئه‌و داهاته‌ داراییه‌ی دێته‌ ده‌ستی پاره‌ی ژمێریاری وه‌زاره‌ته‌كان و هه‌موو كارگێرییه‌كان دابین ده‌كات.

مادده‌ی سێزده‌م:

مادده‌ی سێزده‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رچوونیه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی ( وه‌قائیعی كوردستان) بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: هه‌ردوو بڕگه‌ی (5 و 6)ی مادده‌ی یه‌كه‌می یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێن و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێنه‌وه‌: (پێنجه‌م: شه‌هید: هه‌ر كه‌سێك گیانی خۆی به‌ختكردبێت له‌ كاتی به‌رخوودانی چه‌كداریی وه‌ك پێشمه‌رگه‌یه‌ك یان خه‌باتی سیاسی وه‌ك به‌رگری كردنێك له‌ مافی پێكهاته‌كانی گه‌لی كوردستان دژ به‌ رژێمه‌ داپلۆسێنه‌ره‌ یه‌ك له‌ دوای یه‌كه‌كان له‌ كوردستان و ناوچه‌ كوردستانیه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی ئیداره‌ی هه‌رێم و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ پۆلین ده‌كرێت:) (أ- شه‌هیدی سه‌نگه‌ر: هه‌ر كه‌سێك له‌ كاتی به‌رخوودانی چه‌كداریی وه‌ك پێشمه‌رگه‌یه‌ك یان خه‌باتی سیاسی یان له‌ ده‌رئه‌نجامی هه‌ردووكیان دژ به‌ رژێمه‌ داپلۆسێنه‌ره‌ یه‌ك له‌دوای یه‌كه‌كان وه‌ك به‌رگری كردنێك له‌ خاك و گه‌لی كوردستان، شه‌هید بووبێت. (ب- شه‌هیدی جینۆساید: هه‌ر كه‌سێك شه‌هید بوو بێت له‌ ئه‌نجامی تاوانه‌كانی جینۆساید له‌ كاتی تاوانه‌كانی ئه‌نفال یان به‌كارهێنانی چه‌كی كیمیاوی یان جینۆسایدی بارزانیه‌كان یان كورده‌ فه‌یلیه‌كان یان هه‌ر تاوانێكی تری ئه‌نجامدراو دژ به‌ پێكهاته‌كانی گه‌لی كوردستان له‌ كوردو توركمان و كلدان سریان ئاشوریه‌كان و ئه‌رمه‌نه‌كان و ئه‌وانی تر. جـ- شه‌هیدی هاوڵاتی: هه‌ر كه‌سێك شه‌هید بوو بێت له‌ ئه‌نجامی كاره‌ جه‌نگیه‌كان یان كاره‌ تیرۆرستیه‌كان یان كۆچپێكردنی به‌زۆره‌ملێ یان له‌ كاتی كۆچڕه‌وه‌ ملیۆنیه‌كه‌ی گه‌لی كوردستان یان كۆچپێكردنه‌كانی تر. شه‌شه‌م: خانه‌واده‌ی شه‌هیدو ئه‌نفالكراو: هاوسه‌ر یان هاوسه‌ره‌كان یان كوڕو كچ و دایك و باوك و براو خوشكی له‌یه‌ك دایك و باوك (أشقاء) و براو خوشكی له‌ یه‌ك دایك و باوك نا ( غیر أشقاء) و هه‌ر كه‌سێكی تر كه‌ به‌ بڕیارێكی دادگه‌ریی بسه‌لمێنێت كه‌وا كه‌سی شه‌هید یان ئه‌نفالكراو به‌خێوی ده‌كرد یان ئه‌و به‌خێوكه‌ری شه‌هید یان ئه‌نفالكراوه‌كه‌ بوو بێت).

مادده‌ی هه‌شتا و دوو

المادة 82 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: له‌سه‌ر سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌ رێنمایی پێویست ده‌ربهێنێ بۆ ئاسانكاری جێبه‌جێكردنی حوكمی ئه‌و یاسایه‌.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی كوردستانی عێراق بۆی هه‌یه‌ گوێزانه‌وه‌ له‌ناو بودجه‌ی تایبه‌تی ئه‌نجومه‌ندا بكات.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: هه‌ر كه‌سێ خه‌به‌ری دا چه‌كی بێ مۆڵه‌تی له‌ ژێر ده‌ستدایه‌ له‌ سزا ده‌به‌خشرێ ده‌سه‌ڵاتی مۆڵه‌تدان بۆی هه‌یه‌ به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌و یاسایه‌ مۆڵه‌تی بداتێ له‌ حاڵه‌تی بڕیار نه‌داندا حوكمه‌ مادده‌ی یازده‌یه‌می به‌سه‌ر دا ده‌سه‌پێنرێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌و قه‌رزه‌ نه‌گۆڕانه‌ی له‌ ده‌فته‌ری تۆماری موڵكداری دا له‌سه‌ر ئه‌وموڵكه‌ هه‌ن كه‌ ئه‌م یاسایه‌ ده‌یگرێته‌وه‌ و له‌ ئه‌ستۆی كڕیاره‌كه‌دان له‌و پاره‌یه‌ ده‌رده‌كرێن كه‌ له‌ ئه‌نجامی جێ به‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ دا ده‌یكه‌وێته‌ ئه‌ستۆی خاوه‌نه‌ ئه‌سڵیه‌كه‌ و ئه‌گه‌ر به‌شی نه‌كرد خاوه‌ن قه‌رز بۆی هه‌یه‌ دوای ماڵی تری قه‌رزاره‌كه‌ بكه‌وێ.

مادده‌ی سی و نۆیه‌م:

مادده‌ی سی و نۆیه‌م: مووچه‌و ده‌رماڵه‌ی دادوه‌رانی دادگای پێداچوونه‌وه‌و دادوه‌ره‌كانی دیكه‌ به‌ یاسا ده‌ستنیشان ده‌كرێن.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: 1-أ- ئه‌وه‌ی قاچاغچێتی به‌ چه‌كی جه‌نگی یا به‌شه‌كانی یا عه‌تادی یه‌وه‌ بكا یا ژێر ده‌ستی خۆی بخا یا هه‌ڵبگیرێ یا بیگوازێته‌وه‌ یا بازرگانی پێوه‌ بكا یا چاكی بكا یا دروستی بكا به‌ زیندانی (سجن) كردن سزا ده‌درێ. ب- ئه‌وه‌ی قاچاغچێتی به‌ چه‌كی یا به‌شه‌كانی یا عه‌تادی یه‌وه‌ به‌ مه‌به‌ستی بڵاوكردنه‌وه‌ی ئیرهاب یا تێكدانی ئاسایشی گشتی پشتگیری كردنی هه‌تا هه‌تایی (سجن مۆبد) ده‌بێ. 2-أ- ئه‌وه‌ی قاچاغچێتی به‌ چه‌كی ئاگرین یا به‌شه‌كانی یا عه‌تادی یه‌وه‌ ده‌كا یا دروستی ده‌كا یا بازرگانی پێوه‌ ده‌كا به‌ زیندانی كردن سزا ده‌درێ. ب- ئه‌وه‌ی قاچاغچێتی به‌ چه‌كی ئاگرین یا به‌شه‌كانی یا عه‌تادی یه‌وه‌ به‌ مه‌به‌ستی بڵاوكردنه‌وه‌ی ئیرهاب یا تێكدانی ئاسایشی گشتی یا پشتگیری كردنی هه‌ر یاخی بوونێك دژی حكومه‌تی هه‌رێم بكا سزاكه‌ی زیندانی كردنی هه‌تا هه‌تایی ده‌بێ. 3-ئه‌وه‌ی به‌بێ مۆڵه‌ت پێدان له‌ لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی مۆڵه‌تدانه‌وه‌ چه‌كی ئاگرین یا عه‌تاده‌كه‌ی له‌ ژێر ده‌ستدابێ یا هه‌ڵی بگرێ به‌ به‌ندی كردن (حبس) كه‌ له‌ یه‌ك ساڵ كه‌متر نه‌بی و غه‌رامه‌كه‌ی له‌ دوو هه‌زار دینار زیاتر و یه‌ك هه‌زار دینار كه‌متر نه‌بێ یا به‌ یه‌كێك به‌و دوو سزایه‌، سزا بدرێ. 4-أ- ئه‌وه‌ی مۆڵه‌تی هه‌ڵگرتنی چه‌كێكی ئاگرینی هه‌بێ و له‌ خۆپیشاندانێك یا كۆر و كۆمه‌ڵێك دا (تجمع) هه‌ڵی بگرێ به‌ به‌ندی كردن كه‌ له‌ یه‌ك ساڵ كه‌متر نه‌بێ و به‌ غه‌رامه‌ له‌ دوو هه‌زار دینار زیاتر و یه‌ك هه‌زار دینار كه‌متر نه‌بێ یا یه‌كێك له‌و دوو سزایه‌، سزا بدرێ. ب- ئه‌وه‌ی چه‌كی ئاگرینی بێ مۆڵه‌ت له‌ كاتی به‌شدار بوونی له‌ خۆپیشاندانێك یا كۆر و كۆمه‌ڵێك دا هه‌ڵبگرێ سزاكه‌ی زیندانی كردنی كاتی (سجن مۆقت) ده‌بێ. 5-جگه‌ له‌وه‌ی بڕگه‌كانی پێشووی ئه‌م مادده‌یه‌دا دیاری كراون ئه‌وه‌ی سه‌رپێچی له‌ هه‌ر حوكمێك له‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ یا ئه‌و رێنمایی و به‌یاننامانه‌ بكا كه‌ به‌پێ ی ئه‌م ده‌رده‌كرێن به‌ ماوه‌یه‌كی به‌ندی كردن (حبس) كه‌ له‌ دوو ساڵ زیاتر نه‌بێ و به‌ غه‌رامه‌یه‌ك كه‌ له‌ یه‌ك هه‌زار دینار زیاتر نه‌بێ و پێنج سه‌د دینار كه‌متر نه‌بێ یا به‌ یه‌كێك له‌و دوو سزایه‌ سزا ده‌درێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: یاسای رێزلێنانی پێشمه‌رگه‌ی ژماره‌(7)ی ساڵی 2000 هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌ و ئه‌م یاسایه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی یازده‌:

مادده‌ی یازده‌: (مادده‌ی dوازده‌) له‌ یاساكه‌ هه‌موارده‌كرێ و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: 1. مه‌رجه‌، ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا به‌ نه‌قیبیشه‌وه‌، سێ ساڵ به‌سه‌ر وه‌رگرتنی پله‌ ئه‌ندامی كارایاندا تێپه‌ریبێت. 2. ناشێ ئه‌ندامێتی، له‌و لێژنانه‌دا كه‌ هه‌یئه‌ی گشتی هه‌ڵێبژاردوون، پێكه‌وه‌ كۆبكرێته‌وه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: مادده‌ی (شه‌شه‌م) هه‌موارده‌كرێ و، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: (رۆژنامه‌وانان له‌ سجلی گشتی سه‌ندیكادا ده‌كرێن به‌ سێ پۆل: یه‌كه‌م: رۆژنامه‌وانی به‌رمه‌شق: ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ هه‌ر سێ كه‌ناڵه‌كه‌ی رۆژنامه‌گه‌ریی كردووه‌ به‌ پیشه‌ی سه‌ره‌كیی خۆی، تا دوو ساڵی له‌سه‌ریه‌كیش به‌سه‌ر پیاده‌كردنی ئه‌م پیشه‌یه‌یدا تێنه‌په‌ڕێ و ناویشی له‌ سجلی گشتیدا تۆمارنه‌كرێ و له‌و لایه‌نه‌وه‌ش كه‌ ئیشی تێدا ده‌كا ته‌ئیید نه‌كرێ، نازناوی (رۆژنامه‌وانی كارا)ی پێ نابه‌خشرێ و هیچ ئیمتیازێكی وه‌ك ئیمتیازه‌كانی رۆژنامه‌وانی كارای پێ نادرێ تا ئه‌و كاته‌ی كه‌ ناوی خۆی ده‌گوازێته‌وه‌ بۆ ناو لیستی ئه‌و پۆله‌، جا، ئه‌وجا ماوه‌ی مه‌شقه‌كه‌ی ده‌خرێته‌ سه‌ر ماوه‌ی خزمه‌ته‌كه‌ی. ماوه‌ی پله‌كاریش بۆ كه‌سێ بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی له‌ رۆژنامه‌گه‌ری و راگه‌یاندن یان له‌ هاوتاكانی ئه‌و بڕوانامه‌یه‌دا هه‌بێ، یه‌ك ساڵه‌. دووه‌م : رۆژنامه‌وانی كارا: ئه‌و كه‌سه‌یه‌، كه‌ به‌ره‌فتار له‌هه‌ر سێ كه‌ناڵه‌كانی رۆژنامه‌گه‌ریدا، دوو سال كاری كردووه‌، یان دوو ساڵه‌ كاری تێدا ده‌كات و كردوونی به‌ پیشه‌ی سه‌ركیی خۆی و، ئه‌و ماوه‌یه‌ش كه‌ له‌ بڕگه‌ی یه‌كه‌مدا دیاركراوه‌ به‌سه‌ر ئیشه‌كه‌یدا تێپه‌ڕبووه‌. سێیه‌م : رۆژنامه‌وانی هاوپشك: ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ ئیش و كاری رۆژنامه‌وانی ده‌كا، به‌ڵام نه‌یكردووه‌ به‌ پیشه‌ی سه‌ره‌كی خۆی و، به‌ڵگه‌ی ئه‌وشی گرێبه‌ستیگه‌لێكه‌ كه‌ لایه‌نه‌ پێوه‌ندیداره‌كان بۆی ده‌سه‌لمێنن. مافی ئه‌وه‌شی هه‌یه‌ پاش تێپه‌ربوونی ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ پێنج ساڵی له‌سه‌ریه‌ك كه‌متر نه‌بێ ناوی خۆی بگوازێته‌وه‌ بۆ سجلی گشتیی رۆژنامه‌وانان و، پیشه‌ی رۆژنامه‌گه‌رییه‌كه‌شی بكات به‌ پیشه‌ی هه‌میشه‌یی خۆی.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: مادده‌ی نۆیه‌م به‌ هه‌ردوو بڕگه‌كه‌شییه‌وه‌ هه‌موارده‌كرێ و به‌م شیوه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێیندرێته‌وه‌: به‌ئه‌ندامبوونی سه‌ندیكا به‌م جۆره‌ ده‌بێ: 1. داوایه‌ك به‌ نووسین پێشكه‌ش بكا به‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا، ئه‌و مادده‌ رۆژنامه‌وانیانه‌ی له‌گه‌لدابێ كه‌ خۆی بڵاوی كردووته‌وه‌ یان هه‌رشتیكی دی گه‌واهی ئه‌وه‌ بدات كه‌ ئیشی رۆژنامه‌وانی كردووه‌ له‌ ئه‌نجومه‌نیش پێویسته‌ له‌ ماوه‌ی سی رۆژدا، كه‌ له‌ رۆژی تۆماركردنی داواكه‌یه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا سه‌یری داواكه‌ی بكاو یه‌كلای بكاته‌وه‌. خۆ ئه‌گه‌ر هات و ماوه‌كه‌ش تێپه‌ری وهێشتا داواكه‌ش به‌ بنبڕی سه‌یر نه‌كرابوو ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، به‌ شێوه‌یه‌كی ئۆتۆماتیكی به‌ قبوڵكرا وله‌قه‌لم ده‌درێ. 2. ئه‌گه‌ر داواكه‌ قبوڵ نه‌كرا لایه‌نی پێوه‌ندیدار پێویسته‌ هۆی قبوڵ نه‌كردنه‌كه‌ی پیشان بدات داواكاره‌كه‌ش بۆی هه‌یه‌، له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژدا، كه‌ له‌ رۆژی ته‌بلیغه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كات یان به‌ ته‌بلیغ كراو داده‌نرێ له‌ دادگای ته‌مییزی هه‌رێمی كوردستانی عیراق تانه‌ له‌ بڕیاری قبوڵنه‌كردنه‌ كه‌ بدات ئیدی بڕیاری ته‌مییز بنبڕه‌.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة