أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی ههژدهیهم
ماددهی ههژدهیهم: یهكهم: ئهندام رێگای ئهنجام دانی پیشهكهی له ماوهی حوكم بوونهكهی دا لێ دهگیرێ، ئهگهر هاتوو حوكمی كۆتایی دهرههق وهرگیرا له داداگایهكی تایبهتمهند له بهرامبهر تاوانێكی نا سیاسی، یان كهتنێكی ئابرۆ بهر یان تاوانێك كه بههۆی باش بهكار نههێنانی پیشهكهی دروست بوو بێت كه سزای حوكمهكهی له ساڵێك كهمتر نهبێت. دووهم: ئهگهر هاتوو حوكمی كۆتایی له دادگایهكی تایبهتمهند به سزای غهرامه دهرچوو له بهرامبهر كهتنێكی ئابروبهر یان تاوانێك به هۆی باش بهكار نههێنانی پیشهكهی دروست بووببَت دهرههق به ههر ئهندامێك رێگا له ئهنجام دانی پیشهكهی بۆ ماوهی یهكسان لهگهڵ ماوهی بهندكردنی بهرامبهر غهرامهكهی دهگیرێت. سێیهم: ئهگهر سزای تووندتر لهو سزایانهی كه لهو ماددهیهدا هاتووه دهرههق به ئهندام وهرگیرا ناوی له تۆمارهكانی سهندیكا دهسڕدرێتهوه و نابێ مومارهسهی پیشهكهی بكات تاكو ناوهكهی به پێی حوكمهكانی ئهو یاسایه سهر له نوێ نهكرێتهوه.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم : ئهنجومهن له بواری یاساكاریدا ئهم ئهركانهی دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: ئامادهكردن و داڕشتنی پرۆژهی یاساكان له ههرێمدا و، ئهمهش لهسهر داوای ئهنجومهنی وهزیران یاخود وهزارهته تایبهتمهندهكان یان لایهنهكانی كه نهبه ستراونهتهوه به وهزارهت دهبێ. دووهم: لێوردبوونهوه لهو پرۆژه یاسایانهی كه لهلایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه یان وهزارهتهكانهوه یاخود لایهنی نه بهستراو به وهزارهتهوه ئاماده دهكرێن له رووی شێوه و بابهتهوه. سێیهم: پڕۆژهی یاساكان به نووسراوێك دهنێردرێن بۆ ئهنجومهن كه وهزیری تایبهتمهند یان سهرۆكی لایهنی نه بهستراو به وهزارهت ئییمزاكردبـێ لهگهلأ دهرخستنی هۆیه پێویستهكانی و ههموو كاره ئاماده باشییهكانی دا. چوارهم: وهرگرتنی بیروڕای وهزارهتهكان یان ئهو لایهنانهی پهیوهست نین به وهزارهت له بارهی پڕۆژهی ئهو یاسایانهی كه بۆی هاتوون و بۆی ههیه بۆ مهبهستی ناوبراو داوای ئاماده بوونی نوێنهرییان بكات به مهرجێك پلهكهی له بهڕێوهبهری گشتی كهمتر نهبێ. پێنجهم: ئهنجومهن له پرۆژهكه دهكۆڵێتهوه و ئهگهر پێویستی كرد دووباره دایدهرێژێتهوه و داوای ئهو بهدیلانه دهكات كه به پێویستی دهزانێ و لهگهلأ ئهو راسپاردانهی ئهنجومهن بۆ ئهنجومهنی وهزیرانی بهرزدهكاتهوه و دانهیهكیش له پرۆژهكه و راسپاردهكانی بۆ وهزارهت یا ئهو لایهنهی كه به وهزراهتهوه نهبهستراوهتهوه دهنێرێ.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم : ئهنجومهن راوێژی یاسایی پێشكهش دهكات لهو پرسانهی كه لهلایهنی باڵاوه بۆ پرس پێ كردنی دهخرێته بهردهمی.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم : ئهنجومهن له بواری رادهربرین ئهمانه ئهنجام دهدات: یهكهم : دهربڕینی بیروڕا لهو مهسهلانهی كه وهزارهتهكان لهسهری ناكۆكن یان له نێوان خۆیان و لایهنی نهبهستراوهبه وهزارهت، ئهگهر لایهنهكانی پرسهكهش ناوبژیوانییان به ئهنجومهن سپارد دهبێ پابهندبن بهڕایهكهیهوه. دووهم : روون كردنهوهی حوكمه یاساییهكان لهسهر داوای یهكێك له وهزارهتهكان یان ئهو لایهنانهی پهیوهست نین به وهزارهتهوه.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: به پێی ئهم یاسایه سهندیكای پزیشكانی ئاژهڵ له ههرێمدا دادهمهزرێت، دواتر ناوی (سهندیكا)ی لێ دهنرێت و بارهگاكهشی له شاری ههولێر دهبێت و، خاوهنی تهواوی كهسایهتی مهعنهوی خۆی دهبێت.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم : یهكهم : وهزیری داد بۆی ههیه دادگای كارگێڕیی له سهنتهری پاریزگاكان له ههرێم به پێی پێویستی بهرژهوهندیی گشتی، به سهرۆكایهتی دادوهریك له پۆلی یهكهم و ئهندامێتی دوو دادوهر له پۆلی دووهم یان سێیهم یاخود ئهندامێتی دادوهرێك و راوێژكارێك دابمهزرێنێ. دووهم : وهزیری داد بۆی ههیه داوای ئینتیدابی دادوهران بكات بۆ دادگای كارگێڕیی لهغهیری ئهوانهی له سهرۆكایهتی ئهنجومهنی دادوهرییهوه ئینتیداب كراون بۆ ئهنجومهنی شوورای ههرێم. سێیهم : سهیركردنی ئهو داوایانهی كه لهم یاسایه دا هاتوون به پێی یاسای دادبینی شارستانی یهكلا دهكرێنهوه و به ئاماده بوونی ئهندامی داواكاریی گشتی دهبێ.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانهی سهندیكا پێك دێ كه ههموو پابهندییهكانی خۆیان جێبهجێ كردووه به پێی ئهم یاسایه، وه به باڵاترین دهسهڵات دهژمێردرێ، وه به ههر سێ ساڵ جارێك له نێوان مانگی كانوونی دووهمدا به بڕیای ئهنجوومهن و بانگێشتی نهقیب كۆبوونهوهیهكی گشتی ئاسایی دهبهستێت بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ بۆ پركردنهوهی ئهندامێتی ئهنجومهن و ئهندامانی لیژنهی بهرزهفتی، وه نیسابیش به ئامادهبوونی دوو سێیهكی ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دهبێ وه له كاتی تهواو نهبوونی نیسابیش دوای پازده رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم، ههڵبژاردن له ههمان كات و شوێندا ئهنجام دهدرێت، ژمارهی ئامادهبوانیش ههر چهندێك بێت نیساب به تهواوی دادهنرێت.
ماددهی سێزدهم
ماددهی سێزدهم : دادگای كارگێڕیی ئهم تایبهتمهندییانهی ههیه: یهكهم : سهیركردنی دروستی ئهو فهرمان و بڕیاره كارگێڕییانهی كه له فهرمانبهران و دهستهكان له فهرمانگهكانی ههرێم دهردهچن له دوای بهركاربوونی ئهم یاسایه، كه لایهنێك دهسنیشان نهكراوه بۆ تانووت لێدانی لهسهر تانووت لیدانێكی خاوهن ئهگهری بهرژهوهندیی، تهنیا ئهوهنده بهسه كهترسی ئهوه له گۆڕیدا ههبێت كه زیان بهرلایهنی بهرژهوهندیدار بكهوێ. دووهم : یهكلاكردنهوهی تانووته تایبهتیهكان به ههڵبژاردنی دهسته خۆجێیهكان. سێیهم: یهكلاكردنهوهی ئهو داوایانهی كه دهستهكان و كهسهكان پێشكهشی دهكهن بۆ ههڵوهشاندنهوهی بڕیاره كارگێڕییه كۆتاییهكان. چوارهم: داواكانی رهگهزنامه. پێنجهم: داواكانی قهرهبووكردنهوه لهو زیانانهی كه له ئهنجامی بریاره كارگیڕییهكانی به نایاسایی دهرچوون. شهشهم: تانووتدان له بڕیاره كۆتاییهكانی كه له لایهنه كارگێڕییهكانهوه دهرچوون له بارهی كێشهكانی باج و رهسم به پێی ئهو یاسایهی كه چۆنیهتی سهیركردنی ئهو ناكۆكییانه رێك دهخات. حهوتهم: تانووت دان له رهتكردنهوه یان كار نهكردنی فهرمانبهر یان دهستهی فهرمانگهكان و دهزگاكانی ههرێم لهبارهی دهركردنی بڕیارێك یان فهرمانێك كه پێویست بوو لهسهری له رووی یاساییهوه بیكات.
ماددهی چواردهم
ماددهی چواردهم : یهكهم : بڕیاری دادگای كارگێڕیی له ماوهی (30) سی رۆژدا له رۆژی دووهمی پێ راگهیاندنی یان ئاگادار كردنهوهی له لایهن داواكاریی گشتیهوه تهمیزدهكرێتهوه. دووهم: بڕیاری دهستهی گشتی كه له ئهنجامی تانووت لێدانهوه دهرچووه بنهبڕه.
ماددهی یازدهیهم:
ماددهی یازدهیهم: یهكهم: ئهنجومهن له نێوان ئهندامهكانی خۆیدا به ههڵبژاردنی نهێنی سكرتێرێك ههڵدهبژێرێ له یهكهم كۆبوونهوهیدا كه له دوای ههڵبژاردن دهكرێ و دهسهڵاتهكانی له پهیرهوی ناوخۆ دا دیاری دهكرێت. دووهم: ئهنجومهن به لانی كهمهوه ههر مانگێ جارێك دانیشتنه ئاساییهكانی خۆی ئهنجام دهدا، ههر وهك دهتوانێ دانیشتنه نائاساییهكان به بانگهێشتی نهقیب یان به داواكاری سێیهكی ئهندامان ببهستێت.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: پێویسته له سهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی سی و پێنج:
ماددهی سی و پێنج: 1. پهیمانگه عهمیدێكی دهبێ، له كةمى بڕوانامهی ماجستێری ههبێ، به مهرتهبهی مودهریس و ژوورتر. لهسهر پێشنیازی وهزیرو به بڕیاری سهره ك وهزیران به ثلةى بهڕێوهبهری گشتی دادهمهزرێ. 2. عهمید سهڵاحییاتی ئیشه تایبهتیهكانی خۆی بهپێی ئهوهی له ماددهی (21)ی ئهم یاسایهدا هاتووه ئهنجام دهدات بهجۆرێ لهگهلَ ئامانجهكانی پهیمانگهدا، بگونجێ. 3. عهمید یاریدهدهرێكی دهبێ، لهسهر راسپاردهی ئهنجومهنی پهیمانگه، بهبڕیاری سهرۆكی ههیئهكه دادهمهزرێ.
ماددهی شازدهم
ماددهی شازدهم : دادگای دادوهریی كارگێڕیی تایبهتمهند نیه به سهیركردنی ئهو تانوتانهی كه پهیوهندیدارن به مانهی خوارهوه: یهكهم: كارهكانی سهروهریی، دهسهڵاتهكانی سهرۆكی ههرێم كه له ماددهی دهیهم له یاسای سهرۆكایهتی ههرێم ژماره (1)ی ساڵی 2005 دا هاتووه به كاری سهروهری دادهنرێ. دووهم: بڕیاره كارگێڕییهكان كه یاسا رێگای بۆ زولم لێ وهرگرتنی یان نارهزایی له سهردهربڕینی یان تانووت لێدانی بۆ داناوه.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهو پێشمهرگهیەش كه تووشی كهمئهندامی بووه وپلهی زهبوونيیهكهی له (50%) كهمتره، لهسهر حهز وئارهزووی خۆی ههواڵهی یهكه جێنهگۆڕه (الوحدات الثابته) كانی ریزهكانی پێشمهرگه دهكرێ كه لهوێ كار بكات.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوبوونهوهی له جهریدهی رهسمیدا، دهخرێته كار.
ماددهی حهڤدهم
ماددهی حهڤدهم : یهكهم: مهرجه بهر له پێشكهش كردنی تانووت بۆ دادگای كارگێڕیی خاوهن تانووتهكه تڤلم (دادخوازی) خۆی له لای لایهنی كارگێڕیی تایبهت بكات ئهویش دهبێ له ماوهی (15) پازده رۆژ له مێژووی تۆماركردنی دادخوازیهكهیدا بڕیاری یهكلاكهرهوهی لهسهر بدات. دووهم: دادخواز (متڤلم) بۆی ههیه كه تهزهلومهكهی رهتكرایهوه یان لهو ماوهیهی كه له بڕگهی یهكهمدا هاتووه بڕیاری یهكلاكهرهوهری لێ نهدرا، تانووتی خۆی لهلای دادگای كارگێڕی له ماوهی (30) سیی رۆژ له رۆژی كۆتایی ماوه دیاریكراوهكه بدات دهنا مافی له تانووت لێدانی له دهست دهچێ.
ماددهی ههژدهم
ماددهی ههژدهم : دادگای كارگێڕیی بڕیاری خۆی لهو تانووتهدهدات كه پێشكهش كراوه و بۆی ههیه نانووتهكه رهتكاتهوه یان ههڵیوهشێنێتهوه یان فهرمانهكهی ههمواربكات یان بڕیاری تانووت لێدانهكه لهگهلأ حوكمدان به قهرهبووكردنهوه ئهگهر پێویستی كرد، ئهمهش لهسهر داوای تانووت لێ دهردهبێ و بڕیارهكهشی له رووی تهمیزییهوه قابیلی تانووت لێدانه لهلای دهستهی گشتی ئهنجومهنی شوورای ههرێم له ماوهی (30) سی رۆژ له رۆژی دوای پێڕاگهیاندنهكه دانانی به پێڕاگهیهنراو دادهنرێ و بڕیاری دادگاش كه تانووتی لێ نهدرابێ و بڕیاری دهستهی گشتی ئهنجومهنی شوورای ههرێم كه له ئهنجامی نانووتهكه دهرچووبێ بنبڕه.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: كار به هیچ دهقێك ناكرێ گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: یهكهم: ئهرك و تایبهتمهندییهكانی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕهو دهسنیشان دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه بهڕێوهبهرایهتی یا بهش یا بنكه یان هۆبه له كاتی پێویست له نۆژهن دابنێ یا لێك بدات یا خود لێكیان بترازێنێ یان به یهكیان ببهسێتهوه.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: مادده (16) له یاساكه ههڵدهوهشێتهوه ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: دهكرێت مافی خانهنشینی پارێزهرایهتی وفهرمانبهریهتی یا كاركردن یا ههر مافێكی خانهنشینی له سندووقێكی تر بخرێته سهر یهك به مهرجێك ههمووی له (750000) حهوت سهد وپهنجا ههزار دینار تێنهبهرێت.