المواد القانونية
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه لهرۆژی بڕیار لهسهر دانییهوه دهخرێته كار وله رۆژنامهی رهسمیدا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی دووهم: ئامانجی وهزارهت بهرز كردنهوهی ئاستی خزمهتگوزاریی گواستنهوهیه به شێوازی جیاجیای ههروهها خزمهتگوزاریی گهیاندن به كهناڵهكانی بیندراو و بیستراو و خوێندراوهیهوه، به چهشنێك كه لهگهڵ خواستهكانی قۆناغی بووژانهوهدا بگونجێت كه ههرێم له ئاسته جیاكاندا پێیدا تێپهڕ دهبێت و هاوشان رۆیشتن لهگهڵ ئهو نوێكارییهی كه ئهم خزمهتگوزارییانه له سهر ئاستی جیهاندا دهیبینن و سوود وهرگرتن له تهكنیكی نوێ لهم بوارهدا. ئهم ئهركانهش بهجێ دهگهیهنێت: یهكهم: دروست كردن و وهگهڕخستن و پهرهپێدانی فڕۆكهخانه مهدهنییهكان له ههرێمدا و بهڕێوه بردن و سهرپهرشتی كردنیان به پێی پێوهری نێودهوڵهتی كه له لایهن رێكخراوی نێودهوڵهتیی فڕۆكهوانیی مهدهنی (ICAO) و پێوهری خۆماڵییهوه پهیڕهو دهكرێن. دووهم: دروست كردن و وهگهڕخستن و پهرهپێدانی تۆڕهكانی (ترام وای) له شارهكانی ههرێمدا و تۆڕهكانی هێڵی ئاسن له نێوان شارهكانی ههرێمدا و گرێدانی به دهرهوهی ههرێم. سێیهم: دروست كردن و وهگهڕخستن و پهرهپێدانی ههموو جۆرهكانی (تیرمیناڵ) له شارهكانی ههرێمدا و به كرێدان و سهرپهرشتی كردنیان به گوێرهی مواسهفاتی پێشكهوتووی جیهانی و وهرگرتنی كرێ و رهسمی یاسایی. چوارهم: مسۆگهر كردنی بهڕێوهبردن و وهگهڕخستن و پهرهپێدانی سیستهمهكانی پهیوهندیی جێگیر و نێودهست (بهتهل و بێتهل). پێنجهم: دروست كردن و رێكخستن و پهرهپێدانی بنكهكانی پۆسته و دهركردنی پوولی پۆسته و پێشكهش كردنی خزمهتگوزاریی پۆسته به بهكار هێنانی سیستهمهكانی پۆستهی ئاسایی و خێرا (سهرزهوی و ئاسمانی) له ناوخۆی ههرێم و دهرهوهیدا. شهشهم: دروست كردن و فراوان كردن و سهرپهرشتی كردنی وێستگهكانی كهشناسی و بوومهلهرزهزانی به گوێرهی رێڕهوی نێودهوڵهتی و دابین كردنی ئامێر و كهل و پهلی پێویست. حهوتهم: بهخشینی مۆڵهت به تێكڕای بوارهكانی گواستنهوهی زهوینی و ئاسمانی و گهیاندن و پۆسته بۆ كۆمپانیاكانی وهبهرهێنی ناوخۆ و بیانی و بهدواداچوونیان به پێی ئهو گرێبهستهی كه له نێوانی وهزارهت و ئهو كۆمپانیایانه مۆر دهكرێن و ناشكرێ وهزارهت هیچ مهرجێك قبووڵ بكات كه ببێته مایهی قۆرخ كردن. ههشتهم: رێكخستن و تهرخان كردنی لهرینهوهكانی بهكار هاتوو له سیستهمهكانی گهیاندنی دهنگ و رهنگدا له چوارچێوهی سنووری ههرێمدا و به ههماههنگی لهگهڵ لایهنانی پهیوهندیدار. نۆیهم: رێكخستن و پهرهپێدانی تهكنهلۆژیای زانیاری و تۆڕی ئینتهرنێت له ههرێمدا و سهرپهرشتی كردنیان. دهیهم: سهرپهرشتی كردنی نووسینگهكانی گواستنهوه له نێویانیشاندا نووسینگهكانی گواستنهوه له تێكڕای دهروازهكانی سنووری ههرێم و وهرگرتنی كرێ و رهسم و بهكار هێنانی (مهنهفێست) به پێی یاسا و به ههماههنگی لهگهڵ لایهنانی پهیوهندیداردا. یازدهم: مهشق پێ كردن و شیاندنی كارمهندانی وهزارهت له ههموو بوارهكاندا. دوازدهم: ههماههنگی كردن لهگهڵ وهزارهتی گواستنهوه و گهیاندنی فیدرالدا بۆ جێبهجێ كردنی پرۆژه ستراتیژییهكانی گواستنهوه و گهیاندن كه ههر پارێزگایهك له پارێزگایهكانی ههرێم دهبنه بهشێك له رووبهری جوگرافیاكهی و وهزارهتیش له ئاماده كردنی دیزاینهكان و تێكڕای قۆناغهكانی جێبهجێ كردن و وهگهڕخستن و چاك كردنهوه له چوارچێوهی سنووری ههرێمدا بهشدار دهبێت. سیانزدهم: هانی وهبهرهێنان له بوارهكانی گواستنهوه و گهیاندن كه وهزارهت به ههماههنگی لهگهڵ دهستهی وهبهرهێنانی ههرێم لهم بوارهدا دیاری دهكات.
ماددهی سییهم: پێویسته له سهر حكومهتی ههرێم له حاڵهتی ڕوودانی گۆڕانكاری له بهشه بودجهی ههرێم بۆ ساڵی 2013، ئاگاداری پهرلهمانی كوردستان بكاتهوهو بیخاته بهردهمی بۆ پهسهندكردن.
ماددهی بیست و پێنجهم: پێویسته له سهر حكومهتی ههرێم یهكسانی دهستهبهر بكات له نێوان مووچهو دهرماڵهكانی هێزی پێشمهرگه لهگهڵ هاوشانهكانیان له هێزه چهكدارهكانی عێراقیی ناوهندیی و قهرهبووكردنهوهیان له دوای وهرگرتنی سهرجهم شایسته داراییهكانی حكومهتی ههرێم له لای حكومهتی ناوهندیی بهپێی یاساكانی بودجهی گشتی ساڵهكانی (2007-2013).
ماددهی شازدهم: یهكهم: وهزیری دارایی و ئابوری دهسهڵاتی ههیه لێكگواستنهوه له نێوان پاردانراوهكانی (اعتمادات) یهك دهروازه ئهنجام بدات، جگه له بهشی (فصل) مووچه، چونكه دهكرێت بۆی بگواسترێتهوهو ناكرێت لێی بگواسترێتهوه. دووهم: وهزیری دارایی و ئابوری بۆی ههیه لێكگواستنهوه له نێوان پارهدانراوهكانی (اعتمادات) دهروازهكانی بودجه ئهنجام بدات بهمهبهستی دابینكردنی توانای سهرفكردن بۆ ئهو كارگێڕییانهی بڕیار دهدرێت له وهزارهتێك جیابكرێنهوهو بخرێنه سهر وهزارهتێكی ترو وهزیری تایبهتمهند بۆی ههیه لێكگواستنهوه له نێو یهك بهش(قسم)دا و یهك یهكهی سهرفكردن، ئهنجام بدات. سێیهم: ناكرێت هیچ لێكگواستنهوهیهك له نێوان پارێزگاكاندا له نێو تهرخانكراوهكانی (پرۆژهكانی ئاوهدانكردنهوهو گهشهپێدانی ههرێم و پارێزگاكان) ئهنجام بدرێت. چوارهم: ناكرێت لێكگواستنهوه له تهرخانكراوهكانی خهرجی پرۆژهكانی وهبهرهێنان، واته تهرخانكراوهكانی (بودجهی وهبهرهێنان)، بۆ تهرخانكراوهكانی خهرجی بهگهڕخستن، واته تهرخانكراوهكانی (بودجهی ڕهوهن)، ئهنجام بدرێت. پێنجهم: ئهو پارهدانراوانهی (اعتمادات) لهم یاسایهدا پهسهندكراون تاوهكو 31ی كانونی یهكهمی ساڵی دارایی (2013) بهكاردههێنرێن و داهاته دهستهبهركراوهكان تاوهكو 31/12/2013 تۆمار دهكرێن. بهڵام ئهو داهاتانهی له دوای كۆتایی ساڵی دارایی (2013)هوه وهردهگیرێن، ئهوا وهك داهاتێك بۆ بودجهی ساڵی دارایی 2014 تۆمار دهكرێن.
ماددهی سیازده: 1/ دهستهی گشتی بهپێی ئهم یاسایه له ههموو ئهو ئهندامانه یا ههموو ئهو نوێنهرانه(المندوبین)ی كه ئیلتيزاماتی خۆیان بهجێهێناوه پێكدێت. دهستهی گشتی به باڵاترین دهسهڵاتی سهندیكا له قهڵهم دهدرێ و، له رۆژی ههڵبژاردنهكهوه ههر سێ ساڵ جارێ لهسهر بڕیاری ئهنجومهن وداواكاریی نهقیب كۆبوونهوهی گشتی و ئاسایی خۆی، له بارهگای سهندیكادا، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و ههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ، بۆ ئهندامێتی ئهنجومهن ساز دهدا. (نیصاب)یش به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامانی ناونووسراو، یان زۆرینهی نوێنهران دێتهجێ. ئهگهر نیصابیش نههاتهجێ، ئهوا دوای بهسهرچوونی پازده رۆژ بهسهر كۆبوونهوهی یهكهمدا ههڵبژاردن له كات و جێگهی دیا.كراودا دهست پێ دهكا، لهم بارهدا نیصاب، به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان، یا نوێنهران دێتهجێ، دهنا، ئهگهر نههاته جێ، ئهوه لهم بارهدا ئهنجومهنی پێشتر بۆ خولێكی تریش بهردهوام دهبێ. 2/ئهگهر ژمارهی ئهندامانی سهندیكا له (500) پێنج سهد ئهندام زیاتر بن، ئهوه ههڵبژاردن لهم بارهدا، له رێگهی نوێنهران (المندوبین) وه دهكرێ، رێژهی نوێنهرایهتیش لهلایهن ئهنجومهنهوه یا لهلایهن جێگری ئهنجومهنهوه دیاردهكرێ به ئهندامانی ئهنجومهنی سهندیكاكهشهوه.
ماددهی حهوتهم: یهكهم: یاسای وهزارهتی گواستنهوه ژماره (12)ی ساڵی 2006 و یاسای وهزارهتی گهیاندن ژماره (14)ی ساڵی 2006 ههڵدهوهشێتهوه. دووهم: ههموو ماف و پهیوهستییهكی گواستنهوه و گهیاندن و میلاكی ههردوو وهزارهتی گواستنهوه و گهیاندنی ههڵوهشاوه دهچنه ئهستۆی وهزارهتهوه.
ماددهی ههشتهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێت كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بن.
ماددهی نۆیهم: دهبێ ئهنجومهنی وهزیران و لایهنانی پهیوندیدار حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی دهیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له رۆژنامهی فهرمیی (وهقایعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی شازده: دهستهی گشتی باڵاترین دهستهڵاته له سهندیكادا و ئهو دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: 1/ههڵبژاردنی نهقیب وههشت ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگیش بۆ ئهندامێتی ئهنجومهن. 2/تهسدیق كردنی بودجه و حسابكاریی كۆتایی و راپۆرتی دارایی. 3/گفتوگۆ لهسهر راپۆرتی ئیداری و بڕیاردان لهسهری. 4/ئیقراركردنی پێشنیاری ههمواركردنی یاسا و ئیقراركردن و ههمواركردنی گهڵاڵه (لوائح)ی پێرۆ.
ماددهی پازده: 1/ ئهگهر له كۆبوونهوهی دهستهی گشتیدا، زۆرینهی زۆری ئهندامانی سهندیكا ئاماده نهبن، نیصاب نایهتهجێ، لهو بارهدا، كه نههاتهجێ، ئهوا دهستهی گشتی، دوای پازده رۆژ، لهههمان كات و جێگای دیاركراودا كۆدهبێتهوه، لهم بارهدا، نیصاب به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان دێته جێ، ئهوجا ههموو بڕیارێ به زۆرینهی دهنگی ئامادهبووان دهدرێ و، ئهگهر هات و دهنگهكانیش هاوتا بوون، ئهوه، لهو بارهدا دهنگی نهقیب بهر كام تا بكهوێ، هی ئهوه. 2/ئهندامێ ئهگهر له ههڵسوڕاندنی پیشهكهی بێیهش كرابێ، ناشێ له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتیدا بهشداری بكات.
ماددهی نۆیهم: سهرۆكی ههیئه بۆی ههیه پێكهاتهكانی ههیئهكه، به خۆی و به بهڕێوهبهرهكان و بهش و هۆبه و نووسینگهكانیشهوه دابنێ و پێكیان بهێنێ، و ئهرك و فرمانیشیان له چوارچێوهی ئهم یاسایهدا دیاریبكاو سهڵاحییاتی بهرپرسهكانی ئیدارهكانیشی دهسنیشان بكاو میلاكیان بۆ دابنێ و موفرهداتی بوجهكهشی پێشنیاز بكاو پێشكهشی سهرۆكی ههرێمی بكا بۆ تهسدیقكردن، بۆیشی ههیه خولی فێربوون و قاڵبوونیش بۆ كارمهندانی بكاتهوه.
ماددهی یهكهم: دابڕینی بهڕێوهبهرییهكانی بهرگری شارستانیی ههموو پارێزگاكانی ههرێم به ههموو میلاك وئۆتۆمبیل وئالیات وجیهاز وموڵك ومهركهزی ئاگر كوژاندنهوهیانەوە له وهزارهتی ناوخۆ، وبهستنهوهیان به وهزارهتی شارهوانی وگهشت و گوزارهوه لهڕووی لایهنی فرمانی وهونهرییهوه.
ماددهی دووهم: پۆلیس وئاگركوژێنهوه ههمان روتبه وپلهی ئێستای فرمانهكهی خۆی دهبێت ویاسای ژماره (1)ی ههمواركراوی ساڵی 1978ی خزمهتگوزاری وخانهنشینی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆی بهسهردا دهخرێته كار.
ماددهی سێیهم: لایهنی دامهزراندن وترقیه وخانهنشینی ودهست له كار ههڵگرتنی كهسانی سهر بههێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ له بهڕێوهبهرییهكانی بهرگری شارستانیدا له وهزارهتی ناوخۆ دهمێنێتهوه.
ماددهی چوارهم: ههمان ئهو دهسهڵاتهی كه بهپێی یاسای سزا سهربازییهكانی ژماره (13)ی ههمواركراوی ساڵی 1940 ویاسای ئوسوڵی دادگایی سهربازیی ژماره (44)ی ههمواركراوی ساڵی 1941 به وهزیری ناوخۆ دراوه، به وهزیری شارهوانی وگهشت وگوزار دهدرێ بۆ سزادان وبه دادگادانی ئهوانهی له بهڕێوبهراییهكانی بهرگری شارستانیدا سهر به هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆن.
ماددهی پێنجهم: ههر دهقێك پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێ كاری پێ ناكرێ.
ماددهی شهشهم: پێویسته وهزارهته پهیوهندارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه كار.
ماددهی حهوتهم: ئهم یاسایه لهرۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی وقایعی كوردستاندا، دهخرێته كار.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة