المواد القانونية
ماددهی یازدهم: 1-دهبێ مۆڵهت دراو له حاڵهتی پووچ بوونهوهی مۆڵهتهكهی دا دهستوو برد چهكهكهی بهرامبهر پسوولهیهك بدا به مهڵبهندی پۆلیسی شوێنی نیشتهجێی و بۆی ههیه له ملوهی (180) رۆژ دا ئهو چهكهو عهتادهكهی بفرۆشرێ یا به شێوهیهكی یاسایی بیدا به ههر كهسێكی تر كه مهرجهكانی مۆڵهت پێدانی تێدا بن دهنا دهسهڵاتی مۆڵهت دان بۆی ههیه چهكهكهو عهتادهكهی بۆ سوودی خاوهنهكهی به پێی یاسای فرۆشتن و به كرێ دانی ماڵو موڵكی دهوڵهت بفرۆشی و بیدا بهو كهسهی مۆڵهتی ههڵگرتن یا ژێر دهستخستنی دراوهتێ. 2-له حاڵهتی مردنی مۆڵهت دراو حوكمهكانی بڕگهی (1)ی ئهم ماددهیه دهسهپێنرێ و دهبێ میرات گرانی ییا ههر یهكێك كه جێگهیان دهگرێتهوه ئهو ئهركانه بهجێ دێنێ كه تیایدا دیاری كراون و دهسهڵاتی مۆڵهتدان پارهكهی دهداته دادگای پهیوهندی دار بۆ دابهش كردنی بهسهر بهشگراندا.
ماددهی سازدهیهم: 1-ئهگهر مۆڵهت دراوی ژێر دهست گرتن و ههڵگرتنی چهكی ئاگرین ئیدیعای بزربوون یا فهوتانی مۆڵهتهكه یا بزر بوونی چهكه مۆڵهت پێدراوهكهی كرد دهسهڵاتی مۆڵهت دان دهبێ داوای لێكۆلینهوهی لهسهر بكرێ. 2-ئهگهر بزر بوون و فهوتانی مۆڵهتهكه سهلمێنرا دهبێ خاوهنهكهی مۆڵهتێكی له جێگهی بزربووه دهدرێتێ كه ههمان ژمارهی مۆلهتهكهی پێشووی لێدهدرێ و زانیارییهكانی تێدا دهبێ ئهمهش بهرامبهر به رهسمێكی دووجای رهسمی مۆڵهته بزر بووهكه. 3-ئهگهر بزر بوون و فهوتانی چهكهكه سهلمێنرا دهبێ خاوهنهكهی مۆڵهتهكهی بدا به دهسهڵاتی مۆڵهت دان بۆ پووچ كردنهوهی ئهوسا دهشێ مۆلهتێكی نوێ ی بۆ چهكێكی تر بدرێتێ. 4-ئهگهر دهركهوت ئیدیعای بزبوونی مۆڵهتهكه یا فهوتانی یا بزر بوونی مۆڵهتهكه یا فهوتانی یا بزر بوونی چهكهكه راست نییه دهبێ دهسهڵاتی مۆڵهت دان خاوهنهكهی بنێردرێته لای دادوهری لێكۆڵیهنهوه تا چی پێویسته بیكا بۆ ئهوهی بدرێ به دادگای پهیوهندیدار و ئهگهر سهلمێنرا دهبێ به پێ ی حوكمی یاسا سزا بدرێ و مۆڵهتهكهشی پووچ بكرێتهوه و لایهنی مۆڵهتدانی لێ ئاگادار بكرێ. 5-ئهگهر بزر بوون و فهوتانی ئهو باوهرنامهیهی دراوه به ئهفسهرانی هێزه چهكدارهكان سهلمێنرا وهزیری كارو باری پێشمهرگه یا ئهوهی دهسهڵاتی دهداتێ بۆی ههیه باوهرنامهیهكی بێ رهسم لێدان بداتێ. 6-ئهگهر بزر بوون و فهوتانی ئهو باوهرنامهیهی دراوه به ئهفسهران و مفهوهزهكانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ سهلمێنرا وهزیری ناوخۆ یا ئهوهی دهسهڵاتی دهداتێ بۆی ههیه باوهرنامهیهكی بێ رهسم لێدانی نوێ ی بداتێ.
ماددهی بیست و ههشتهم: بهجێگهینهری تاك ئهم مافانهی خوارهوه پاوان دهكات: یهكهم: پهخشكردنی بهجێگهیاندنی زیندووهكهی و گواستنهوهی بۆ جهماوهر و چهسپاندنی بهجێگهیاندنه نا چهسپاوهكهی. دووهم: كۆپیكردنی بهجێگهیاندنه ئاوێتهكراوهكهی لهگهڵ تۆمارێكی دهنگیدا، به ههر رێگهیهك و به ههر شێوهیهك بێت، چ ڕاستهوخۆ بێت یان ناڕاستهوخۆ، به شێوهیهكی كاتی بێت یان ههمیشهیی، به تۆماركردنی دیجیتالی ئهلیكترۆنیشهوه. سێیهم: دابهشكردنی بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگیی له رێگهی فرۆشتن یان ههر ڕهفتارێكی تری گوێزهر بۆ خاوهندارێتی. چوارهم: بهكرێدانی بازرگانی بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگیی. پێنجهم: رێگهگرتن یان مۆڵهتدانی هاوردهكردنی بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگیی له دهرهوه، جا ئهم تۆماركردنه چ به ڕهزامهندی هونهرمهنده بهجێگهینهرهكه ئامادهكرابێت یان نا. شهشهم: خستنی بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگی بۆ بهردهستی جهماوهر به رێگهیهكی تهلی یان بێتهلی و به شێوهیهك كهوا جهماوهر بتوانێت له ههر كات و شوێنێك ههڵیبژێرێت، پێیان بگات. حهوتهم: هونهرمهندی بهجێگهینهر مافی ههیه بهجێگهیاندنه بیستراوه زیندووهكهی یان بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگیی بدرێته پاڵی، ههتا ئهگهر مافه داراییهكانی پهیوهست بهم مافه بۆ كهسێكی تر گواسترابێتهوه، تهنها ئهگهر رێگهگرتن له خستنهپاڵی بهجێگهیاندنه بیستراوهكه رێگهی سوود وهرگرتن لێی بیسهپێنێت، و مافی ههیه ناڕهزایی دهرببڕێت له سهر ههر دهستدرێژیێك بۆ سهر ئهم مافهو رێگهگرتن له ههر دهستكاریێك یان شێواندنێك یان ههر ههمواركردنێكی تری بهجێگهیاندنهكهی كهوا لهوانهیه زیان به ناوبانگی بگهینێت.
ماددهی سی و حهوتهم: یهكهم: سهرۆكی دادگای پێداچوونهوه لهنێوان جێگرانی سهرۆك یاخود كۆنترین دادوهرانی دادهمهزرێ ئهگهر ماوهی خزمهتی دادوهری له بیست وپێنج سالأ كهمتر نهبێ. دووهم: جێگری سهرۆك لهنێو دادوهرانی دادگای پێداچوونهوهو له نێوان دادوهرهكانی پۆلی یهكهم دا دادهمهزرێ ئهگهر ماوهی كاركردنی له خزمهتگوزاری دادوهری له بیســـت ودوو ســالأ كهمتر نهبێ. سێیهم: دادوهر له دادگای پێداچوونهوه له نێوان دادوهرانی پۆلی یهكهم دادهمهزرێ ئهگهر ماوهی كاركردنی له خزمهتی دادوهری له بیست سالأ كهمتر نهبێ و ماوهیهك له دوو سالأ كهمتر نهبێ له یهكێك لهم پایه دادوهریانهی خوارهوه كاری كردبێ: 1-سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه. 2-جێگری سهرۆكی دادگای تێههڵچوونهوه. 3-دادوهری دادگای تێههڵچوونهوه. 4-سهرۆكی دهستهی سهرپهرشتی دادوهری. 5-ئهو پارێزهرهی ماوهیهك كاری له پارێزهری كردبێ كه له 25 سالأ كهمتر نهبێ. چوارهم: سهرۆكی دادگای پێداچوونهوهو جێگرهكانی و دادوهری دادگای پێداچوونهوه به مهرسوومێكی ههرێمی ولهسهر پاڵاوتنی لهلایهن ئهنجومهنی دادوهرییهوه دادهمهزرێن.
ماددهی شهشهم: لهگهڵ زیان نهگهیاندن به ههر سزایهكی توندتر كه دهقی له یاساكانی بهركاری ههرێمدا هاتووه: یهكهم: ههر كهسێك هانی ئهنجامدانی كردهوهی خهتهنهكردنی مێینهی دا به غهرامهیهك سزا دهدرێت كه له (1000،000) یهك میلۆن دینار كهمتر نهبێ و له (5000،000) پێنج ملیۆن دیناریش زیاتر نهبێ. دووهم: ههر كهسێك كردهوهی خهتهنهكردنی مێینهی ئهنجامدا یان بهشداری تێداكرد سزای بهندكردنی بۆ ماوهیهك دهیگرێتهوه كه له (6) مانگ كهمتر نهبێت و له (2) دوو ساڵیش زیاتر نهبێت و غهرامهیهكیشی لێ وهردهگیرێ كه له (2000،000) دوو ملیۆن دینار كهمتر نهبێت و له (5000،000) پێنج ملیۆن دیناریش زیاتر نهبێت یان به یهكێك لهو دوو سزایه. سێیهم: ههر كهسێك كردهوهی خهتهنهكردنی مێینهی ناكامی ئهنجام دا یان بهشداری تێدا كرد سزای بهندكردن بۆ ماوهیهك دهیگرێتهوه كه له (1) ساڵێك كهمتر نهبێت و له (3) ساڵیش زیاتر نهبێ و غهرامهیهكیشی لێ وهردهگیرێ كه (5000،000) پێنج ملیۆن دینار كهمتر نهبێت و له (10،000،000) ده ملیۆن دیناریش زیاتر نهبێت یان بهیهكێك لهو دوو سزایه. چوارهم: باری تاوانكار توندتر دهبێ ئهگهر بكهرهكه پزیشك بوو، یان دهرمانساز بوو، یان كیمیایی بوو، یان مامان بوو، یان یاریدهدهرهكانیان بوون و لهسهر دادگاشه فهرمان بدات پیشهكهی یان كارهكهی بۆ ماوهیهك لێ قهدهغه بكات كه له سێ ساڵ زیاتر نهبێت.
ماددهی بیست و شهشهم: لهسهر وهزارهتی دارایی و ئابوورییه راپۆرتی خولی ههر شهش مانگی ساڵ لهسهر دۆخی دارایی ههرێمی كوردستان ـ عێراق پێشكهش بكات و بهپێی یاساش حیساباتی كۆتایی پێشكهش بكات.
ماددهی پێنجهم: كار بههیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت.
ماددهی یهكهم: یاسای پاراستنی بهكاربهری فیدراڵی ژماره (1)ی ساڵی 2010 له ههرێمی كوردستان ـ عێراق جێبهجێ دهكرێ و تا یاسایهكی تایبهت به پاراستنی بهكاربهر له ههرێم دهردهچێ كار به حوكمهكانی دهكرێت.
ماددهی دهیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوبوونهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی دووهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت ناخرێته بهر كار.
ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا دهخرێته بهر كار.
المادة 78 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.
ماددهی سێیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی سێیهم: ماددهی سیازده له یاساكه ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: ماددهی سیازده: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی سهندیكا، له مانگی كانونی دووهمی ههموو ساڵێكدا، كۆبوونهوهیهكی ساڵانه سازبدات، نهقیب و ئهندامانی ئهنجومهن و سهرۆكانی لقهكانی سهندیكاكه له پارێزگاكاندا ئامادهی ببن، بۆ: 1. تهسدیقكردنی بوجهی ساڵانه. 2. گفتوگۆ لهسهر راپۆرتی ساڵانهی ئهنجومهن و ئیقراركردنی.
ماددهی یازدهم: ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) دا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی ههشتهم: پێویسته له سهر ئهنجومهنی وهزیران رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچوونیهوه جێبهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) دا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی حهوتهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی حهوتهم: حوكمهكانی ئهم یاسایه له سهر ئهو گوندانهی كه له داهاتوودا دهخرێنه سنووری شارهوانیهكان، پیاده دهكرێت.
ماددهی نۆیهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێكی ناكۆك به حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكرێت.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة