المواد القانونية

مادده‌ی بیست و یه‌ك

مادده‌ی بیست و یه‌ك: 1-كۆنگره‌ باڵاترین ده‌سه‌ڵاته‌ له‌ یه‌كێتی جوتیاراندا و له‌ (سه‌رۆك و ئه‌ندامانی ئه‌سڵی و یه‌ده‌گی مه‌كته‌بی ته‌نفیزی و ئه‌ندامه‌ هه‌ڵبژێردراوه‌كانی ده‌سته‌كانی لقی پارێزگاكان و لیژنه‌گه‌لی هه‌ڵبژێردراوی قه‌زاو ناحیه‌) پێك دێت بۆ سازدانی كۆنگره.. 2-كۆنگره‌ سێ ساڵ جارێك به‌ بڕیاری مه‌كته‌بی ته‌نفیزی و بانگهێشتێ كه‌ سه‌رۆك ده‌ری دێنێ ساز ده‌درێت و (نیصاب) یش به‌ ئاماده‌بوونی دوو سێیه‌كی ئه‌ندامنی كۆنگره‌ دێته‌ جێ. 3-ئه‌گره‌ له‌ حاڵه‌تێكدا (نیصاب) نه‌هاته‌جێ، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا، دوای (15) رۆژ له‌ كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م هه‌ڵبژاردن له‌ هه‌مان جێگه‌و هه‌مان كاتدا ئه‌نجام ده‌درێ و له‌م باره‌دا (نیصاب) به‌ ئاماده‌بوونی سێیه‌كی ئه‌ندامان دێته‌جێ، ده‌نا ئه‌گه‌ر نه‌هاته‌جێ ئه‌وا مه‌كته‌بی ته‌نفیزی بۆ خولێكی دیكه‌ش به‌رده‌وام ده‌بێت.

مادده‌ی بیست

مادده‌ی بیست: مه‌كته‌بی ته‌نفیزی ئه‌م ئیش و كارانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌كات: 1-بۆ وه‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی یه‌كێتی كۆشش ده‌كات. 2-پێشنیازی تایبه‌ت بۆ هه‌مواركردنی یاسای یه‌كێتی پێشكه‌ش ده‌كات. 3-بڕیاره‌كانی كۆنگره‌ ده‌خاته‌ به‌ركار. 4-كارمه‌ندان بۆ كاروباری یه‌كێتی داده‌مه‌زرێنێ و كرێ و شه‌رتو شرووتی ته‌رفیعیان دیار ده‌كات. 5-نوێنه‌رانی یه‌كێتی له‌ لیژنه‌ ره‌سمیه‌كاندا ناونیشان ده‌كات. 6-ده‌عوا و شكات و سكاڵا هه‌واڵه‌ی لیژنه‌ تایبه‌تكاره‌كان ده‌كات. 7-لیژنه‌ گه‌لی لاوه‌كی پێك ده‌هێنێ و ڕێنمایی بۆ وه‌دیهانینی ئامانجه‌كانی یه‌كێتی ده‌رده‌كات. 8-سه‌یری ده‌ست له‌كار هه‌ڵگرتنی سه‌رۆك یان جێگره‌كه‌ی یان هه‌ر ئه‌ندامێكی مه‌كته‌بی ته‌نفیزی یان لیژنه‌كان ده‌كات. 9-بوجه‌ی دارایی ته‌سدیق ده‌كا و ژمێریارێكی یاسایی بۆ ته‌دقیقكردنی حساباتی كۆتایی داده‌مه‌زرێنێ. 10-خوله‌كانی هه‌ڵبژاردن رێك ده‌خا و به‌پێی ده‌قه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ش سه‌رپه‌رشتی هه‌ڵبژاردن ده‌كات. 11-به‌ موڵك كردنی عیقار و دارایی وقبوڵكردنی پیتاك و به‌خشش و شه‌رتوشرووتی قه‌رزكردن و به‌ قه‌رزدانی دارایی ئیقرار ده‌كا، له‌ چوارچێوه‌ی به‌رژه‌وه‌ند و ئامانجه‌كانی یه‌كێتییه‌كه‌دا. 12-به‌پێی یاسای كۆمه‌ڵه‌كان یانه‌ داده‌مه‌زرێنێ و به‌ڕێوه‌یان ده‌بات. 13-سه‌یری داواكارییه‌كانی ئینتیمای یه‌كێتی ده‌كات، ئه‌وانه‌ی مه‌ركه‌زی قه‌زاكان. 14-هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ سه‌رۆكی یه‌كێتی یان به‌ سه‌رۆكانی لقه‌كان ده‌دات. 15-پێرۆی ناوخۆی یه‌كێتییه‌كه‌ و پێشنیازیش بۆ هه‌مواركردنی ئاماده‌ده‌كا و ده‌یخاته‌ پێش چاوی كۆنگره‌ بۆ ئیقرار كردنی.

المادة السابعة

المادة السابعة : وحدة التحريات المالية تتخذ كل دولة طرف وفقا للمبادئ الأساسية لنظامها القانوني ما يلزم من تدابير تشريعية لإنشاء وحدة التحريات المالية وأن تكفل لها الصلاحيات التي تمكنها من المكافحة الفعالة لجرائم غسل الأموال وتمويل الإرهاب بما في ذلك تلقي التقارير المتعلقة بالمعاملات المالية المشبوهة في نطاق غسل الأموال وتمويل الإرهاب ولو كان من مصادر مشروعة وفحصها وتحليلها وتعميمها على السلطات المختصة .

المادة التاسعة

المادة التاسعة : تجريم غسل الاموال تتخذ كل دولة طرف , وفقاً للمبادىء الاساسية لنظامها القانوني , ما يلزم من تدابير تشريعية لتجريم أي فعل من أفعال غسل الاموال الاتية : 1- اكتساب الاموال او حيازتها او استخدامها او ادارتها او حفظها او تبديلها او استثمارها اذا كانت متحصلة من احدى الجرائم المنصوص عليها في تشريع الدولة الطرف كجريمة اصلية وذلك بقصد اخفاء او تمويه طبيعتها او مصدرها مع العلم بانها عائدات اجرامية . 2- تحويل او استبدال الاموال او نقلها اذا كانت متحصلة من احدى الجرائم المنصوص عليها في تشريع الدولة الطرف كجريمة أصلية وذلك بقصد اخفاء او تمويه طبيعتها او مصدرها مع العلم انها عائدات اجرامية . 3- اخفاء او تمويه الطبيعة الحقيقية للاموال او مصدرها او مكانها او كيفية التصرف فيها او حركتها او ملكيتها او الحقوق المتعلقة بها مع العلم بان هذه الاموال هي عائدات اجرامية . 4- الاشتراك في ارتكاب أي فعل من الافعال السابقة او المحاولة او الشروع في ذلك .

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م : هه‌رێم : هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق. دووه‌م : په‌رله‌مان : په‌رله‌مانی هه‌رێم. سێیه‌م : ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران : ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێم. چواره‌م : وه‌زاره‌ت : وه‌زاره‌تی سامانه‌ سروشتییه‌كان له‌ هه‌رێم. پێنجه‌م : وه‌زیر : وه‌زیری سامانه‌ سروشتییه‌كان له‌ هه‌رێم. شه‌شه‌م : بریكار : بریكاری وه‌زاره‌تی سامانه‌ سروشتییه‌كان له‌ هه‌رێم.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: پێشمه‌رگه‌(زێڕه‌ڤانی هه‌رێم)ی كه‌مئه‌ندام كه‌ پله‌ی په‌ككه‌وتنه‌كه‌ی له‌ نێوان (25%-49%)یه‌، ده‌نێردرێ بۆ یه‌كێك له‌ یه‌كه‌ جێگیره‌كانی تایبه‌ت به‌هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان (زێڕه‌ڤانی هه‌رێم)یاخود به‌پێی یاسای خزمه‌ت و خانه‌نشینی پێشمه‌رگه‌(زێڕه‌ڤانی هه‌رێم) مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا ده‌كرێت و، ئه‌مه‌ش له‌سه‌ر داوای خۆی ده‌بێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: بڕگه‌ (جـ) له‌ مادده‌ی (61)ی له‌كارده‌خرێ و له‌ هه‌رێمی كوردستاندا ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێگای ده‌گرێته‌وه‌ . (ئه‌گه‌ر شاهێد له‌و زمانه‌ تێنه‌گات كه‌ لێپێچینه‌وه‌كه‌ی پێ ده‌كرێت یان كه‌ڕ بێت یان لاڵ بێت، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا كه‌سێكی بۆ داده‌نرێ قسه‌كان و ئیشاره‌ته‌كانی بۆ ته‌رجمه‌ بكاو پێشه‌كی سوێندیش ده‌درێ كه‌ به‌ دروستی و به‌ ئه‌مانه‌ت ته‌رجه‌مه‌كه‌ی بۆ بكات.

مادده‌ی حه‌ڤده‌ :

مادده‌ی حه‌ڤده‌ : ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رهێنانییه‌وه‌ ده‌خرێته‌ به‌كارو له‌ (وه‌قایعی كوردستان) دا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌ .

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: پێشمه‌رگه‌(زێڕه‌ڤانی هه‌رێم)ی كه‌مئه‌ندام: ئه‌و پێشمه‌رگه‌یه‌ كه‌ له‌ كاتی جێبه‌جێكردنی ئه‌ركه‌كانی له‌ پێناویدا تووشی كه‌مئه‌ندامی هه‌میشه‌یی بووه‌و رێی لێده‌گری خزمه‌تگوزارییه‌كه‌ی جێبه‌جێ بكات.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: دادگا سه‌ربه‌خۆیه‌و جگه‌ له‌ یاسا هیچ سه‌روه‌رێكی تری نییه‌ و نابێ هیچ ده‌سه‌ڵاتێك یا كه‌سێك ده‌ست له‌ سه‌ربه‌خۆیی دادوه‌ری و كاروباری دادگه‌ری (العداله‌) وه‌ربدا.

مادده‌ی سی پێنجه‌م

مادده‌ی سی پێنجه‌م: نه‌قیب وجێگری نه‌قیب ئه‌گه‌ر له‌ شوێنی نەقيب كاری بینی له‌ سه‌رپێچی كردنی هه‌ر به‌رزه‌فتیه‌ك كه‌ له‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌وه‌ په‌یدا بووبێ، ئیجرائاتی یاساییان ده‌رهه‌ق ده‌كرێ له‌به‌رده‌م لیژنه‌ی به‌رزه‌فتیدا، هه‌واڵه‌ كردنیشیان بۆ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی له‌لایه‌ن ده‌سته‌ی گشتییه‌وه‌ ده‌كرێ.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: حوكم به‌ ناوی گه‌له‌وه‌ ده‌رده‌چێی و جێ به‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی سێ یه‌م

مادده‌ی سێ یه‌م: ویلایه‌تی دادگا گشت كه‌سانی سروشتی و مه‌عنه‌وه‌ی و له‌گه‌ڵیاندا حكومه‌تیش ده‌گرێته‌وه‌و حوكم دان له‌ گشت دژكاری (منازعه‌) و تاونێكدا كاری تایبه‌تی ئه‌وه‌.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: دادگا بۆی نییه‌ هیچ كام له‌ باسانه‌ ببینێ كه‌ به‌ كارو كرداری سه‌روه‌ری (السیاده‌) داده‌نرێت.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: زمان له‌ دادگاكاندا كوری ده‌بێ، به‌ڵام دادگا بۆی هه‌یه‌ به‌هۆی وه‌رگێره‌ وه‌ داوای سوێند دانی گوێ له‌ قسه‌ی دژكاران (الخصوم) و شایه‌ته‌كان بگرێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: دانیشتنی دادگاكان به‌ ئاشكرایی دبێ ته‌نیا له‌و حاله‌تانه‌ دا نه‌بێت كه‌ دادگا خۆی به‌ هۆی له‌به‌رچاو گرتنی داب و نه‌ریت و پاراستنی رژێمی گشتییه‌وه‌ بڕیار ده‌دا نهێنی بێ به‌ڵام له‌ گشت حاله‌تێكدا راگه‌یاندنی حوكم هه‌ر ده‌بێت له‌ دانیشتنێكی ئاشكرا دابێ.

مادده‌ی شازده‌ :

مادده‌ی شازده‌ : پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار .

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: ڕاده‌ی ئابووری موڵكایه‌تی زه‌وی كشتوكاڵی یا مافی ده‌سكاری كردنی تێیدا به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌بێ. 1- (25) بیست و پێنج دۆنم له‌ زه‌وی كشتوكاڵی دێمه‌كار. 2- (1،5) یه‌ك دۆنم و نیو له‌ باخه‌كان. 3- (2،5) دوو دۆنم و نیو له‌و زه‌ویانه‌ی به‌راون. 4- (5) پێنج دۆنم له‌و زه‌ویانه‌ی كه‌به‌هۆی ئامێر ئاوده‌درێن. دووه‌م: ئه‌و رووبه‌رانه‌ی كه‌ له‌و رووبه‌ره‌ چه‌سپاوانه‌ی كه‌ له‌ بڕگه‌ (یه‌كه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتوون كه‌مترن، له‌ ره‌سمی دادوه‌ریی لابردنی (شیوع) ده‌بوردرێن.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێ ده‌كرێ.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م:

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: وه‌زاره‌تی دارایی ئابووری ئاوه‌دا كردنه‌وه‌ ز گه‌شه‌ پێدان بۆیان هه‌یه‌ هه‌ر یه‌كه‌ به‌ پێی تایبه‌تكاری خۆی رێنمایی پێویست بۆ جێبه‌ جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكا.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة