المواد القانونية
ماددهی شهشهم: وهزیر،بۆی ههیه رێككهوتن،لهگهلأ كۆمپانیا نیشتمانی و بیانییهكاندا، لهبارهی پرۆژهكانی كارهباوه،ببهستێ.
ماددهی حهوتهم:كار بههیچ دهقێك ناكرێت كه ناكۆك بێت لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا.
ماددهی ههشتهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و،لایهنه پێوهندیدارهكان، حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنهكار.
ماددهی نۆیهم:ئهم یاسایه له رۆژی دهركردنییهوه دهخرێتهكارو، له رۆژنامهی فهرمیی (وهقایعی كوردستان) دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی یهكهم:مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عیراق. دووهم: وهزارهت: وهزارهتی كارهبای ههرێم. سێیهم: وهزیر: وهزیری كارهبای ههرێم. چوارهم: بریكار: بریكاری وهزارهتی كارهبای ههرێم. پێنجهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی راوێژكاریی وهزارهتهكه.
ماددهی دووهم: وهزارهت، ئهم ئهرك وفرمانانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: بهرههم هێنان و و زامنكردن و دابهشكردنی وزهی كارهبا. دووهم:بهگهڕخستن وچاكردنهوهی بهردهوامی بنكهكانی بهرههمهێنانی كارهباو، تۆڕهكانی گهیاندن و دابهشكردنی. سێیهم: بهشداری كردن له بههێز كردنی ئابووریی نیشتمانیدا له بواری بهرههمهێنانی وزهو گواستنهوهی و گهیاندن به بهشدارانی بهگشت توێژهكانیهوهو كۆنترۆلأ كردنی تۆڕی كارهباو كۆكردنهوهی كرێكانی و بهرزكردنهوهی ئاستی ئهنجامدانی كار، به مهبهستی پهله لێكردن له پێشخستنی ئابووری و كۆمهڵایهتی و رۆشنبیری له ههموو لایهكی ههرێمدا له رێگهی دامهزراندنی ویستگهی بهرههمهێنی نوێ وپێشكهوتوو بۆدابینكردنی پێداویستی كارهبا بۆ ههنووكه وئاینده جگه له دامهزراندن وفراوانكردنی تۆڕی گواستنهوهو دابهشكردنی كارهبا، بۆ ئهوهی لهگهڵ پێداویستی زیادبوونی بارگهكان (الاحمال)و، بهرزكردنهوهی پلهی دڵنیاییدا بگونجێ و، گهیاندنی تهزووی كارهبا بۆ بهشداران، بهپێی ئاكارهكانی پێوانهیی داواكراو. چوارهم:ئامادهكردنی پلانی ساڵانهو دوورخایهن بۆ كهرتی كارهباو، سهرپهرشتیكردنی جێبه جێكردنی پلانه بریار لهسهردراوهكان و، ههڵسهنگاندنی ئهنجامی جێبه جێكردنه كه. پێنجهم: ئامادهكردنی لێتۆژینهوهی كهڵكی هونهری و ئابووری لهسهر پرۆژهكانی وهزارهت و، پێشنیازی تۆماركردنیان له نێو پلانهكانی وهزارهتدا و، جێبهجێكردنی پرۆژه بریار لهسهر دراوهكان و رهچاوكردنی سهلامهتیی ژینگه. شهشهم:كۆشش بۆ وهكێشكردنی سهرمایهو، هاندانی وهبهرهێنانی نیشتمانی و بیانی لهو كهرتانهدا كه پێوهندییان به ئیشوكاری وهزارهتهكهوه ههیه. حهوتهم: ههماههنگی وتهواوكاری (التكامل) لهگهلأ وهزارهتهكانی فیدراڵدا.
ماددهی سێیهم: یهكهم: وهزارهت لهم پێكهاتانهی خوارهوه پێك دێت: 1- وهزیر :سهرۆكی باڵاو بهرپرسی ئیش و كاروئاڕاستهكردنی سیاسهتی وهزارهتهكهیهو سهرپهرشتی و چاودێریان دهكا، ههموو بڕیارو فهرمان و رینماییهكیش كه پێوهندیی بهئهركوفرمان وپێكهاتهو دهسهڵات وكاروباری دیكهی هونهری و دارایی وئیداری ورێكخستنی وهزارهتهكهوه ههبێ، بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه له وهزیرهوه دهردهچن وخۆی سهرپهرشتیی جێبهجێكردنیان دهكات و بهرپرسیشه له بهردهمی ئهنجومهنی وهزیراندا چونكه خۆی ئهندامێكی هاوكاری ئهنجومهنهكهیهو، بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی به بریكاری وهزاهتهكه، یان به بهڕێوبهره گشتییهكان یان به ههر فرمانبهرێكی وهزارهتهكه، كه خۆی بهباشی بزانی َ، بسپێرێ. 2- بریكاری وهزارهت: له چوارچێوهی ئهودهسهڵاتهی كه وهزیر پێی دهسپێرێ، یاریدهی وهزیر دهدات له ئاڕاستهكردن و سهرپهرشتیكردنی كاروباری وهزارهتدا.مهرجیشه بڕوانامهی زانكۆی تایبهتمهندی ههبێ. 3- نووسینگهی وهزیر: فرمانبهرێ بهپلهی بهڕێوهبهر،بهڕێوهی دهبا،كهبڕوانامهی زانكۆی ههبێ و ژمارهیێ فرمانبهریش یاریدهی دهدهن. 4- نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فرمانبهرێ به پلهی بهڕێوهبهر بهڕێوهی دهبا،كه بڕوانامهی زانكۆی ههبێ. ژمارهیێ فرمانبهریش یاریدهی دهدهن. 5- راوێژكاران: له چواركهس زیاتر نابن.مهرجیشه بڕوانامهی زانكۆیان ههبێ و خاوهن ئهزموون و كارامه بن. 6- بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كاروباری ئیداری و دارایی: بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتیی دهكا،كه بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و، خاوهن ئهزموون وپسپۆربێ. 7- بهڕێوهبهرایهتی گشتیی پلاندانان و جێبهجێكردنی پرۆژهكانی كارهبا: بهڕێوهبهرێكی گشی سهرۆكایهتیی دهكا،كه بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و،خاوهن ئهزموون و پسپۆربێت. 8- بهڕێوهبهرایهتی گشتیی بهرههمهێنانی وزهی كارهبا: بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتیی دهكا،بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و پسپۆریش بێت. 9- بهڕێوهبهرایهتی گشتیی گواستنهوهی وزهی كارهبا: : بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتیی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و،خاوهن ئهزموون و پسپۆربێت. 10-بهڕێوهبهرایهتی گشتیی دابهشكردنی وزهی كارهبا: : بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتیی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و،خاوهن ئهزموون و پسپۆربێت. 11-بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كۆنترۆلأ و پێوهندیكردن: : بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتیی دهكا، بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و،خاوهن ئهزموون و پسپۆربێت. دووهم: له ههر پارێزگایێ، له پارێزگاكانی ههرێمدا، بهڕێوهبهرایهتییهكی گشتی كارهبا پێك دههێنرێ، وفرمانبهرێ سهرۆكایهتی دهكاو بهڕێوهی دهبا،كه بڕوانامهی زانكۆی ههبێ و، خاوهن ئهزموون و پسپۆڕبێت.
ماددهی چوارهم: یهكهم : ئهنجومهنی راۆیژكاری وهزارهت پێك دێت له: 1- وهزیر : سهرۆكه. 2- بریكاری وهزارهت : جێگری سهرۆكه. 3- نوێنهری وهزارهتی دهرامهته سروشتیهكان ـ ئهندامه ـ بهمهرجێ پلهی له پلهی بهڕێوهبهری گشتی كهمتر نهبێ 4- نوێنهری وهزارهتی ژینگه ـ ئهندامه ـ بهمهرجێ پلهی له پلهی بهڕێوهبهری گشتی كهمتر نهبێ 5- راوێژكاران، بهمهرجێ له سێ كهس زیاتر نهبن ــــــــــــ ئهندامن. 6- بهڕێوهبهره گشتییهكانی وهزارهتهكه ــــــــــ ئهندامن. 7- ههر شارهزایهكی پسپۆڕ،كه وهزیر، له ناو وهزارهت یان له دهرهوهی وهزارهتهوه دهستنیشانی بكات ــ ئهندامه دووهم:ئهنجومهن، دهربارهی ئهم كاروبارانهی خوارهوه (ڕاوێژ) پێشكهش دهكا: 1-رێكخستنی سیاسهتی بهرههمهێنان و گواستنهوهو دابهشكردنی وزهی كارهبا ودانانی پلانه ستراتیجیهكان. 2- رێكخستنی وهبهرهێنان له بواری كارهبادا. 3- لهسهر پێشنیازی وهزیروبهبڕیاری ئهنجومهنی راوێژكاریی وهزارهت،كریێ كارهبا دیاردهكرێ، بهمهرجێ ئهنجومهنی وهزیران پهسهندی بكات.
ماددهی پێنجهم : یهكهم: ئهركوفرمان و ئیشی تایبهتی پێكهاتهكانی وهزارهتهكه،به پهیرهوێك دیاردهكرێن. دووهم:وهزیر، بۆی ههیه،بهڕێوهبهرایهتی،یان بهش، یان هۆبه،له پێكهاتهكانی وهزارهتدا بهپێی پێداویستی ئیشهكانیان،له كاتی پێویستدا،بكاتهوه یان لێكیان بدات،یان پووچهڵیان بكاتهوه. سێیهم:وهزیر بۆی ههیه بهڕێوهبهرایهتی وبهش وهۆبهی نوێ بكاتهوه، یان تێكهڵاویان كات، یان پووچهڵیان بكاتهوه، له چوارچێوهی پێكهاتهكانی وهزارهت وبهپێی پێداویستی كارهكانی.
ماددهی شهشهم: وهزیر،بۆی ههیه رێككهوتن،لهگهلأ كۆمپانیا نیشتمانی و بیانییهكاندا، لهبارهی پرۆژهكانی كارهباوه،ببهستێ.
ماددهی حهوتهم:كار بههیچ دهقێك ناكرێت كه ناكۆك بێت لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا.
ماددهی ههشتهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و،لایهنه پێوهندیدارهكان، حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنهكار.
ماددهی نۆیهم:ئهم یاسایه له رۆژی دهركردنییهوه دهخرێتهكارو، له رۆژنامهی فهرمیی (وهقایعی كوردستان) دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه لهم یاسایهدا ماناكانی بهرامبهریانه لهم یاسایهدا: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عیراق دووهم: وهزارهت: وهزارهتی دارایی و ئابووری ههرێم سێیهم: وهزیر: وهزیری دارایی و ئابووری ههرێم چوارهم: بریكار: بریكاری وهزارهتی دارایی و ئابووری ههرێم پێنجهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی وهزارهت
ماددهی دووهم: وهزارهت بهدێهێنانی ئهم ئامانج و ئهركهكانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ:ـ یهكهم: جێبهجێ كردنی سیاسهتی گشتیی حكومهتی ههرێم و پارێزگاریی یهكگرتنی و پاراستنی ئاسایشی ناوخۆی. دووهم: كاركردن له پێناوی سهپاندنی پرنسیپی سهروهریی یاساو پارێزگاری كردن له سیستهمی گشتی و پاراستنی سامانی گشتی و تایبهتی. سێیهم: كاركردن له پێناوی پاراستن و زامن كردنی دهستدانه ئازادیه دیموكراتیهكان و مافهكانی مرۆڤ وبهرجهستهكردنی رۆڵی دهزگاكانی كۆمهڵگای شارستانی له ههرێمدا. چوارهم: كاركردن له پێناوی رێگهگرتن له روودانی تاوان و توندوتیژی له دژی ئافرهت و بهرهنگاربوونهوهی، به مهبهستی بهدێهێنانی ئاسایش وسهقامگیریی و سهلامهتی گشتیی. پێنجهم: هاوكاریی وههماههنگی كرن له گهلأ وهزارهت و دهزگاگشتیه تایبهتمهندهكاندا له بارهی ئهو كارو ئهركهكانهی كه پهیوهندیان به پاراستنی ئاسایش و پارێزگاری كردنی سیستهمی گشتی و ههماههنگی كردن لهگهلأ وهزارهتی ناوخۆی فیدراڵی یان ههر رێكخراوێكی عیراقی یاخود نێودهوڵهتی له چوارچێوهی تایبهتمهندییهكانی وزهارهتدا ههیه. شهشهم: بڵاوكردنهوهی هوشیاری رۆشنبیریی و ئاسایشی و دروستكردنی كهش و ههوایهكی تهنایی له نێوان هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ و توێژه ههمه جۆرهكانی كومهڵگای شارستانی و تاكهكان بۆ ئاراستهكردنیان به هاوكاریی و ههماههنگی كردن له پێناوی پاراستنی بهرژهوهندیی گشتی هاوبهشدا. حهوتهم: چاودێری كردنی ئاوارهو كۆچ پێكراوهكان و پهنابهران و كۆشش كردن له پێناوی چاككردنی بارودۆخیان و پێشكهش كردنی چارهسهر وفهراههمكردنی خزمهتگوزاریی وههماههنگی كردن لهگهلأ وهزارهت و لایهنه پهیوهندیدارهكان له بارهیانهوه.
ماددهی سێیهم: وهزارهت لهمانهی خوارهوه پێكدێ: یهكهم: وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهته و بهرپرسه له جێبهجێ كردنی سیاسهتهكانی و سهرپهرشتی جێبهجێ كردنی یاساو پێڕهوهكان و دهرچوواندنی رێنمایی وفهرمان و بهیاننامهكان له چوارچێوهی ئهركی كارهكانی وهزارهت و پێكهاتهكانی و ههموو كاروباره دارایی و كارگێڕی و سهربازیی و رێكخستن و هونهری وبهدوا داچوونیان و ئاراسته كردنیان وههماههنگی كردن له نێوان دهزگا گشتیهكاندا له چوارچێوهی سنووری ئهم یاسایه و یاسا كارپێكراوهكانی دیكه و بۆی ههیه ههندێك له دهستهڵاتهكانی بداته بریكارهكانی وهزارهت وسهرۆكی یهكه كارگێڕییهكان و بهڕێوهبهرهگشتیهكان و سهرۆكی فهرمانگهكان و لهبهردهم ئهنجومهنی وهزیراندا بهرپرسپار دهبێ، چونكه ئهندامێكی هاوكاره تێیدا. دووهم: بریكارهكانی وهزارهت: 1. بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ. 2. بریكاری وهزارهت بۆ كارگێڕیی گشتی. سهرپهرشتی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ و فهرمانگهكانی كاروباری گشتی و یهكه كارگێڕییهكان و كارگێڕییه خۆجێیهكان دهكهن وئهو ئهرك و دهستهڵاتانهی كه وهزیر پێیان دهسپێری ههڵدهسووڕێنن بهمهرجێ دهبێ خاوهن شارهزایی ولێهاتوویی بن و بهلای كهمی خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بن. سێیهم: نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك بهرێوهی دهبات به ناونیشانی بهڕێوهبهر یاخود ئهفسهریك كهپایهكهی له نهقیب كهمتر نهبێ و خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت وچهند فهرمانبهرو كارمهندێك یارمهتی دهدهن. چوارهم: نووسینگهكانی ههردوو بریكارهكانی وهزارهت: ههر بریكارێكی وهزارهت نووسینگهی تایبهتی خۆی ههیه و فهرمانبهریك سهرۆكایهتی دهكات یاخود ئهفسهریك به ناونیشانی بهرێوهبهر و چهند فهرمانبهر و كارمهندێك یارمهتی دهدهن. پێنجهم: راوێژكاران: راوێژكاری وهزیر به پلهی تایبهتی دهبێ و دهبێت خاوهنی بروانامهی بهرایی زانكۆ بێت له بواری پسپۆڕییهكهی و بهلانی كهم له (15) ساڵ خزمهتی به كردهنی ههبێت و خاوهی شارهزایی و لێهاتوویی بێ و لهو مهسهلانهی كه وهزیر بۆی دهنێرێ مهشوهرهت پێشكهش دهكات و دامهزراندنی به پێشنیازی وهزیر دهبێ و بهمهرجێك نابێ ژمارهیان له چوار زیاتر بن. شهشهم: پارێزگارانی ههرێم: پارێزگار: فهرمانبهری یهكهمی جێبهجێ كردنه له پارێزگاو بهوهزارهتهوه دهلكێ و پێویسته ئهو یاساو پیڕهوو رێنمایی و فهرمانانه جێبهجێ بكات كه لهوهزیرهكانهوه دهردهچێ و سهبارهت به ماف وخزمهتی وهزیفیش بهپلهی تایبهتی (بریكاری وهزارهت) دهبێ. حهوتهم: ئهنجومهنی وهزارهت: 1. له دیوانی وهزارهت ئهنجومهنێك پێكدی پێی دهگوترێ (ئهنجومهنی وهزارهت) و له مانه پێك دێت: أ- وهزیر : سهرۆكی ئهنجومهن. ب- بریكارانی وهزارهت: ئهندامن. ج- پارێزگاران: ئهندامن. د- بهرٍێوه گشتییهكان: ئهندامن. ه- راوێژكاران: ئهندامن. 2- ئهنجومهن لێكۆڵینهوه و گفتوگۆدهكات و بیڕورا دهردهبڕێت له ههموو ئهوانهی كه وهزیر بۆی دهنێرێ. 3- وهزیر بۆی ههیه بانگهێشتی ههركهسێك له كارمهندانی وهزارهت یان وهزارهتهكانی تر بكات لهوانهی پسپۆڕی و شارهزاییان ههیه بۆ ئهوهی له دانیشتنهكه ئاماده بن یاخود به پێی پێویست. 4- ئهنجومهن كۆبوونهوهكانی خۆی ههر سێ مانگ جارێك دهبهستێ یان له سهر بانگهێشتی وهزیر و بهسهرۆكایهتی ئهو و لهكاتی ئامادهنهبوونی، بریكاری وهزارهت له سهرۆكایهتی كردنی دانیشتهكه جێی دهگرێتهوه كه وهزیر رای دهسپێرێ. 5- بریارهكانی ئهنجومهن له رۆژی دهرچوونیانهوه بهركارن. ههشتهم: بهرێوهبهرایهتی گشتیی دیوان: فهرمانبهرێك بهڕێوهی دهبات به پلهی بهڕێوهبهری گشتی كه خاوهن بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت وخاوهن شارهزایی و لێهاتوویی بێ و ئهمانهی پێودهلكێ: 1. بهڕێوهبهرایهتی كارگێڕیی. 2. بهڕێوهبهرایهتی خۆیهتی. 3. بهڕێوهبهرایهتی ژمێریاریی. 4. بهڕێوهبهرایهتی پلان وبهدواداچوون. 5. بهڕێوهبهرایهتی میره وئالیات. 6. بهڕێوهبهرایهتی راگهیاندن وپهیوهندییهكان. 7. بهڕێوهبهرایهتی وردبینی و چاودێری. 8. بهڕێوهبهرایهتی تهكنولۆجیای زانیارییهكان (بانكی زانیاریی). نۆیهم: بهرێوهبهرایهتی گشتی ناوخۆ: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆ ههبێ یاخود ئهفسهرێك بێت له هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ پایهكهی له عهقید كهمتر نهبێ و بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێ و خاوهن شارهزایی و لێهاتوویی بێ وئهم بهڕێوهبهرایهتیانهی پێوه دهلكێ: 1. بهڕێوهبهرایهتی بهدواداچوونی توندوتیژی دژی ئافرهت. 2. بهڕێوهبهرایهتی كۆمهڵهو رێكخراو و حزبهكان. 3. بهڕێوهبهرایهتی كاروباری نهێنی و پهیوهندییه تایبهتیهكان. 4. بهڕێوهبهرایهتی ئاراستهكردن و رابهری كردنی مهعنهوی. 5. بهڕێوهبهرایهتی بهدواداچوونی تاوانه رێكخراوهكان. 6. بهڕێوهبهرایهتی مهشق وشیاندن و لیكۆڵینهوه و لێتۆژینهوهكان. 7. بهڕێوهبهرایهتی هاماههنگی و پهیوهندییه ههرێمیهكان. دهیهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتیی كارگێڕیی خۆجێیهتی: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی بهڕێوهی دهبات كه خاوهن بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و شارهزایی و لێهاتووی ههبێ و ئهمانهی خوارهوهی پێوهدهلكێ: 1. بهڕێوهبهرایهتی كارگێڕیی وخۆیهتی. 2. بهڕێوهبهرایهتی ژمێریاریی. 3. بهڕێوهبهرایهتی موڵكهكان. 4. بهڕێوهبهرایهتی وردبینی و چاودێری. 5. بهڕێوهبهرایهتی ئهندازهی پرۆژه و دیزاینهكان. 6. بهڕێوهبهرایهتی پلان و بهدواداچوون. 7. بهڕێوهبهرایهتیهكانی خۆجێیهتی له پارێزگاكانی ههرێمدا. یازدهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی بهرهنگاربوونهوهی توندوتیژی دژی ئافرهت: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێ و خاوهن شارهزایی و لێهاتووی بێ. دوازدهم: دهستهی پشكنینی كارگێڕی: فهرمانبهریك له پلهی بهڕێوهبهری گشتی بهڕێوهی دهبات كه خاوهن شارهزایی و پسپۆری بێ و بڕوانامهی بهرایی زانكۆ ههبێ، ژمارهیهك له پشكێنهران یارمهتی دهدهن و دهسته تایبهتمهنده به پشكنینی یهكه كارگێڕیهكان وفهرمانگه و بهڕێوهبهرایهتیه گشتیهكان و ئهو بهشانهی سهر به وهزارهتن جگه له فهرمانگهكانی هێزی ئاسایشی ناوخۆ. سێزدهم: مهڵبهندی پهرهپێدانی كارگێڕیی: كادیری كارگێڕیی و سهرۆكی یهكه كارگێڕییهكان ئاماده دهكات وئاستی كاركردنیان و توانا زانستی و كارگێری و رێكخستن و هونهریهكانیان بهرز دهكاتهوه و كاروباری مهڵبهند به پێرهوێك رێكدهخات. چواردهم: بهڕێوهبهرایهتی كاروباری هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ: ئهفسهریكی پۆلیس بهڕێوهی دهبات كه پایهی له رائید كهمتر نهبێ و خاوهن شارهزایی و لێهاتووی بێ له بواری كاری له هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ و له بارهگاكهی وهزارهتدا دهبێ و ئهركهكانی له ههماههنگی كردن له نێوان بهڕێوهبهرایهتیه گشتییهكانی هێزی ئاسایشی ناوخۆ و فهرمانگهكانی سهر به بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ دیاری دهكرێن. پازدهم: فهرمانگهی یاسایی: فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات به پلهی بهڕێوهبهر یان ئهفسهرێك كهبڕوانامهی بهرایی زانكۆی له یاسادا ههبێ و شارهزایی و لێهاتووی بهلای كهم (ده) سالأ له بواری پسپۆرییهكهی ههبێ و به وهزیرهوه دهڵكی. شازدهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی پۆلیس: 1. بهڕێوهبهرێكی گشتی خاوهن شارهزایی وپسپۆڕی له كارهكهی خۆی بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێ و له ئهفسهرهكانی هێزی ئاسایشی ناوخۆ بێت و پایهكهی له عهمید كهمتر نهبێ و دوو یاریدهدهر یارمهتی دهدهن كهپایهیان له رائید كهمتر نهبێ و پاراستنی سیستهمی گشتی دهگرێته ئهستۆ لهگهلأ پیادهكردنی سهروهریی یاسا و ههر چی پهیوهندیدار بێ به كاروباری پۆلیس و، بارهگای گشتی بهرێوهبهرایهتی گشتی پۆلیس لهمانهی پێكدێ: 2. بهڕێوهبهرایهتی تاوان و جموجۆل. 3. بهڕێوهبهرایهتی كارگێڕیی. 4. بهڕێوهبهرایهتی فهرمانگهی یاسایی. 5. بهڕێوهبهرایهتی ژمێریاری. 6. بهڕێوهبهرایهتی وردبینی وچاودیری. 7. بهڕێوهبهرایهتی ئامار. 8. بهڕێوهبهرایهتی پلان و بهدواداچوون. 9. بهڕێوهبهرایهتی مهشق وشیاندن. 10. بهڕێوهبهرایهتی بهدواداچوونی توندوتیژی دژی ئافرهت. 11. ههروهها ئهم بهڕێوهبهرایهتیانهشی پێوه دهلكێ: 12. بهڕێوهبهرایهتیهكانی پۆلیسی پارێزگاكان. 13. بهڕێوهبهرایهتیهكانی بهرگری شارستانی له پارێزگاكاندا. 14. بهڕێوهبهرایهتی پۆلیسی كارهبای ههرێم. 15. بهڕێوهبهرایهتی پۆلیسی پاراستنی دارستانهكان وژینگه له ههرێمدا. 16. بهڕێوهبهرایهتی پاراستنی دهزگاكانی نهوت. 17. بهڕێوهبهرایهتی ساغكردنهوهی بهڵگهكانی تاوان له ههرێمدا. 18. بهڕێوهبهرایهتی موخابهرهی پۆلیس. 19. بهڕێوهبهرایهتیهكانی بهرگری شارستانی له فڕۆكهخانهكان. 20. بهڕێوهبهرایهتی پۆلیسی چالاكییه شارستانیهكان له ههرێمدا. حهڤدهم: بهڕێوهبهرایهتی گهشت و وڵاتنامهی گشتی: 1. ئهفسهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی له ئهفسهرهكانی هێزی ئاسایشی ناوخۆ بهڕێوهی دهبات كه پایهكهی له عهمید كهمتر نهبێ و بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێ و خاوهنی شارهزایی وپسپۆڕیی بێ له بواری كارهكهی و دوو یاریدهدهر یارمهتی دهدهن كهپایهكهیان له رائید كهمتر نهبێ وههموو كاروبارێكی پهیوهست به رهگهزنامه و باری شارستانی و نشینگهو و پاسپۆرت له سنووری یاسا جێبهجێ كراوهكان دادهگرێته ئهستۆ و بارهگای گشتی لهمانه --------پێكدێ: 2. بهڕێوهبهرایهتی كاروباری رهگهزنامه. 3. بهڕێوهبهرایهتی كاروباری پاسپۆرتهكان. 4. بهڕێوهبهرایهتی كاروباری نشینگه. 5. بهڕێوهبهرایهتی باری شارستانی. 6. بهڕێوهبهرایهتی فهرمانگهی یاسایی. 7. بهڕێوهبهرایهتی كارگێڕیی وخۆیهتی. 8. بهڕێوهبهرایهتی ژمێریاری. 9. بهڕێوهبهرایهتی وردبینی و چاودێری. 10. بهڕێوهبهرایهتی ئامار. 11. ئهمانهشی پێوه دهلكێ: 12. بهڕێوهبهرایهتیهكانی رهگهزنامه و باری شارستانی له پارێزگاكاندا. 13. بهڕێوهبهرایهتیهكانی پاسپۆرت له پارێزگاكاندا. 14. بهڕێوهبهرایهتیهكانی نشینگه له پارێزگاكاندا. ههژدهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی هاتووچۆ: 1. ئهفسهرێك به پلهی بهڕێوهبهری گشتی له ئهفسهرهكانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێ و خاوهن شارهزایی و پسپۆڕی بێت له بواری كارهكهی و پایهكهی له عهمید كهمتر نهبێ و دوو یاریدهدهر یارمهتی دهدهن كه پایهیان له رائید كهمتر نهبێ وپیادهكردنی یاسا و پێڕهو و رێنماییهكانی هاتوچۆ دهگرێته ئهستۆ و جوولانهوهی رۆیشتن و ئهندازهی هاتووچۆ رێكدهخات و لهمانه ----------پێكدێ: 2. بهڕێوهبهرایهتی كاروباری هونهریی. 3. بهڕێوهبهرایهتی ئهندازهی هاتووچۆ. 4. بهڕێوهبهرایهتی كارگێڕیی خۆیهتی. 5. بهڕێوهبهرایهتی فهرمانگهی یاسایی. 6. بهڕێوهبهرایهتی ژمێریاریی. 7. بهڕێوهبهرایهتی وردبینی و چاودیری. 8. بهڕێوهبهرایهتی پلاندانان و بهدواداچوون و ئامار. 9. بهڕێوهبهرایهتی میره وئالیات و موخابهره. 2- بهڕێوهبهرایهتیهكانی هاتووچۆی پارێزگاكانی پێوه دهلكێ. نۆزدهم: دهستهی پشكنینی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ: ئهفسهرێك بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی بهرێوهی دهبات كهپایهكهی له عهمید كهمتر نهبێ و خاوهن شارهزایی وپسپۆڕی بێ له بواری كارهكهیدا و خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت و ژمارهیهك له پشكێنهران له گهوره ئهفسهرانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ یاریدهی دهدهن و تایبهتمهند دهبێ به پشكنینی ههموو بهڕێوهبهرایهتیه گشتیهكانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ و فهرمانگه سهربازییهكانی دیكه كه به وهزارهتهوه لكاون. بیستهم: دادگا ههمیشهییهكانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ: به فهرمانی وهزیر دادگایهك له سهرۆكی دادگا پێك دێ كهپایهكهی له عهمید كهمتر نهبێ و بهلانی كهم ده سالأ شارهزایی ههبێ و دوو ئهندامی بنهڕهتیش كهپایهكهیان له عهقید كهمتر نهبێ و ئهندامێكی یهدهگیش به ههمان پایه و داوا كارێكی گشتیش كه پایهكهی له نهقیب كهمتر نهبێ و مهرجه ههر ههموویان له ئهفسهرانی هێزی ئاسایشی ناوخۆ و خاوهن بڕوانامهی بهرایی زانكۆ له یاسا بن و، پسپۆرایهتی ئهم دادگایهش بینینی ههموو ئهو تاوانانهیه كه دهدرێته پاڵ ئهفسهرو كارمهندانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ و یاسا سزاییهكان و ئسوڵی تایبهت به هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ و یاسا سزاییهكانی دیكهو ئسوڵی دادگا سزاییهكانیان دهرههق جێبهجێ دهكرێ و بڕیارهكانیشی دهكهونه بهر چاودێری و وردبینی دادگای پێداچوونهوهی(تمییز) ههرێمی كوردستان ـ عیراق و دهرماڵهی دادوهرانیش بۆ سهرۆك و ئهندامی دادگاو دهرماڵهی داواكارانی گشتیش بۆ داواكاری گشتی خهرج دهكرێ. بیست ویهكهم: نووسینگهی كۆچ كردن و كۆچ پێكراوان: راستهوخۆ به وهزیرَهوه دهلكێ و بهڕێوهبهرایهتیهكانی كۆچ كردن و كۆچ پێكراوهكان له پارێزگاكانی ههرێمیان پێوه دهلكێ. بیست ودووهم: كۆلێجی پۆلیس: (عهمیدی كۆلێج) بهرێوهی دهبات كه به پلهی بهرێوهبهری گشتی بێ و راستهو خۆ به وهزیرهوه دهلكێ، به مهرجێ ئهفسهری پۆلیس بێ و پایهكهی له عهقید كهمتر نهبێ و كاروبارهكانی به پێڕهوێكی تایبهت ریكدهخرێن.
ماددهی چوارهم: یهكهم: ئهرك و تایبهتمهندییهكانی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕهو دهسنیشان دهكرێن. دووهم: وهزیر بۆی ههیه بهڕێوهبهرایهتی یا بهش یا بنكه یان هۆبه له كاتی پێویست له نۆژهن دابنێ یا لێك بدات یا خود لێكیان بترازێنێ یان به یهكیان ببهسێتهوه.
ماددهی پێنجهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی شهشهم: یاسای وهزارهتی ناوخۆی ههرێمی كوردستان ژماره (9) ی ساڵی 1993 وههمواركردنهكانی و یاسای ژماره (9)ی ساڵی 2000 ههڵدهوهشێنهوه.
ماددهی حهوتهم: كار به هیچ دهقێك ناكرێ گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة