المواد القانونية
ماددهی بیست و یهكهم: نابێت هیچ چارهسهریێكی باری نهخۆشییهكه بدرێته نهخۆشی دهروونی، ئهم چارهسهرییه چ دهرمانیی بێت یان دهروونی یان ڕهفتاریی یان كارهبایی یان ههر چارهسهریێكی تر كه له پزیشكی دهروونیدا بهكار دێت، بهبێ ئهوهی نهخۆشهكه بهتێروتهسهل لێی ئاگادار بكرێتهوه، وه لێ ئاگاداربوونی بهتێروتهسهل پێویست دهكات نهخۆش سروشتی ئهم چارهسهرییهو مهبهستی و ئهو ئاسهوارانهی لهوانهیه لێی بكهونهوهو چارهسهرییهكانی جێگرهوهی تر بۆی بزانێت، وه ئهگهر نهخۆشی چوونهژوورهوهی زۆرهكی خۆی گرت له وهرگرتنی چارهسهریی بڕیارداو بۆی ئهوا پزیشكی دهروونی بهرپرس مافی ههیه پابهندی بكات به چارهسهرییهكه بهمهرجێك پزیشكهكه رێكارهكانی چارهسهریی زۆرهكی بگرێتهبهر پێش دهستكردن بهم كاره، وه پێویسته لهسهری بهلای كهم دوو ههفته جارێك بهدواداچوون بكات بۆ رێكارهكانی چارهسهریی زۆرهكی، ههروهها پێویسته دووباره چاو بهم رێكارانهی بخشێندرێنهوه له كاتی ههڵسانی پزیشكی چارهسهركار به ئهنجامدانی ههر گۆڕانكاریێكی بنهڕهتی له پلانی چارهسهریی مۆڵهتدراو، وه ئهگهر چارهسهریی زۆرهكی بۆ ماوهی زیاتر له سێ مانگ بهردهوام بێت ئهوا پێویسته ههڵسهنگاندنێكی پزیشكی تر ئهنجام بدرێت.
ماددهی سی و پێنج: 1. پهیمانگه عهمیدێكی دهبێ، له كةمى بڕوانامهی ماجستێری ههبێ، به مهرتهبهی مودهریس و ژوورتر. لهسهر پێشنیازی وهزیرو به بڕیاری سهره ك وهزیران به ثلةى بهڕێوهبهری گشتی دادهمهزرێ. 2. عهمید سهڵاحییاتی ئیشه تایبهتیهكانی خۆی بهپێی ئهوهی له ماددهی (21)ی ئهم یاسایهدا هاتووه ئهنجام دهدات بهجۆرێ لهگهلَ ئامانجهكانی پهیمانگهدا، بگونجێ. 3. عهمید یاریدهدهرێكی دهبێ، لهسهر راسپاردهی ئهنجومهنی پهیمانگه، بهبڕیاری سهرۆكی ههیئهكه دادهمهزرێ.
ماددهی بیست ویهكهم: ئهم یاساسه، لهرۆژی دهرچواندنیهوه جێبهجێ دهكری َو، له رۆژنامهی فهرمیی (وهقائعی كوردستان)دا بڵاودهكرێهوه.
ماددهی بیستهم: پێویسته له سهر وهزیره پێوهندیدارهكان، فهرمانهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی نۆزدهم: ههر دهقێكی یاسا، یان بڕیار، لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا نهگونجێ، كاری پێ ناكرێ.
ماددهی ههژدهم: ئهنجومهن، بۆی ههیه، رێنمایی پێویست دهربچوێنێ بۆ بهئاسانی جێیهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه.
ماددهی چواردهم: دارایی یهكێتی پێك دێت له: یهكهم: ئابوونهی ئهندامێتیو هاوبهشێتیی ساڵانه. دووهم: بهخششی تهرخانكراو له لایهن حكومهتی ههرێمهوه. سێیهم: بهخشش و كۆمهكه ناوخۆییهكان. چوارهم: بهخشش و كۆمهكی دهرهكی، دوای رهزامهندیی حكومهتی ههرێم.
ماددهی شازدهم: دهستهی گشتیی یهكێتی، بۆی ههیه، خۆحهزانه، دوای رهزامهندیی دووله سێی ئهندامانی، یهكێتییهكه ههڵوهشێنێتهوه، ئهوساكه، موڵك وماڵی یهكێتییهكه، دهدرێت به كۆمهڵهیهكی هاو شێوهی خۆی.
ماددهی سێیهم: ئهندامانی داواكاری گشتی ئهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه له كارهكانیان بهردهوام دهبن كه له دهقی یاسای داواكاری گشتی ژماره (159)ی ساڵی 1979 ی ههمواركراو دا هاتووه.
ماددهی سی ونۆیهم : لیژنهیهك له ههرێمدا دادهمهزرێت بایهخ به تۆماركردن و دیاركردنی قڕكهرهكان دهدات و له لایهنه پهیوهندیدارهكان پێك دێت.
ماددهی دووهم: ئهنجوومهن باڵاترین دهزگای جێ بهجێ كردنه له سهرۆك و جێگرهكهی و وهزیرهكانی پێك دێ.
ماددهی سێزدهم: دهستهی گشتی كۆبوونهوهیهكی ئاسایی ساڵانه بۆ ئهم مهبهستانه دهبهستێ: یهكهم: راستاندنی بودجهی ساڵانهو ژمێریاری كۆتایی. دووهم: ووت و وێژ كردن لهسهر راپۆرتی ساڵانهی ئهنجومهن و بڕیار لهسهر دانی. سێیهم: سهیر كردنی ئهو پێشنیازانهی كه لهبارهی ههموار كردنی یاسای سهندیكاوه پێشكهش كراون. چوارهم: بڕیار دان لهسهر پهیرهوی ناوخۆ و ههمواركردنی.
ماددهی بیست و شهشهم: یهكهم: لێژنهیهكی پزیشكی دهروونی له ههر پارێزگایهك له سێ پزیشكی پسپۆڕ له پزیشكی دهروونی گشتی پێكدههێنرێت كه وهزیری تهندروستی یان ئهوهی ڕایدهسپێرێت دهسنیشانیان دهكات و كاری ههر یهكێكیان لهم بوارهدا له سێ ساڵ كهمتر نهبێت پشكنینی ئهو تۆمهتبارانهی بۆیان ڕهوانه دهكرێن بهمهبهستی مهزهندهكردنی باری دهروونی و ئاستی مهترسییان له سهر خۆیان و لهسهر كۆمهڵگه له ئهستۆ دهگرێت. دووهم: ئهگهر ئهو لایهنانهی لێكۆڵینهوه یان دادگاییكردن له دۆسیهی تۆمهتبارێك له ئهستۆ دهگرن بۆیان دهركهوت كهوا پێویسته باری دهروونی پشكنینی بۆ بكرێت له ڕوانگهی گومانكردن له تووشبوونی به شلهژانێكی دهروونی یان لهسهر داواكاری تۆمهتبار یان كهسوكاری یان پارێزهری بهرگری یان داواكاری گشتی ئهوا ڕهوانهی لێژنهی پزیشكی دهروونی دهكرێت بۆ پشكنین و دانانی له ژێر تێروانین و چاودێری وورد و پێشكهشكردنی راپۆڕتی پزیشكی دهرههقییهوه. سێیهم: ئهو تۆمهتبارهی له بڕگهی (دووهم)ی ئهم ماددهیهدا باسكراوه له ماوهیهك كه زۆرهكهی (7) حهوت رۆژه له رێكهوتی ڕهوانهكردن له دادگای تایبهمهندهوه ڕهوانهی لێژنهی پزیشكیی دهروونی دهكرێت بهپێی نموونهیهكی تایبهتی هاوپێچكراو لهگهڵ كورتهیهكی ئهو كێسهی لهسهری تۆمهتباركراوهو باره هاوهڵبووهكانی و ههر زانیاری یان راپۆڕتێكی پزیشكی یان كۆمهڵایهتی دهربارهی بارهكهی و كۆپیهك له نموونهی ڕهوانهكردنهكه دهدرێته لێژنهی تهندروستی دهروونی له پارێزگاكهدا. چوارهم: ئهو نهخۆشه تۆمهتاره ڕهوانهكراوهی بهپێی ههردوو بڕگهی (دووم) و (سێیهم)ی ئهم ماددهیه له یهكهیهكی چارهسهریی داخراودا له ژێر سهرپهرشتیكردنی پزیشكیی دهروونی دادهنرێت و دهخرێته بهردهم لێژنهی پزیشكی دهروونی به شێویهكی خولیی بۆ دانانی راپۆرتێك دهربارهی باری دهروونی و ئاستی پێزانینی بۆ ڕهفتارو بهرپرسیارهتیهكانی له ماوهی (30) سی رۆژی شیاو بۆ درێژكردنهوه.
ماددهی پێنجهم : ئهندامانی ئهنجومهن له وهزارهتهكانیانهوه به دوای جێبهجێ كردنی بڕیارو راسپاردهكانی كه له ئهنجومهنهوه دهردهچێ دادهچن،و راپۆرت له بارهیانهوه ئاماده دهكهن و بۆ سهرۆكی ئهنجومهنی بهرز دهكهنهوه.
ماددهی نۆیهم : یهكهم : ئهنجومهنی پارێزگا مانگانه جارێك بهلانی كهم لهسهر بانگهێشتی سهرۆك یان جێگرهكهی كۆدهبێتهوه. دووهم : ڕادهی یاسایی له كۆبوونهوهكانی ئهنجومهنی پارێزگا به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامانی تهواو دهبێت. سێیهم : ئهنجومهنی پارێزگا بڕیارهكانی به زۆرنهی دهنگی ئهندامه ئهمادهبووهكانی وهردهگرێ و لهكاتی یهكسانبووندا ئهو لایهنه دهیباتهوه كه سهرۆكی ئهنجومهنی پارێزگا یا جێگرهكهی دهنگی بۆ داوه. چوارهم : كۆنووسی كۆبوونهوهكانی ئهنجومهنی پارێزگا مانگانه دهخرێته بهردهم ئهنجومهن بۆ ئاگاداری و پهسندكردنی. پێنجهم : ئهنجومهنی پارێزگا بۆی ههیه ههر پسپۆڕ و شارهزایهك میوانداری بكات بۆ وهرگرتنی راو بۆ چوونیان له بارهی كاروباری ژینگییهوه بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانیان ههبێ.
ماددهی بیستهم : وهزارهت به ههماههنگی لهگهڵ وهزارهتی دارایی سیستهمێك بۆ هاندان ئاماده دهكات، بههۆی ئهوهوه، یارمهتی كهسانی سروشتیء مهعنهوی دهدرێن ئهوانهی چاڵاكی ئهنجامدهدهن یان بیروبۆچوونی وا پێشكهش دهكهن، كه ئهشێ پاراستن یا چاككردنی ژینگهی لێ بێتهدی.
ماددهی نۆزدهم : ڕێكخراوهكانی كۆمهڵگهی مهدنیء تاكهكان بۆیان ههیه وهزارهت لهو چالاكی و ههڵسوكهوتانه ئاگادار بكهنهوه كه زیان به ژینگه دهگهیهنن.
ماددهی dوازدهم : ههر كهسێكی سروشتی یان مهعنهوی، گشتی یان تایبهتی یان تێكهڵاو یان ههرلایهنێك دوای بهكاربوونی ئهم یاسایه دامهزرابێء چالاكیهك ئهنجام بدات كاریگهری لهسهر ژینگه ههیه، پێویسته توێژینهوهیهك لهسهر ههڵسهنگاندنی كاریگهری شوێنهواری ژینگهیی بۆ چالاكی و ئهو پڕۆژانه ئامادهبكات كه دایاندهمهزرێنێ و بۆ وهزارهتی بهرزبكاتهوه تا بڕیاری گونجاوی دهربارهوه وهربگرێ،بهمهرجێ توێژینهوهكه ئهمانه له خۆی بگرێ:- یهكهم : ههڵسهنگاندنی كاریگهریه ئهرێنیء نهرێنییهكانی پڕۆژهكه یان دامهزراوهكه یان كارگهكه لهسهر ژینگه. دووهم : هۆیه پێشنیاركراوهكان بۆ دووركهوتنهوهو چارهسهركردنی هۆكارهكانی پیسبوون، بهجۆرێك جێبهجێكردنی مل كهچ بوون بۆ ڕێنماییء بهرزهفتكاریهكانی ژینگه بێنێته دی. سێیهم : حاڵهتهكانی پیسبوونی له ناكاو و ئهگهر ئهو ئامادهكاریهی پێویسته بگیرێتهبهر. چوارهم : بهدیلهكانی كه دهكرێ بۆ بهكارهێنانی تهكنۆلۆژیای پاكء خاوێنتری ژینگه بخرێتهكار. پێنجهم : كهمكردنهوهی پاشماوهكانء خولاندنی (تدویر) یان سهرلهنوێ بهكارهێنانهوهیان. شهشهم : ههلسهنگاندنی تێچوونی سوودهكانء ئهو زیانه ژینگهییانهی كه پڕۆژهكه دروستی دهكات.
ماددهی شازدهم : وهزارهت چاودێری دهزگاو پڕۆژهو دامهزراوو چالاكیه جۆراوجۆرهكان دهكات، بۆ زانینی ڕادهی پابهندبوونیان بهو مواسهفاتء پێوانهء پێوهرانهی كه له پاراستنی ژینگهدا بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه پشتیان پێ دهبهسترێت.
ماددهی بیست و حهوتهم: لێژنهی پزیشكی دهروونی لهوهی پهیوهسته بهو نهخۆشهی بۆی ڕهوانهكراوه بهپێی ماددهی (26)ی ئهم یاسایه ئهم رێكارانهی خوارهوه دهگرێتهبهر: یهكهم: مهزهندهكردنی باری دهروونی و ئاستی كاریگهری لهسهر پێزانین و ویستی له كاتی ئهنجامدانی تاوانهكه. دووهم: توانای ئامادهبوونی لهبهردهم دادگاو بهرگری كردن له خۆی. سێیهم: ئاستی مهترسیداربوونی لهسهر خۆی و لهسهر كۆمهڵگهدا. چوارهم: راسپاردن به چارهسهركردنی له یهكهیهكی چارهسهریی داخراو تاوهكو لاچوونی مهترسیهكانی.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة