أحكام القانون

مادده‌ی چل و هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: أ ـ ناشێ دادوه‌ر به‌ بێ ره‌زامه‌ندی خۆی به‌ نووسین بۆ وه‌زیفه‌یه‌كی نادادوه‌ری بگوێزرێته‌وه‌. ب ـ ده‌شێ دادوه‌رانی پۆلی یه‌كه‌م و دووه‌م له‌گه‌ڵیاندا دادوه‌رانی دادگای پێداچوونه‌وه‌ به‌ ره‌زامه‌ندی خۆیان به‌ نووسین و به‌فه‌رمانی وه‌زیری داد بۆ فرمانی ڕاوێژكاری یاسایی (مستشار قانونی)له‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمدا یا بۆ سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێ له‌ فه‌رمانگه‌كانی مه‌ڵبه‌ندی وه‌زاره‌تی داد و داموده‌زگاكانی یا بۆ ده‌رس وتنه‌وه‌ له‌ زانکۆدا بسپێردرێن (انتداب) بكرێت به‌مه‌رجێ سیفه‌تی دادوه‌ری و ئه‌و مافانه‌یان بمێنێ كه‌ سیفه‌ته‌كه‌ ده‌یانداتێ. دووه‌م: ده‌بێ ئه‌و ماوه‌ی سپاردنه‌كه‌ له‌ بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا له‌ سێ ساڵ پتر نه‌بێ و ده‌كرێ بۆ یه‌ك ساڵی تر درێژه‌ی پێ بدرێ. سێیه‌م: ده‌شێ دادوه‌ر ئه‌گه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی گشتی پێویستیكرد به‌ فه‌رمانی سه‌رۆكی دادگای تێ هه‌ڵچوونه‌وه‌ بسپێردرێ بۆ كاركردن له‌ دادگایه‌كی تردا، به‌ڵام سپاردن له‌ دادگایه‌كی تێ هه‌ڵچوونه‌وه‌وه‌ بۆ یه‌كێكی تر به‌ فه‌رمانی وه‌زیری داد ده‌بێ به‌مه‌رجێ ماوه‌ی سپاردنه‌كه‌ له‌ ساڵێك زیاتر نه‌بێ.

مادده‌ی چل و نۆیه‌م: گواستنه‌وه‌ی دادوه‌ران له‌ مانگی ته‌مووزی هه‌ر ساڵێكدا ده‌بێ و ده‌شێ ئه‌گه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی گشتی پێویستی كرد له‌ مانگه‌كانی تریشدا بكرێ، گواستنه‌وه‌ش له‌سه‌ر پێشنیاری وه‌زیری داد و به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ده‌كرێ.

حەوتەم: هەر دەقێ پێچەوانەی حوكمەكانی ئەم بڕیارە بێت ناخرێتە بەركار.

هەشتەم: پێویستە وەزیرە پێوەندیدارەكان حوكمەكانی ئەم بڕیارە بخەنە بەركار.

مادده‌ی په‌نجا و چواره‌م: یه‌كه‌م: وه‌زیری داد بۆی هه‌یه‌ سه‌رنجی دادوه‌ر بۆ ئه‌و هه‌ڵه‌ یاسایی و ئیدارییانه‌ و بۆ هه‌ر كارو كرده‌وه‌یه‌كی پێچه‌وانه‌ی ئه‌رك و خواستی فرمانه‌كه‌ی رابكێشێ كه‌ له‌ ئه‌نجامی پشكنینی كاره‌كه‌یه‌وه‌ ده‌رده‌كه‌ون. دووه‌م: سه‌رۆكی دادگای پێداچوونه‌وه‌ و سه‌رۆكی دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌ بۆیان هه‌یه‌ سه‌رنجی دادوه‌ر بۆ ئه‌و هه‌ڵه‌ یاساییانه‌ رابكێشن كه‌ له‌ كاتی وردنه‌وه‌ی پێداچوونه‌وه‌دا (التدقیقات التمییزیه‌) ده‌رده‌كه‌ون. سێیه‌م: سه‌رۆكی ده‌دگای تێ هه‌ڵچوونه‌وه‌ بۆی هه‌یه‌ سه‌رنجی دادوه‌ر له‌ ناوچه‌یه‌كه‌دا بۆ هه‌ر كرده‌وه‌یه‌كی پێچه‌وانه‌ی ئه‌ركه‌كانی فرمانه‌كانی ڕابكێشێ. چواره‌م: سه‌رنج ڕاكێشان به‌ نووسراوێك ده‌بێ كه‌ ئاراسته‌ی دادوه‌ر ده‌كرێ و وێنه‌یه‌كی به‌ وه‌زاره‌تی داد و ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری راده‌گه‌یه‌نرێ و وێنه‌یه‌كیشی ده‌خرێته‌ ناو فایله‌كه‌ی خۆیه‌وه‌.

مادده‌ی یازده‌م: وه‌زاره‌تی دارایی به‌هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ته‌كانی دیكه‌دا ورده‌كاری میلاكه‌كانی هه‌موو وه‌زاره‌ته‌كانی هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق بۆ ساڵی دارایی /2009 رێك ده‌خات و په‌سندی ده‌كات له‌به‌ر رۆشنایی پاره‌ی تێچووی مووچه‌كان كه‌ له‌بودجه‌دا په‌سندكراون و له‌سه‌ر وه‌زاره‌تی داراییشه‌ به‌هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی پلاندانان پێش كۆتایی هاتن به‌ ساڵی دارایی/ 2009 راپۆرتێكی دوورودرێژ له‌سه‌ر ئه‌مه‌ پێشكه‌ش به‌په‌رله‌مان بكات.

مادده‌ی پازده‌م: پاره‌ی پێ به‌خشین (تبرعات) به‌وه‌زاره‌ت و لایه‌نه‌ نه‌لكاوه‌كان به‌وه‌زاره‌ت پاش په‌سندكردنی له‌لایه‌ن وه‌زیری داراییه‌وه‌ به‌داهاتی كۆتایی بۆ خه‌زینه‌ تۆمار ده‌كرێ، به‌مه‌رجێ وه‌زیری دارایی له‌پشتیوانه‌ی وه‌زاره‌ت یا لایه‌نی نه‌لكاو به‌ وه‌زاره‌ت بۆ خه‌رج كردن له‌سه‌ر ئه‌و مه‌به‌ستانه‌ی كه‌ له‌پێناویدا به‌خشێنراوه‌ ته‌رخانی بكات.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: ده‌بێ وه‌زاره‌تی داراییه‌ راپۆرتی خوله‌كی (دوری) هه‌ر شه‌ش مانگ جارێك له‌سه‌ر بارودۆخی دارایی هه‌رێم پێشكه‌ش به‌په‌رله‌مانی كوردستان ـ عێراق بكات.

مادده‌ی چل و دوو: سه‌رباری ئه‌و ئیشه‌تایبه‌تانه‌ی به‌ ئه‌نجومه‌نگه‌لی زانكۆكان سپێردراون و ده‌قه‌كانیان له‌ مادده‌ی نۆزده‌ی ئه‌م یاسایه‌دا هاتوون، ئه‌نجومه‌ن ئه‌م ئیشه‌ تایبه‌تانه‌ی خواره‌وه‌ش رایی ده‌كات: 1. ئیقراركردنی پلانگه‌لی لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی. 2. ئیقراركردنی پلانی فه‌راهه‌مكردنی پێداویستیه‌كانی فێركردن. 3. ئیقراركردنی به‌رنامه‌گه‌لی خوێندن و ته‌قویمی. 4. راسپاردن به‌ پلانگه‌لی وه‌رگرتنی قوتابی و شه‌رتوشروته‌كانی.

مادده‌ی چل و سێ: ده‌رچوانی (خریجو) هیئه‌ بروانامه‌ی (زه‌میل) یان پێ ده‌به‌خشرێ كه‌ به‌ به‌رزترین بڕوانامه‌ی پیشه‌یی له‌ بواری پسپۆریدا داده‌نرێت، هه‌ڵگری ئه‌م بروانامه‌یه‌ دوو ساڵ قیده‌می بۆ مه‌به‌ستی عه‌لاوه‌و ته‌رفیع ده‌درێتێ و، هه‌ر له‌ رۆژی وه‌رگرتنیشیه‌وه‌ له‌ هه‌موو ماف و ئیمتیازه‌كانیشی سوودمه‌ند ده‌بێت.

مادده‌ی په‌نجا وشه‌شه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری بۆی هه‌یه‌خزمه‌تی دادوه‌ری پۆلی چواره‌م به‌ بڕیارێكی هۆدار به‌وه‌ی به‌ كه‌ڵكی دادوه‌ری نایه‌ت و به‌ فه‌رمانێكی هه‌رێمی كۆتایی پێ بێنێ یا بیگوێزێته‌وه‌ بۆ فرمانێكی شارستانی (مدنی). دووه‌م: ئه‌وه‌ی به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ كۆتایی به‌ خزمه‌تی ده‌هێنرێ ئه‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ دادوه‌ری به‌ڵام ده‌كرێ فرمانێكی شارستانیدا دابمه‌زرێنرێ.

مادده‌ی نۆیه‌م: 1. ده‌ستدانه‌ پیشه‌ ته‌نها بۆ ئه‌و كه‌سانه‌یه‌ كه‌ ئه‌ندامی سه‌ندیكان وهه‌موو هه‌لومه‌رجێكیان به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ لێ دێته‌ دی. 2. پێویسته‌ فه‌رمانگه‌ ره‌سمی ونیمچه‌ ره‌سمیه‌كان و دام وده‌زگاكانی دیكه‌ی هه‌رێم وێنه‌یه‌ك له‌ فه‌رمانی دامه‌زراندنی ئیش پێ كردنی ئه‌و پزیشكه‌ی كه‌ ئه‌ندامه‌ بنێرێ بۆ سه‌ندیكا.

مادده‌ی سییه‌م: هه‌ر ده‌سته‌یه‌كی ڕادیۆیی یان ته‌له‌فزیۆنی، له‌وه‌ی په‌یوه‌سته‌ به‌ به‌رنامه‌كانیه‌وه‌، ئه‌م مافانه‌ی خواره‌وه‌ پیاده‌ ده‌كات: یه‌كه‌م: چه‌سپاندنی به‌رنامه‌كانی یان تۆماركردنیان و كۆپیكردنی ئه‌م تۆماركردنانه‌ ئه‌مه‌ش به‌سه‌ر كۆپیكردنی ڕاسته‌وخۆ یان ناڕاسته‌وخۆ په‌یڕه‌و ده‌كرێت. دووه‌م: دووباره‌ په‌خشكردنه‌وه‌ی به‌رنامه‌كانی و گواستنه‌وه‌یان بۆ جه‌ماوه‌ر.

مادده‌ی په‌نجا وحه‌وته‌م: یه‌كه‌م: داوای رێك وپێكی (الدعوی الانچباگیه‌) دژ به‌ دادوه‌ر و سپاردنی به‌ لێژنه‌ی كاروباری دادوه‌ران به‌ بڕیاری وه‌زیری داد ده‌كرێ و ده‌بێ ئه‌و رووداوه‌ باس بكا كه‌ دراوه‌ته‌ پاڵی و ئه‌و به‌ڵگانه‌ش پشتگیری لێ ده‌كه‌ن و ئه‌م بڕیاره‌ش ده‌درێ به‌ هه‌ردوولا دادوه‌ره‌كه‌ و داواكاری گشتی. دووه‌م: أ/ لیژنه‌ی كاروباری دادوه‌ان له‌ كاتی بینینی دا وا كه‌ دیاری ده‌كا و به‌وه‌زیری داد وسه‌رۆكایه‌تی داواكاری گشتی و دادوه‌ره‌كه‌ ڕاده‌گه‌یه‌نێ. ب/ دادگایی كردن به‌ ئاماده‌بوونی نوێنه‌ری وه‌زیری داد و سه‌رۆكی داواكاری گشتی یا هه‌ر یه‌كێ له‌و داواكاره‌ گشتییه‌كان كه‌ له‌ بڕی خۆی ده‌ینێرێ و دادوه‌ره‌كه‌ كه‌ ده‌بێ خودی خۆی ئاماده‌ی ببێ ده‌كرێ و بۆشی هه‌یه‌ پارێزه‌ری له‌گه‌ڵدا بێ. د/لیژه‌ن بۆی هه‌یه‌ به‌خودی خۆی هه‌رچی لێكۆلینه‌وه‌یه‌ك به‌ باش ده‌زانێ بیكا. ه/ لیژنه‌ دوای ته‌واوكردنی لێكۆلینه‌وه‌ و گوێ گرتن له‌ قسه‌ی نوێنه‌ری وه‌زیری داد و داواكاری گشتی و به‌رگری دادوه‌ره‌كه‌ بیروڕای خۆی له‌سه‌ر داواكه‌ ده‌رده‌بڕێ و بڕیاره‌كه‌شی به‌ وه‌زیری داد وسه‌رۆكی داواكاری گشتی و دادوه‌ره‌كه‌ ڕاده‌گه‌یه‌نێ. و/ لیژنه‌ له‌ هه‌ڵسووراندنی كاره‌كه‌یدا په‌یڕه‌وی ئه‌و بنه‌مایانه‌ ده‌كا كه‌ یاسای ئوسوڵی دادگایی كردنی سزاییدا هه‌ن.

مادده‌ی ده‌یه‌م: 1. نابێ پزیشكی مۆڵه‌تدراو پتر له‌ عیاده‌یه‌ك له‌ هه‌رێمدا بكاته‌وه‌. 2. نابێ پزیشك عینوانی پسپۆرییه‌ك له‌هه‌ر لقێك له‌ لقه‌كانی پزیشكی هه‌ڵگرێ ته‌نیا دوای وه‌رگرتنی ئه‌و له‌قه‌به‌ ده‌بێ به‌رێگایه‌كی ئوسووڵی له‌لایه‌نێكی تایبه‌تمه‌ند وتۆماركردنی له‌ سه‌ندیكادا. 3. پزیشكی سه‌ر به‌ ده‌وڵه‌ت وهه‌موو كه‌رته‌كانی دیكه‌ بۆی هه‌یه‌ ده‌ست بداته‌ پیشه‌كه‌ی له‌ ده‌ره‌وه‌ی كاتی ده‌وامی ره‌سمی دا به‌ پێی ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌ی كه‌ سه‌ندیكا بۆیانی دیاركردووه‌. 4. حوكمه‌كانی رێككه‌وتننامه‌ وگرێبه‌نده‌كان بۆ ئه‌ندامه‌ كورده‌كان وبیانییه‌كان وئه‌وانه‌ی له‌ پارێزگاكانی دیكه‌ی عێراق دێن پێویسته‌ ره‌چاو بكرێن، له‌ كاتێكدا گه‌ر رێيان پێ بدرێ ده‌ست بده‌نه‌ پیشه‌كه‌.

مادده‌ی چل و شه‌ش: ئه‌و یاساو پێڕۆو رێنماییانه‌ی كاروباری ته‌دریسی و قوتابیان وزه‌پتی له‌ زانكۆكانی هه‌رێمدا رێك ده‌خه‌ن، به‌سه‌ر هه‌یئه‌كه‌شدا ده‌سه‌پێن.

مادده‌ی شه‌ست و سێیه‌م: وه‌ختێ ده‌وام كردن له‌ دادگاكاندا به‌ پێی وه‌رزه‌كان به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری دیاری ده‌كرێ به‌مه‌رجێ ماوه‌ی ده‌وام كردن ڕۆژانه‌ له‌ پێنج سه‌عات كه‌متر نه‌بێ و ده‌شكرێ وه‌ختێكی تایبه‌تی ده‌وامكردن بۆ مانگی ره‌مه‌زان دیاری بكرێ به‌ مه‌رجێ له‌ چوار سه‌عات كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی شه‌ست و چواره‌م: وه‌زیری داد بۆی هه‌یه‌ رێنمای بۆ ئاسانكردنی جێ به‌جێ كردنی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكا.

مادده‌ی شه‌ست و پێنجه‌م: كار به‌هیچ ده‌قێكی تر ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێ.

مادده‌ی شه‌ست وشه‌شه‌م: ده‌بێ وه‌زیره‌ په‌یوه‌نداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكه‌ن.