المواد القانونية

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: ده‌بێ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتكردن قه‌زییه‌كان له‌گه‌ڵ سه‌رجه‌م توێژینه‌وه‌كانی به‌رده‌ستی ره‌وانه‌ی دادگای تایبه‌تمه‌ند بكات ئه‌گه‌ر هاتوو بینی ئه‌و كاره‌ی خراوه‌ته‌ پاڵ سه‌رپێچی كار تاوانێكی (جه‌زائی) پێك دێنێ و، رێگه‌ش ناگرێ له‌ ده‌رچواندنی حوكمی بێ تاوانی (البراءة‌) دوای ده‌رچوونی سزا به‌رزه‌فتكارییه‌كان (العقوبات انصباطیة ‌) دژ به‌ سسه‌رپێچیكار به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی بیسته‌م

مادده‌ی بیسته‌م: نه‌قیب یان لایه‌نێكی كێشه‌كه‌ بۆی هه‌یه‌ بڕیاری لیژنه‌ی به‌رزه‌فتكاری له‌ دادگای ته‌مییزی هه‌رێم ته‌میز بكات له‌ ماوه‌ی پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار كردنه‌وه‌ به‌ بڕیاره‌كه‌ و، بڕیاری ئه‌ویش بنبڕ ده‌بێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2-وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی رۆشه‌مبیری هه‌رێم. 3-وه‌زیر: وه‌زیری رۆشنبیری هه‌رێم. 4-چاپكراوی خوله‌كی (ده‌وری) هه‌ر چاپكراوێك كه‌ به‌رده‌وام كه‌ چماره‌ی زنجیره‌یی و له‌ه‌ كاتێكی دیاریكراودا ده‌ربچێ وه‌ك رۆژنامه‌ و گۆڤار و بڵاوكراوه‌ و هه‌رچی یه‌كی له‌م بابه‌تانه‌ بێ. 5-چاپكراوی نا خوله‌كی (ناده‌وری) هه‌ر چاپكراوێك كه‌ بۆ یه‌ك جار ده‌ربچێ یا به‌ش به‌شی دیاریكراو بێ به‌ بێ گوێدانه‌ چاپكردنه‌وه‌ (اعاده الگبع) وه‌ك مه‌وسووعه‌ و قامووس و كتێب و نامیلكه‌و نه‌خشه‌ (خریگه)و رسم و هه‌رچییه‌كی له‌م بابه‌ته‌ بێ.

ماده‌ی یه‌كه‌م:

ماده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌، ماناكانی ته‌نیشتیانن:- 1. هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2. وه‌زیر وه‌زیری كشتوكاڵ و ئاودێری. 3. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ (الاطباء البيطريين). 4. نه‌قیب: نه‌قیبی پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ. 5. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: چاودێری (رقابه‌) له‌ هه‌رێمدا ناخرێته‌ سه‌ر چاپه‌مه‌نی و هه‌ر هاوڵاتییه‌كی سه‌ربه‌سته‌ له‌ ده‌ركدرنی هه‌ر چاپه‌مه‌نیه‌كدا به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌و یاسایه‌.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: مه‌رجه‌ چاپه‌مه‌نی خوله‌كی خاوه‌نی (امتیاز)و سه‌رۆكی نووسینی عه‌بێ كه‌ ده‌بێ خوێندنه‌وه‌ و نووسین به‌ زمانی چاپكراوه‌كه‌ بزانن و ئه‌هلیه‌تی یاسایی ته‌واویان هه‌بێ له‌سه‌ر تاوانێك (جنایه‌) یا كه‌تنێكی (جنحه‌) ناسیاسی له‌كه‌دار كه‌ری شه‌ره‌ف حوكم نه‌درابن.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: خاوه‌نی (امتیاز)و سه‌رۆكی نووسینی چاپكراویی خوله‌كی به‌ هاوبه‌شی له‌به‌ر ده‌م یاسا و دادوه‌ریدا لێ ی به‌رپرسیارن.

مادده‌ی بیست و چواره‌م

مادده‌ی بیست و چواره‌م: ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی كه‌ به‌ مه‌به‌ستی به‌ده‌ست هێنانی پسپۆریه‌تی ده‌خوێنن به‌ درێژایی ماوه‌ی خوێندنه‌كه‌یان له‌ باجی ساڵانه‌یان ده‌به‌خشرێن ئه‌گه‌ر له‌و ماوه‌یه‌دا كاری پیشه‌كه‌یان نه‌كه‌ن، ده‌بێ له‌ سه‌ره‌تای ده‌ست پێكردن و كۆتایی هاتنی خوێندنیان، ئاگاداری سه‌ندیكا بكه‌نه‌وه‌.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: ده‌سته‌ی گشتی بۆی هه‌یه‌ پێشنیازی هه‌مواركردنی خشته‌ی ره‌سمه‌ بڕیار له‌سه‌ر دراوه‌كان بكات.

مادده‌ی بیست و دووه‌م

مادده‌ی بیست و دووه‌م: داهاته‌كانی سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێت  یه‌كه‌م: ره‌سمه‌كان كه‌ ئه‌مانه‌ن: 1. ره‌سمی چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ (25) دینار. 2. ره‌سمی مۆڵه‌ت دانی سه‌رپه‌رشتی دروستی ئاژه‌ڵ و كردنه‌وه‌ی عیاده‌ یان تاقیگه‌ی دروستی ئاژه‌ڵ و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (50) دینار. 3. ره‌سمی مۆڵه‌تدانی كردنه‌وه‌ی خه‌سته‌خانه‌ی ئه‌هلی دروستی ئاژه‌ڵی و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (100) دینار. 4. ره‌سمی مۆڵه‌ت دانی كردنه‌وه‌ی كۆگای ئه‌هلی ده‌رمانی دروستی ئاژه‌ڵی و نوێكردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (500) دینار. 5. ره‌سمی پشكنینی هه‌ر ده‌زگایه‌كی دروستی ئاژه‌ڵی (20) دینار. 6. ره‌سمی تۆمار كردنی پسپۆرایه‌تی (الاختصاص) (100) دینار. 7. ره‌سمی پێدانی نووسراوی پشتگیری (10) دینار. دووه‌م: پێبه‌خشینه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم. سێیه‌م: ئه‌و قازانجانه‌ی كه‌ له‌ ئاهه‌نگ و چاپه‌مه‌نی و پێبه‌خشین و ئه‌و پرۆژانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا پێیان هه‌ڵده‌ستێت یان كه‌ سه‌ندیكا ده‌یان كات ده‌ست ده‌كه‌وێت. چواره‌م: به‌خشین و له‌قه‌به‌ركردن و هه‌ر ده‌ستكه‌وتێكی تر.

مادده‌ی دوانزده‌یه‌م

مادده‌ی دوانزده‌یه‌م: ئه‌ندام له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی ئاماده‌ نابێت: یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر مۆڵه‌تی كار و ئه‌نجامدانی ساڵانه‌ی پیشه‌ی نوێ نه‌كردبێته‌وه‌. دووه‌م: ئه‌گه‌ر به‌ كارلێ قه‌ده‌غه‌كردن سزادرابێت و، كۆبوونه‌وه‌كه‌ له‌ ماوه‌ی ئه‌و قه‌ده‌غه‌یه‌دا بێت.

مادده‌ی یانزده‌یه‌م

مادده‌ی یانزده‌یه‌م: سه‌رجه‌م بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بوان ده‌رده‌چێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌و ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2-وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و ئاودێری. 3-وه‌زیر: وه‌زیری كشتوكاڵ و ئاودێری. 4-بریكاری وه‌زاره‌ت: بریكرای وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و ئاودێری.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێ ده‌كرێت.

مادده‌ی شانزده‌یه‌م

مادده‌ی شانزده‌یه‌م: هیچ لایه‌نێك جگه‌ له‌سه‌ندیكا بۆی نییه‌ رێگا له‌ ده‌ست دانه‌ پیشه‌ له‌ ئه‌ندام بگرێ ئه‌گه‌ر حوكمی یاسایی تر نه‌ی گرێته‌وه‌.

مادده‌ی چوارده‌یه‌م

مادده‌ی چوارده‌یه‌م: مه‌رجه‌كانی بۆ چوونه‌ ناو رێزی سه‌ندیكا: یه‌كه‌م: ده‌بێ ده‌رچووی كۆلێژی پزیشكی دروستی ئاژه‌ڵ بێت و به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی هه‌بێت و دانیشتووی هه‌رێمی كوردستان بێت. دووه‌م: داوایه‌كی نووسراو هاوپێچ له‌گه‌ڵ (به‌ڵگه‌ نامه‌ی ده‌رچوون له‌ كۆلێژ یان بڕوانامه‌ی ده‌رچوون و به‌ڵێننامه‌ی پابه‌ندبوون به‌ یاسا و پێره‌وی سه‌ندیكا) پێشكه‌ش بكات له‌گه‌ڵ دوو وێنه‌ی نوێی شه‌خسی. سێیه‌م: به‌ تاوانێكی ناسیاسی یان به‌ كه‌تنێكی ئابرۆ به‌ر حوكم نه‌درابێ. چواره‌م: دانی ئه‌و ره‌سمانه‌ی كه‌ بریاریان له‌سه‌ر دراوه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م : سه‌رۆكی زانكۆی ئه‌م ده‌سته‌ڵاتانه‌ی خواره‌وه‌ به‌كاردێنێ: یه‌كه‌م : سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی زانكۆ ده‌كات و بانگهێشتی ده‌كات بۆ كۆبوونه‌وه‌ی ئاسایی و نا ئاسایی و بڕیاره‌كانی جێبه‌جێ ده‌كات و نوێنه‌رایه‌تی زانكۆ له‌به‌رده‌م هه‌موو لایه‌نه‌كاندا ده‌كات. دووه‌م : به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری زانستی وكارگێڕیی و دارایی زانكۆ به‌ پێی حوكمی یاسا و پێره‌وه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان. سێیه‌م : به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌موالی گوێزراوه‌ و نه‌ گوێزراوه‌ به‌ پێی یاسا و په‌یره‌و و رێنماییه‌ جێبه‌جێ كراوه‌كان. چواره‌م : له‌گه‌لأ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی ده‌رس گرتنه‌وه‌ و هونه‌ریی بیانییاندا گرێبه‌ست مۆرده‌كا. پێنجه‌م: ره‌زامه‌ندیی له‌سه‌ر به‌ ئیفاد ناردن و خواستنه‌وه‌ (اعاره‌) و مۆڵه‌تی خوێندنی له‌سه‌ر راسپارده‌ی ئه‌نجومه‌نی كۆلێج یان په‌یمانگا پێشان ده‌دات. شه‌شه‌م: دامه‌زراندنی سه‌رۆكی به‌شه‌كان ولقه‌كان و یاریده‌ده‌رانی راگره‌كان له‌ كۆلێج و په‌یمانگاكان له‌سه‌ر بنه‌مای پاڵاوتنیان له‌ لایه‌ن ڕاگره‌وه‌. هه‌شته‌م: پاڵاوتنی راگره‌كان و یاریده‌ره‌كانیان. نۆیه‌م: سه‌رۆكی زانكۆ بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێك له‌ ده‌سته‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ راگر و یاریده‌ده‌ره‌كان یان ئه‌وه‌ی به‌ شیاویان ده‌زانێ بدات.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: پێكهێنه‌كانی وه‌زاره‌ته‌كه‌ ئه‌مانه‌ن: 1/نووسینگه‌ی وه‌زیر. 2/نووسینگه‌ی بریكاری وه‌زارەت. 3/به‌ڕێوه‌به‌ریی گشتيی دیوان. 4/به‌ڕێوه‌به‌ریی گشتيی زه‌وی و زاری كشتوكاڵ. 5/ به‌ڕێوه‌به‌ریی گشتيی هێلكاری و به‌دواداچوون. 6/ به‌ڕێوه‌به‌ریی گشتيی باخ و جه‌نگه‌ڵ و له‌وه‌ڕگاكان. 7/ به‌ڕێوه‌به‌ریی گشتيی ئه‌بحاس و رێنمایی كشتوكاڵ كردن وتوتن. 8/ به‌ڕێوه‌به‌ریی گشتيی ئاودێری و سه‌رچاوه‌كانی ئاو. 9/ به‌ڕێوه‌به‌ریی گشتيی سامانی ئاژه‌ڵ و به‌یته‌ری. 10/ به‌ڕێوه‌به‌رییه‌ گشتیه‌كانی كشتوكاڵ له‌ پارێزگاكانی هه‌رێمدا.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ئامانجه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بریتین له‌: یه‌كه‌م: پاراستنی سه‌قامگیریء هاوسه‌نگی سروشتی بۆ به‌ڕێوه‌بردن ء رێكخستنی دارستان و بره‌ودان به‌ زیادكردنی رووبه‌ره‌كان. دووه‌م: چاككردنی ژینگه‌ و، كه‌مكردنه‌وه‌ی كاریگه‌ری گۆڕانكاریه‌كانی كه‌شءهه‌وا و، پاراستنی هه‌مه‌چه‌شنه‌یی ژینگه‌یی. سێیه‌م: فه‌راهه‌مكردنی هه‌ندێ كه‌ره‌سته‌ی سه‌ره‌تایی، كه‌ پیشه‌سازی پێویستیه‌تی. چواره‌م: هاندانی وه‌به‌رهێنانی كشتوكاڵی له‌بواری دارستاندا. پێنجه‌م: پاراستنی جۆری خۆرسك له‌ رووه‌كه‌كان ء، هێشتنه‌وه‌ی خۆرسكه‌ ره‌چه‌ڵه‌كداره‌كان له‌ كوردستاندا. شه‌شه‌م: ده‌سته‌به‌ركردنی ناوچه‌ گه‌شتوگوزاریه‌كان.

مادده‌ی بیسته‌م

مادده‌ی بیسته‌م: یه‌كه‌م: مه‌رجه‌ ئه‌و كه‌سه‌ی نازناوی مامۆستای یاریده‌ده‌ری پێده‌درێ، خاوه‌نی بڕوانامه‌ی ماجستێر یان هاوتای بێ و خولێكی شیاندنی بۆ پرۆسه‌ی ده‌رس گوتنه‌وه‌ بۆ ماوه‌ی شه‌ش مانگ سه‌ركه‌وتووانه‌ ببڕێ كه‌ مه‌رجه‌كانی به‌ رێنمایی ده‌رده‌چن. دووه‌م: ئه‌گه‌ر مامۆستای یاریده‌ده‌ر له‌ ماوه‌ی(5)ساڵدا له‌ رۆژی دامه‌زراندنیه‌وه‌ به‌رز نه‌كرایه‌وه‌ بۆ پایه‌ی مامۆستا ئه‌وا ده‌گوێزرێته‌وه‌ بۆ سه‌نته‌ره‌كانی توێژینه‌وه‌ له‌ زانكۆكان و دوو ساڵی پێده‌دری بۆ به‌رز كردنه‌وه‌ بۆ پایه‌ی مامۆستا و به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ ده‌گوێزرێته‌وه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ی زانكۆ.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة