المواد القانونية

ماددەی سێیه‌م

ماددەی سێیه‌م: ئامانجی سه‌ندیكا وه‌دیهانينی ئه‌مانه‌یه‌: 1/له‌ پشت گرتنی حكومه‌تی هه‌رێم وپێڕۆی دیموكراسیدا به‌شداری ده‌كا و، بۆ راگرتن و پته‌وكردن و به‌ره‌وباشتربردنی فیدرالیه‌تیش، ده‌بێته‌ پشت و په‌نا 2/به‌زركردنه‌وه‌ی سه‌ویه‌ی پیشه‌یی و زانستی و كۆمه‌ڵایه‌تی و ته‌ندروستيی ئه‌ندامه‌كانی. 3/ئاسانكردنی رێگای كاركردنی له‌ باروگونجاو بۆ ئه‌ندامه‌كانی. 4/رێكخستنی پێوه‌ندیی نێوان ئه‌ندامه‌كان و، پێوه‌ندیشیان له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ حكومی و ئه‌هلییه‌كانی هه‌رێم و، داكۆكی كردنیش له‌ مافه‌كانیان. 5/هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ و ده‌زگا و كۆمه‌ڵه‌ و سه‌ندیكاكانی دیكه‌ی هه‌رێم كه‌ ئامانجه‌كانیان له‌گه‌ڵ ئامانجه‌كانی سه‌ندیكاكه‌دا یه‌ك ده‌گرنه‌وه‌. 6/مسۆگه‌ر كردنی ئاسووده‌یی دوا رۆژی نه‌خۆشی پیری و زه‌بوونی بۆ ئه‌ندامه‌كانی. 7/بزاڤ پێدان و نه‌دانی لێكۆڵینه‌وه‌ی زانستی، بۆ ئه‌وه‌ی له‌ فراژوكردنی (التنمیه‌) ئابووری و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی كوردستاندا به‌شداری بكات.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت، ناخرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: پێویسته‌ وه‌زیره‌ پێوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: شه‌رتو شروتی ئه‌ندام ئه‌مانه‌یه‌: 1/ هاوڵاتی هه‌رێم یا نیشته‌جێی هه‌رێم بێت. 2/به‌ جینایه‌تێكی غه‌یره‌ سیاسی حوكم نه‌درابێ، یان به‌ جونحه‌یه‌کی شه‌ره‌فنه‌نگێن حوكم نه‌درابێ. 3/له‌ زانسته‌ ئابووریه‌كاندا بڕوانامه‌یه‌كی هه‌بێ له‌ به‌كالۆریۆس كه‌متر نه‌بێ یان هاوتای به‌كالۆریۆس بێت.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا، ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: ئه‌م ئه‌وڕاقانه‌ی كه‌ له‌ بڕگه‌ (1) تا بڕگه‌ (8)ی (یه‌كه‌م)دا، له‌ خشته‌ی دووه‌می پاشكۆی یاسای ژماره‌ (3)ی ساڵی (1993)ی ره‌سمی پوولدا تۆمار كراون ره‌سمێكی رێژه‌ییان به‌ بڕی (0،002) لێ وه‌رده‌گیرێ به‌ مه‌رجێ له‌ دوو دینار كه‌متر نه‌بێ، بۆ ئه‌م ره‌سمه‌ش كه‌رتی هه‌زار به‌ هه‌زاری ته‌واو له‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ.

مادده‌ی سی:

مادده‌ی سی: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا هاودژ بێ.

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م: كۆمه‌ڵگه‌ی پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ له‌ كوردستانی عێراقدا له‌ غو ده‌كرێته‌وه‌ و سه‌رجه‌م دارایی و موڵكه‌كانی ده‌درێنه‌ سه‌ندیكای پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا.

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌ گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ هاو دژبێت.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: 1/به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌، ئه‌وه‌ی ئه‌ندامی ئه‌م سه‌ندیكایه‌ نه‌بێ و ئیلتيزاماتی خۆی به‌جێ نه‌هێنابێ نابێ پیشه‌كه‌ هه‌ڵسوڕێنێ. 2/دایه‌ره‌ ره‌سمی ونیمچه‌ ره‌سمییه‌كان هه‌ر ئابووریناسێ له‌ سه‌ر ئێش دابمه‌زرێنن یان هه‌ر ئیشێكی تری پێ بكه‌ن، ده‌بێ وێنه‌یه‌ك له‌ فه‌رمانی دامه‌زراندنه‌كه‌ی بنێرن بۆ سه‌ندیكا.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی هه‌شته‌می یاساكه‌ هه‌موار بكرێ، به‌م شێوه‌یه‌ بخوێندرێته‌وه‌: 1) ده‌سته‌ی گشتی له‌ هه‌موو ئه‌ندامانی سه‌ندیكا، یا بریكاره‌كان، كه‌ به‌ پێی ئەم یاسایه‌ ئیلتزاماتی خۆیان به‌جێ هێناوه‌ پێكدێت، ئه‌م ده‌سته‌ گشتیه‌ش به‌ باڵاترین ده‌سه‌ڵاتی سه‌ندیكاكه‌ داده‌نرێ, وهه‌ر (3) سێ ساڵیش جارێ له‌ مانگی كانوونی دووه‌مدا، كۆبوونه‌وه‌ی گشتی ئاسایی خۆی له‌ باره‌گای سه‌ندیكاكه‌، به‌ بڕیارێكی ئه‌نجوومه‌ن وله‌سه‌ر داواكردنی سه‌رۆكی سه‌ندیكا (نقیب) ده‌گێڕێ، وله‌و كۆبونه‌وه‌یه‌دا سه‌رۆكی سه‌ندیكا وهه‌شت ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گیش بۆ ئه‌ندامێتی ئه‌نجوومه‌ن وئه‌ندامی لیژنه‌ی (ئينزيبات) هه‌ڵده‌بژێرێ, (نصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی دوو له‌سێی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی دێته‌ جێ و ئه‌گه‌رنه‌شهاتبا جێ ئه‌وا له‌و باره‌دا دوای تێپه‌ڕبوونی پازده‌ رۆژ به‌سه‌ر كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌مدا هه‌ڵبژاردن له‌ هه‌مان كات و جێگه‌دا ئه‌نجام ده‌درێ و(نصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی سێیه‌كی ئه‌نجامدانی ده‌سته‌ی گشتی دێته‌ جێ و ئه‌گه‌ر نه‌شهاتبا‌ جێ، ئه‌وا ئه‌نجوومه‌نی پێشتر بۆ خولێكی دیكه‌ش به‌رده‌وام ده‌بێت. 2) ئه‌گه‌ر هات و ژماره‌ی ئه‌ندامانی سه‌ندیكا له‌ (500) ئه‌ندام زیاتر بوو، ئه‌وا هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ له‌رێگه‌ی بریكاره‌وه‌ ئه‌نجام ده‌درێ، و رێژه‌ی نواندنیش له‌لایه‌ن ئه‌نجوومه‌ن یا ئه‌وه‌ی كه‌ فرمانی هه‌ڵده‌سوڕێنێ به ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌نی سه‌ندیكاكه‌شه‌وه‌ دیاری ده‌كرێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: هه‌ر ده‌قێ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا نه‌گونجێ، كاری پێ ناكرێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: شه‌رت و شرووتی به‌شداربوونی رۆژنامه‌وان له‌ سندوقه‌كه‌: 1. ده‌بێ ئه‌ندامی سه‌ندیكای رۆژنامه‌وانانی كوردستان بێ. 2. نابێ كه‌وتبێته‌ ژێر ركێفی حوكمه‌كانی یاسای خانه‌نشینی یه‌كی دیكه‌ یان سندوقێكی خانه‌نشینی یه‌كی دیكه‌وه‌. 3. ته‌مه‌نی له‌ (50) پەنجا ساڵ تێپه‌ڕی نه‌كردبێ، ته‌نیا ئه‌وانه‌ نه‌بن كه‌ ئه‌ندام بوونیان له‌ سه‌ندیكا پێش به‌كارخستنی ئه‌م یاسایه‌ چه‌سپاوه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: سه‌رۆكی زانكۆ له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ له‌ سه‌ر پێشنیازی وه‌زیر بۆ ماوه‌ی چوار سالأ داده‌مه‌زرێ وقابیلی درێژ كردنه‌وه‌یه‌ بۆ یه‌ك جار و به‌ پله‌ی تایبه‌تی ده‌بێ و به‌ پێی ئه‌م پێوه‌رانه‌ی خواره‌وه‌:ـ یه‌كه‌م: بڕوانامه‌ی دوكتۆرای هه‌بێ. دووه‌م: به‌لانی كه‌م پایه‌ی پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ری هه‌بێت. سێیه‌م: خزمه‌تی له‌ (10) ده‌ سالأ كه‌متر نه‌بێ. چواره‌م: خاوه‌ن توانا و شیاوی كارگێڕیی و شاره‌زایی و ده‌ست پاكی و ئه‌مانه‌تی زانستی بێت له‌ كاركردندا.

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م

مادده‌ی بیست و نۆیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ مێژووی ده‌رهێنانیه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: سه‌ندیكا بۆ به‌دیهێنانی ئه‌م ئامانجانه‌ كار ده‌كات: یه‌كه‌م: رێكخستنی پیشه‌ی پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ له‌ بواری چالاكی گشتی و تایبه‌تی دا و پێشخستنی و به‌رز كردنه‌وه‌ی ئاستی زانستی و پیشه‌یی بزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ له‌ هه‌رێم دا. دووه‌م: رێكخستن و به‌هێز كردنی په‌یوه‌ندی ئه‌ندامان له‌ نێوان خۆیاندا له‌گه‌ڵ ده‌زگا حكومی و تاكه‌كه‌سه‌ كاندا و به‌رگری لێكردنیان، وه‌ به‌رگری كردن له‌ مافه‌كانیان و مسۆگه‌ر كردنیان، هه‌روه‌ها كارێكی وا بكرێ كه‌ بتوانن ئه‌ركه‌كانیان جێ به‌جێ بكه‌ن. سێیه‌م: په‌ره‌پێدان و به‌ دیار خستنی رۆڵی پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ له‌ كۆمه‌ڵگای كوردستاندا. چواره‌م: هانادن و پشتگیری كرنی توێژینه‌وه‌ی زانستی ئه‌ندامانی و، به‌ستنی سیمینار و خولی تایبه‌ت به‌ زانستی دروستی ئاژه‌ڵ بۆ ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ پێشكه‌وتنی زانستی دروستی ئاژه‌ڵدا بروا. پێنجه‌م: سه‌ندیكا پشتگیری و به‌شداری له‌ هه‌موو هه‌وڵدانێك ده‌كا له‌ پێناو: 1. پاراستنی ژینگه‌ له‌ پیس بوون كه‌ سه‌رچاوه‌كه‌ی له‌ ئاژه‌ڵه‌وه‌ بێ. 2. پاراستنی ئاژه‌ڵی كێوی له‌ نه‌خۆشییه‌كان و رێگه‌ گرتن له‌ كوشتن و راوكردنیان ته‌نها له‌ سنووری یاسادا نه‌بێ. ج- پاراستنی مرۆڤ له‌ نه‌خۆشییه‌ هاوبه‌شه‌كان. شه‌شه‌م: په‌یوه‌ندی و هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ ئه‌و سه‌ندیكا و كۆمه‌ڵه‌ و ده‌سته‌ ناوخۆی و ده‌ره‌كیانه‌ی كه‌ ئامانجه‌كانیان له‌گه‌ڵ ئامانجی ئه‌و سه‌ندیكایه‌دا یه‌ك ده‌گرنه‌وه‌و‌ ئاڵو گۆر كردن و به‌شداربوون له‌ كۆنگره‌ و خول و چالاكییه‌ زانستییه‌كاندا.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: 1. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا كۆمه‌ڵێك فه‌رمانبه‌ر و به‌رده‌ست به‌ پێی پێویست له‌ باره‌گای سه‌ندیكا داده‌مه‌زرێنێ. 2. به‌رێوه‌به‌رایه‌تی باره‌گای گشتی سه‌ندیكا پێك دێت له‌: أ- به‌رێوه‌به‌رایه‌تی كاروباری ئه‌ندامان. ب- ژمێریاری و ئه‌میندارێتی سندوق. ج- كارو تایبه‌تمه‌ندی فه‌رمانبه‌ر و به‌رده‌سته‌كان و مووچه‌ و كاروباری خزمه‌تگوزاری و پیشه‌یی و به‌رزه‌فتی كردن و ماوه‌ی پله‌ به‌رز كردنه‌وه‌ و ئه‌و سه‌رمووچانه‌ی كه‌ به‌ گوێره‌ی خزمه‌تگوزاریان ده‌یان كه‌وێت و خانه‌نشینكردنیان یان لێخستنیان به‌ پێی حوكمه‌كانی په‌یره‌وی ناوخۆی سه‌ندیكا دیاری ده‌كرێ.

مادده‌ی حه‌وته‌م

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی، نه‌قیب و ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و لێژنه‌ی به‌رزه‌فتی كردن (انضباط) ی ئه‌سڵ و یه‌ده‌گ له‌ یه‌ك كات و شوێندا به‌ رێگای هه‌ڵبژاردنی نهێنی و به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بووان هه‌ڵده‌بژێردرێن.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكاته‌وه‌.

ماده‌ی یه‌كه‌م

ماده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌، ماناكانی ته‌نیشتیانن:- 1. هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2. وه‌زیر وه‌زیری كشتوكاڵ و ئاودێری. 3. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ (الاطباء البيطريين). 4. نه‌قیب: نه‌قیبی پزیشكانی دروستی ئاژه‌ڵ. 5. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة