أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
المادة السابعة والثلاثون
المادة السابعة والثلاثون : حصانة الشهود والخبراء 1- لايجوز توقيع أي جزاء او تدبير ينطوي على اكراه الشاهد او الخبير الذي لم يمتثل للتكليف بالحضور ، ولو تضمنت ورقة التكليف بالحضور بيان جزاء التخلف . 2- اذا حضر الشاهد او الخبير طواعية الى اقليم الدولة الطالبة ، فيتم تكليفه بالحضور وفق احكام التشريع الداخلي لهذه الدولة . 3- لا يجوز ان يحاكم او يحبس او يخضع لاي قيد على حريته في اقليم الدولة الطالبة أي شاهد او خبير – ايا كانت جنسيته – يحضر امام الجهات القضائية لتلك الدولة بناء على تكليف بالحضور عن افعال او احكام اخرى غير مشار اليها في ورقة التكليف بالحضور ، وسابقة على مغادرته اراضي الدولة المطلوب منها . 4- تنقضي الحصانة المنصوص عليها في هذه المادة اذا بقى الشاهد او الخبير المطلوب في اقليم الدولة الطالبة ثلاثين يوما متعاقبة او المدة التي يتفق عليها الطرفين ، بالرغم من قدرته على مغادرته بعد ان اصبح وجوده غير مطلوب من الجهات القضائية ، او اذا عاد الى اقليم الدولة الطالبة بعد مغادرته .
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: ئهنجومهنی سهندیكا بۆ ههیه رێنمایی پێویست بۆ بهركارخستنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربهێنێ.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: سهندیكا لهسهر داواكارییهك دلدهمهزرێ كه به لایهنی كهمهوه (15) هونهرمهند كه ئهنجامدانی كاری هونهرییان له پێنج ساڵ كهمتر نهبێ پێشكهش به وهزارهتی ناوخۆی دهكهن و به دهستهی ئامادهكار دهژمێردرێن بۆ بهرێوهبردنی ئیش و كاری سهندیكا تا كاتی ههڵبژاردنی دێ له ماوهی ئهو پهری سێ مانگدا.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: یهكهم: سهرۆكی پهرلهمان بۆی ههیه له نێو پشتیوانهی تایبهت به پهرلهماندا گوێزانهوه بكات. دووهم: سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری بۆی ههیه له نێو پشتیوانهی تایبهت به ئهنجومهنی دادوهریدا گوێزانهوه بكات ههروهها بۆ ههیه راستهوخۆ خهرج بكات. سێیهم: وهزیری پلان دانان به پشت بهستن به خواستی وهزارهتی پهیوهندیدار، بۆی ههیه گوێزانهوهی پێویست بكات بۆ پرۆژهكانی وهبهرهێنان له نێو بودجهی وهبهرهێنانی ئهرێ كراو ( راستێندراو) بۆ ههمان وهزارهت و له سنووری یهك پارێزگادا، لهم بارهیهشهوه وهزارهتی دارایی و ئابووری ئاگادار بكاتهوه. چوارهم: وهزارهتی دارایی و ئابووری به ههماههنگی لهگهڵ وهزارهتی پلان دانان و وهزارهتهكانی پهیوهندیدار، بۆی ههیه گوێزانهوهی پێویست بكات بۆ پرۆژهكانی وهبهرهێنان له نێوانی وهزارهتهكاندا و له سنووری یهك پارێزگا یان قهزادا و له نێو بودجهی ئهرێ كراو (راستێندراو) ی وهبهرهێناندا.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: ماددهی بیست ودوو له یاساكه ئیلغادهكرێ و، ئهمهی خوارهوه دێتهجێی:
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: 1-وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهته و بهرپرسیاری یهكهمه له جێبهجێ كردنی سیاسهتهكهی و سهرپهرشتیكردنی به جێهێنانی یاسا و پهیره و رێنماییهكانی تیادا و له وێشهوه بریار و فهرمان و رێنماییهكان دهردهچن له چوارچێوهی ئهركهكانی وهزارهت و دام و دهزگا و دهسهڵاتهكانی و گشت كارو باره ئیداری و هونهری و داراییهكانی له سنووری ئهم یاسایهدا بۆیشی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی به بریكاری وهزارهت یا بهرێوهبهره گشتییهكان یا ههر یهكێك له وهزارهتدا به لایهوه پهسهند بلێ بسپیری له بهرامبهر ئهنجومهنی وهزیرانیشدا بهو مانایهی ئهمێكی هاوبهشیهتی بهرپرسیاره. 2-بریكاری وهزارهت: له سهرپهرشی كردنی كارهكانی وهزارهتدا یاریدهی وهزیر دهدا و ئهو ئهركانه بهجێ دێنێ كه وهزیر پێیانی دهسپێرێ. 3-بهرێوهبهریهتی دام و دهزگاكانی مهڵبهندی وهزارهت ئهمانهن: أ-نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك به پلههی بهرێوهبهر سهرۆكایهتی ی دهكا و چهند فهرمانبهرێك یاریدهی دهدهن. ب-نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێك بهرێوهی دهبا و چهند فهرمانبهرێك یاریدهی دهدهن. ج-به رێوهبهرێتی نهخشهكێشان و بهدوا داچوون: به وهزیرهوه دهبهسترێتهوه. د-بهرێوهبهرێتی راگهیاندن و پهیوهندی بهدواداچوون: به نووسینگهی وهزیرهوه دهبهسترێتهوه. ه-فهرمانگهی یاسایی: به وهزیرهوه دهبهسترێتهوه.
المادة الحادية والاربعون
المادة الحادية والاربعون : 1- تكون هذه الاتفاقية محلا للتصديق عليها من الدول الموقعة ، وتودع وثائق التصديق او الانضمام لدى الامانة العامة لجامعة الدول العربية في موعد اقصاه ثلاثون يوما من تاريخ التصديق او الانضمام ، وعلى الامانة العامة ابلاغ سائر الدول الاعضاء ، بكل ايداع لتلك الوثائق وتاريخه . 2- تسري هذه الاتفاقية بعد مضي ثلاثين يوما من تاريخ ايداع وثائق التصديق عليها او الانضمام اليها من سبع دول عربية . 3- لا تنفذ هذه الاتفاقية بحق أية دولة عربية اخرى ، الا بعد ايداع وثيقة التصديق عليها او الانضمام اليها لدى الامانة العامة للجامعة ، ومضي ثلاثين يوما من تاريخ الايداع . 4- يجوز للدولة الطرف ان تقترح تعديل أي نص من نصوص هذه الاتفاقية وتحيله الى الامين العام لجامعة الدول العربية الذي يقوم بابلاغه الى الدول الاطراف في الاتفاقية لاتخاذ قرار باعتماده باغلبية ثلثي الدول الاطراف ، ويصبح هذا التعديل نافذا بعد مضي ثلاثين يوما من تاريخ ايداع وثائق التصديق او القبول او الاقرار من سبع دول اطراف لدى الامانة العامة لجامعة الدول العربية . 5- لا يجوز لاية دولة طرف ان تنسحب من هذه الاتفاقية ، الا بناء على طلب كتابي ترسله الى الامين العام لجامعة الدول العربية . 6- يرتب الانسحاب اثره بعد مضي ستة شهور من تاريخ ارسال الطلب ، الى امين عام جامعة الدول العربية وتظل احكام هذه الاتفاقية نافذة في شأن الطلبات التي قدمت قبل انقضاء هذه المدة . 7- تقوم كل دولة طرف بتزويد الامين العام لجامعة الدول العربية بنسخ من قوانينها ولوائحها التي تضع الاتفاقية موضع النفاذ ، وبنسخ من أي تغييرات تدخل لاحقا على تلك القوانين واللوائح ، او بوصف لها .
ماددهی دوازدهم:
ماددهی دوازدهم: بۆجێبهكێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه لیژنهیهك به سهرۆكایهتی دادوهرێك پێكدێ كه پۆلهكهی له پۆلی دووهم كهمتر نهبێ و وهزیری داد دایدهنێ لهگهلأ نوێنهرێك له ههر یهك له وهزارهتهكانی ناوخۆو كارو كاروباری كۆمهڵایهتی ومافی مرۆڤـ ودهستهی سهرپهرشتی دادیی وسهرۆكایهتی داواكاری گشتی،بۆ بهدوادا چوونی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه، ههروهها بهدوا داچوونی كێشهكانی ههموو گیراوهكان له ههرێمی كوردستان تاكو پهلهبكرێ له تهواوكردنی مامهلهوكێشهكان، بهمهرجێك كارهكانی لهماوهیهك كه له نهوهد رۆژ له مێژووی دهرچوونی ئهم یاسایه زیاتر نهبێ وبه تهواو بوونی كارهكانی لیژنهكه به ههڵوهشاوه دادهنرێ.
المادة الثامنة
المادة الثامنة – تشكل هيئة استشارية للمجلس الوطني لقيادة الثورة تؤلف من حاكم ونائب عن المدعي العام وعضو عسكري او اكثر يعينهم المجلس الوطني بالاتفاق مع وزير العدل يكون اختصاصها دراسة الدعاوى المقدمة من هيئة التحقيق الى المجلس الوطني وابداء الراي له فيها .
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ریكلام كردن بۆ جگهره یا تووتن یان پێكهاتهكانی له ههموو شوێنهكان له ههرێم وله ههموو هۆیهكانی راگهیاندن قهدهغه دهكرێ و سهرپێچیكهر به غهرامهیهك سزادهدرێ له (چوارسهد ههزار)دینار كهمتر نهبێ و له (دوو ملیۆن) دیناریش زیاتر نهبێ و ناچار دهكرێ ئهو سهرپێچییه لاببات.
ماددهی شازدهم
ماددهی شازدهم: یهكهم: وهزارهتی دارایی و ئابووری پهیوهست دهبێت به دابین كردنی بڕی پاره بۆ بهردهوام بوون له: 1. دابین كردنی پێشینهی خانووبهره بۆ هاووڵاتیان له پارێزگاكان و قهزا و ناحیه و گوندهكاندا به پێی رێنمایی و پرهنسیپی رهچاو كراو و پتهو كردنی حیسهبهكهی له كاتی پێویستدا، لهگهڵ لێخۆشبوون له قهرز وهرگر لهمهرجی زامن كردنی ژیان. 2. پشتیوانی كردن له پرۆژهكانی كهرتی كشتوكالأ له رێی بانكی كشتوكاڵهوه. 3. پشتیوانی كردن له پرۆژهكانی بانكی پیشهسازی. 4. پشتیوانی كردن له پڕۆژه گهشتوگوزارییهكان. دووهم: وهزارهتی دارایی و ئابووری پهیوهست دهبێت به پارهدان به سندووقی نیشتهجێ بوون به بڕی (100 سهد ملیار دینار) لهگهڵ ئهوهی ئهولهوییهت به پڕۆژهكانی نیشتهجێبوون بدرێت، ئهوانهی كه لهناحیه و گوندهكاندا دهیانگرێتهوه. سێیهم: تهرخانكردنی بڕی (49 چل و نۆ ملیار دینار) بۆ دابین كردنی خانوو بۆ هاوڵاتیانی كهم دهرامهت بهپێی یاسای دابین كردنی خانوو له ههرێمی كوردستان ژماره (7)ی ساڵی 2008. چوارهم: تهرخان كردنی بڕی (25 بیست پێنچ ملیار دینار) بۆ پشتیوانی كردن له سندووقی قهرزی بچووك و پرۆژهی دۆزینهوهی ههلی كار بۆ گهنجان، كه ساڵی 2010 ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستان بهپێی یاسای پشتگیری پڕۆژه بچووكهكانی گهنجان له ههرێمی كوردستان ـ عێراق ژماره (2)ی ساڵی 2011 پهسندی كردووه. پێنجهم: تهرخانكردنی بڕی (10) ده ملیار دینار بۆ هاوكاری كردنی ئهوانهی كاتی خۆی پهنایان بۆ ئێران و توركیا بردووه و گهڕاونهتهوه یان نیازی ههیه بۆ ههرێمی كوردستان بگهڕێتهوه و پێشتر قهرهبوو نهكراونهتهوه و، ئهم پارهیهش له یهدهگی وهزارهتی دارایی و ئابووریی دابین دهكرێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: دروستكردن و هێنانی ههر جۆرێك لهبهروبوومی تووتن یان بازرگانی پێوهكردنیان له ههرێم یاخود نمایشكردنیان بۆ فرۆشتن یان له خۆگرتن بهمهبهستی فرۆشتن قهدهغهیه ئهگهر لهگهلأ نیشانه و پێوهره نێودهوڵهتیهكان هاوجووت نهبن و ئهوهی سهرپێچی ئهمه دهكات به غهرامهیهك حوكمدهدهرێ كه له (پێنج ملیۆن) دینار كهمتر نهبێ و له (بیست ملیۆن) دیناریش زیاتر نهبێ.
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: چوونه پاڵ سهندیكا به داواكارییهكی نووسراو دهبێت و پێشكهش به ئهنجومهن دهكرێت و بهڵگهنامهی پێویستی پێوه دهلكێنرێ و ئهنجومهنیش دهبێ بڕیارێكی یهكلاكهرهوه له بارهی داواكارییهكهی له ماوهی یهك مانگ له مێژووی تۆمار كردنی ئهو داوایهی بدات و له بارهی رهفز كردنیشی پێویسته هۆیهكانی بهدیار بخات و خاوهن داواكه مافی (تهمییز) كردنی ههیه له لای دادگای پێداچوونهوه (التمییز) له ماوهی (30) سی رۆژدا له مێژووی ئاگادار كردنیهوه، ئهگهر هاتوو ئهو ماوهیه كۆتایی هات و داواكارییهكه یهك لا نهكرایهوه، ئهوا ئهو كهسه به وهرگیراو دادهنرێ.
ماددهی سی وههشت
ماددهی سی وههشت: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، ناخرێته بهر كار.
ماددهی سی ونۆ
ماددهی سی ونۆ: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخاته بهر كار.
ماددهی چل
ماددهی چل: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا دهخرێته بهركار.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: پێشمهرگه(زێڕهڤانی ههرێم)ی كه تووشی كهمئهندامیهكی ههمیشهیی بووه لهم دووبارهدا خانهنشین دهكرێ:- یهكهم: ئهگهر پلهی پهككهوتنهكهی كهیشته(50%)و بهرهوسهر، بهپێی راپۆرتێكی پزیشكی كه له لیژنهی پزیشكی تایبهت دهرچووبێت. دووهم: ئهگهر یهكێك له ئهندامه دیارهكانی (لهلایهنی ئۆرگانی و فرمانی)له دهستدابێ جا پلهی پهككهوتنهكهی ههرچهنده بێت.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: 1. تازهكردنهوهی ئیجازهی پیشهكه ساڵانه، له مانگی كانونی دووهمدا دهكرێ. ئهگهر ئهندام لهو ماوهیه، بهبێ پاساوی بهجێ، دوابكهوێ، پیشهكهی لێ قهدهغهدهكرێ و، تا دووقات ئابوونهی تازه كردنهوه نهدهات ئیجازهی بۆ ناكرێتهوه. 2. ئهگهر ئهندام بهبێ پاساوی بهجێ دوو ساڵ له سهریهك له تازهكردنهوهی ئیجازهكهی دوابكهوێ، ناوی له تۆمار كوێر دهكرێتهوه،و پیشهكهشی لێ قهدهغه دهكرێ ئهگهر هاتیش و ویستی دووباره تۆمار بكرێتهوه، ئهوه، لهو بارهدا پێویسته دووقاتی ههردوو ئیجازهی ئینتیما و تازه كردنهوهكهش بدات. 3. ئهندام ئهگهر شهرتێ، له شهرتوشروتی ئینتیما له دهست بدات ئهندامێتیهكهشی له دهست دهداو، به بڕیارێكی ئهنجومهنیش پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێ. ئهویش بۆی ههیه له ماوهی (30) رۆژدا –كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێ دهكا – له دادگای پێداچوونهوهی ههرێم تانه له بڕیارهكه بگرێ، ئیدی بڕیار، بڕیاری ئهم دادگایهیهو بنبره.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: 1. پزیشكی ددان له ههرێمدا تا ئینتیمای سهندیكا ئهكا وبڕوانامهی تۆماربوونی بۆ نهكرێ و ئیجازهی پیشهكهی وهرنهگرێ، ناشێ مومارهسهی پیشهكهی بكا. 2. ههر كهسێ بهبێ شهرتوشروتی یاسایی ئهم پیشهیه بكات، خۆی تووشی لێپێچینهوهی یاسایی دهكا.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: نهقیب ناشێ نهقیبیش بێ و، یهكێ لهم پلهوپایانهی خوارهوهشی ههبێ: 1. سهرۆكایهتی ئهنجومهنی نیشتمانی. 2. له وهزارهتهكانی ههرێمدا وهزیر بێت یان بریكاری وهزارهت بێت.