المواد القانونية

سێیەم

سێیەم: وەزیری داد بۆی هەیە رێنماییگەلێ بۆ سانا كردنی بەركارخستنی حوكمەكانی بڕیاری ژمارە (7)ی ساڵی (2001) و حوكمەكانی ئەم بڕیارەش دەربهێنێ.

پێنجەم

پێنجەم: ئەم بڕیارە لە رۆژی بڵاوكردنەوەی لە (وەقایعی كوردستان)دا دەخرێتە بەركار.

چوارەم

چوارەم: هەر دەقێ پێچەوانەی حوكمەكانی ئەم بڕیارە بێت ناخرێتە بەركار.

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م:

مادده‌ی سی و شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: دوای ده‌رچوونی مه‌رسوومی هه‌رێمی به‌ دامه‌زراندنی، ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری ئه‌و دادگایه‌ دیاری ده‌كات كه‌ دادوه‌ر تێیدا ده‌ست به‌كار ده‌بێت. دووه‌م: دادوه‌ر ده‌ست ناداته‌ كاره‌كه‌ی تاكو له‌به‌رده‌م سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریی ئه‌م سوێنده‌ی خواره‌وه‌ نه‌خوات: (سوێند ده‌خۆم به‌ خودا كه‌ دادپه‌روه‌رانه‌ له‌نێوان خه‌ڵكدا دادوه‌ری بكه‌م و یاساكان به‌ ئه‌مانه‌ت و ده‌ست پاكی و بێ لایه‌نی پیاده$ بكه‌م)و سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ریش هه‌مان سوێند له‌به‌رده‌م سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌خوات. سێیه‌م: سه‌رۆك و ئه‌ندامانی دادگاكانی پێداچوونه‌وه‌ سوێند له‌به‌رده‌م سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌خۆن.

مادده‌ی نۆزده‌م

مادده‌ی نۆزده‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوندیداره‌كان پێویسته‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق، ئه‌ركی دابین كردنی پاره‌ی وه‌زاره‌ت و ئیداره‌كان به‌ گوێره‌ی داهاتی دارایی به‌ر ده‌ست، ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ.

مادده‌ی بیسته‌م

مادده‌ی بیسته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قائعی كوردستان)دا جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی هه‌ژده‌م

مادده‌ی هه‌ژده‌م: یه‌كه‌م: یاسای وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری ژماره‌(13)ی ساڵی 1992 هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌. دووه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێ.

مادده‌ی حه‌ڤده‌م

مادده‌ی حه‌ڤده‌م: یه‌كه‌م: كارو پسپۆڕییه‌كانی پێكهاته‌كانی وه‌زاره‌ت به‌ پێڕۆیه‌ك دیار ده‌كرێن. دووه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ له‌كاتی پێویستدا به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و به‌ش و هۆبه‌ بكاته‌وه‌ یان هه‌ڵیان بوه‌شێنێته‌وه‌ یان یه‌كیان بخات.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: ئه‌و بڕه‌ كۆمه‌كانه‌ی پێشكه‌ش ده‌كرێن به‌ وه‌زاره‌ته‌كان و ئه‌و فه‌رمانگانه‌ی گرێدراوی وه‌زاره‌ت نین، له‌ پاش قبووڵ كردنیان له‌ لایه‌ن وه‌زیری دارایی و ئابوورییه‌وه‌، وه‌ك داهاتی كۆتایی بۆ گه‌نجینه‌ تۆمار ده‌كرێن، به‌ مه‌رجێك وه‌زیری دارایی و ئابووری له‌ چوارچێوه‌ی بودجه‌ی وه‌زاره‌ت یان لایه‌نانی گرێ نه‌دراو به‌ وه‌زاره‌ت ته‌رخانی بكاته‌وه‌، به‌ مه‌به‌ستی ئه‌وه‌ی له‌و خواسته‌دا خه‌رج بكرێت كه‌ له‌ پێناویدا به‌خشراوه‌.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م:

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: ئه‌ندام پێویسته‌ خۆی له‌م ره‌فتارانه‌ لابدات: 1/كه‌مته‌رخه‌می یا ته‌گه‌ره‌نانه‌وه‌ له‌ رێگای جێ به‌جێ كردنی یاسا و پێڕۆكانی سه‌ندیكادا و ئه‌و رێنمایی و بڕیارانه‌ش كه‌ سه‌ندیكا ده‌ریان ده‌هێنێ. 2/هه‌ڵسوڕاندنی پیشه‌ به‌بێ تازه‌كردنه‌وه‌ی به‌شداربوونی ساڵانه‌. 3/ره‌چاونه‌گرتنی ره‌وشی پیشه‌گه‌ری و ناوزڕاندن و له‌كه‌داركردنی حورمه‌تی پیشه‌، واتا پێویسته‌ ره‌فتار به‌ پێی ده‌قی رێساكانی پێڕۆی ناوخۆ بكرێ. 4/ ناوونیشانێكی پیشه‌یی له‌ خۆی بنێ، یا سیفه‌تێكی درۆی پیشه‌یی به‌خۆی بدا كه‌ به‌ پێی یاسا و پێڕۆی كارپێكراو ته‌سدیق نه‌كرابێ، و به‌هه‌ر رێگایه‌كیش بۆی بكرێ راگه‌یاندنی بۆ بكات. 5/به‌هۆی كه‌مته‌رخه‌مییه‌وه,‌ له‌ هه‌ڵه‌یه‌كی هۆنه‌ركاریی گه‌وره‌ تێوه‌گلێ، زه‌ره‌رو زیانێكی گه‌وره‌ به‌ په‌یوه‌ندداران بگه‌یه‌نێ. 6/به‌ پێچه‌وانه‌ی ده‌قی پێڕۆی ناوخۆ، یا به‌و رێنماییانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا ده‌ریان دێنێ، له‌ هه‌ڵسوڕاندنی پیشه‌كه‌دا زیاتر پێ درێژ بكا.

چواره‌م

چواره‌م: هه‌ڵوه‌شاندنی ترومبێل و ماكینه‌ و كه‌لوپه‌لی باش و له‌كار نه‌كه‌وتوو یا ساغه‌ ئه‌گه‌ر بێ كه‌ڵك بوون، دوای وه‌رگرتنی ره‌زامه‌ندی گومرگ و هاتوچۆ (مرور)و ئاسایش ده‌كرێ هه‌ڵبوه‌شێندرێن، سه‌رپێچی كار به‌ دوو قاتی نرخه‌كه‌ی سزا ده‌درێ. جگه‌ له‌ سزای تر كه‌ له‌ یاساكانی تردا ده‌قیان گرتووه‌.

مادده‌ی سێزده‌م

مادده‌ی سێزده‌م: یه‌كه‌م: له‌ كاتی ره‌زامه‌ندی ده‌ربڕین له‌سه‌رگواستنه‌وه‌ی راژه‌ی فه‌رمانبه‌ر له‌ فه‌رمانگه‌یه‌ك له‌ فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێمه‌وه‌ بۆ كه‌رتی تایبه‌ت: 1. وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری نیوه‌ی ئه‌و مووچه‌ی كه‌ له‌ فه‌رمانگه‌ لێی گواستراوه‌كه‌ وه‌ری ده‌گرێت، تا ماوه‌ی (3) سێ ساڵ له‌ مێژووی گواستنه‌وه‌كه‌ له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت به‌ مه‌رجێك به‌ یه‌كجاره‌كی په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ فه‌رمانگه‌كه‌یدا بپچڕێت. 2. ئه‌و فه‌رمانگه‌یه‌ی كه‌ فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ی لێ گوازراوه‌ته‌وه‌، ئه‌وه‌ مووچه‌یه‌ی بۆ لایه‌نی كه‌ری تایبه‌ت كه‌ فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ی بۆ گوازراوه‌ته‌وه‌ به‌ گوێره‌ی ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ (یه‌كه‌م/1)ی سه‌ره‌وه‌ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌ خه‌رج ده‌كات. 3. له‌سه‌ر وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووریه‌ رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م بڕگه‌یه‌ ده‌ربكات و مه‌رجه‌كانی دیاری بكات. دووه‌م: له‌سه‌ر وه‌زاره‌تی دارایی و ئابوورییه‌ پاڵپشتی داهاته‌كانی سه‌ندووقی ده‌زگای خانه‌نشینی و ده‌سته‌به‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی بكات به‌ ته‌رخان كردنی بڕێك كه‌ له‌ (30%)ی ئابوونه‌ی دراوی ده‌زگاكه‌ زیاتر نه‌بێت، له‌ ماوه‌ی ساڵی دارایی پێشوو له‌چوارچێوه‌ی ته‌رخان كراوی وه‌زاره‌تی كاروكاروباری كۆمه‌ڵایه‌تیدا.

مادده‌ی حاڤده‌م

مادده‌ی حاڤده‌م: له‌ سندووقی كوردستان بۆ داهاته‌كانی نه‌وت كه‌ له‌ مادده‌ی پازده‌یه‌می یاسای نه‌وت و غازی هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق ژماره‌ (22)ی ساڵی 2007 ده‌قنووس كراوه‌، داهاتی وه‌ده‌ست هاتوو له‌ پڕۆسه‌كانی نه‌وت و غازی تایبه‌ت به‌ كێڵگه‌ نه‌وتییه‌كان به‌گوێره‌ی حوكمه‌كانی ده‌ستووری عێراق و یاسای نه‌وت و غازی هه‌رێم داده‌نرێت.

مادده‌ی نۆزده‌م

مادده‌ی نۆزده‌م: ناكرێ گرێبه‌ست بۆ كار كردن له‌ فه‌رمانگه‌كانی هه‌رێمدا بكرێت، ته‌نیا به‌ ره‌زامه‌ندی وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری نه‌بێت.

مادده‌ی دوازده‌یه‌م

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: لیژنه‌ ده‌بێ له‌ ماوه‌ی سێ مانگ له‌ رۆژی كۆتایی هاتنی هه‌ر سالێكی داراییه‌وه‌ راپۆرتی ئه‌و چاودێره‌ ژمێریاریه‌ بدا به‌ وه‌زراه‌تی دارایی كه‌ به‌ حیسابی ئه‌و ساڵه‌دا چۆته‌وه‌ له‌گه‌ڵ راپۆرتی ساڵانه‌ی له‌ باره‌ی كاره‌كانی لیژنه‌وه‌ له‌و ساڵه‌ داراییه‌دا.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: لیژنه‌ بووجه‌یه‌كی تایبه‌تی بۆ خۆی داده‌نێ كه‌ داهات و مه‌سره‌فی بۆ ماوه‌ی سالێكی ته‌واو كه‌ له‌ 1/كانوونی دووه‌مه‌وه‌ ده‌ست پێده‌كا و له‌ 31/ كانوونی یه‌كه‌مدا كۆتایی دێ دیاری ده‌كا و له‌ دوا سه‌لماندنییه‌وه‌ له‌ لایه‌ن وه‌زیری داراییه‌وه‌ كاری پێده‌كرێ.

مادده‌ی یازده‌یه‌م

مادده‌ی یازده‌یه‌م: حیسابه‌ ساڵانه‌ی لیژنه‌ ده‌كه‌وێته‌ ژێ ركێفی پشكنین و چاودێری داراییه‌وه‌ به‌ پێی یاسا.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: لیژنه‌ به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ مانگی جارێك كۆ ده‌بێته‌وه‌ بۆ دركردنی بڕیاری پێویست له‌ باره‌ی ئه‌وه‌ كێشانه‌ی په‌یوه‌ندیان به‌ یانه‌سیبه‌كه‌وه‌ هه‌یه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ 1/1/2000ه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیشدا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة