المواد القانونية
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهم كارو ئهركانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: بهرجهستهكردنی بهها مرۆڤایهتی یهكانی كار وپشتگیریی وچاودێری كردنی بهو ناوهی كه كۆڵهكهیهكی بنهرهتییه له هێنانهدی ئهو راپهڕینهی كه ههرێم له ههموو مهیدانهكاندا به خۆیهوه دهبینێ. دووهم: كاركردن له پێناوی ئهوهی ههموو كرێكارهكان بیمی كۆمهڵایهتی بیانگرێتهوه و چاودێری كۆمهڵایهتی پێویست بۆ خۆیان وخێزانهكانیان دابین بكرێ. سێیهم: فهراههم كردنی دهرفهتی كاری هاوشان له بهردهم ههر كهسێكی توانای ههبێ، بهو ناوهی كه كار ماف وئهركێكه پێویست دهكات بهشداریی له بنیاتنانی كۆمهڵگاو پهرهپێدانی بكات وكار له پێناوی چارهسهر كردنی دیاردهی بێ كاری بكات. چوارهم: بڵاوكردنهوهی هوشیاریی پیشهیی به جۆرێكی وا پاراستنی مرۆڤ وشوێنی كار وپاراستنی ئامێر دهسته بهربكات و سنوورێك بۆ ڕووداو پێكاوهكانی كاركردن و نهخۆشییهكانی پیشه دابنێ و بهشداریی له ئامادهكردنی كادیری پیشهیی به هاوئاههنگی لهگهلأ وهزارهته پهیوهندیدارهكاندا بكات. پێنجهم: ئهو پهڕی بایهخ بدرێت به پرۆسهی خۆپاراستن له كهتنكردن وچاودێری ئهو خێزانانهش بكرێ كه كێشهی كۆمهڵایهتیان ههیه و دهستیان بگیرێ به جۆرێك كه بكهونه بارێكی گونجاوی وا كه بتوانن بههۆشیاری ودڵسۆزی بهشداریی له بنیاتنانی كۆمهڵگا بكهن وكار له پێناوی نههێشتن وچارهسهركردنی دیاردهی دهرۆزهكردن بكات. شهشهم: گهشه پێدانی كۆمهڵگا بهجۆرێكی وا كه بهشدارییهكی كاریگهر له پرۆسهی گۆڕانكاری یه دیموكراتی یهكان دا بكهن وڕێز له مافهكانی مرۆڤ بگرن له رێگهی گۆڕینی ئهو دیارده كۆمهڵایهتییانهی كه رێگه له پهرهسهندنی كۆمهڵگا دهگرن. حهوتهم: شیاندنی مندالأ وخاوهن پێویستیه تایبهتیهكان له رووی پهروهردهیی وپیشهیی وكۆمهڵایهتییهوه، به جۆرێكی واكه بهشداریی كردنیان له پرۆسهی گهشهسهندن وئاوهدان كردنهوه و نههێشتنی كاریگهریی سایكۆلۆجی وكۆمهڵایهتی دابین بكات،كهڕێ لهو بهشداربوونهیان دهگرن. ههشتهم: گرنگیدان به خێزانی قوربانییانی پرۆسهكانی ئهنفال وكیمیاباران ودابین كردنی چاودێری كۆمهڵایهتی وسایكۆلۆجی پێویست بۆیان، به جۆرێكی وا كه گونجاو بێت لهگهلأ ئهو كارهساتانهی لهسهریان هاتووه وئهمهش به ههماههنگی كردن لهگهلأ لایهنه پهیوهندیدارهكاندا دهبێ. نۆیهم: شیاندنی هاووڵاتییان له ڕووی پیشهیی وكۆمهڵایهتی له رێگهی یارمهتیدانیان بۆ بهرپاكردنی پرۆژهی بهرههمهێنی خێزانییهوه. دهیهم: كاركردن بۆ هوشیار كردنهوهی كۆمهڵگا وبڵاوكردنهوهی پرهنسیپ و بههای باش له رێگهی كردنهوهی خول وسهردانی مهیدانی بۆ خێزان به بهشداریی كردنی هۆیه ههمه جۆرهكانی راگهیاندن. یازدهم: پێشكهش كردنی یارمهتی دارایی پێویست بۆ ئهو دهستكورت و ههژارانهی كه ناتوانن كاربكهن وسهرچاوهی دیكهی ژیانیشیان له بهردهمدانییه. دوازدهم:بهشداریی كردن لهسهر ئاستی عیراق ودهوڵهتان لهو چالاكییانهی كه پهیوهندییان به تایبهتمهندیی یهكانی وهزارهتهوه ههیه. سێزدهم:مۆڵهت پێدانی تایبهتی بهكردنهوهی دایهنگه ودهزگای خێرخوازیی به كهرته جیاوازهكانیهوه وسهر پهرشتی كردنیان به پێی ههلومهرجی تایبهت بهوانهوه. چواردهم:گرنگی دانی پێویست به نهوهی نوێ ووهگهڕ خستنی ههموو تواناكانیان بۆ خزمهت وگهشهپێدانی كۆمهڵگا، ئهمهش به ههماههنگی دهبێ لهگهلأ لایهنه پهیوهندیدارهكاندا. پازدهم: ههماههنگی كردن لهگهلأ رێكخراوهكانی كۆمهڵگای شارستانی كه كاردهكهن بۆ بهدیهێنانی ههمان ئامانجهكانی وهزارهت لهگهلأ بهدوادا چوونی چالاكییهكانی . شازدهم: گرنگی دان به گیراوهكانی ناو دهزگاكانی چاكسازیی كۆمهڵایهتی ودابین كردنی پێویستیهكانیان بۆیان به جۆرێكی وا كه لهگهلأ پێوهره دهوڵهتیهكان ومافی مرۆڤدا بگونجێ وكاریش بۆ شیاندنی بكرێ بۆ تێكهڵاوكردنهوهیان لهگهلأ كۆمهڵگا به هاریكاری كردن لهگهلأ مهڵبهنده پهیوهندیدارهكاندا. حهڤدهم: هاندانی باس ولێكۆڵینهوهی تایبهت له بارهی دیاده كۆمهڵایهتیه جیاجیاكان لهگهلأ لایهنی پهیوهندیدار بدرێت. ههژدهم: دابین كردنی ماڵی حهوانه بۆ ئهو ئافرهتانهی كه ئهمانی كۆمهڵایهتی وخێزانییان لهدهست داوه. نۆزدهم: رێكخستنی پهیوهندیی له نێوان كریكار وخاوهن كارو كاركردن له پێناوی پێشنیازكردنی یاساكاریی پێویست بهوانهوه. بیستهم: كاركردن له پێناوی بنیاتنانی پرۆژهی وهبهرهێنان بۆ گهشهپێدانی داهاتهكانی وهزارهت و بۆ دۆزینهوهی سهرچاوهی خودی بۆ دابین كردنی پارهی پرۆژهكان. بیست ویهكهم: ههماههنگی كردن لهگهلأ زانكۆكان ومهڵبهندهكانی تۆژینهوهی كۆمهڵایهتی به جۆرێكی وا كه ئامانجهكانی وهزارهت بێنێته دی. بیست ودووهم: رێكخستنی بازاڕی كار بهجۆرێكی وا مافی كریكاره خۆجێیهكان دابین بكات وپێشنیازی یاساكاری پێویست بكات بۆ ئهو مهبهسته.
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه، بۆ مهبهستی ئهم یاسایه ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: ههرێم : ههرێمی كوردستان- عێراق . دووهم:وهزارهت : وهزارهتی كار وكاروباری كۆمهڵایهتی. سێیهم: وهزیر : وهزیری كار وكاروباری كۆمهڵایهتی. چوارهم: بریكاری وهزارهت : بریكاری وهزارهتی كار وكاروباری كۆمهڵایهتی. پێنجهم: ئهنجومهن: ئهنجومهنی وهزارهتی كار وكاروباری كۆمهڵایهتی.
ماددهی سی و یهك: دهبێ وهزارهته تایبهتمهندهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی بیست و نۆ: وهزیر بۆی ههیه، سهرباری ئهو دهرماڵهیهی كه دهقهكانیان له رێنمایی وهزارهتی دارایی ئابووریدا هاتووه دهرماڵهی دیكهش بۆ كارمهندانی پزیشكی دادگوزاری ببرێتهوه، به ههودهنگی لهگهڵ ئهو وهزارهتهدا و بهم شێوهیهی خوارهوه: یهكهم: بۆ پزیشكی دادگوزاری، (4000) چوار ههزار دینار دهرماڵهی مانگانه دهبڕدرێتهوه. دووهم: بۆ كارمهندانی تیمارگهی دادگوزاری ئهوانهی كه بهكالۆریۆس یان بڕوانامهی گهورهتریان ههیهو، پزیشك نین (2000) دوو ههزار دینار دهرماڵهی مانگانهیان بۆ دهبڕدرێتهوه. سێیهم: بۆ كارمهندانی كادیری تهندروستی و هونهری له تیمارگه دادگوزارهكاندا ئیش دهكن (1000) ههزار دینار دهرماڵهی مانگانهیان بۆ دهبڕدرێتهوه. چوارهم: بۆ كادیره خزمهتگوزارهكان كهله تیمارگه دادگوزاریهكاندا خزمهت دهكهن (500) پێنج سهد دینار دهرماڵهی مانگانهیان بۆ دهبڕدرێتهوه. پێنجهم: ئهو دهرماڵانهی له چوار بڕگهی سهرهوهدا هاتووه له حوكمهكانی یاسای ژماره (93)ی ساڵی (1967)ی دهرماڵهی فرمانبهرانی دهوڵهت ههڵاوێر دهكرێن (تستثنی).
ماددهی سیازدهم: كار به هیچ دهقێك ناكرێ، لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا نهگونجێت.
ماددهی دوانزهم: وهزیر، بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ساناكردنی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی دهیهم: ئهم ماددهیهی خوارهوه بۆ یاساكه، دووباره به زنجیرهی ماددهی حهوتهم زیاد دهكرێ و بهم شێوهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: ماددهی حهوتهم (دووباره) دهشێ ماوهی خوێندن، به گواستنهوه بۆ پۆلیكی بهرزتر كورتبكرێتهوه. ههموو كاروبارێكی گواستنهوهش به ڕێنمایی دیار دهكرێ.
ماددهی ههشتهم: ئهمهی خوارهوه دهخرێته سهر دواوهی ماددهی بیست ودووهمی ههمواركراوو، دهبێته بڕگهی(5) له ماددهكه: 5 – أ- وهزیر بۆی ههیه رێكهوتن لهگهڵ شارهزایانی عێراقدا ببهستێ. ب- وهزیر بۆی ههیه دوای وهرگرتنی ڕهزامهندی سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیران رێكهوتن لهگهڵ بیانیهكان یان كۆمپانیاكاندا ببهستێ كهڵك له ئهزمونیان وهربگیرێ لهو بوارانهدا كه خۆی به پێویستی دهزانێ، یان پێویستیان به خزمهتگوزاریهكانیان ههیه.
ماددهی دووهم: ماددهی (27)ی ههموار دهكرێ وهك ئهمهی خوارهوهی لێ دێت: (ههیئهكه له كۆلیژه تهقهنیهكان و پهیمانگه پسپۆڕهكانی بواری فێركردنی تهقهنی پاش خوێندنی ئامادهیی یان هاوتاكهی پێك دێت و، شخسییهتی مهعنهویی خۆی ههیهو، بۆشی ههیه راسپێرێ كۆلێژگهل و پهیمانگهی تهقهنی بهپێی پێویست له تازه بكرێنهوه یان ئیلغا بكرێن یان بكرێنهوه یان تێكهڵ بكرێن.
ماددهی یهكهم: لهههر جێگایهكی یاسا ژماره (12)ی ساڵی (1993)دا دهستهواژهی (ههیئهی پهیمانگه هونهریهكان) هاتبێ، دهستهواژهی (ههئیهی فێركردنی تهقهنی له ههرێمدا)ی له جێگه دادهنرێ.
ماددهی نۆیهم: بهرێوهبهری پهیمانگا به فهرمانی وهزیر دادهمهزرێت، كه یهكێك بێت له وانهی بڕوانامهی پسپۆریان له پزیشكی دادگوزاریدا ههبێ و بۆ ماوەیەکیش لە حەوت ساڵ کەمترنەبێ پیشەکەی بە سەربردبێ یان یەکێک بێت لە پزیشکە دادگوزارییەکان و ماوهیهك ئهم پیشهیهی بهسهر بردبێ له دوازده ساڵ كهمتر نهبێ، باشتریش ئهوهیانه كه بڕوانامهی بهكالۆریۆسی له یاساشدا ههبێ.
ماددهی حهوتهم: یهكهم: ئهنجومهنی پهیمانگا له مانه پێك دههێنرێ: 1-بهڕێوهبهری پهیمانگا- سهرۆكی ئهنجومهنهكهیه. 2-نوێنهرێكی وهزارهتی پێشمهرگه، وهزیری پێشمهرگه، له ناو پزیشكه سهربازیهكاندا ههڵی دهبژێرێ- بە ئهندام. 3-نوێنهرێكی وهزارهتی ناوخۆ، وهزیری ناوخۆ له ناو ئهفسهرهكانی پۆلیسدا ههڵی دهبژێرێ و روتبهكهی له (مقدم) كهمتر نهبێ و بڕوانامهی بهكاۆریۆسی له یاسادا ههبێ ، یان فرمانبهرێكی حقوقی خاوهن شارهزایی و ئهزموون بێت له وهزارهتی ناوخۆ- به ئهندام. 4-نوێنهرێكی ئهنجومهنی فێركردنی باڵا و لێكۆڵینهوهی زانستی لەههرێم، ئهنجومهن له ناو مامۆستایانی ماددهی پزیشكی دادگوزاریی زانكۆكانی ههرێمدا دایدهنێ- به ئهندام 5-دادوهرێك كه له پلهی دووهم كهمتر نهبێ، وهزیری داد دایدهنێ- به ئهندام. 6-موددهعییهكی گشتی كه له پلهی دووهم كهمتر نهبێ، وهزارهتی داد دیدهنێ- به ئهندام. 7-سهرۆكانی بهشهكانی پهیمانگای پزیشكی دادگوزاری- دهبنه ئهندام. 8-سێ پزیشكی دادگوزاری، وهزیر دایانندهنێ- ئه ئهندام. 9-پزیشكێكی پسپۆر، بۆ ماوهی دوو ساڵ- کە یارای تازهكردنهوهشە- وهزیر دایدهنێ- به ئهندام. دووهم: ئهنجومهنی پهیمانگاكه، ههر سێ مانگ جارێك كۆدهبێتهوه.سهرۆكی ئهنجومهنیش بۆی ههیه، كهی پێویست بێت بانگێشتی بكات بۆ كۆبوونهوه، نیصابیش به ئامادهبوونی دوو له سێی ئهندامانی ئهنجومهن دێته جێ و بڕیارهكانیش به زۆرینهی دهنگی ئامادهبووان دهردهچێ وئهگهر دهنگهكانیش هاوتابوون ئهوه، لهو بارهدا دهنگی سهرۆك بۆ كام تایان بووبێ، هی ئهوه. سێیهم: ئهنجومهن بۆی ههیه ههر كهسێكی شارهزا و پسپۆر، به باشی بزانێ، بانگی بكات بۆ كۆبوونهوهكه، بهڵام مافی دهنگدانیان نابێت.
ماددهی پێنجهم: 1. ئهم بڕگهیهی خوارهوه، بۆ ماددهی (31) زیاد دهكرێ و دهبێته بڕگهی (یهكهم): یهكهم: ئهوهی به عهمیدی كۆلێژی تهقهنی دابمهزرێ، مهرجه ئهو شهرتوشروتهی فهراههم بێت كه له ماددهی (17)ی ئهم یاسایهدا هاتووه. 2. بڕگه (1)ی ماددهی (31) ههموار دهكرێ و دهبێته بڕگهی (دووهم)و بهم شێوهیهی لێ دێت. ئهوهی به عهمیدی پهیمانگه دادهمهزرێ مهرجه مهرتهبهی مودهریس یان سهرووتری ههبێ و له كهميی بڕوانامهی ماجستێری بهدهستهوه بێ و، بهبڕیاری ئهنجومهنی وهزیران و لهسهر پێشنیازی ئهنجومهن بۆ ماوهی (4) سالَ دادهمهزرێ. 3. بڕگه (2)ی ماددهی (31) ههموار دهكرێ و دهبێ به بڕگهی (سێیهم)و وهك ئهمهی خوارهوهی لێ دێت: (عهمیدی كۆلێژ یان عهمیدی پهیمانگه له ههیئهكهدا، ئهو سهڵاحییات و ئیشه تایبهتانهی عهمیدی كۆلێژ دهگرێته دهست كه له ماددهی (17)ی ئهم یاسایهدا هاتووه به جۆرێ كه لهگهلَ ئامانجهكانی كۆلێژهكه یان پهیمانگهكهدا بگونجێ.
ماددەی یەكەم: بریاری ژمارە (211)ی ساڵی (1984)ی ئەنجومەنی سەركردایەتی شۆرش لە كار دەخرێ.
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی رهسمیدا دهخرێته بهركار.
ماددهی بیست و یهكهم: دهزگاكانی مهڵبهندی وهزارهت بریتین له: 1-نوسینگهی وهزیر. 2-نوسینگهی بریكاری وهزیر. 3-نووسینگهی پهیوهندی یهكانی رۆشهمبیری. 4-بهرێوهبهرایهتی گشتی فێركردن. 5-بهرێوهبهرایهتی گشتی ههلسهنگاندن و ئهزموونهكان. 6-بهرێوهبهرایهتی گشتی ههلسهنگاندن و پرۆگرام و نهخشه پهروهردهییهكان.
دووەم: پێویستە ئەنجومەنی وەزیران و لایەنی پەیوەندیدار ئەم بڕیارە جێبەجێ بكەن.
یەكەم: ئەم بۆنانەی خوارەوە بە بۆنەی فەرمی بۆ پێكهاتەی توركمان دادەنرێت: 1- (17)ی مانگی (11)ی هەموو ساڵێك بە رۆژی زمان و كولتوری پێكهاتەی توركمان دادەنرێت. 2- (25)ی مانگی (2)ی هەموو ساڵێك بە رۆژی ڕۆژنامەگەریی پێكهاتەی توركمان دادەنرێت.
ماددهی حهوتهم: بڕگه (2)ی ماددهی (37) ههموار دهكرێ و وهك ئهمهی خوارهوهی لێ دێت بۆ ههر كۆلێژێكی تهقهنی یان بوَههر پهیمانگهیهكی تهقهنی یاریدهدهرێكی عهمید دادهمهزرێ به بڕیاری سهرۆكی ههیئهكهو لهسهر پێشنیازی ئهنجومهنی كۆلێژة تهقهنیةكة یان پهیمانگه تهقهنیهكه.
سێیەم: ئەم بڕیارە لە رۆژی دەرچوونیەوە جێبەجێ دەكرێت و لە رۆژنامەی فەرمی (وەقایعی كوردستان)دا بڵاودەكرێتەوە.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة