أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی یازدهم
ماددهی یازدهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست دهربكات بۆ ئاسانكاری جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه.
ماددهی دوازدهم
ماددهی دوازدهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوبوونهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: وهزارهت لهم پێكهاتانهی خوارهوه پێكدێ:ـ یهكهم: وهزیر: سهرۆكی باڵاو بهرپرسی كاروبارو ئاراستهكردنی سیاسهتی وهزارهتهكهیه وههموو بڕیارو فهرمان و ڕێنماییهكیش كه پهیوهندییان به ئهرك وفرمان وپێكهاتهو دهستهڵاتهكان وكاروباری دیكهی هونهری ودارایی و كارگێڕی ڕێكخستنی وهزارهتهوه ههیه لهوهوه بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهردهچێ و بهرپرسه بهرامبهر به ئهنجومهنی وهزیران بهوناوهی كه ئهندامێكی هاوكاره لهو ئهنجومهنهو بۆی ههیه ههندێ له دهستهڵاتهكانی به بریكاری وهزارهت یا به بهڕێوهبهرهگشتییهكان یاخود ئهوهی له وهزارهت بهشیاوی دزانێ بسپێرێت. دووهم: بریكاری وهزارهت:یارمهتی وهزیر دهدات له ئاراستهكردنی كاروباری وهزارهت وسهرپهرشتی كردنی كارهكانی له چوارچیوهی ئهو دهستهڵاتانهی كه وهزیر پێی دهسپێرێ، مهرجیشه خاوهن بڕوانامهی بهرایی پسپۆڕیی زانكۆ بێت وخاوهن شارهزایی كارامهییش بێت. سێیهم: نووسینگهی وهزیر:فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات و بهڕێوهی دهبات به پلهی بهڕێوهبهر به مهرجێك خاوهن بڕوانامهی بهرایی زانكۆی بێت و چهند فهرمانبهرێك یاریدهی دهدهن. چوارهم:نووسینگهی بریكاری وهزارهت:فهرمانبهرێك سهرۆكایهتی دهكات و بهڕێوهی دهبات كه خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت وچهند فهرمانبهرێك یاریدهی دهدهن. پێنجهم: راوێژكاران: ژمارهیان له چوار كهس زیاتر نابێ ودهبێ خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆبن و خاوهنی شارهزایی و كارامهیی بن. شهشهم:بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كارگێڕیی و دارایی: بهرێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهڕێوهی دهبات كه خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت وخاوهنی شارهزایی وكارامهیی بێت له كارهكهیدا. حهوتهم:بهرێوهبهرایهتیی گشتی پلاندان وبهدواداچوون: بهرێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهنی شارهزایی وكارامهییش بێت له كارهكهیدا. ههشتهم: بهڕێوهبهرایهتی گشتی زهوی وزاری كشتوكاڵی:بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات و بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت له كارهكهیدا. نۆیهم: بهرێوهبهرایهتی گشتی ڕهزگهریی ودارستان ولهوهڕگاكان:بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت له كارهكهیدا. دهیهم:بهڕێوهبهرایهتی گشتی لێكۆڵینهوه ورابهریی كشتوكاڵی:بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات و بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت له كارهكهیدا. یازدهم:بهڕێوهبهرایهتی گشتی سامانی ئاژهڵی وبهیتهری: بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات و بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت له كارهكهیدا. دوازدهم:بهڕێوهبهرایهتی گشتی خزمهتگوزاریی كشتوكاڵی: بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات و بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت له كارهكهیدا. سێزدهم:بهڕێوهبهرایهتیه گشتیهكان له مهڵبهندی پارێزگاكانی ههرێمی كوردستاندا: ههریهك لهمانه بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات و بهڕێوهی دهبات كهبڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی بێت، تاكو سهرپهرشتی جێبهجێكردنی پرۆژه كشتوكاڵیهكان لهپارێزگاكهیدا بكات و بهرێوهبهرایهتی و لقه كشتوكاڵییهكان له سنوری ههرپارێزگایهك لهو پارێزگایانه پێوهی دهبهسترێت.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: 1/ئینتما له سهندیكادا، بهداواكردنێكی نووسراو دهبێ، هاوپێچ بهڵگهنامهگهلی پێويستی لهگهڵدا بێ و بدرێ به نهقیب. 2/داواكارییهكه له ماوهی پازده رۆژدا كه له رۆژی تۆماركردنیهوه له سهندیكا دهست پێدهكا، دهخرێته بهردهمی ئهنجومهن، ئهنجومهنیش، دهبێ لهو ماوهیهدا بیبرێنێتهوه، خۆ ئهگهر هات و ئهو ماوهیه تێ پهڕی و ئهنجومهن نهیبڕییهوه، ئهوه، لهو بارهدا به قبوڵ كراو دادهنرێ. 3/ئهنجومهن به بڕیارێ، هۆی دیاریكراوی تێدا بێ، بۆی ههیه داواكاریی ئینتما بداته دواوه، داواكارهكهش بۆی ههیه، له ماوهی (30) رۆژدا، كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێدهكا له دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا تانهی لێ بگرێ، ئیدی، بڕیار، بڕیاری دادگایه ودهبڕدرێتهوه.
ماددهی سی و سێیهم:
ماددهی سی و سێیهم: 1-ئهم كارو بارانه به پهیره و دیاری دهكرێن: أ-مهڵبهندهكانی لێكۆلینهوه له زانكۆكان و كۆلێجهكان و دهزگای پهییمانگا هونهریهكان و تایبهتكاری و كاروباره زانستی و ئیدارییهكان. ب-بهشهكانی فهرمانگهكانی خوێندن باڵا و تایبهتكارییهكانیان و بهشهكانی مهڵبهندهكانی زانكۆكان و دهزگای پهیمانگا هونهرییهكان. ج-كارو باری پهیوهندیدار به وهرگرتنی قوتابیان و گواستنهوهیان. 2-به رێنماییهك كه ئهنجومهنی خوێندنی باڵا و لێكۆلینهوهی زانستی دهریدهكا ئهو كاروباران دیاری دهكرێنكه پهیوهندیان به ئامۆژگاری كردن و رێ نیشان دانهوه ههیه له رووی زانستی پهروهردهیی و كۆمهڵایهتی و فیكرییهوه و یاریدهدانیان له رووی مادی و مهعنهوییهوه رێكخستنی چالاكی نا بهرنامهیی و تاقیكردنهوهكانیان و ئهركی سهرشانیان و رێكوپێكیان و ناردنیان بۆ (بعپه و زماله) و ههر شتێك كه پهیوهندی به كاروبارهكانی تری زانستی و پهروهردهییهوه ههبێ و رێكخستنی مۆڵهتی خوێندن (الاجازه الدراسیه).
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: وهزیرانی كشتوكالأ و شارهوانییهكان بۆیان ههیه رێنمایی پێویست دهربچوێنن ههر یهكه بهپێی تایبهتمهندیی خۆی بۆ ئاسانكردنی جێبهجێ حوكمهكانی ئهم یاسایه.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ماددهی یهكهمی یاسای ژماره (10)ی ساڵی 2002 ههموار دهكرێ و وشهی (یهكهم) كه له دوای (مادده/34)هوه هاتووه لادهبرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: بڕه پارهو رێژهو سنوورگهلی رهسمه عهدلییهكان كه دهقهكانیان له ماددهگهلی (10، 15 یهكهم و دووهم، 16، 17، 19، 20/ یهكهم – أ، ب، ج، 21/یهكهم، 22/ یهكهم، 23 یهكهم و دووهم، 24، 25، 26، 27/ یهكهم، 28/یهكهم و سێیهم و چوارهم، 29، 34/ دووهم و سێیهم، 35/یهكهم و دووهم، 37، 42/ یهكهم و دووهم، 43، 44، 45، 49/ سێیهم و چوارهم و پێنجهم، 53/ شهشهم و دهیهم)ی یاسای ژماره (114)ی ههمواركراوی ساڵی (1981)ی رهسمه عهدلییهكاندا هاتووه، له ههرێمی كوردستانی عێراقدا لهكار دهخرێن.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: وهزیری داد بۆی ههیه دهسهڵاتی دادنووس بداته ئهندامی داواكاری گشتی یان جێبهجێكاری داد یان بهرێوهبهری چاودێریی ناكامان به مهرجێك ماوهی پیادهكردنیان بۆ كاری یاسایی له دوو ساڵ كهمتر نهبێت.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ئهنجومهن به سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیران و ئهندامهتی ئهمانه پێكدێ. 1-جێگری سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران جێگری سهرۆك. 2-وهزیری پهروهرده 3-سهرۆكهكانی زانكۆكانی ههرێم. 4-سهرۆكی دهزگای پهیمانگه هونهرییهكانی ههرێم. 5-حهوت له ئهندامانی دهستهكانی دهرس وتنهوه (الهیئات التدریسیه) لهوانهی به پلهی پرۆفیسۆر (استاژ) یا پرۆفیسۆری یاریدهدهر(استاذ مساعد) له كاتی پێویستدا لهگهل لهبهر چاو گرتنی بوارهكانی پسپۆریدا.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: ئهنجومهن ئهو ئهرك و تایبهتكاریانه بهجێ دێنێ: 1-بڕیار لهسهر دانی نهخشهو پێویستییهكانی پهرهپێدانی بهرنامهكان و هاندانی بزوتنهوهی دانان و لێكۆلینهوهی زانستی و وهرگێران له زانكۆ و پهیمانگا هونهرییهكان. 2-دانانی نهخشهی پێویست بۆ هاندانی زانستی و ئاكادیمی زمان و رۆشنبیری ئاشووری و توركمانی له كوردستاندا. 3-پێشكهش كردنی پرۆژهی بووجهی گشتی زانكۆكان و پهیمانگا هونهرییهكان. 4-داننان به دهزگا و زانكۆی و زانستییه بیانیهكاندا و بڕیار لهسهر دانی بنچینهكانی هاوتایی و (العدل) پله و باوهر نامه زانستییهكان. 5-دیاریكردنی بنچینه گشتیكهكانی وهرگرتن له زانكۆ و پهیمانگاكاندا. 6-پێشنیاز كردنی دامهزراندنی زانكۆی تر یا ههڵوهشاندنهوه یا لهیهكدان یا گواستنهوهی ههندێكیان له ههرێمدا. 7-بڕیار لهسهر دانی كردنهوهی كۆلێج و پهیمانگا ی نوێ له ههرێمدا. 8-پێشنیاز كردنی دامهزراندنی سهرۆكهكانی زانكۆكان و سهرۆكی دهزگا و عهمیدهكانی كۆلێج و پهیمانگا هونهرییهكان له ههرێمدا. 9-بڕیار لهسهر دانی رێككهوتنامهی هاوكاری رۆشنبیری و زانستی لهگهل لایهنهكان و زانكۆكان و دهزگاكانی تر له دهرهوهی ههرێمدا. 10-ئاماده كردنی راپۆرتی ساڵانهی سهبارهت به باری خوێندنی باڵا له ههرێمدا و پێشكهشكردنی به ئهنجومهنی وهزیران. 11-سهلماندنی رێكهوتنامه سێ قۆلیهكانی نێوان زانكۆ و دهزگا و دهزگا زانستی و رۆشنبیری له دهرهوهی ههرێمدا. 12-پێشنیازكردنی دامهزراندنی كارگهرانی پهیوهندیی رۆشنبیری له دهرهوهی ههرێمدا له كاتی پێویستی دا. 13-دهركردنی رێنمایی بۆ بهدیهێنانی ئهو ئامانجانهی سهرهوه.
ماددهی بیست و دووهم
ماددهی بیست و دووهم: ههموو ئهو بڕیارانهی له رێكخراو یان له تۆڕهوه دهردهچن قابیلی تانه لێدانن له بهردهم دادگای بهرایی له ماوهی (15) رۆژدا له رۆژی دهرچوونیانهوه بهپێی داوای ههر كهسێك بهرژهوهندییهكی لهوهدا ههبێ،
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: یاسای وهزارهتی كشتوكاڵ وئاودێری ژماره (10)ی ساڵی1992 وههمواركراوهكانی ههڵدهوهشێتهوه. ⚖️
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ئهنجومهن مقهررێكی دهبێ بۆ بهرێوهبردنی كاروباری ئهنجومهن كه له لایهن ئهنجومهنیوهزیرانهوه له پسپۆرانی بواری خوێندنی بالا دادهمهزرێ و ئهركی رێكخستنی بهرنامهی كاری ئهنجومهن و نووسینی مهحزهرههی كۆبوونهوهكانی و تۆمار كردنی بڕیار و ئامۆژكاری و راپۆرتهكانی بهجێ دێنێ و راگهیاندنیان به لایهنه پهیوهندارهكان له ماوهی ههفتهیهكاد له دهرچوونیانهوه و به دواداچوونی ئهم كاروبارانهی لای ئهو لایهنانهی پیایان گهیهنراوه زانینی ئهو ههنگاوانهی بۆیان نراوه و بهرز كردنهوهی راپۆرت له بارهیانهوه بۆ ئهنجومهن.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: ئهنجومهن بۆی ههیه لیژنهی ههمیشهیی یا كاتی له ئهندامانی یا له كهسانی تر به پێی پێویست پێك بێنێ بۆ لێكۆلینهوهی ئهو باسانهی دهخرێنه بهر دهم ئهنجومهن و ئامادهكردنی راپۆرت له بارهیانهوه پێش سهیر كردنی ئهم باسانه.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ئامانجی وهزارهت ئهمانهیه: 1-دابینكردن و بهریوهبردن و بهكار خستن و پاراستن و پهرهپێدانه بهدالهكان و تۆرهكانی هێلی تهلهفۆن و ئامێرهكانی تری گهیاندن له شارهكانی ههرێمدا به بهرفراوانیهی كه پێویسته. 2-سهر له نوێ بنیادنانهوه و پهرهپێدانی تۆری گهیاندن ی تهلدار و بێ تهل له نێوان شارهكانی ههرێمدا و بهستنهوهی بهپێی سوود و پێویست به جیهانی دهرهوه. 3--سهر له نوێ بنیادنانهوه رێكخستن و رێكخستن و پهرهپێدانی مهڵبهندهكانی پۆستهو پێشكهشكردنی خزمهتگوزاری پۆستهی ناوه وه و دهرهوه ئهویش به پهرهپێدانی مهڵبهندی پۆسته و تهلهفۆن له شارهكانی ههرێمدا به شێوهیهك كه گشت رێ و شوێنێكی گهیاندنی پۆستهیی تێدا بێ. 4-دابینكردن و پێشكهش كردنی خزمهتگوزاری له بواری كهش و ههوادا و پێشبینی كردن سهبارهت به كارهساتی سروشتی و مهڵبهنده تایبهتیهكان بۆ خزمهتكردنی پرۆژهكانی گهشه پێدان. 5-رێكخستن و دابینكردنی خزمهتگوزاری له بواری گواستنهوه و دابهشكاریدا بۆ كهسان و بۆ كهل و پهل لهناو ههرێمدا لهو رێ و شوێنانهی له توانادان. 6-ئامادهكردنی لێكۆلینهوهی به سوودی ئابووری و هونهری له بارهی پرۆژهكانی گواستنهوهی سهر زهوی و ئاسمان و رووبار و هێڵی شهمهندهفهر و گهیاندنی تهل دار و بێ تهل و پۆسته و، دانانی نهخشه بۆیان و سازدانی ههر كار و خزمهتگوزارییهك كه پهیوهندی پێیانهوه ههبێت.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: بڕگهی (یهكهم) له ماددهی بیست و سێ، له یاساكه ههموار دهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: یهكهم: لیژنهی زهبتی له سهرۆكێك و دوو ئهندام پێك دێت، لهلایهن ئهنجومهنی سهندیكاوه دادهمهزرێن.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم وشانهی خوارهوه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه ماناكانی تهنیشتیانه: ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. وهزارهت: وهزارهتی ئهشغال و نبشتهجێكردن. وهزیر: وهزیری ئهشغال و نیشتهجی كردنی ههرێم. بریكار: بیكاری وهزارهتی ئهشغال و نیشتهجێكردنی ههرێم.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ماددهی سیازده له یاساكه ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه:
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: 1-وهزیر سهرۆكی باڵای وهزارهته و بهرپرسیاره له رێنوێنی كردنی له كارهكانیدا و سهرپهرشتی و چاودێری كردنی چالاكیهكانی لهوه وه ئهو رێنمایی و بڕیار و فهرمانانهدا دهردهچن كه پهیوهندیان به ئهركهكانی وهزارهت و دام و دهزگاكانی و گشت كار و باره ئیداری و دارایی و رێك و پێكی و هونهرییهوه له چوار چێوهی حوكمی یاسا و پهیرهدا ههیه و لهبهر دهم ئهنجومهنی وهزیراندا بهو مانایهی ئهندامێكی هاوبهشیهتی بهرپرسیاره و بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی به بریكار یا بهرێوهبهره گشتییهكان یان ههر كهسێك له وهزارهتدا به پهسندی دهزانێ بسپێرێ. 2-بریكار: ئهو ئهركانه بهجێ دێنێ كه وهزیر پێیانی دهسپێرێ. 3-بهرێوهبهرتَیی یهكان و دهزگاكانی مهڵبهندی وهزارهت ئهمانهن: أ-نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك به پلهی بهرێوهبهر له خاوهنانی كارمهندی و لێهاتووی و سهرۆكایهتی دهكا و ژمارهیهك فهرمانبهر یاریدهی دهدهن. ب-نووسینگهی بریكار: فهرمهنبهرێك له خاوهنانی كارمهندی و لێهاتوویی سهرۆكایهتی دهكا و ژمارهیهك فهرمانبهر یاریدهی دهدهن. ج-فهرمانگهی یاسایی: فهرمانبهرێك به پلهی بهرێوهبهر كه بروانامهیهكی سهرهتایی زانكۆی له یاسادا ههبێ و له خاوهنانی كارمهندی و لێهاتووی بێ سهرۆكایهتی دهكا.
ماددهی سیانزهم
ماددهی سیانزهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.