المواد القانونية
ماددهی نۆیهم: 1. مهرجهكانی دامهزراندنی كردنی ئهندامی كارا: أ. به نووسین داوایهك پێشكهش به سهرۆكایهتی كۆر بكات. ب. دوو ئهندامی كارا به نووسین (تزكیه) ی بكهن و تیایدا پشتگیریی رهوشت پاكی و توانا زانستی و ئهدهبییهكانی بكهن. ج. بهدهستهێنانی رهزامهندی زۆرینهی ئهندامه كاراكانی كۆڕ له دهنگدانێكی نهێنی دا. د. دهرچوونی بڕیارێك له سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیرانهوه بۆ دامهزراندنی. 2. ئهندامی یاریدهدهر (مؤازر)و ئهندامی شهرهف به پاڵاوتنی دوو ئهندامی كارا و به رهزامهندی زۆرینهی ئهندامانی ئهنجومهنی كۆڕ به دهنگدانێكی نهێنی وهردهگیرێن.
ماددهی سێزدهم: لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنانی پهیوهندیدارهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی دهیهم: 1. دهستنیشان كردنی سهرۆكی كۆر به ئاماده بوونی دوو سێیهكی ئهندامه كاراكان و به دهنگدانێكی نهێنی و بهزۆرینهی رههای دهنگ دهبێ و بهمه بڕیاری دامهزراندنی له لایهن سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیرانهوه بۆ دهردهچێ بۆ ماوهی چوار ساڵ كه دهتوانرێ بۆ تهنیا جارێك نوێ بكرێتهوه. 2. ئهگهر ئهو زۆرینهی كه له بڕگهی (أ) ی سهرهوهدا هاتووه نههاته دی ئهو ئهندامهی زۆرترین دهنگ له دهنگدانی دووهمدا به دهست بێنێ دهبێته سهرۆك، ئهگهر دهنگهكان یهكسان بوون. دهستنیشان كردنی سهرۆك به تیر و پشك (قرعه) دهبێ.
ماددهی شازدهیهم: لقهكانی سهندیكا: 1. له ناوهندی ههر پارێزگایهكدا لیژنهیهكی لق له پێنج ئهندام پێك دێ، ئهندامانی لق له رۆژنامهنووسه به ئهزمووندارهكان ههڵیان دهبژێرن كه پیشهی رۆژنامهنووسی له پارێزگادا ئهنجام دهدهن. 2. كۆبوونهوهی لیژنهی لقهكان و ههڵبژاردنهكانیان، ههمان شێوهی تایبهت به كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی دهبێ.
ماددهی نۆیهم: بهدهر له حوكمهكانی ماددهی (27) له یاسای خانهنشینی و بیمهی كۆمهڵایهتیی كرێكاران، كرێكارانی كهرتی تایبهت كه خاوهن كاری ههمیشهیی یان بهردهوامیان نهبێت، له حاڵهتی بهشداری كردنیان له سندووقی بیمهدا، مافی بیمهی كۆمهڵایهتیان دهبێ، به مهرجێك له دامهزراوهكانی ههرێمدا مووچهیان نهبێت و، چۆنیهتی تۆمار كردنیان و وهرگرتنی ئابوونه لێیان، به پهیڕهوێك رێك دهخرێت كه ئهنجومهنی وهزیران دهری دهكات.
ماددهی دهیهم: كرێكاری بیمهدار مافی ههیه سوود له بیمهی بێكاری به گوێرهی ئهم بنهمایانه وهربگرێت: یهكهم: دهبێ پێدانی بیمهی بێكاری بۆ ماوهیهك بێت كه له (دوو ساڵ) كهمتر نهبێت. دووهم: بیمهدار له ماوهی بێكاریدا و بۆ ماوهیهك كه له (شهش مانگ) زیاتر نهبێت، بڕه پارهیهكی یهكسان به كۆمهكی پاراستنی كۆمهڵایهتی وهردهگرێت به مهرجێك له (سێ) جار تێنهپهڕێنێت.
ماددهی دهیهم: كرێكاری بیمهدار مافی ههیه سوود له بیمهی بێكاری به گوێرهی ئهم بنهمایانه وهربگرێت: یهكهم: دهبێ پێدانی بیمهی بێكاری بۆ ماوهیهك بێت كه له (دوو ساڵ) كهمتر نهبێت. دووهم: بیمهدار له ماوهی بێكاریدا و بۆ ماوهیهك كه له (شهش مانگ) زیاتر نهبێت، بڕه پارهیهكی یهكسان به كۆمهكی پاراستنی كۆمهڵایهتی وهردهگرێت به مهرجێك له (سێ) جار تێنهپهڕێنێت.
ماددهی نۆیهم: بهدهر له حوكمهكانی ماددهی (27) له یاسای خانهنشینی و بیمهی كۆمهڵایهتیی كرێكاران، كرێكارانی كهرتی تایبهت كه خاوهن كاری ههمیشهیی یان بهردهوامیان نییه، له حاڵهتی بهشداری كردنیان له سندووقی بیمهدا، مافی بیمهی كۆمهڵایهتیان دهبێ، به مهرجێك له دامهزراوهكانی ههرێمدا مووچهیان نهبێت و، چۆنیهتی تۆمار كردنیان و وهرگرتنی ئابوونه لێیان، به پهیڕهوێك رێك دهخرێت كه ئهنجومهنی وهزیران دهری دهكات.
ماددهی شهشهم: جێبهجێ كردنی ههردوو بڕگهی (ب) و (ج) له ماددهی (60)ی یاساكه له ههرێمی كوردستان رادهگیرێت و، ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: ب- ئهگهر خانهنشینێكی توشبوو به ناتواناییهكی یهكسان به (75%) بهرهو ژوور مرد، مووچهكهی دهخرێته سهر میراتگری. ج- ئهگهر خانهنشینی توشبوو به ناتواناییهكی بهشهكیی كهمتر له (75%) مرد، میراتگری قهرهبوویهكی پێ دهدرێت یهكسان دهبێت به مووچهی خانهنشینی تووشبوونی بهشهكی له بڕی چوار ساڵ، له حاڵهتی ئهوهی نهوهكه مافی مووچهی مردنهكهی نهبێت.
ماددهی حهوتهم: جێبهجێ كردنی ماددهی (69)ی یاساكه له ههرێمی كوردستان رادهگیرێت و، ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: أ- رادهی ههره بهرزی مووچهی خانهنشینی تهواو سهبارهت به ههموو لقهكانی بیمه لهم یاسایهدا، له ههموو حاڵهتێكدا نابێ له (80%)ی مامناوهندی مووچهی مانگانهی دوایین ساڵی بیمه كراو له راژهی كار، تێپهڕێنێت. ب- رادهی ههره كهمی مووچهی خانهنشینی تهواو سهبارهت به ههموو لقهكانی بیمه لهم یاسایهدا، له ههموو حاڵهتێكدا نابێ له رادهی ههره كهمی مووچهی خانهنشینی فهرمانبهر بێته خوارێ. ج- مووچهی خانهنشینی بهشهكی له ههموو حاڵهتهكاندا كهمتر نابێت له ئاستی كۆمهكی پاراستنی كۆمهڵایهتی.
ماددهی سێیهم: دهزگا پابهنددهبێت بهههموو ڕێساو بهرزهفتكاری و ڕێنماییهكانی كه دهسهڵاتی فرۆكهوانی شارستانی عێراق دهریدهكات و پهیوهسته بهسهلامهتیء ئاسایشی فرۆكهوانی شارستانی و پشت به پێوانه نێودهوڵهتیهكان دهبهستێ بهجۆرێك نابێ پێچهوانهی دهقهكانی ئهم یاسایه بێت.
ماددهی حهوتهم: بڕگهی ( یهكهم) لهماددهی سی وشهشی ئهم یاسایه ههمواردهكرێتهوهو بهم شێوهیه دهخوێنرێتهوه: یهكهم: دادگا حوكم بهدانانی ( إنتداب) پاێزهرێك دهدات تاداكۆكی لهو تۆمهتباره كه پارێزهری بۆ داكۆكی كردن لهخۆی لهبهردهم دادگای لێكۆڵینهوهو دادگای كهتن و تاوانهكان و نهوجهوانان رانه سپاردووه و دهست حهقی پارێزهرهكهش له (60000) شهست ههزار دینار كهمتر نهبێت و له (120000) سهدو بیست ههزار دیناریش زیاتر نهبێت و ئهم پارهیهش له گهنجینه دهدرێت.
ماددهی سێزدهیهم: دهشێ كۆمهڵه به بڕیارێكی دادگای بهرایی(بیدائه) ههڵوهشێنێتهوه دوای بڕیاردان لهسهر دامهزراندنی، ئهمهش لهسهر داوای وهزیری ناوخۆ یان ئهوهی دهستهڵاتی پێ دهدات دهبێ و لهم حاڵهتانهی خوارهوه: 1/ ئهگهر ساڵێك بهسهر دامهزراندنی كۆمهڵهكهدا رهت بوو بوو، دهستی بهو كارانهی نهكردبوو كه له پێڕهوی ناوخۆیدا هاتوون، یان به بێ هۆ له جێ بهجێ كردنی كارهكانی وهستابوو. 2/ئهگهر له چالاكیهكانیدا لهو هۆیانهی لادا كه له ماددهكانی (چوارهم وپێنجهم)ی ئهم یاسایهدا هاتوون. 3/ئهگهر كۆمهڵه نهیتوانی بهڵێنهكانی خۆی بهجێ بگهیهنێ یاخود پارهكهی خۆی یان قازانجی پارهكانی بۆ غهیری ئهو ئامانجانه تهرخان كرد بۆی دروست بووه. 4/ئهگهر چهك و تهقهمهنی له مهڵبهند یا له یهكێك له لقهكانی خۆی دا عهمبار بكات.
ماددهی پازدهیهم: كاتێك كۆمهڵهكه ههڵوهشێنرایهوه پاكتاو و كهرهوهیهك یان زیاتری بۆ دادهنرێ و ئهم دانانهش دهستهی گشتی كۆمهڵه دهیكات ئهگهر ههڵوهشاندنهوهكه به ئارهزووی خۆیان بێ یاخود دهستهی گشتی دادگای تهمییزی ههرێمی كوردستانی عێراق دایدهنێ ئهگهر ههڵوهشاندنهوهكه قهزایی بێت و دادگای بهرایی (بداءه)ش ههر ئهو دهمه$ دهستی بهسهر دادهگرێ تاكو پاكتاوهكانی دهكرێ.
ماددهی سیازدهیهم: 1. كۆر دهستهیهكی سهرۆكایهتی دهبێ كه له مانه پێك دێ:- أ. سهرۆكی كۆر سهرۆك ب. جێگری سهرۆك ئهندام ج. سكرتێری كۆر ئهندام و بڕیاردهر د. دوو له ئهندامی كارای (متفرغ) كه ئهنجومهن له كۆبوونهوهكهیدا ههڵیان دهبژێرێ كه به لایهنی كهم دوو سێ یهكی ئهندامه كاراكانی ئاماده دهبن و بۆ چوار ساڵ دهبێ و یهك جار شیاوی نوێكردنهوه دهبێ. 2. ئهنجومهنی كۆر به لایهنی كهم مانگێ جارێك كۆ دهبێتهوه.
ماددهی چواردهیهم: دهستهی سهرۆكایهتی بهم ئهرك و تایبهتمهندییانه ههڵدهستێت: 1. ئامادهكردنی بودجهی ساڵانهو میلاكی كۆر بۆ ئهوهی له لایهن ئهنجومهنی كۆرهوه بڕیاری لهسهر بدرێ و له كاتی دیاری كراودا پێشكهش به ئهنجومهنی وهزیران بكرێ. 2. ریكخستنی كارو باری بهرێوه بردن و دارایی كۆر به پێی پێرهوی ناوخۆ. 3. پێشنیار كردنی بهستنی كۆنگره و كۆر لهسهرجهم بهشهكانی رۆشنبیری دا. 4. سهرپهرشتی كردنی كاروباری زانستی و رۆشنبیری كۆڕ. 5. رهزامهندی لهسهر به ئیفاد ناردنی ئهندام و كارمهندانی كۆر بۆ دهرهوه و ناوهوهی ههرێم.
ماددهی پازدهیهم: 1. ئهنجومهنی كۆر له سهرۆك و جێگرهكهی و سكرتێر و ئهندامه كاراكان پێك دێ. 2. ئهنجومهنی كۆڕ به لایهنی كهم مانگێ جارێك كۆ دهبێتهوه و رادهی یاسایی به ئامادهبوونی دوو سێیهكی ئهندامهكانی به دهست دێ و بڕیارهكانی ئهنجومهن به زۆرینهی دهنگی ئهندامان وهردهگیرێ له كاتی یهكسان بوونی دهنگهكان ئهو لایهنه سهركهوتوو دهبێ كه دهنگی سهرۆكی لهگهڵ دایه. 3. پشووی ساڵانهی كۆر یهك مانگهو له (1)ی مانگی تهمووزهوه دهست پێ دهكات، گهر پێویستی كرد سهرۆك دهتوانێ لهو ماوهیهشدا داوای كۆبونهوه له دهستهی سهرۆكایهتی و ئهنجومهنی كۆڕ بكات.
ماددهی شازدهیهم: كۆر بهم تایبهتمهندیانه ههڵدهستێ: 1. سهیر كردنی ئهو كارانهی پهیوهندی به ئهرك و ئامانجهكانی كۆرهوه ههیه. 2. گفتوگۆو پهسهند كردنی كارهكانی لیژنه زانستیهكان. 3. راستاندنی پرۆژهی بودجهی ساڵانهی كۆر و پێشكهش كردنی به ئهنجومهنی وهزیران له كاتی دیاریكراودا. 4. پهسهند كردنی پلانی ساڵانهی كۆر. 5. سهیر كردنی ئهو شتانهی كه سهرۆكی كۆر پێی دهسپێرێت.
ماددهی حهڤدهیهم: ئهنجومهنی كۆر بۆی ههیه لیژانی كاتی و ههمیشهیی له ئهندامانی خۆی، یان كهسانی تر به سهرۆكایهتی یهكێك له ئهندامهكاراكانی كۆر پێك بهێنێ.
ماددهی ههژدهیهم: 1. كۆڕ ئهو بهرێوبهرایهتیانهی خوارهوهی دهبێت: أ. نووسینگهی سهرۆكی كۆڕ. ب. بهرێوهبهرایهتی كارگێری كهسهكان (أفراد). ج. بهرێوهبهرایهتی ژمێریاری و وردهكاری. د. بهرێوهبهرایهتی راگهیاندن و پهیوهندییه گشتییهكان. هـ. بهرێوهبهرایهتی خزمهتگوزاری زانستی و هونهری. و. بهرێوهبهرایهتی چاپخانهو بڵاوكردنهوه. ز. كتێبخانه. ح. بنكهی دهستنووس و بهڵگهنامهكان. ط. كۆگا 2. ههریهك لهو بهرێوهبهرایهتیانه فهرمانبهرێكی خاوهن بڕوانامهی زانكۆیی بهرێوه دهباو به سكرتێرهوه پهیوهست دهبێ. 3. ئهنجومهنی كۆر بۆی ههیه له كاتی پێویستیدا بهرێوهبهرایهتی و چهند بهشێكی نوێ بكاتهوه.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة