المواد القانونية

مادده‌ی چوارده‌م:

مادده‌ی چوارده‌م: 1-پرۆگرام و نه‌خشه‌ی خوێندن و مه‌رجه‌كانی وه‌رگرتن و به‌رێوه‌بردن و زه‌بن و ئه‌زمه‌نه‌كان و باوه‌ر نامه‌ بۆ جۆره‌كانی خوێندن به‌ هه‌ردوو پله‌كانیه‌وه‌ له‌م یاسایه‌دا كراون، به‌ پێی چه‌ند پێره‌وێكی تایبه‌ت داده‌نێ كه‌ وه‌زاره‌ت روو نووسه‌كانیان (لائحه‌) ئاماده‌ ده‌كا.2-وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ تاقیمان له‌ هه‌ندێ قوتابخانه‌دا بكا كه‌ رێكخستنی پرۆگرام و هۆیه‌كانی فێركردن و شێوازی ئه‌زموونه‌كان بگرێته‌وه‌، تا سوود له‌ ئه‌نجامه‌ وه‌ده‌ست هاتووه‌كانی وه‌ربگرێ بڵاوی بكاته‌وه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: مادده‌ی ده‌یه‌م له‌ یاساكه‌ هه‌موارده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ ده‌خوێنرێته‌وه: یه‌كه‌م: فێركردن له‌ هه‌ردوو قۆناغی بنه‌ڕه‌تی و ئاماده‌یی به‌ خۆراییه‌ له‌ قوتابخانه‌ فه‌رمیه‌كاندا، هه‌روه‌ها له‌ په‌یمانگاو مه‌ڵبه‌نده‌ فه‌رمییه‌كانی كه‌ له‌ مادده‌ی دوازده‌می ئه‌م یاسایه‌دا هاتوون. دووه‌م: فێركردن له‌ قۆناغی بنه‌ڕه‌تی ته‌وزیمیه‌ بۆ ئه‌وكه‌سانه‌ی كه‌ له‌سه‌ره‌تای ساڵی خوێندن یان له‌ (31)ی مانگی كانوونی دووه‌می ئه‌و ساڵه‌ شه‌ش ساڵ له‌ ته‌مه‌نیان ته‌واو ده‌كه‌ن.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: بڕیاری ژماره‌(32) له‌ 6/2/2003 كه‌ له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی نیشتمانیی هه‌رێمی كوردستان ـ عیراقه‌وه‌ ده‌رچووه‌، هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌.

مادده‌ی نۆزده‌م:

مادده‌ی نۆزده‌م: ئه‌و كۆمپانیایانه‌ی كه‌ گرێبه‌ستیان له‌گه‌ڵ حكومه‌تی هه‌رێم و داموده‌زگاكانی له‌سه‌ر پڕۆژه‌كانی به‌رنامه‌ی وه‌به‌رهێنان (المنهاج الاستپماری) مۆر كردووه‌ له‌هه‌موو ئه‌و باج و ڕه‌سمانه‌ به‌ره‌سمی پوولیشه‌وه‌ ده‌بوردرێن كه‌ له‌هه‌رێم له‌ئه‌نجامی ئه‌و كارانه‌ و له‌چوارچێوه‌ی گرێبه‌سته‌كه‌ كه‌وتۆته‌ سه‌ریان.

مادده‌ی سی یه‌م:

مادده‌ی سی یه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا بۆی هه‌یه‌ مۆڵه‌تی ئیش كردن به‌ ئه‌ندام له‌ بواری پیشه‌كه‌ی له‌ حیسابی تایبه‌تی خۆی یان بۆ كۆمپانیاكان بدات، ئه‌وه‌ش به‌ پیی هه‌ڵ و مه‌رجی وا ده‌بێت كه‌ ئه‌نجومه‌ن دوای وه‌رگرتنی ره‌زامه‌ندی وه‌زیر ده‌ری ده‌چوێنێ، به‌ مه‌رجێك ئه‌مه‌ له‌گه‌ڵ یاساكان و پێره‌وه‌ ره‌چاو كراوه‌كاندا هاودژ نه‌بێت.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: حوكمه‌كانی مادده‌ی ( چواره‌م)ی یاسای به‌كرێدانی خانوبه‌ره‌، له‌هه‌رێمی كوردستان ـ عیراقدا له‌كار ده‌خرێن و، ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ جێیان ده‌گرنه‌وه‌: یه‌كه‌م: نابێ ساڵانه‌ی ئه‌و خانوبه‌رانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌، له‌و گرێبه‌ستانه‌ی كه‌دوای به‌ركاربوونی ئه‌م یاسایه‌ مۆرده‌كرێن، له‌م رێژانه‌ی خواره‌وه‌ زێتربن: 1/ (4%) چوار له‌سه‌دی به‌های گشتی ئه‌و خانوبه‌ره‌ یان ئه‌و شوققانه‌ی بۆ نیشته‌نی ئاماده‌كراون و بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش به‌كرێ ده‌درێن. 2/ (6%) شه‌ش له‌سه‌دی به‌های گشتی ئه‌و خانوبه‌ره‌ یان ئه‌و شوققانه‌ی كه‌ ژوور،ژوور، بۆنیشته‌نی به‌كرێ ده‌درێن. 3/ (8%) هه‌شت له‌سه‌دی به‌های گشتی ئه‌و خانوبه‌ره‌ یان ئه‌و شوققانه‌ی كه‌ بۆ مه‌به‌ستی غه‌یری نیشته‌نی به‌كرێ ده‌درێن. دووه‌م: كرێی ساڵانه‌ی ئه‌و خانوبه‌رانه‌ی كه‌حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌، له‌و گرێبه‌ستانه‌ی پێش به‌ركاربوونی ئه‌م یاسایه‌ مۆركراون، به‌پێی ڕێژه‌كانی بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی سه‌ره‌وه‌ هه‌موار ده‌كرێت. سێیه‌م: مه‌به‌ست له‌به‌های گشتی خانوبه‌ره‌ له‌م یاسایه‌دا كۆی به‌های زه‌ویه‌كه‌و بینایه‌كه‌یه‌ له‌وكاته‌دا كه‌ ده‌سه‌ڵاتی دارایی بۆ جێبه‌جێكردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یخه‌ملێنێ.

مادده‌ی بیست و چوار:

مادده‌ی بیست و چوار: سه‌رۆك ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی هه‌یه‌: 1-سه‌رۆكایه‌تی كردنی كۆبوونه‌وه‌كانی مه‌كته‌بی ته‌نفیزی. 2-نوێنه‌رایه‌تی یه‌كێتی جوتیاران ده‌كا له‌به‌رده‌م ده‌زگای دادگایی و ئیداری و دایه‌ره‌و ده‌سته‌ی ره‌سمی و نیمچه‌ ره‌سمیه‌كاندا و، ته‌سدیقی موعامه‌له‌و به‌ڵگه‌نامه‌ گه‌لی سه‌ر به‌ یه‌كێتی ده‌كا و بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ هه‌ر ئه‌ندامێ له‌ ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی ته‌نفیزی بسپێرێ. 3-به‌ هاوبه‌شی له‌گه‌ڵ لێپرسراوی دارایی و سه‌رۆكی لقه‌كانی پارێزگاكان بوجه‌و حساباتی كۆتایی ئاماده‌ده‌كات.

مادده‌ی بیست و دوو:

مادده‌ی بیست و دوو: كۆنگره‌ به‌ ئاسایی سازده‌درێ بۆ وه‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی: 1-هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆك و ئه‌ندامانی مه‌كته‌بی ته‌نفیزی. 2-گفتوگۆكردن له‌سه‌ر پلانی یه‌كێتی و نیقرار كردنی و ته‌سدیق كردنی راپۆرتی دارایی. 3-سه‌یر كردنی وئیقراركردنی ئه‌ پێشنیارانه‌ی كه‌ ل باره‌ی هه‌مواركردنی یاسای یه‌كێتی و پێرۆی ناوخۆیه‌وه‌ خراونه‌ته‌ روو. 4-كۆنگره‌ مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ پێشنیازی هه‌مواركردنی خشته‌ی ره‌سمه‌ بڕیاردراوه‌كان پێشكه‌ش بكات.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی (سێیه‌م) له‌یاسای به‌كرێدانی خانوبه‌ره‌ی/ژماره‌(87)ی ساڵی1979 ی هه‌مواركراو له‌هه‌رێمی كوردستان ـ عیراقدا له‌كار ده‌وه‌ستێنرێت.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌، له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان)دا ده‌خرێته‌ به‌ر كار.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: هه‌ر ده‌قێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت ناخرێته‌ به‌ر كار.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: جێگری سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق له‌ كاتی خانه‌نشین بوون مووچه‌ی خانه‌نشینی مانگانه‌ وه‌رده‌گرێت كه‌ ده‌كاته‌(80%)ی مووچه‌و ده‌رماڵه‌كه‌ی.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: ژن (الزوجه‌) له‌ حوكمه‌كانی بڕگه‌ (1)ی مادده‌ی (41)ی یاسای سزاكانی ژماره‌ (111) ی هه‌مواركراوی ساڵی (1969) هه‌ڵده‌بوێردرێ (تستثنی).

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق له‌ كاتی خانه‌نشین بوون، مووچه‌ی خانه‌نشین وه‌رده‌گرێت، كه‌ ده‌كاته‌(80%)ی مووچه‌و ده‌رماڵه‌كه‌ی.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی یه‌كه‌می یاسای ژماره‌ (10)ی ساڵی 2002 هه‌موار ده‌كرێ و وشه‌ی (یه‌كه‌م) كه‌ له‌ دوای (مادده‌/34)ه‌وه‌ هاتووه‌ لاده‌برێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: بڕه‌ پاره‌و رێژه‌و سنوورگه‌لی ره‌سمه‌ عه‌دلییه‌كان كه‌ ده‌قه‌كانیان له‌ مادده‌گه‌لی (10، 15 یه‌كه‌م و دووه‌م، 16، 17، 19، 20/ یه‌كه‌م – أ، ب، ج، 21/یه‌كه‌م، 22/ یه‌كه‌م، 23 یه‌كه‌م و دووه‌م، 24، 25، 26، 27/ یه‌كه‌م، 28/یه‌كه‌م و سێیه‌م و چواره‌م، 29، 34/ دووه‌م و سێیه‌م، 35/یه‌كه‌م و دووه‌م، 37، 42/ یه‌كه‌م و دووه‌م، 43، 44، 45، 49/ سێیه‌م و چواره‌م و پێنجه‌م، 53/ شه‌شه‌م و ده‌یه‌م)ی یاسای ژماره‌ (114)ی هه‌مواركراوی ساڵی (1981)ی ره‌سمه‌ عه‌دلییه‌كاندا هاتووه‌، له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا له‌كار ده‌خرێن.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رچواندنیه‌وه‌ كاری پێده‌كرێ و له‌ ڕۆژنامه‌ی فه‌رمیی (وه‌قایعی كوردستان)، بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: هه‌ردوو بڕگه‌ی (1)و(4) له‌ مادده‌ی پێنجه‌م هه‌موارده‌كرێ وبه‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێندرێته‌وه‌: مسۆگه‌ر كردنی ئاماده‌كاری و پێگه‌یاندنی مامۆستا و وانه‌بێژان وسه‌رپه‌رشتیاره‌ په‌روه‌رده‌ییه‌كان وبه‌رپرسانی به‌رێوه‌بردنی فێركاری وسه‌رپه‌رشت ومه‌شق پێكردنه‌وه‌یان له‌ كاتی خزمه‌تدا و، به‌ توانا كردنیان له‌ گه‌شه‌سه‌ندنی پیشه‌ییو زانیستیداو، پشتگیری له‌ پله‌وپایه‌یان به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی فێركردنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی و وه‌زاره‌ته‌ پێوه‌ندیداره‌كاندا. 4- گرنگیدان به‌ په‌روه‌رده‌ی ئاینی و ره‌وشت، به‌ پێی بنه‌ماكانی لێبورده‌یی وهاوكاری و ڕاستگۆیی ودلسۆیی، به‌ گوفتارو به‌كردار.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ له‌ (4/6/1992)وه‌ جێبه‌جی ده‌كرێن و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیشدا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی شازده‌م:

مادده‌ی شازده‌م: ده‌سته‌ی گشتیی یه‌كێتی، بۆی هه‌یه‌، خۆحه‌زانه‌، دوای ره‌زامه‌ندیی دووله‌ سێی ئه‌ندامانی، یه‌كێتییه‌كه‌ هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه‌، ئه‌وساكه‌، موڵك وماڵی یه‌كێتییه‌كه‌، ده‌درێت به‌ كۆمه‌ڵه‌یه‌كی هاو شێوه‌ی خۆی.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة