المواد القانونية

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ (زێزِه‌ڤانی هه‌رێم)له‌ ریزه‌كانی شۆڕشی به‌سه‌ر بردووه‌ به‌ خزمه‌تێكی كرده‌یی بۆ مه‌به‌ستی به‌رزكردنه‌وه‌و خانه‌نشینی داده‌نرێ.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قائیعی كوردستان) جێبه‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م ده‌زگایه‌ كه‌سایه‌تیه‌كی مه‌عنه‌وی هه‌یه‌ و خاوه‌نی سوودی گشتی ده‌بێ و هه‌موو شیاوی یه‌كی ته‌واوی یاسایی و سه‌ربه‌خۆیی دارایی و كارگێری ده‌بێ.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: بڕگه‌ی (یه‌كه‌م)ی مادده‌ی چل و هه‌شتی یاساكه‌ هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: ده‌سته‌ی گشتی هه‌ر سێ ساڵ جارێك ( كه‌ له‌ رۆژی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا) كۆده‌بێته‌وه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: مادده‌ی سی و پێنج له‌ یاساكه‌ پووچه‌ڵ ده‌كرێته‌وه‌و ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ی له‌ جێ داده‌نرێت: یه‌كه‌م: دادگا، به‌بێ ئه‌وه‌ی داواشی لێ بكرێ، حوكم ده‌دات به‌سه‌ر ئه‌و كه‌سه‌دا كه‌ هه‌موو ده‌عواكه‌ یان به‌شێكی دۆڕاندووه‌ مزوكرێی پارێزه‌رایه‌تی ئه‌و هه‌نده‌ی كه‌ دۆڕاوه‌ بدات به‌ دژه‌كه‌ی، كه‌ ئه‌ویش پارێزه‌ری هه‌بووه‌، كه‌سێكیش كه‌ له‌سه‌ر داواكاریی خۆی ده‌عواكه‌ی پووچه‌ڵ كرابێته‌وه‌، ئه‌ویش (ته‌نها له‌ رووی مزوكرێی پارێزه‌رایه‌تیه‌وه‌) حوكمی دۆڕاو ده‌یگرێته‌وه‌. دووه‌م: دادگا حوكمی مزوكرێی پارێزه‌رایه‌تی به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ دیار ده‌كات: 1.رێژه‌ی (10%)ی به‌های حوكم پێ ده‌رچووه‌كه‌ (المحكوم به) به‌ مه‌رجێ له‌ (5000) پێنج هه‌زار دینار نه‌ترازێ. 2. رێژه‌ی (5%)ی به‌های به‌ده‌لی به‌ موڵك كردن به‌ مه‌رجێ له‌ (3000) سێ هه‌زار دینار نه‌ترازێ. 3. له‌ ده‌عواگه‌لی ئه‌حوالی شه‌خصی و ئه‌و ده‌عوایانه‌ش كه‌ به‌هایان دیار نه‌كراوه‌و له‌م ده‌عوا سزاییانه‌شدا كه‌ به‌ مافی مه‌ده‌نی بنبڕ ده‌كرێن، له‌ (100) سه‌د دینار كه‌متر نابێ و له‌ (500) پێنج سه‌د دیناریش ناترازێ. سێیه‌م: دادگا بۆ وه‌كیله‌كانی دایه‌ره‌كانی هه‌رێم له‌و فرمانبه‌رانه‌ی كه‌ به‌پێی بڕگه‌ی (یه‌كه‌م – 2)ی مادده‌ی نۆزده‌ی یاساكه‌ بۆ مورافه‌عه‌ ده‌نێردرێن حوكمی مزوكرێیه‌كیان بۆ ئه‌دا كه‌ هاوتا بێ له‌گه‌ڵ مزوكرێی ئه‌و پارێزه‌رایه‌تیه‌دا كه‌ حوكمی بردنه‌وه‌ی (كسب) ده‌عوای بۆ ده‌درێ كه‌ ده‌قه‌كه‌ی له‌ بڕگه‌ (دووه‌م)ی سه‌ره‌وه‌دا هاتووه‌، ته‌واوی مزوكرێیه‌كه‌ش (كامل الاتعاب) كه‌ حوكمه‌كه‌ی پێ ده‌رچووه‌ به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ دابه‌ش ده‌كرێت: 1.(30%)ی بۆ ئه‌و فه‌رمانبه‌ره‌یه‌ كه‌ له‌ ده‌عواكه‌دا مورافه‌عه‌ی كردووه‌. 2. (20%)ی بۆ كارمه‌ندانی دایه‌ره‌ یاساییه‌كان یان به‌شی یاسایی له‌وانه‌ی كه‌ بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی یاسا یان هاوته‌كه‌یان هه‌یه‌. 3. باقیمه‌نی مزوكرێیه‌كه‌ به‌ داهاتی گه‌نجینه‌ (خزینه‌)ی هه‌رێم تۆمار ده‌كرێت.

دووه‌م

دووه‌م: پێكهێنانی لیژنه‌یه‌كی تایبه‌ت له‌یاساناسان و شاره‌زایان بۆ جێ به‌جێ كردنی ناوه‌ڕۆكی بڕگه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ئه‌م بڕیاره‌ بۆ ئه‌وه‌ی بخرێته‌ پێش ئه‌نجومه‌ن بۆ گفتوگۆ كردن و ڕاده‌ربڕین.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: كار به‌هیچ ده‌قێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت.

مادده‌ی بیست و سێ:

مادده‌ی بیست و سێ: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ هاودژ بێت.

مادده‌ی بیست و پێنج:

مادده‌ی بیست و پێنج: ئه‌م یاسایه‌ له‌ مێژووی بڵاوبونه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا جێبه‌جی ده‌كرێت.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن ئه‌ركی به‌ڕێوه‌ بردنی ئه‌و فه‌رمانگانه‌ی له‌ به‌نده‌كانی (یه‌كه‌م و دووه‌م و سێیه‌م و چواره‌م) له‌ مادده‌ی هه‌شته‌می ئه‌م یاسایه‌دا هاتوون، ده‌گرنه‌ ئه‌ستۆ. دووه‌م: فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر كه‌ به‌ لای كه‌مه‌وه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌یه‌، نووسینگه‌ی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌ن به‌ڕێوه‌ ده‌بات.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ په‌یڕه‌وی پێویست بۆ ئاسان جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكات.

مادده‌ی یازده‌م:

مادده‌ی یازده‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ له‌ كاتی پێویستدا به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی یان هۆبه‌ یان به‌ش له‌نوێ بكاته‌وه‌ یان هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه‌ یان تێكه‌ڵیان بكات.

مادده‌ی دوزاده‌م:

مادده‌ی دوزاده‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی ناكرێت كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێت.

مادده‌ی سێزده‌م:

مادده‌ی سێزده‌م: ئه‌م یاسایه‌ دوای تێپه‌ڕ بوونی (60) رۆژ به‌ سه‌ر بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمیی (وه‌قایعی كوردستان)دا جێبه‌جێ ده‌كرێت.

چوارەم

چوارەم: دەبێ ئەنجومەنی وەزیران و لایەنە پەیوەندیدارەکان حوکمەکانی ئەم بڕیارە جێبەجی بکەن

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتوون ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1. ده‌زگا : ده‌زگای گشتی شه‌هید. 2. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی به‌رێوه‌بردنی ده‌زگای گشتی شه‌هید. 3. سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌ن: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی به‌رێوه‌بردنی ده‌زگای گشتی شه‌هید (سه‌رۆكی ده‌زگا). 4. بزووتنه‌وه‌: بزووتنه‌وه‌ی رزگاری خوازیی كوردستانی عێراق. 5. شه‌هید: شه‌هیدی بزووتنه‌وه‌ی رزگاری خوازی كوردستانی عێراق. 6. كه‌م ئه‌ندام: تووش بوو به‌ كه‌م ئه‌ندامیی له‌ ئه‌نجامی بزوتنه‌وه‌ی رزگاری خوازی كوردستانی عێراق.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: یه‌كه‌م: ئه‌م ده‌قه‌ی خواره‌وه‌ بۆ بڕگه‌ی (سێیه‌م)ی مادده‌ی شازده‌ی یاساكه‌ زیاد ده‌كرێ و زنجیره‌كه‌ی ده‌بێته‌ (5): 5. گرێبه‌ستی به‌ سیفه‌تی راوێژكاری یاسایی بۆ یه‌ك دایه‌ره‌ی ره‌سمی یان نیمچه‌ ره‌سمی یان بۆ یه‌ك بانك به‌ مه‌رجێ ئیشه‌كه‌ی بریتی بێت ته‌نیا له‌ راوێژكردنی یاسایی و مافی ئه‌وه‌ی نه‌بێت ببێته‌ وه‌كیلی ئه‌و لایه‌نه‌ له‌ ده‌عواگه‌لێكدا كه‌ ئه‌و لایه‌نه‌ خۆی ده‌یكاته‌وه‌ یان له‌ دژی ده‌كرێته‌وه‌. دووه‌م: ئه‌م بڕگه‌یه‌ی خواره‌وه‌ بۆ مادده‌ شازده‌ی یاساكه‌ زیاد ده‌كرێ و ده‌بێته‌ بڕگه‌ی (چواره‌م): چواره‌م: ماوه‌ی خزمه‌ت له‌ دادگاكان و ئیددیعای گشتی، یان له‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی مافه‌كان له‌ دایه‌ره‌كانی هه‌رێم يان له‌ وانه‌ وتنه‌وه‌ی كۆلیجی یاسا، دوای وه‌رگرتنی بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی یاسا یان هاوتاكه‌ی بۆ پله‌دار كردنىَ كه‌ ده‌قه‌كه‌ی له‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌، حساب ده‌كرێ.

مادده‌ی بیست و چوار:

مادده‌ی بیست و چوار: له‌سه‌ر وه‌زیره‌ تایبه‌تمه‌نده‌كانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جی بكه‌ن.

سێیەم

سێیەم: داواکردن لە حکومەتی فیدراڵ پشتگیری ئەم بابەتە بکات و بەرێگاکانی دبلۆماسی لە گۆرەپانەکانی نێودەوڵەتی و بە تایبەتیش رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان و رێکخراوەکانی نێودەوڵەتی دیکە لەوانەش یەکێتی ئەوروپا وپەرلەمانی ئەوروپاو کۆنگرەی ئیسلامی و کۆمکاری دەوڵەتە عەرەبیەکان و یەکێتی پەرلەمانەکانی نێودەوڵەتی بیورووژێنێ، و بە هەموو توانای خۆی هەوڵبدات بۆ ئەوەی ئەو لایەنە هەمان هەڵوێست لەسەر پێناسەکردنی تاوانەکانی ئەنفال ڕو بەکارهێنانی چەکی کیمیاوی لە تاوانەکانی. جەنگ وتاوانەکانی دژ بە مرۆڤایەتی و کۆمەڵکوژی(جینۆساید)، وەربگرن: کە بەبڕیاری کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکانێ ژمارە (260 أ) (د-3) لە 10/کانونی یەکەم(دیسیمبەر) 1948 وەرگیراوە و، بڕیاری دادگای تاوان و بڕیاری ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە (14/4/2008) بۆ سەر زمانەزیندووەکانی جیهانی وەربگێڕدرێت و بەسەر رێکخراوە نێودەوڵەتیەکان و هەموو دەوڵەتانی جیهاندا دابەش بکرێ.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة