المواد القانونية
ماددهی دووهم: دهسهڵاتدارییهك بۆ ریقابهی دارایی له ههرێمدا بهناوی (دیوانی ریقابهی دارایی ههرێمی كوردستانی عێراق) دادهمهزرێ، كه شهخسییهتی مهعنهوی وسهربهخۆیی دارایی و ئیداری خۆی ههبێ و بۆیشی ههبێ ههموو رهفتارێكی یاسایی بۆ وهئاكام گهیاندنی ئهركی سهرشانی خۆی پیاده بكات، نوێنهری ئهم دهسهڵاتدارییه سهرۆكهكهیهتی، یان ئهو كهسهیه كه سهرۆك ئهو دهسهڵاتهی پێ دهدا.
ماددهی یازده: سهرۆكی دیوان و نوێنهرهكهی و بهڕێوهبهره گشتیيهكان و كارمهندانی ریقابه و تهدقیقكردن، خۆیان بۆ ئهرك و فەرمانی وهزیفهكهیان تهرخان دهكهن، بۆشیان نییه له كتێب دانان و موحازهره بهولاوه، له دوای دهوامی رهسمیش هیچ پیشه و كارێ ههڵسوڕێنن.
ماددهی یهكهم: ههردوو بڕگهی (5 و 6)ی ماددهی یهكهمی یاساكه ههموار دهكرێن و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێنهوه: (پێنجهم: شههید: ههر كهسێك گیانی خۆی بهختكردبێت له كاتی بهرخوودانی چهكداریی وهك پێشمهرگهیهك یان خهباتی سیاسی وهك بهرگری كردنێك له مافی پێكهاتهكانی گهلی كوردستان دژ به رژێمه داپلۆسێنهره یهك له دوای یهكهكان له كوردستان و ناوچه كوردستانیهكانی دهرهوهی ئیدارهی ههرێم و بهم شێوهیهی خوارهوه پۆلین دهكرێت:) (أ- شههیدی سهنگهر: ههر كهسێك له كاتی بهرخوودانی چهكداریی وهك پێشمهرگهیهك یان خهباتی سیاسی یان له دهرئهنجامی ههردووكیان دژ به رژێمه داپلۆسێنهره یهك لهدوای یهكهكان وهك بهرگری كردنێك له خاك و گهلی كوردستان، شههید بووبێت. (ب- شههیدی جینۆساید: ههر كهسێك شههید بوو بێت له ئهنجامی تاوانهكانی جینۆساید له كاتی تاوانهكانی ئهنفال یان بهكارهێنانی چهكی كیمیاوی یان جینۆسایدی بارزانیهكان یان كورده فهیلیهكان یان ههر تاوانێكی تری ئهنجامدراو دژ به پێكهاتهكانی گهلی كوردستان له كوردو توركمان و كلدان سریان ئاشوریهكان و ئهرمهنهكان و ئهوانی تر. جـ- شههیدی هاوڵاتی: ههر كهسێك شههید بوو بێت له ئهنجامی كاره جهنگیهكان یان كاره تیرۆرستیهكان یان كۆچپێكردنی بهزۆرهملێ یان له كاتی كۆچڕهوه ملیۆنیهكهی گهلی كوردستان یان كۆچپێكردنهكانی تر. شهشهم: خانهوادهی شههیدو ئهنفالكراو: هاوسهر یان هاوسهرهكان یان كوڕو كچ و دایك و باوك و براو خوشكی لهیهك دایك و باوك (أشقاء) و براو خوشكی له یهك دایك و باوك نا ( غیر أشقاء) و ههر كهسێكی تر كه به بڕیارێكی دادگهریی بسهلمێنێت كهوا كهسی شههید یان ئهنفالكراو بهخێوی دهكرد یان ئهو بهخێوكهری شههید یان ئهنفالكراوهكه بوو بێت).
ماددهی چوارهم: فرمانبهرێ، به پلهی وهزیر سهرۆكایهتیی ئهم ههیئهته دهكا، سهرۆك دایدهمهزرێنێ و، یهكسهر پابهندی سهرۆك دهبێ. كاتێكیش دیار نهبێ ، یان پلهی وهزیفهكهی چۆڵ بێ، ئهوه لهو بارهدا سهرهك وهزیرانی ههرێم جێگای دهگرێتهوه.
ماددهی پێنجهم: سهرۆكی ههیئه نوێنهرێكی ههیه، به پلهیهكی تایبهت دادهمهزرێ.
ماددهی دووهم: یهكهم: بۆ خهرجییهكانی ساڵی دارایی 2012 گوژمهیهك كه بڕهكهی (15.245.797) پازده ههزار و دووسهد و چل و پێنج ملیار و حهوت سهد و نهوهد و حهوت ملیۆن دینار دادهنرێت و بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێت:ـ 1ـ گوژمهیهك به بڕی (10.745.797) ده ههزار و حهوت سهد و چل و پێنج ملیار و حهوت سهد و نهوهد و حهوت ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی بهكاربردن و بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێت: أ- گوژمهیهك به بڕی (10.624.518) ده ههزار و شهشسهد و بیست و چوار ملیار و پێنج سهد و ههژده ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی بهكاربردن بۆ حكومهتی ههرێمی كوردستان. ب- گوژمهیهك به بڕی (68.280) شهست و ههشت ملیار و دووسهد و ههشتا ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی پهرلهمانی كوردستان. جـ- گوژمهیهك به بڕی (52.999) پهنجا و دوو ملیار و نۆسهد و نهوهد و نۆ ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی ئهنجوومهنی دادوهریی. 2ـ گوژمهیهك به بڕی (4.500.000) چوار تریلۆن و پێنج سهد ملیار دینار بۆ خهرجییهكانی وهبهرهێنان و بهم جۆره دابهش دهكرێت: أ- گوژمهیهك به بڕی (3.678.437) سێ تریلیۆن و شهشسهد و حهفتاو ههشت ملیار و چوار سهد و سی حهوت ملیۆن دینار بۆ خهرجییهكانی پرۆژهكانی وهبهرهێنان. ب- گوژمهیهك به بڕی (821.563) ههشت سهد و بیست و یهك ملیار و پێنج سهد و شهست و سێ ملیۆن دینار بۆ ئاوهدانكردنهوه و گهشهپێدانی پرۆژهكانی ههرێم و پارێزگاكان و، دهبێ پارێزگار بهرنامهی ئاوهدانكردنهوهی پارێزگاكهی و قهزا و ناحیهكانی كه لهلایهن ئهنجوومهنی پارێزگاوه پهسهند كراوه پێشكهش به وهزارهتی پلاندانان بكات بۆئهوهی لێكۆڵینهوه له بارهیهوه بكرێ و پهسهند بكرێ و، دهبێ رهچاوی ئهو ناوچانه بكرێن كه زیاتر زهرهرمهند بوون لهناو پارێزگاكهدا و، ههروهها ژمارهی دانیشتوانیش، لهناو ئهمهشدا بڕی (42.400) چل و دوو ملیار و چوارسهد ملیۆن دیناری پترۆدۆلار ههیه. دووهم: كورتهێنانی نهخشه بۆ كێشراو كه بهبڕی (2.044.847) دوو ههزار و چل و چوار ملیار و ههشت سهد و چل و حهوت ملیۆن دینار دهخهمڵێنرێت و ئهم كورتهێنانه بهو گوژمهیه دادهپۆشرێ كه بۆ وهزارهتی پێشمهرگه دیاریكراوه له بودجهی بهكاربردنی ئیتیحادی بۆ پاسهوانانی ههرێم لهناو تهرخانكراوی وهزارهتی بهرگری عێراقی ئیتیحادیدا به گوێرهی بودجهی ئیتیحادی بۆ ساڵهكانی دارایی (2007 تــا 2012).
ماددهی یازدهم: بڕی ئهو بهخشینانهی كه دهدرێن به وهزارهتهكان و بهو فهرمانگانهی كه به وهزارهتهوه گرێنهدراون لهدوای پهسهندكردنی لهلایهن وهزیری دارایی و ئابوورییهوه وهكو داهاتی كۆتایی گهنجینه تۆمار دهكرێن، بهو مهرجهی كه وهزیر تهرخانی بكات لهناو متمانهكانی (اعتمادات)ی وزارهتهكهدا یان ئهو لایهنهی كه به وهزارهتهوه گرێنهدراوه، تا بۆ ئهو مهبهسته سهرف بكرێ كه بۆی بهخشراوه.
ماددهی شهشهم: ههردوو بڕگهی یهكهم و دووهم له ماددهی پازدهمی یاساكه ههمواردهكرێن و بهم شێوهیه دهخوێندرێنهوه: 1. مهرجه ئهو كهسهی بۆ فێركردن له قوتابخانه بنهڕهتیهكان دادهمهزرێ به شێوهیهكی پهروهردهیی و زانستی ئامادهكرابێ و واپهسندیشه خاوهنی بڕوانامهی بهرایی زانكۆ بێت، به تایبهتیش دهرچووانی كولێژهكانی پهروهردهی بنهڕهتی. 2. مهرجه ئهو كهسهی بۆ دهرس گوتنهوه له قوتابخانه ئامادهییهكان دادهمهزرێ، له یهكێك له كۆلێجهكان دهرچووبێ، پسپۆڕبێ له یهكێك له مهیدانهكانی خوێندنی ئامادهیی و بهشێوهیهكی پهروهردهیی و زانستی ئاماده كرابێ و دهرچووی كۆلێجهكانی پهروهرده پهسندتره.
ماددهی پهنجا و دوو: 1. دادگاكان قهدهغه دهكرێن له سهیر كردنی ههر دعوایهك كه دژ به زانكۆ یان ههیئهی پهیمانگه تهقهنیهكان یان كۆلیژ یان ههر پهیمانگهیهك یان ههیئهی باڵای پسپۆڕه پزیشكییهكان بگرێتهوه سهبارهت به وهرگرتنی قوتابی و گواستنهوهو تاقیكردنهوهو سزای زهبتی كه بهسهر قوتابیاندا دهسهپێندرێت وهك دهركردنی قوتابی بههۆی دهرنهچوونی له تاقیكردنهوه یان بههۆی دیكهوه تهنها زانكۆ ههیئهی پهیمانگه تهقهنیهكان و ههیئهی باڵای پسپۆڕه پزیشكییهكان بۆیان ههیه ئهو شكاتانه یهكلابكهنهوه كه لهو رووهوه روودهدهن، ئهوهش بهپێی رێنماییگهلێ كه وهزارهت دهریدههێنێ. 2. دادگاكان قهدهغه دهكرێن له سهیركردنی دهعواگهلی راستكردنهوهی بڕوانامهو دهرهجه زانستییه عێراقی و بیانیهكان دوای قۆناغی دواناوهندی ههروهها قهدهغهیه سهیری دهعوای بهخشینی نازناو و بڕوانامهی زانستی فهخری بكهن.
ماددهی شهشهم: یهكهم: فهرمانبهرانی پله (نۆ و ده) ئهوانهی تهنیا مووچهی ئیسمی و دهرماڵهی هاوسهریی و شههادهی خوێندن وهردهگرن بهخشینێكیان پێ دهدرێت به بڕی (480،000) چوارسهد و ههشتا ههزار دینار و به دووجار پێیان دهدرێت لهماوهی ساڵی دارایی 2012 دا. دووهم: خانهنشینكراوهكان ئهوانهی كه مووچهی مانگانهی خانهنیشینیان بڕی (400،000) چوار سهد ههزار دینارو كهمتر بهخشینێكیان پێ دهدرێت بهبڕی (600،000) شهش سهد ههزار دینار و بهدوو جار پێیان دهدرێت له ماوهی ساڵی دارایی 2012 دا.
ماددهی ههژدهم: یهكهم: وهزیری دارایی و ئابووری دهسهڵاتی ههیه موناقهله له نێوان متمانهكانی (اعتمادات)ی یهك دهروو (باب)دا بكات جگه له بهشی مووچه نهبێ كه دهكرێ بۆی بگوازرێتهوه بهڵام نابێ لێی بگوازرێتهوه. دووهم: وهزیری دارایی و ئابووری بۆی ههیه موناقهله لهنێوان متمانهكانی (اعتمادات) دهرووهكانی بودجهی (أبواب المیزانیه)دا بكات بهمهبهستی دابینكردنی تواناكانی سهرفكردن بۆ ئهو ئیدارانهی كه بڕیاری جیاكردنهوهیان دهدرێ له وهزارهتێك و دهبهسترێنهوه به وهزارهتێكی ترهوه، و وهزیری پهیوهندیدار بۆی ههیه موناقهله لهناو یهك بهش و یهكهیهكی سهرفكردندا بكات. سێیهم: نابێ هیچ جۆره موناقهلهیهك ئهنجام بدرێ له بوارهكانی (ئاوهدانكردنهوه و پهرهپێدانی پرۆژهكانی ههرێم و پارێزگاكان) لهنێوان پارێزگاكاندا. چوارهم: نابێ موناقهله ئهنجام بدرێ له خهرجی پرۆژه سهرمایهدارییهكان (بودجهی وهبهرهێنان)هوه بۆ خهرجییهكانی بهكاربردن (بودجهی جاری). پێنجهم: ئهو متمانانهی پهسهند دهكرێن لهم یاسایهدا بهكار دههێنرێن تا 31/كانوونی یهكهمی ساڵی دارایی 2012 و ئهو داهاتانهی بهدهست دههێنرێن تا 31/12/2011 تۆمار دهكرێن، بهڵام داهاته وهرگیراوهكان دوای كۆتایی ساڵی دارایی 2012 وهكو داهات بۆ بودجهی گشتی ساڵی دارایی 2013 تۆمار دهكرێن.
ماددهی سێزدهم: یهكهم: گوژمهیهك بهبڕی (185) سهد و ههشتا و پێنج ملیار دینار تهرخان دهكرێ بۆ پشتگیری حیزبهكان، و سهرفكردن لهم تهرخانكراوه بهرێكاریی كاتی دهبێ له لایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه بهپێی پێوهرێكی دادگهریانه، كه دهبێ ئهو بڕه سولفانهی كه لهلایهن حیزبهكانهوه وهرگیراون لهساڵی 2011 دا تهسویهبكرێن لهوانهی كه لهساڵی 2012دا وهریان دهگرن تا ئهو كاتهی یاسای پشتگیریی دارایی حیزبهكان دهردهچێت، كه له خولی دانیشتنهكانی داهاتوودا دهبێ بێته دهرچوون. دووهم: گوژمهیهك بهبڕی (15) پانزه ههزار ملیار دینار تهرخان بكرێ بۆ رێكخراوه ناحكومییهكان بهگوێرهی یاسای رێكخراوه ناحكومییهكان ژماره (1)ی ساڵی 2011.
ماددهی بیست و سێ: وهزیری پهیوهندیدار یان سهرۆكی ئهو لایهنهی كه گرێ نهدراوه به وهزارهتێكهوه بۆی ههیه ئهو فهرمانبهرانه ئیحالهی خانهنشینی بكات كه زێدهن له پێویستی، ئهوانهی كه خزمهتی خانهنشینیان كهمتر نییه له (15) ساڵ لهسهر داوای خۆی.
ماددهی بیست و یهك: یهكهم: وهزارهتی دارایی و ئابووری به ههماههنگی لهگهڵ وهزارهتهكانی تردا ئهركی ئامادهكردنی وردهكاری میلاكاتی دامودهزگاكانی ههرێم بۆ ساڵی دارایی 2012و پهسهند كردنیشی له ئهستۆ دایه لهبهر رۆشنایی تێچووی مووچه پهسهندكراوهكانی ههرێم كه (17.000) حهڤده ههزار پلهی وهزیفی نوێ باوه له ساڵی 2012 دا. دووهم: دامودهزگاكان و وهزارهتهكان و ئهو لایهنانهی كه گرێنهدراون به وهزارهتێكهوه، ئهركی دابهشكردنی ژمارهی ئهو پله وهزیفییه نوێباوانه لهناو میلاكاتی ساڵی 2012دا بهسهر میلاكاتی دامودهزگاكانی ههرێم و پارێزگاكان دهگرنه ئهستۆ به گوێرهی ئهو رێنماییانهی له ئهنجوومهنی وهزیرانهوه دهردهچێت تاوهكو یاسای ئهنجومهنی راژهی گشتی ههرێمی كوردستان ژماره (7) ساڵی 2011 جێبهجێ دهكرێت. سێیهم: وهزارهتهكان و ئهو لایهنانهی كه گرێنهدراون به وهزارهتێكهوه ئهركی جاڕدانیان له ئهستۆدایه بۆ پلهكانی وهزیفهی نوێ لهناو میلاكاتی 2012دا له رۆژنامهكانی ناوخۆ و دهبێت میكانیزمی دامهزراندن و مهرجهكانی یهك بن و لهیهك كاتدا بڵاوبكرێنهوه. چوارهم: وهزارهتهكان و ئهو لایهنانهی كه گرێ نهدراون به وهزارهتێكهوه ئیلتیزام بهو خشتانهوه دهكهن كه ژمارهی فهرمانبهران و ناوو ناونیشان و پلهكانی وهزیفهی ئهوانهی تێدا تۆماركراوه كه تازه دامهزراون به گوێرهی ئهو رێژهیهی كه له سهرهوه ئاماژهی بۆ كرا لهگهڵ بریارهكانی تایبهت به دامهزراندنیان. ئهگهر وهزارهتی دارایی و ئابووری سهرپێچی تێیاندا دۆزییهوه له ئاست ئهو رێژهیهی كه پێشتر ئاماژهی بۆ كرا ئهوا بڕیارهكانی دهرچوو به پێچهوانهی ئهمه بۆ دامهزراندنهكان رهت دهكرێنهوهو ئهنجوومهنی وهزیرانیشی لێ ئاگادار دهكرێتهوه و ئیجرائاتی یاسایی دهرههق به سهرپێچیكاران دهكرێت. پێنجهم: نابێ به گرێ بهست كهس دابمهزرێ بهبێ رهزامهندی وهزارهتی دارایی و ئابووری وهرنهگیرێ، جگه له گرێبهستی پرۆژهكانی وهبهرهێنان نهبێ. شهشهم: هیچ جۆره دامهزراندنێك ئهنجام نادرێ بۆ وهزیفه قیادیهكان له (بهرێوهبهری گشتیهوه بهرهو ژوور) ئهگهر هات و دهرهجهی وهزیفیهكهی نهبوو له یاسای وهزارهتهكه یان ئهو لایهنهی گرێدراوه به وهزارهتهوه له پهیكهری رێكخستنی دا.
ماددهی شهشهم: وهزیری دارایی و ئابووریی ههرێم، بۆی ههیه، رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكردنی جێبهجێكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی یهكهم: بڕگه (2)ی ماددهی (377) له یاسای سزاكانی ژماره (111)ی ههمواركراوی ساڵی 1969، له كوردستاندا له كار دهخرێ.
ماددهی دووهم: مێردی داوێن پیس (الزانی) و ئهو ئافرهتهش كه داوێن پیسییهكهی لهگهڵدا كردووه، ههر بهو سزایه حوكم دهدرێن كه له بڕگهی (1)ی ماددهی (377)ی یاسای سزاكانی ژماره (111)ی ههمواركراوی ساڵی (1969) هاتووه.
ماددهی سێیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهر كار.
ماددهی دووهم: 1-وهزیری سهرۆكی باڵای وهزارهتهو بهر پرسیاره له كارهكانیدا و سهرپهرشتی و چاودێری كردنی چالاكیهكانی دهكا و ههر له میشهوه ئهو بڕیار و فهرمان و رێنمایی یانه دهردهچن كه پهیوندی یان به ئهركهكانی وهزارهت و دهزگاكانیهوه له روی یاسای بهرێوهبردن و به هونهری یهوه ههیه له چوارچێوهی ئهم یاسایهوه یاساو پیره و رێنمایی یه رهچاو كراوهكانی تردا.ههر وهكو لهبهردهم ئهنجومهنی وهزیراندا بهرپرسه، بهو مانایهی كه ئهندامێكی هاوبهشیتی. 2-وهزارهت بڕیارێكی دهبێ كه ئهو ئهركانهی بهجێ دێنێ كه وهزیر پێ یانی دهسپێرێ.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة