أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست وپێنجهم
ماددهی بیست وپێنجهم : یهكهم: سهرۆك و جێگری سهرۆك و راوێژكار به مهرسوومێكی ههرێمی لهسهر پێشنیازی وهزیری داد و رهزامهندی سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران دادهمهزرێن. دووهم: راوێژكاری یاریدهدهر به بڕیاری سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران و لهسهر پێشنیازی وهزیری داد و راسپێری دهستهی سهرۆكایهتی ئهنجومهنی شوورا دادهمهزرێ.
ماددهی بیست وشهشهم
ماددهی بیست وشهشهم : یهكهم: سهرۆك به پلهی تایبهت دهبێ ومووچهی پلهی تایبهت (أ) وهردهگرێ. دووهم: جێگری سهرۆك و راوێژكار مووچهی پلهی تایبهت (ب) وهردهگرن. سێیهم: راوێژكاری یاریدهدهر مووچهی پلهی یهكهم وهردهگرێ.
ماددهی چل
ماددهی چل: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا دهخرێته بهركار.
ماددهی بیست وحهوتهم
ماددهی بیست وحهوتهم : یهكهم : وهزیری داد بۆی ههیه به رهزامهندی وهزیری فێركردنی باڵاو لێكۆلێنهوهی زانستی دوو له ئهندامانی دهستهی وانهوتنهوه له زانكۆكانی ههرێم ئینتیداب بكات له وانهی بڕوانامهی دوكتۆرایان له یاسا ههیه وپایهی زانستیان له بروفیسۆری یاریدهر كهمتر نیه و ئهمهش بهرهزامهندی نووسراوی خۆیان دهبێ بۆ كاركردن له ئهنجومهن وهك راوێژكاری خۆتهرخان كهر (متفرغ) بۆ ماوهی (3) سێ سالأ كه قابیلی نوێكردنهوهیه بۆ یهك جار. دووهم : وهزیری داد و بهرهزامهندیی سهرۆكی ئهنجومهنی دادوهری بۆی ههیه دادوهرانی پۆلی یهكهم به رهزامهندی نووسراوی خۆیان، بۆ كاركردن له ئهنجومهن ئینتیداب بكات وهك راوێژكاری خۆتهرخانكهر بۆ ماوهی سێ سالأ و قابیلی نوێكردنهوهیه بۆ یهك جار و ههموو سیفهتێكی دادوهریشیان دهپارێزن.
ماددهی بیست و ههشتهم
ماددهی بیست و ههشتهم : نابێ سهرۆك یان جێگری سهرۆك یان راوێژكار یان راوێژكاری ئینتیدابكراو یاخود راوێژكاری یاریدهدهر بگیرین یاخود رێكاری سزاییان دهرههق وهربگیرێ مهگهر به رهزامهندیی وهزیری داد بێ، بهدهر لهوهی كه تاوانێكی جینایی دهست ئهنقهست و بینراویان ئهنجام دابێ.
ماددهی بیست و دوو:
ماددهی بیست و دوو: دارایی سهندیكا پێك دێ له: 1. رهسمهكانی چوونه ناو سهندیكا و رهسمی بهشداربوونی ساڵانه. 2. ئهو پێبهخشینانهی له لایهنه رهسمی و نارهسمییهكانهوه پێشكهشی دهكرێن. 3. ئهو پیتاك و خهڵاتانهی له لایهن ئهندامان و غهیری ئهوان به رهزامهندی لایهنه پسپۆرهكان پێشكهش دهكرێن. 4. قازانجی ئهو ئاههنگانهی لهبۆ سوودی سهندیكا دهگێردرێن. 5. قازانجی ئهو پرۆژانهی كه سهندیكا دهیهوێ دایان بمهزرێنێ یان ئهنجامیان بدا. 6. قازانجی چاپهمهنییهكانی سهندیكا. 7. ئهو رهسمانهی ئهنجومهنی سهندیكا له ئهنجامی كاری ناوبژیوانیدا بڕیاری لهسهر دهدات. 8. پشتگیری كردنی توانای دارایی ئهندامانی سهندیكا و شایهتنامهكانی ئهنجوومهن دهریان دهچوێنێ. 9. رهسمی پشتگیری كردنی گرێ بهندی نێوان ئهندامانی سهندیكا و خودان كارهكان.
ماددهی یازده:
ماددهی یازده: ماددهی حهفتاو نۆی یاساكه پووچهڵ دهكرێتهوه ئهمهی خوارهوه لهجێ دادهنرێ: یهكهم: وهزیری دارایی و ئابووری، لهچوارچێوهی دهقهكانی ئهم یاسایهدا، رێنمایی بۆ دیار كردنی مزوكرێی پارێزهرایهتی دهردهچوێنێ بۆ ئهو دهعوایانهی كه دایهرهیهك له دایهرهكانی ههرێم دهبێته تهرهفێك تێیدا. دووهم: ئهنجومهنی سهندیكا بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ سانا كردنی بهركارخستنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربهێنێ.
ماددهی سی ونۆ
ماددهی سی ونۆ: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخاته بهر كار.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: بڕگهی دووهم، له ماددهی سیازدهی یاساكه ههموار دهكرێ و وهك ئهمهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: دووهم: ئهگهر پارێزهر، بهبێ مهعزهرهتی بهجێ بۆ دوو ساڵی دوابهدوای یهك له ئابوونهی بهشداربوون و رسومی بڕیار لهسهردراوه دواكهوت و نهیدا، ئهوه لهو بارهدا ناوی له لیستهكه دوور دهخرێتهوهو ئهو ماوهیهی به پارێزهرایهتی بۆ له قهڵهم نادرێ و بۆ قیدهمیش حساب ناكرێ. جا ئهگهر ویستی دهست بكاتهوه به پارێزهری ئهوا پێویسته لهسهری داوایهك پێشكهش بكات كه سهر لهنوێ ناوی تۆمار بكرێتهوهو دهشبێ شهرتوشرووتی ماددهكانی (4، 6، 7)ی یاساكهش رهچاو بگرێت.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: بڕگهی (یهكهم)ی ماددهی سی و نۆ له یاساكه ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: یهكهم: پارێزهر بۆی ههیه كه لهگهڵ به وهكیل دانهرهكهیدا (موكله) لهسهر گرێبهستێكی نووسراو پێك بێت كه لهلایهن سهندیكاوه تهسدیق دهكرێت بهرامبهر به رهسمێكی دیار كراو كه (25) بیست و پێنج دیناره، دهدرێت به سهندیكا.
ماددهی سی وههشت
ماددهی سی وههشت: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، ناخرێته بهر كار.
ماددهی سی وحهوت
ماددهی سی وحهوت: پزیشكی ددان له ئیجازهدابێ، دهشێ پزیشكێكی دیكهی ددان له عیادهكهی خۆیدا دابنێ، بهمهرجێ ئهم جێگره ههمان پلهی زانستی وههمان پسپۆڕیی ههبێ و، ئیجازهكهش له سێ مانگ نهترازێ.
ماددهی سی وشهش
ماددهی سی وشهش : ههر كهسێ بهپێ تۆماربوون و بهپێی ئیجازه كه حوكمهكانیان لهم یاسایهدا هاتووه مومارهسهی ئهم پیشهیه بكا، ئهوه غهرامهیهك دهكرێ له (450000) چوارسهد وپهنجا ههزار دینار كهمتر نهبێ و له (600000) دینارریش نهترازێ.
ماددهی بیست
ماددهی بیست: ئهنجومهنی سهندیكا ئهم دهسهڵاتانهی ههیه: 1/ئامادهكردن و تهسدیقكردنی بودجهی ساڵانه و حسابكاریی كۆتایی. 2/به پێی ماددهی سێیهمی ئهم یاسایه، بۆ وهدیهانينی ئامانجهكانی سهندیكا كۆشش دهكا. 3/پێشنیار لهبارهی ههمواركردنی یاسا و پێڕۆی سهندیكاوه پێشكهش به دهستهی گشتی دهكا. 4/ههموو بڕیارهكانی دهستهی گشتی دهخاتهكار. 5/كارگوزارهكانی سهندیكا دادهمەزرێنێ وكرێیان دیاری دهكات. 6/سهیری داوا كارییهكانی ئینتما دهكا و، وهرگرتنی ئهندام و بهشداربووهكانیش ئیقرار دهكا. 7/له حاڵهتێكدا، كه نهقیب نوێنهرایهتی نهكا، ئهنجومهن یهكێ ههڵدهبژێرێ كه له لیژنه رهسميیهكان و هی دیكهدا نوێنهرایهتی سهندیكا بكات. 8/پێشنیار دهربارهی ههمواركردنی یاساكانی پیشه ئابووریهكان پێشكهش دهكا. 9/ههر كێشه و شكاتێكی بۆ بێت هاواڵهی لێژنه پێوهنددارهكانی دهكات. 10/لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكاندا دادهمهزرێنێ. 11/لیژنهگهلی لاوهكی (فرعیه) بۆ وهدیهانينی ئامانجهكانی سهندیكا پێك دههێنێ. 12/ سهیری دهست له كارههڵگرتنی نهقیب یان ههر ئهندامێكی سهندیكا ولیژنهكانی دهكا و دهیبڕێنێتهوه، بهمهرجێ بیخاته بهردهم دهستهی گشتی له كۆبوونهوهی یهكهمیدا. 13/به رهزامهندیی لایهنه پهیوهنددارهكان بهخشش و باربۆ (الهبات والتبرعات) له لایهنه ئهجنهبیيهكان قبوڵ دهكا. 14/چاودێرێكی حسابكاری دادهنێ و بۆ تهدقیقكردنی ساڵانه. 15/ئهوراقی ههڵبژاردن و بهڵگهنامهی دیكه رێك دهخات و سهرپهرشتی ههڵبژاردنیش دهكات. 16/بۆ ئاسانكردنی بهكارخستنی ئهم یاسایه و ئهو پێڕۆیانهش كه به پێی ئهم یاسایه دهردهچن رێنمایی دهردهكا كه له گهڵیاندا بگونجێ. 17/به موڵك كردنی موڵك و ماڵ و خانووبهره و قبوڵ كردنی بهخشش و دهسنگه (منح)ش ئیقرار دهكا. 18/مافی قهرز پێدان و قهرزكردن و پێشكهشكردنی یاریدهی دارايیشی ههیه. 19/به پێی یاسای كۆمهڵهكان و پێرۆكانیان، یانه بۆ ئابووریناسان دادهمهزرێنێ و بهڕێوهشیان دهبا. 20/ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی دهدات به لیژنهكانی لق و نوێنرانی سهندیكاش له پارێزگه و قهزاكاندا.
ماددهی بیستهم
ماددهی بیستهم: یهكهم: له دانانی كاری سینهمایی و بیستراو ـ بینراودا ئهمانهی خوارهوه به هاوبهش ههژمار دهكرێن: 1- دانهری سیناریۆ یان خاوهنی بیرۆكهی نووسراوی پرۆگرامهكه. 2- ئهوهی كاره ئهدهبیهكهی بهشێوهیهك گۆڕی بێت كهوا بۆ جێبهجێكردن گونجاو بێت. 3- دانهری دیالۆگ له كاری سینهمایی یان بیستراو ـ بینراودا. 4- دانهری مۆسیقای كارهكه ئهگهر به تایبهتی بۆ ئهم كارهی دانابێت. 5- دهرهێنهری كارهكه ئهگهر چاودێریێكی كردارانهی له سهر جێبهجێكردنی ئهنجام دابێت. دووهم: ئهگهر كاره سینهمایی یان بیستراو ـ بینراوهكه له كارێكی تری پێشهخۆی وهرگیرا بێت یان لێی دهرهاتبێت، ئهوا دانهری ئهو كاره پێشووه دهبێته هاوبهش له كاره نوێیهكهدا. سێیهم: دانهری سیناریۆی كارێكی ئهدهبی و ئهوهی گۆڕیویهتی و دانهری دیالۆگهكهی و دهرهێنهرهكهی ههموویان پێكهوه مافی نیشاندنی كاره نوێیهكهیان ههیه بهبێ ئهوهی دانهری كاره ئهدهبیه ڕهسهنهكه یان دانهری موسیقاكهی مافی ناڕهزایی دهڕبڕینیان ههبێت له سهر ئهمه. به مهرجێك ئهمه پێشێلی ئهو مافانهی نهكات كهوا دهرئهنجامی دانانی كارهكهن، و ههردوو دانهری پارچه ئهدهبیهكهو دانهری پارچه موسیقای كارهكه مافیان ههیه له بڵاوكردنهوهی ئهو پارچهی تایبهته بهخۆی به رێگهیهكی تری جیا له سینهما یان ڕادیۆ یان تهلهفزیۆن ئهگهر به پێچهوانهی ئهمه رێكنهكهوتبن. چوارهم: ئهگهر یهكێك له بهشداربووانی دانانی كارهكه ههڵنهستا بهوهی پێویسته له سهری پێی ههڵبستێت یان ئهو كارهی لێی داواكراوه تهواو نهكات، ئهوا نابێته هۆی رێگهگرتن له بهشداربووهكانی تری دانانی كارهكه كهوا ئهو بهشهی تهواوی كردووه بهكاری بهێنێت، به مهرجێك مافی ههر یهكێكیان كه دهرئهنجامی بهشداریكردنێتی له دانانی كارهكه، پێشێل نهكات. پێنجهم: ئهو كهسهی هێنانهكایهی كاری سینهمایی یان رادیۆیی یان تهلهفزیۆنی له ئهستۆ دهگرێت، یان بهرپرسیارهتی ئهم هێنانهكایه له ئهستۆ دهگرێت و ئامرازه ماددی و داراییهكانی پێویست بۆ بهرههمهێنانی ئهم كارهو دهرهێنانی دهخاته بهردهستی دانهران، ئهوا به بهرههمهێنهری ئهم كاره ههژمار دهكرێت. بهرههمهێنهریش به درێژایی ئهو كاتهی بۆ وهسوودهێنانی كارهكه له سهری پێكهاتوون، له كاتی گرێبهستكردن لهگهڵ كهسانی تردا بۆنیشاندان و وهسوودهێنانی كارهكه، به نوێنهری دانهرهكان و جێگرهوهكانیان ههژمار دهكرێت، ئهمهش بهبێ پێشێلكردنی مافهكانی دانهرهكانی كاره ئهدهبی و مۆسیقاییه لێوهرگیراوهكانی تر، ئهگهر به پێچهوانهی ئهمه رێكنهكهوتبن. شازدهم: پێویسته له سهر بهرههمهێنهری كاره سینهمایی و بیستراو ـ بینراوهكان ههڵبستێت به بهستنی گرێبهستی نووسراو لهگهڵ گشت ئهو كهسانی كارهكانیان له بهرههمهێنانی كاره سینهمایی و بیستراو ـ بینراوهكه بهكار دههێنرێن و مافه داراییهكانی بۆ دهگهڕێتهوه لهگهڵ دیاریكردنی چوارچێوهی كات وشوێنی وهسوودهێنانی ئهم كاره ئهگهر رێككهوتنێكی پێچهوانهی نهبێت.
ماددهی ههژدهم
ماددهی ههژدهم: بۆ مهبهستی پیادهكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه، كهسی بڵاوكار به خاوهنی مافه داراییهكانی دانهری ئهو كارانه ههژمار دهكرێت، كهوا ناوی هیچ دانهرێكیان ههڵنهگرتووه یان ناوێكی خوازراو ههڵدهگرن، تاوهكو دانهره ڕاستهقینهكه دهردهكهوێت یان ناسنامهكهی ئاشكرا دهكرێت.
ماددهی چواردهم
ماددهی چواردهم: یهكهم: تهنها میراتگرهكانی دانهر مافیان ههیه كارێك، كه له كاتی ژیانی دانهرهكهی بڵاونهكرابێتهوه، بڵاوی بكهنهوه، تهنها ئهگهر دانهرهكهی وهسیهتی كردبێت كهوا بڵاونهكرێتهوه یان ئهو كاتهی دیاریكردبوو كه دهكرێت كارهكهی تیایدا بڵاوبكرێتهوه. دووهم: ئهگهر زیاتر له یهك دانهر بهشداریان كردبێت له دانانی كارێك و یهكێكیان، بهبێ بوونی میراتگر، كۆچی دوایی كرد، ئهوا به یهكسانی پشكی ئهم دانهره دهبێته هی ئهوانهی له دانانهكهدا لهگهڵیدا بهشداربوون، ئهگهر رێككهوتنێكی نووسراو به پێچهوانهی ئهمه نهبێت.
ماددهی سیازده:
ماددهی سیازده: ئهمانهی خوارهوه دهكهونه ژێر ركێف و دهسهڵاتی ریقابهی داراییهوه: 1/ههر دایرهیهك له دایرهكانی ههرێم یان ههر لایهنێكی دیكه، دارایی گشتی له رێگهی جیبایه، یا خهرجكردن، یا پلاندانان، یا سهیرهفه، یا بازرگانی، یا رهنێوهانینی شمهك یا پێشكهش كردنی خزمهتگوزارییهوه ههڵسووڕێنێ. 2/سهندیكا و یهكێتی و كۆمهڵه و ههیئه و رێكخراوه جهماوهرییهكان و ههر لایهنێكی دیكهش كه مهنفهعهتێكی گشتی له خۆی گرتبێ. 3/ ڕابهری بزاڤی رزگاریخوازی گهل بۆی ههیه ههر لایهنێكی دیكهش كه لهم ماددهیهدا ناوی هاتبێ بیخاته ژێر ركێفی ریقابهی دیوانهوه.
ماددهی چواردهم
ماددهی چواردهم: 1/ ئهگهر سێیهكی ئهندامانی دهستهی گشتی، وای بهباش بزانن كه دهستهی گشتی بانگهێشت بكرێ كۆبوونهوهیهكی نا ئاسایی ساز بدا، یان ئهنجومهن به بڕیارێكی هۆدار داوای كۆبوونهوهیه بكات، ئهوه لهم بارهدا دهشێ ئهنجومهن به پێی ئوسوڵ بانگهێشتهكه دهربكا و له ماوهی مانگێكدا كه له رۆژی تۆماركردنی داواكارییهكهوه دهست پێ دهكا رۆژی كۆبوونهوهكه دیاری بكات. 2/ دهستهی گشتی ناشێ گفتوگۆ لهسهر غهیری ئهو مهسهلانه بكا كه كۆبوونهوهكهی بۆ سازدراوه، تهنها ئهوانه نهبێ كه پێوهندییان بهو مهسهلانهوه ههیه، یان لق و باڵی ئهو مهسهلانه بن.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: دهستهی ئهو سندوقه له سێ ئهندام پێك دێ: یهكهم: 1. ئهندامێكی ئهسڵی و ئهندامێكی یهدهگ، ئهنجومهنی سهندیكا دهیانپاڵێوێ. 2. ئهندامێكی ئهسڵی و ئهندامێكی یهدهگ. به پلهی بهرێوهبهر، وهزیری رۆشنبیری دایاندهمهزرێنێ. 3. ئهندامێكی ئهسڵی و ئهندامێكی یهدهگ، به پلهی بهرێوهبهر، وهزیری دارایی و ئابووری دایاندهمهزرێنێ. 4. ماوهی ئهندامێتی له دهستهكهدا سێ ساڵه و، تازهكردنهوهشی بۆ ههیه. دووهم: 1. نوێنهری وهزارهتی رۆشنبیری سهرۆكایهتيی دهستهكه دهكا. 2. ئهم دهستهیه ههموو بڕیارهكانی خۆی به زۆرینهی دهنگ دهردهكات.