أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی سی و ههشتهم:
ماددهی سی و ههشتهم: یاسای فرۆشتن و بهكرێدانی ماڵ موڵكی دهوڵهتی كارپێكراو (قانون بیع و ایجار اموال الدولیه النافژ) به سهر ماڵ و موڵكی شارهوانیدا جێ بهجێ بكرێ لهگهڵ رهچاو كردنی ئهمانهدا: 1-وهزیرجێگهی وهزیری دارایی دهگرێتهوه. 2-ئهنجومهن سهبارهت به ماڵی گوازراوه جێگهی ئهنجومهنی بهرێوه بردن (مجلس الاداره) دهگرێتهوه. 3-شارهوانی بۆی ههیه لهسهر پێشنیازی ئهنجومهنی شارهوانی و پهسهند كردن له لایهن وهزیرهوه، ئهو خانوو بهرانهی سوودیان لێ نابینرێ به هاو نرخ (بدل المثل) به موڵكداری دراوسێ یا بفرۆشێ. 4-شارهوانی بۆی ههیه لهسهر پهسهند كردنی له لایهن وهزیرهوه خانووبهرهی خۆی به هاونرخ به لایهنه خێرخواز و ئاینیهكان بفرۆشێ. 5-خانوو بهرهی شارهوانی جگه له وانهی كه بۆ نیشته جێكربوون تهرخان دهكرێن له یاسای فرۆشتن و بهكرێدانی مال و مهڵكی دهوڵهت به دهردهكرێن. 6-شارهوانی بۆی ههیه لسهر پهسهند كردنی وهزیر ئهو خانوو بهرانهی له رێگهی كرین و موڵكسهندییهوه (استملاك) بوونهته موڵكی، ههر به نرخهكهی خۆیان بیان فرۆشی َ به فهرمانگه رهسمی و نیمچه رهسمی یهكان (شبه رسمیه).
ماددهی سی و حهوتهم:
ماددهی سی و حهوتهم: ئهنجومهن بۆی ههیه بنچینهی لهبار بۆ ئاسانی ی جێ بهجێ كردنی ئهو فهرمانانهی دابنێ كه لهم یاسایه و پهیرهو و رێنمایی یهكانیدا ههن.
ماددهی سی و شهشهم:
ماددهی سی و شهشهم: نابێ بریاری جیا جیا بۆ پارهی جیا جیا له یهك پرۆژهدا بدرێ به بیانووی لادان له دهسهڵاتی سهلماندنی (مصادقه) بڕیارهكانی سهرف كردنهوه.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: پێكهاتهكانی دهزگا: دهزگا بریتییه له: یهكهم: ئهم بهڕێوهبهرایهتییه گشتیانهی دادێن: 1- بهڕێوهبهرایهتیی گشتی دیوان. 2- بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی ئاسایش. 3- بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی ئاسایش سیاسی. 4- بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی نههێشتنی هۆشبهر. 5- بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی ئاسسایشی فڕۆكهخانهو دهروازه سنووریهكان دامهزراوهكانی نهوت و بهنداو. دووهم: پهیمانگای پهرهپێدانی ئاسایش، ئهفسهرێك كه پلهكهی له پلهی عهمید كهمتر نهبێت، سهرۆكایهتی دهكات و دهبێ بڕوانامهی بهكالۆریۆسی بهدهست هێنا بێت.
ماددهی سی و پێنجهم:
ماددهی سی و پێنجهم: 1-بڕیارهكانی ئهنجومهن له باره به بهش بهشكردنی (تقسیم) خانووبهره، سهلملندنی وهزیر یا ئهو كهسهی كه پێی دهولێ كه وهزیر كارهكهی پێ دهسپێرێ و بۆشی ههیه ههندێ لهو مامهڵانه له سنوورێكدا كه خۆی دیاری دهكا خۆی لهم سهلملندنه بهدهر بكا. 2-بریارهكانی ئهنجومهن لهسهر فكردنی ئهو پارهیهی بۆ بووجهی سهلمێنراوی شارهوانی تهرخان كراوه و لهگهڵ له گهلیدا بهشدار بوونی بهلێنكار (التعهد) و بهلێنامه (عقد) و كرین دهبێ بهم شێوهیهی لای خوارهوه بسهلمێنرێ: أ-وهزارهتی دارایی و ئابووری ههرێم بۆ زیاتر له (1) ملیۆن دینار سهبارهت به پارهی تهرخانكراو له چوارچێوهی بودجهی ئاساییدا (المیزانیه الاعتیادیه). ب-ئهنجومهنی وهزیران بۆ زیاتر له (1) ملیۆن دینار سهبارهت به پارهی تهرخانكراو له چوارچێوهی نهخشهی گهشه پێدان. ج-وهزیر بۆی ههیه ئهو پارهیهی له (1)ملیۆن دینار زیاتر نهبێ چ لهسهر حیسابی بودجهی ئاسایی بێ یا ئهوهی له چوارچێوهی نهجشهی گهشه پێداندا تهرخان كراوه. د-ئهنجومهنی شارهوانی بۆ ئهو پارهیهی زیاتر نهبێ لهوهی له تهنیشت ههر یهكێ له پۆله كاندا دیاری كراوه. 1-پۆلی تایبهتی (000/150) سهدو پهنجا ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 2- پۆلی تایبهتی (000/120) سهدو بیست ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 3- پۆلی تایبهتی (000/10) ده ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 4- پۆلی تایبهتی (000/5) پێنج ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 5- پۆلی تایبهتی (000/3) سێ ههزار دینار بۆ ههر حالهتێك. 6- پۆلی تایبهتی (500/1) ههزارو پێنج سهد دینار بۆ ههر حالهتێك.
ماددهی سی و سێیهم:
ماددهی سی و سێیهم: دهبێ ئهنجومهن له كاتی بریاردانیدا لهسهر ههر پرۆژهیهك به پێی كهشف و سیفهتهكان و دوای لێكۆلینهوه و گفتوگۆ لهسهركردنی و دڵنیا بون له بوونی (اعتماد) له بووجه سهلمێنراوهكهیدا، كولفهكهی دیاری بكا.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه،ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عیراق. دووهم: وهزارهت: وهزارهتی ناوخۆی ههرێمی كوردستان. سێیهم: وهزیر: وهزیری ناوخۆی ههرێم. چوارهم: بریكاری وهزارهت: بریكاری وهزارهتی ناخۆ. پێنجهم: یهكهی كارگێڕیی: (پارێزگا ـ قهزا ـ ناحیه). شهشهم: هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ: (پۆلیس ـ هاتوچۆ ـ گهشت و وڵاتنامه ـ بهرگریی شارستانی).
ماددهی سی و دووهم:
ماددهی سی و دووهم: وهزارهته پهیوهندیدارهكان بۆیان ههیه داوی كردنهوهی ههر كارێك به شێوهیهكی كاتی بێ یا ههمیشهیی له شارهوانی بكهن كه دهشێ كردن له لایهن شارهوانییهوه باشتر و سوود بهخشتر بێ، به مهرجێ شارهوانی هیچ مهسرهفێكی نهكهوێته سهر.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: سهرۆكی دهزگا ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوه ئهنجامدهدا: یهكهم: بهڕێوهبردنی كاروباری دهزگاو سهرۆكایهتی دانیشتنهكانی ئهنجومهن سهرپهرشتی فهرمانگهكانی سهر بهدهزگا دهكات. دووهم: نوێنهرایهتیكردنی دهزگا له كۆبوونهوهو كۆنگرهو سیمینارو ئهڵقهكانی خوێندنی تایبهتمهند لهناوهوه و دهرهوهی عێراق دوای وهرگرتنی رهزامهندی وهزیر. سێیهم: نوێنهرایهتی كردنی دهزگا لهبهردهم دادگاو فهرمانگهكانی پهیوهندیدار. چوارهم: ئیمزاكردنی ئهو نووسراوانهی له دهزگاوه دهردهچێ. پێنجهم: رهزامهندی نواندن لهسهر سهرفكردنی بڕه پارهكان بهپێی ڕێنمایی و یاساكانی بهركار. شهشهم: ئیمزاكردنی ههموو گرێبهستهكانیپهیوهندیدار به دهزگا دوای به دهستهێنانی رهزامهندیهكانی ئوسولی. حهوتهم: دامهزراندنی لیژنهكانی هونهری و به كارخستن و كارگێڕی و دارایی و یاسایی و ئاسایشی و ههرلێژنهیهكی دیكه كه بهپێی پێداویستیهكانی كار به پێویستی بزانێ. ههشتهم: ئیفاد كردنی فهرمانبهران دوای به دهستهێنانی رهزامهندی لایهنهكانی تایبهتمهند. نۆیهم: سهرۆكی دهزگا بۆی ههیه بهشێك له دهسهڵاتهكانی به یارمهتیدهری سهرۆكی دهزگاوبهرێوهبهره گشتیهكان بسپێرێ بۆ ئهوهی بتوانن ئهركهكانیان وهكو پێویست به جێبهَنن.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: ئهنجومهنی كاڕگێڕی دهزگا لهمانهی خوارهوه پێك دێت: یهكهم: سهرۆكی دهزگا. سهرۆك دووهم: یارمهتیدهری سهرۆكی دهزگا. جێگری سهرۆك سێیهم: بهڕێوهبهری گشتی فڕۆكهخانهی ههولێری نێودهوڵهتی ئهندام چوارهم: بهڕێوهبهری گشتی فڕۆكهخانهی سلێمانی نێودهوڵهتی ئهندام پێنجهم: شارهزاو راوێژكاران لهمهیدانی فڕۆكهوانی شارستانی ئهوانهی بهفهرمی و بهشێوهیهكی بهردهوام دادهمهزرێن یان له ڕێگهی گرێبهست لهسهر پێشنیاری سهرۆكی دهزگا و بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانیان ههبێت. ئهندامن شهشهم: بهڕێوهبهری كاروباری یاسایی ئهندام حهوتهم: ئهندامێك یان زیاتر لهناوهوه یان دهرهوهی دهزگا، سهرۆكی دهزگا به پێویستی دهزانێ ئاماده بێت لهدانیشتنهكانی ئهنجومهنی كارگێڕی دهزگا و بهبێ ئهوهی مافی دهنگدانیان ههبێت.
ماددهی بیست و نۆیهم:
ماددهی بیست و نۆیهم: ههر دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێت كاری پێ ناكرێت.
ماددهی چوارده
ماددهی چوارده: ئهم دهزگایه بوجهی تایبهتی خۆی ههیه، بهلایهنی كهم، سێ مانگ بهر له دهست پێكردنی ساڵی دارایی پێشكهشی دهكات به ئهنجومهنی وهزیران، تا له چوارچێوهی بوجهی ههرێمدا تهسدیقی بكات .
ماددهی پازده
ماددهی پازده: ئهم دهزگایه له ههموو مزهیێ سهرفرازه، تهنها مزهی گومرگی خۆراك و خواردنهوهی له دهرهوه هاوهردهی خۆی نهبێ.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ئهو پێشمهرگهیهی لهم حاڵهتانهی خوارهوهدا تووشی كهمئهندامبوونی لهش بوون، خانهنشین دهكرێن: 1. ئهگهر پلهی زهبوونيی، به پێی راپۆرتی پزیشكی كه له لایهنێكی پسپۆرهوه دهرچووبێ (50%) یان زیاتر بێ. 2. ئهگهر ئهندامێكی دیوی دهرهوهی لهشی له دهست دابێ، سا پلهی زهبوونیی ههرچهنده دهبێ ببێ.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ههر پێشمهرگهیێ پلهی زهبوونیی له (50%) كهمتر نهبێ ونهگهیشتبێته (100%)، ئهوه مووچهیهكی خانهنشینی بۆ دهبڕدرێتهوه به قهدهر ئهو مووچهیه بێت كه له كاتی خزمهتا وهریدهگرت.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: لیژنههیكی تایبهتكار له بارهگای وهزارهتی پێشمهرگه پێك دههێنرێ بۆ جێبه جێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه و دانانی چهند پێوانهیهكی دیاری كراو بۆ بهردهوام بوونی ئهفسهره گێردراوهكان له خزمهتی عهسكهریدا یا گواستنهوهیان بۆ وهزیفهیهكی مهدهنی یان خانهنشین كردنیان.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: خزمهتی ئهو ئهفسهرانی ماددهی یهكهم دهیانگرێتهوه، به خزمهتی فعلی دادهنرێ بۆ مهبهستی زیادهی ساڵانه و پله بهرزی و خانهنشینی و لهگهڵ رهچاو كردنی لێهاتوویی و پایه (المنصب)دا روتبهیهكی زیادهشیان دهدرێتێ بهمهرجێ له (لیوا) تێپهر نهكا.
ماددهی سییهم:
ماددهی سییهم: ئهم یاسایه لهڕۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان)هوه جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی بیست و پێنجهم:
ماددهی بیست و پێنجهم: ئهندام پێویسته خۆی لهم رهفتارانه لابدات: 1/كهمتهرخهمی یا تهگهرهنانهوه له رێگای جێ بهجێ كردنی یاسا و پێڕۆكانی سهندیكادا و ئهو رێنمایی و بڕیارانهش كه سهندیكا دهریان دههێنێ. 2/ههڵسوڕاندنی پیشه بهبێ تازهكردنهوهی بهشداربوونی ساڵانه. 3/رهچاونهگرتنی رهوشی پیشهگهری و ناوزڕاندن و لهكهداركردنی حورمهتی پیشه، واتا پێویسته رهفتار به پێی دهقی رێساكانی پێڕۆی ناوخۆ بكرێ. 4/ ناوونیشانێكی پیشهیی له خۆی بنێ، یا سیفهتێكی درۆی پیشهیی بهخۆی بدا كه به پێی یاسا و پێڕۆی كارپێكراو تهسدیق نهكرابێ، و بهههر رێگایهكیش بۆی بكرێ راگهیاندنی بۆ بكات. 5/بههۆی كهمتهرخهمییهوه، له ههڵهیهكی هۆنهركاریی گهوره تێوهگلێ، زهرهرو زیانێكی گهوره به پهیوهندداران بگهیهنێ. 6/به پێچهوانهی دهقی پێڕۆی ناوخۆ، یا بهو رێنماییانهی كه سهندیكا دهریان دێنێ، له ههڵسوڕاندنی پیشهكهدا زیاتر پێ درێژ بكا.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئهو ئهفسهرانهی له دوای رێككهوتننامهی 11/ئازاری/1970 وه بهشداری شۆرشی چهكدارانهی كوردییان كردووه و له ساڵی (1975) و دواتریدا خانهنشین كراون یا گوازراونهتهوه بۆ وهزیفهیهكی مهدهنی دهگێردرێنهوه بۆ خزمهت كردن له وهزارهتی كاروباری پێشمهرگهدا و ئهو خزمهتهی دهرهوهی سوپایان به خزمهتی فعلی دادهنرێ بۆ مهبهستی زیادهی ساڵانه و پله بهرزی و خانهنشینی لهگهڵ رهچاو كردنی لێهاتووی و پایهدا به مهرجیچك روتبهشبان له لیوا تێپهر نهكا.