أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
دووەم:
دووەم: ئەو كەسانەی كە خانووی نشینەییان، بۆ خۆیان، بەر لە (1/1/2000) لەسەر زەویی موڵكی هەرێم یان موڵكی دەوڵەت دروست كردووەو مافی تەصەڕوفی شەخاصیان تێدا هەیەو لە چوارچێوەی ئەو پارچە زەوییانەی لەم خشتە هاوپێچەدا دیاری كراون و بەپێی تەصامیمی بنەڕەتی كەوتوونەتە ناو ناوچە نشینەییەكانەوە، شارەوانیەكان بۆیان هەیە بیكەن بە موڵكیان بە نرخێكی گونجاو، ئەو نرخەش لەلایەن لیژنەگەلی خەمڵەوە كە وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار بە هاوبەشیی نوێنەرانی وەزارەتی دارایی و ئابووری و وەزارەتی كشتوكاڵ و ئاودێری و دایەرەكانی تۆماری عقاری پێكیان دەهێنێ، دەخەمڵێنرێت.
ماددهی سێ نزدهیهم
ماددهی سێ نزدهیهم: 1. ئهگهر پایهی یهكێك له ئهندامانی ئهنجومهن چۆڵ بوو یهدهگ جێگهی دهگرێتهوه. 2. له كاتێكدا پایهی ههموو ئهندامانی ئهنجومهن چۆڵ بوو لهبهر ههر هۆیهك بێت ئهوا لیژنهیهك له پێنج ئهندام پێك دێت كه وهزیر ههڵیاندهبژێرێت و ئهم لیژنهیه بهرێوهبردنی كاروبارهكانی سهندیكا له ئهستۆ دهگرێت تا ئهو كاتهی ئهنجومهنێكی نوێ ههڵدهبژێردرێت وه ههموو دهسهڵاتهكانی ئهنجومهنی سهندیكای دهبێت وه ئهو كهسهی وهزیر دهیكاته سهرۆك ههموو دهسهڵاتهكانی نهقیبی دهبێت و ئهم لیژنهیه ئهندامانی دهستهی گشتی بانگهێشت دهكات بۆ كۆبوونهوه و ههڵبژاردنی ئهنجومهنێكی نوێ بۆ ئهو ماوهی له خولهكهدا ماوه به ماوهیهك كه نابێت له دوو مانگ زیاتر تێپهرێ له مێژووی چۆڵ بوونی كورسییهكانی ئهنجومهنی سهندیكا.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: بۆ دهسته ههیه داهاتهكانی سندوق بهم شێوهیەی خوارهوه وهبهربهێنێ. 1. دانانی له یهكێك له بانكهكانی ههرێم به گوێرهی ئهو رێژه و سوودانهی كه بڕیار دراوه. 2. كرین و فرۆشتنی بهشهكان (الأسهم)و سەنهداتی دارایی حكومهت. 3. قهرزدان به قازانج به دهزگا رهسمی و نیمچه رهسمییهكان به زهمانهتی یهكێك له بانكهكان كه ماوهكهشی له سێ ساڵ تێپهر نهكات. 4. وهبهرهانینی ماڵ و موڵكی دهست ههڵگر و دهست ههڵنهگری سندوقهكه.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: پێویسته لهسهر حكومهتی ههرێمی كوردستان گوژمهی (120.000.000.000) سهدو بیست ملیار دینار بۆ بهردهوامبوون له جێبهجێكردنی پرۆژهكانی گهشهپێدان و پهرهپێدانی توانسته مرۆییهكانی كوردستان، تهرخان بكات، له پێناو ئامادهكردنی كارمهندی پسپۆڕ لهو بواره جۆراوجۆرانهی كهوا ههرێم پێویستی پێیانه له رێگهی زهمالهو نێردهو توێژینهوهو خوله راهێنانییهكان له ژێر سهرپهرشتی دهستهی باڵای پێكهاتوو به سهرۆكایهتی سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران و جێگرهكهی و وهزیرهكانی (پهروهرده، خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستی، پلاندانان) بهپێی ئهو پێڕهوهی له لایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه پهسهندكراوه، لهگهڵ ڕهچاوكردنی حوكمهكانی ماددهی (حهوتهم/دووهم/5) له یاسای ماف و ئیمتیازاتی كهسوكاری شههیدان و ئهنفالكراوانی ژماره (9)ی ساڵی 2007 به دابینكردنی ژمارهیهك كورسی خوێندن بۆ منداڵی شههیدان كه خاوهن توانای زانستین، به ههماههنگی لهگهڵ وهزارهتی خوێندنی باڵاو توێژینهوهی زانستیی ههرێم.
ماددەی دووەم
ماددەی دووەم: دیدەنی منداڵ لە لایەن و دایك و باوكی یان دایكییەوە بەپێی ئەو حوكمەی كەلە دادگای ئەحوالی شەخصیەوە دەردەچێ لەم جێگەیەدا دەكرێ كە هەردووكیان لەسەر پێك دێن، جا ئەگەر هات و ئەو پێكهاتنە نەلواو نەكرا، ئەوە، لەو بارەدا هەڵسورێنەری داد (منفژ العدل) لەو شارەدا كە منداڵەكە لە كەنەفی پەروەشتكارەكەیدا دەژی، بە بڕیارێك جێگەی دیدەنییەكە دیار دەكات.
المادة العشرون
المادة العشرون مسؤولية متعهد النقل عن تصرفات وافعال تابعيه يكون متعهد النقل مسؤولا مسؤولية مباشرة عن كل تصرفات وافعال تابعيه . ويعتبر تابعا كل شخص يستخدمه متعهد النقل في تنفيذ الالتزامات المترتبة على عقد العمل من الاطراف المنفذة المعينة من قبله او المتعاقدين من الباطن مع الاطراف المنفذة او ممثليه او المفوضين من قبله او موظفيه او وكلائه او مندوبيه فيما يتعلق بالبضاعة المنقولة طالما كانت تلك الافعال او التصرفات واقعة ضمن نطاق عقد النقل . ويقع باطلا كل شرط يقضي بإعفاء متعهد النقل من المسؤولية عن تصرفات وافعال تابعيه .
المادة الثالثة :
المادة الثالثة : تعمل الأطراف المتعاقدة على إفساح مجالات وفرص استثمار متنوعة لرأس المال على أوسع نطاق ممكن بما يتوأم مع ظروفها الاقتصادية وذلك على أساس من تحقيق النفع المتبادل لأطراف الاستثمار بما يدعم التنمية الاقتصادية والاجتماعية في الدولة المضيفة طبقا لأهدافها وخططها الموضوعة وبما يسمح في نفس الوقت بتحقيق عائد استثمار مجزي لرأس المال .
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: بهجێگهینهری تاك ئهم مافانهی خوارهوه پاوان دهكات: یهكهم: پهخشكردنی بهجێگهیاندنی زیندووهكهی و گواستنهوهی بۆ جهماوهر و چهسپاندنی بهجێگهیاندنه نا چهسپاوهكهی. دووهم: كۆپیكردنی بهجێگهیاندنه ئاوێتهكراوهكهی لهگهڵ تۆمارێكی دهنگیدا، به ههر رێگهیهك و به ههر شێوهیهك بێت، چ ڕاستهوخۆ بێت یان ناڕاستهوخۆ، به شێوهیهكی كاتی بێت یان ههمیشهیی، به تۆماركردنی دیجیتالی ئهلیكترۆنیشهوه. سێیهم: دابهشكردنی بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگیی له رێگهی فرۆشتن یان ههر ڕهفتارێكی تری گوێزهر بۆ خاوهندارێتی. چوارهم: بهكرێدانی بازرگانی بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگیی. پێنجهم: رێگهگرتن یان مۆڵهتدانی هاوردهكردنی بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگیی له دهرهوه، جا ئهم تۆماركردنه چ به ڕهزامهندی هونهرمهنده بهجێگهینهرهكه ئامادهكرابێت یان نا. شهشهم: خستنی بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگی بۆ بهردهستی جهماوهر به رێگهیهكی تهلی یان بێتهلی و به شێوهیهك كهوا جهماوهر بتوانێت له ههر كات و شوێنێك ههڵیبژێرێت، پێیان بگات. حهوتهم: هونهرمهندی بهجێگهینهر مافی ههیه بهجێگهیاندنه بیستراوه زیندووهكهی یان بهجێگهیاندنه چهسپاوهكهی سهر تۆمارێكی دهنگیی بدرێته پاڵی، ههتا ئهگهر مافه داراییهكانی پهیوهست بهم مافه بۆ كهسێكی تر گواسترابێتهوه، تهنها ئهگهر رێگهگرتن له خستنهپاڵی بهجێگهیاندنه بیستراوهكه رێگهی سوود وهرگرتن لێی بیسهپێنێت، و مافی ههیه ناڕهزایی دهرببڕێت له سهر ههر دهستدرێژیێك بۆ سهر ئهم مافهو رێگهگرتن له ههر دهستكاریێك یان شێواندنێك یان ههر ههمواركردنێكی تری بهجێگهیاندنهكهی كهوا لهوانهیه زیان به ناوبانگی بگهینێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: ماددهی (3) له یاساكه پووچهڵ دهكرێتهوهو ئهمهی خوارهوه له جێگای دادهنرێ: 1-دهستهی سندوق له سێ ئهندامی ئهسڵی و سێ ئهندامی یهدهگ پێك دێت. ئهوانه نوێنهرایهتی ههریهك له وهزارهتی دادو وهزارهتی دارایی و ئابووری و سهندیكای پارێزهران دهكهن. 2- نوێنهری وهزارهتی داد سهرۆكایهتی دهستهكه دهكاو، لهبهردهم دادگاكان و دایهرهكانی دیكهدا نوێنهرایهتی سندوقهكهش دهكات. 3- وهزارهتی داد ئهندامی ئهسڵی و ئهندامی یهدهگ له داوهره پله یهكهكان دهپاڵێوێ. وهزارهتی دارایی و ئابووریش ئهندامی ئهسڵی و ئهندامی یهدهگ لهو فرمانبهرانهی خۆی ههڵدهبژێرێ كه پلهیان له پلهی بهڕێوهبهر كهمتر نییهو، سهندیكای پارێزهرانیش ئهندامی ئهسڵی و ئهندامی یهدهگ له پارێزهره راوێژكارهكان دهپاڵێوێ. 4- وهزارهتی دارایی و ئابووری ئهندامه ناوبراوهكانی دهستهكه كه له بڕگه (3)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه، بۆ ماوهی ساڵێك دادهمهزرێنێ و تازهكردنهوهشیان له باردا ههیه.
ماددهی چواردهیهم:
ماددهی چواردهیهم: سهرۆكی دهزگا به پلهیهكی تایبهتی به یڕیارێك له لایهنی تایبهت به پێی یاسا كارپێكراوهكان دادهمهزرێ، به مهرجێك خزمهتگوزاری و بهشداری بهرچاوی ههبێ له بزوتنهوه بۆ ماوهیهكی گونجاو كه بۆ بهرێوهبردنی دهزگا بیشێنێ و بتوانێ كارو ئهركهكانی جێبهجێ بكات و، دهسهڵاتهكانی خۆی به پێی یاسا بهكار بێنێ و پێویسته شیاویێكی خوێندنی وای ههبێ كه ئهنجومهنی وهزیران دڵنیا بێ له وهرگرتنی فرمانی سهرۆكی دهزگاكه.
ماددهی دوازدهیهم:
ماددهی دوازدهیهم: ئهم یاسایه له رۆژنامهی رهسمیدا بڵا ودهكرێتهوه و وهزیری پهیوهندیدار و گشت وهزارهته پهیوهندیدارهكانی تر دهبێ جێبهجێ بكهن.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: بۆ خهرجیهكانی ساڵی دارایی 2010 گوژمه پاریهك دادهنرێ كه بڕهكهی 11،432،176،000 (یازه ههزار و چوارسهد و سی و دوو ملیار و سهدو حهفتا و شهش ملیۆن) دیناره بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێ: یهكهم: گوژمهی 3،543،074 (سێ ههزار و پێنج سهد و چل و سێ ملیار و حهفتا و چوار ملیۆن دینار) بۆ خهرجییهكان پڕۆژه سهرمایهداریهكان. دووهم: گوژمهی 7،889،102 (حهوت ههزار و ههشت سهد و ههشتا و نۆ ملیار و سهد و دوو ملیۆن دینار) بۆ خهرجییهكانی بهكارخستن. سێیهم: گوژمهی 72،741،000 (حهفتا و دوو ملیار و حهوت سهد و چل و یهك ملیۆن دینار) بۆ خهرجییهكانی پهرلهمان. چوارهم: گوژمهی 39،814،000 (سی و نۆ ملیار و ههشت سهد و چوارده ملیۆن دینار) بۆ خهرجییهكانی ئهنجومهنی دادوهری. پێنجهم: كورت هێنانی بودجه به تهنها 835،000،000 (ههشت سهدو سی و پێنج ملیار دینار)ـه ئهم كورتهێنانه لهو پارهیه پڕدهكرێتهوه كه بۆ وهزارهتی پێشمهرگه له بودجهی بهكارخستنی فیدراڵی بۆ پاسهوانی ههرێم له تهرخان كراوهكانی وهزارهتی بهرگری عیراقی فیدراڵ دانراوه، ئهمهش بهپێی یاساكانی بودجهی فیدراڵی بۆ ساڵهكانی 2007، 2008، 2009 دهبێ.
ماددهی سی و دووهم:
ماددهی سی و دووهم: 1-كارگهرانی یهكێتی ژوورهكان حوكمهكانی یاسای كاری ژماره (71)ی ساڵی 1987و یاسای خانهنشینی و زامن كردنی كۆمهڵایهتی و ژماره (39)ی ساڵی 1971یا ههر یاسایهكی تریان بهسهر دهسهپێنرێ كه جێگهیان بگرێتهوه. 2-دهبێ ئهنجومهنی یهكێتی بنهمای خزمهت و رێك پێكی تایبهتی بۆ رێكخستنی خزمهتی كارگهرانی له یهكێتی ژوورهكاندا دهربكا.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: یهكهم: رهسمی چوونه ناو سهندیكا سێ دیناره. دووهم: رهسمی بهشداری كردنی ساڵانه بیست دیناره و له ماوهیهك دهدرێ كه له مانگی شوباتی ههموو ساڵێك تێناپهرێ، ئهگهر ئهندام له كاتی دیاریكراو رهسمی دواكهوت (50%) له رهسمی بهشداریكردنی ساڵانه جهزا دهكرێ و ئهگهر دوو ساڵی یهك له دوای یهك بهبێ عوزری رهوا له دانی رهسمی بهشداریكردن دواكهوت ناوی له تۆماری ئهندامان وهدهردهنرێ.
ماددهی سی و چوارهم:
ماددهی سی و چوارهم: یهكهم: پێویسته له سهر گشت شوێنه مۆڵهتدراوهكانی كۆپیكردن یان دابهشكردن یان فرۆشتنی كارهكان له ههرێمدا، ئهو بهڵگهنامه نووسراوانهی كهوا له لایهن خاوهنی كارهكه یان دهسهڵاته پهیوهندارهكانی تر بهم كارانه ڕایاندهسپێرێت، بپارێزن، كارهكه چ له ناوهوهی ههرێم بێت یان له دهرهوهی. دووهم: فهرمانبهرانی بهشی پاراستنی مافی دانهر له وهزارهت، پاڵپشت به بڕیارێكی دادگهریی دهركراو له دادگای لێكۆڵینهوهی ناوچهكه، بۆیان ههیه ههر شوێنێكی چاپكردن یان كۆپیكردن یان بهرههمهێنان یان دابهشكردنی كارهكان، به ئامرازهكانی گواستنهوهشهوه، بپشكنن، و بۆیان ههیه، تا گهیشتن به ئهنجام، دانه سهرپێچیكارهكانی حوكمهكانی ئهم یاسایه له لای دادگای لێكۆڵینهوه بسپێرن.
المادة الثانية:
المادة الثانية: تسمح الأطراف المتعاقدة بانتقال رؤوس الأموال فيما بينها وباستخدامها فيها في المجالات المسموح بالاستثمار فيها وفقا لأنظمتها . وتتمتع رؤوس الأموال المستثمرة بالحماية والضمان الكافيين وتقدم الدول المضيفة التسهيلات والحوافز للمستثمرين الذين يمارسون نشاطهم فيها .
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: بڕگهی (چوارهم) له ماددهی بیست و پێنج ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: چوارهم: پێویسته لةسةر لایهنه ناوبراوهكانی بڕگه (یهكهم)ی سهرهوه رێژهی (10%)ی مزوكرێی راوێژكاریی پارێزهر دابشكێنن و پارهكه ههواڵهی سهندیكا بكهن تا به داهاتی خۆی تۆماری بكات، به مهرجێ ساڵی له (250) دوو سهدو پهنجا دینار كهمتر نهبێت.
ماددهی dوازده:
ماددهی dوازده: (ماددهی چوارده) له یاساكه لهغو دهكرێ و ئهمهی خوارهوه جێگای دهگرێتهوه: 1. نهقیب راستهوخۆ لهلایهن ههیئهی گشتییهوه ههڵدهبژێردرێت و، ناشێ بۆ زیاتر له دوو خولی دوا بهدوای یهك خۆی بۆ پلهی نهقیب بپاڵێوێ. 2. نهقیب ناشێ سهرۆكایهتی دوو كۆمهڵهی هاوشێوه له ئامانج و مهبهستدا وهربگرێ.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه لهرۆژی بڕیار لهسهر دانییهوه دهخرێته كار وله رۆژنامهی رهسمیدا بڵاودهكرێتهوه.
دووهم:
دووهم: لایەنە پەیوەندیدارەكان و دەزگاكانی ڕاگەیاندن و ڕۆژنامەوانی، وەك بۆنەیەكی نیشتیمانی یادی ئەم ڕۆژە بەرز ڕادەگرن و حكومەتی هەرێم هاوكار دەبێت بۆ یادكردنەوەی.