مادده‌ی نۆیه‌م: كۆبوونه‌وه‌كانی ئه‌نجومه‌ن به‌ سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆكی ده‌زگا ده‌بێت و بۆی هه‌یه‌ داوای به‌ستنی بكات، له‌ خولی ئاسایی و خولی نائاسایی داو هه‌رچی لێیه‌وه‌ ده‌ربچێت له‌ بڕیار و پێشنیاز و راسپارده‌ ئیمزایان ده‌كات.

مادده‌ی ده‌یه‌م: ئه‌وه‌ی رووی لێنراوه‌ له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران سه‌رپه‌رشتی ده‌زگاكه‌ بكات، سه‌رۆكایه‌تی دانیشتنه‌كانی ئه‌نجومه‌ن ده‌كات له‌ كاتی ئاماده‌ بوونی له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌دا.

مادده‌ی یازده‌یه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی هه‌ر مانگه‌ به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ جارێك كۆ ببێته‌وه‌ و ئه‌و ئه‌ندامه‌ی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران كه‌ سه‌رپه‌رشتی ده‌زگاكه‌ ده‌كات یاخود به‌لانی كه‌مه‌وه‌ سێ یه‌كی ژماره‌ ئه‌ندامان له‌ كاتی پێویستدا بۆیان هه‌یه‌ داوای به‌ستنی كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی بكه‌ن.

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: راده‌ی یاسایی به‌ ئاماده‌ بوونی سه‌رۆكی دانیشتنه‌كه‌ و نیوه‌ی ژماره‌ی ئه‌ندامان ته‌واو ده‌بێ و هه‌موو بڕیار و راسپارده‌ و پێشنیارێكیش به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بووان ده‌رده‌چێ و له‌ كاتی به‌رامبه‌ر بوونی ده‌نگه‌كان رای ئه‌و لایه‌نه‌ په‌سه‌ند ده‌كرێ كه‌ سه‌رۆك ده‌نگی له‌گه‌ڵ داوه‌.

مادده‌ی سێزده‌یه‌م: بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌ن بۆ ئه‌و ئه‌ندامه‌ی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌نێردرێ كه‌ سه‌رپه‌رشتی ده‌زگا ده‌كات و ئه‌گه‌ر لاری نه‌بوو لێیان له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژ له‌ مێژووی پێ راگه‌یاندنی به‌ سه‌لمێنراو داده‌نرێن و بۆیان هه‌یه‌ جێ به‌ جێ بكرێن، به‌ڵام له‌ كاتێكدا كه‌ لاری بوو لێیان له‌و ماوه‌ یاسایی یه‌دا، ئه‌وه‌ بڕیاره‌كه‌ی ئه‌و بنبڕ و دوا بڕیار ده‌بێ.

مادده‌ی چوارده‌یه‌م: سه‌رۆكی ده‌زگا به‌ پله‌یه‌كی تایبه‌تی به‌ یڕیارێك له‌ لایه‌نی تایبه‌ت به‌ پێی یاسا كارپێكراوه‌كان داده‌مه‌زرێ، به‌ مه‌رجێك خزمه‌تگوزاری و به‌شداری به‌رچاوی هه‌بێ له‌ بزوتنه‌وه‌ بۆ ماوه‌یه‌كی گونجاو كه‌ بۆ به‌رێوه‌بردنی ده‌زگا بیشێنێ و بتوانێ كارو ئه‌ركه‌كانی جێبه‌جێ بكات و، ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی به‌ پێی یاسا به‌كار بێنێ و پێویسته‌ شیاویێكی خوێندنی وای هه‌بێ كه‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران دڵنیا بێ له‌ وه‌رگرتنی فرمانی سه‌رۆكی ده‌زگاكه‌.

مادده‌ حه‌ڤده‌یه‌م: پاره‌ و داهاتی ده‌زگا له‌ مانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: 1. ئه‌و به‌خشینه‌ی له‌ لایه‌ن حكومه‌تی هه‌رێمه‌وه‌ بۆی بڕیار دراوه‌ و بۆی خراوه‌ته‌ ناو بودجه‌ی گشتییه‌وه‌. 2. ماڵی گوێزراوه‌ و نه‌گوێزراوه‌ كه‌ موڵكی ده‌زگاكه‌ن. 3. ده‌ستكه‌وته‌كانی وه‌به‌رهێنانی ده‌زگا. 4. ئه‌و به‌خششانه‌ی پێشكه‌ش به‌ ده‌زگا كراون و ئه‌وانه‌ش له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی به‌رێوه‌بردنه‌وه‌ قه‌بووڵ ده‌كرێن، به‌ مه‌رجێك له‌ سه‌رچاوه‌ی ئاشكرا و به‌ پێی مه‌شروعیه‌تی یاساوه‌ وه‌رگیرابن. 5. ئه‌و ره‌سمانه‌ی له‌ پێناو جێبه‌جێ كردنی ئامانجه‌كانی ده‌زگاكه‌ فه‌رز ده‌كرێن. 6. قازانجی ئه‌و چالاكی یانه‌ی كه‌ ده‌زگا ده‌ینوێنێ.

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م: 1. هه‌موو موڵك و ماڵێكی ده‌زگا، ماڵی گشتین، بۆ مه‌به‌ستی ئه‌و یاسایه‌ نه‌بێ نابێ ده‌سكاری بكرێن. 2. قه‌رزه‌كانی ده‌زگا و هه‌موو پاره‌یه‌كی كه‌ به‌ قانوونی ده‌یكه‌وی، قه‌رزی نایابن (ممتاز) له‌ وه‌رگرتنیان یاسای وه‌رگرتنه‌وه‌ی قه‌رزی ره‌وای حكومه‌تیان له‌ سه‌ر پیاده‌ ده‌كرێ. 3. هه‌موو ماڵێكی گوێزراوه‌ و نه‌گوێزراوه‌ی ده‌زگا له‌ باج و ره‌سم ده‌بووردرێن. 4. ده‌زگا له‌ هه‌موو ئه‌و ره‌سمانه‌ی ده‌بووردرێ كه‌ به‌ هۆی هه‌ڵسوكه‌وتی یاسایه‌وه‌ كه‌وتۆته‌ سه‌ری، هه‌روه‌ها له‌و داواكاریانه‌ش كه‌ بۆی به‌رز ده‌كرێته‌وه‌ یان له‌ دژی ده‌درێ. 5. حسابه‌كانی ده‌زگا له‌ ژێر چاودێری دارایی دا ده‌بێت.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: ده‌زگا بۆی هه‌یه‌ بۆ جێبه‌جێ كردنی كارو ئه‌ركه‌كانی و وه‌ده‌ست هێنانی ئامانجه‌كانی هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌ته‌ تایبه‌تمه‌نده‌كاندا بكات، به‌ هۆی ئه‌و فه‌رمانگانه‌ی كه‌ كار و ئه‌رك و سروشتیان له‌گه‌ڵ ده‌زگا وه‌ك یه‌كن.

مادده‌ی بیسته‌م: ده‌زگا بۆی هه‌یه‌ له‌و شوێنانه‌ی كه‌ لقی فه‌رمانگه‌ی خۆی تێدا نییه‌، دابه‌ش كردنی مووچه‌ی خانه‌نشینان به‌سه‌ر ئه‌وانه‌ی كه‌ ده‌یان كه‌وێ به‌ فه‌رمانگه‌ی تایبه‌تی نێو یه‌كه‌كانی به‌رێوه‌بردن له‌ سنوری خۆیدا بسپێرێ.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستانی عێراقه‌ ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكات.

مادده‌ی بیست و دووه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا جێ به‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ كه‌ له‌م یاسایه‌دا هاتوون ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1. ده‌زگا : ده‌زگای گشتی شه‌هید. 2. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی به‌رێوه‌بردنی ده‌زگای گشتی شه‌هید. 3. سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌ن: سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی به‌رێوه‌بردنی ده‌زگای گشتی شه‌هید (سه‌رۆكی ده‌زگا). 4. بزووتنه‌وه‌: بزووتنه‌وه‌ی رزگاری خوازیی كوردستانی عێراق. 5. شه‌هید: شه‌هیدی بزووتنه‌وه‌ی رزگاری خوازی كوردستانی عێراق. 6. كه‌م ئه‌ندام: تووش بوو به‌ كه‌م ئه‌ندامیی له‌ ئه‌نجامی بزوتنه‌وه‌ی رزگاری خوازی كوردستانی عێراق.

مادده‌ی دووه‌م: به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌زگایه‌كی گشتی داده‌مه‌زرێ كه‌ تایبه‌ت بێ به‌ كاروباری شه‌هیده‌كانی بزوتنه‌وه‌ی رزگاری خوازی كوردستانی عێراق و به‌و كه‌سانه‌ی كه‌ له‌ ئه‌نجامی تێدا به‌شدار بونیان تووشی كه‌م ئه‌ندامی بوون پێی ده‌گوترێ ده‌زگای گشتی شه‌هید.

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م ده‌زگایه‌ كه‌سایه‌تیه‌كی مه‌عنه‌وی هه‌یه‌ و خاوه‌نی سوودی گشتی ده‌بێ و هه‌موو شیاوی یه‌كی ته‌واوی یاسایی و سه‌ربه‌خۆیی دارایی و كارگێری ده‌بێ.

مادده‌ی چواره‌م: ده‌زگا مووچه‌ی خانه‌نشینی و پاداشت بۆ شه‌هیدان و كه‌م ئه‌ندامان، ئه‌و خێزانانه‌ی كه‌ ئه‌و مووچانانه‌یان ده‌كه‌وێ ته‌رخان ده‌كات و به‌ پێی یاساكاری تایبه‌ت به‌ وانه‌وه‌ بۆیان سه‌رف ده‌كات و چاودێری خێزانه‌كانیشیان ده‌كات و فێركردن و شیاوی كۆمه‌ڵایه‌تی و پیشه‌ییان بۆ دابین ده‌كات و بۆ رێزلێنان له‌ خۆبه‌خت كردنیان ژیانێكی سه‌ربه‌رزانه‌ی شیاو به‌ پله‌ و پایه‌یان بۆ ده‌سته‌به‌ر ده‌كات.

مادده‌ی پێنجه‌م: ده‌زگا به‌ سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ ده‌به‌سترێته‌وه‌ و سه‌رۆك وه‌زیران بۆی هه‌یه‌ جێگره‌كه‌ی یا یه‌كێك له‌ وه‌زیره‌كان له‌ جیاتی خۆی دابنێ بۆ سه‌رپه‌رشتی كردنی و ئه‌و یاسایه‌ سنوور و جۆری ئه‌و سه‌رپه‌رشتی كردنه‌ ده‌ست نیشان ده‌كات.

مادده‌ی دوازده‌م تۆماری رێكخراو رێكخراو له‌سه‌ریه‌تی ئه‌و تۆمارانه‌ی دادێی هه‌بێت و ده‌بێ له‌لایه‌ن دادنووسیشه‌وه‌ ئه‌رێ كرابن: یه‌كه‌م: تۆماری ئه‌ندامان: ناو، ناونیشان، ته‌مه‌ن، ره‌گه‌ز، پله‌ی خوێندن و رۆژی بوونه‌ ئه‌ندام تۆمار كرابێت. دووه‌م: تۆماری بڕیاره‌كان: بریتی ده‌بێت له‌ بڕیاره‌كانی هه‌ریه‌ك له‌ ده‌سته‌ی كارگێڕی رێكخراوه‌كه‌ و ده‌سته‌ی گشتی و، ناوی ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ به‌پێی پێره‌وه‌كه‌ی نوێنه‌رایه‌تی رێكخراو ده‌كات و تۆماره‌كه‌ش له‌لایه‌ن ده‌سته‌ی كارگێڕی رێكخراوه‌كه‌وه‌ ئیمزا ده‌كرێ. سێیه‌م: تۆماری ژمێریاری: داهات و خه‌رجییه‌كانی رێكخراوی تیادا تۆمار ده‌كرێت. چواره‌م: تۆماری بنه‌ڕه‌ت (تۆماری هه‌بووه‌كان): هه‌موو سامانی گواسته‌ و نه‌گواسته‌ی رێكخراوكه‌ی تیادا تۆمار ده‌كرێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌و زاراوه‌وه‌ و ده‌سته‌واژانه‌ی دادێ، واتاكانی به‌رامبه‌ریانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان- عێراق. دووه‌م: سه‌رۆكی هه‌رێم: سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان- عێراق. سێیه‌م: ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی هه‌رێم. چواره‌م: راوێژكار: راوێژكاری ئاسایشی هه‌رێم. پێنجه‌م: ئاسایشی هه‌رێم: پاراستنی هه‌رێمی كوردستان- عێراق له‌ هه‌ڕه‌شه‌ی ده‌ره‌كی و ناوخۆ.

المادة الاولى التعاريف لاغراض هذه الاتفاقية : اولاً : يعني مصطلح "استثمار" كل نوع من انواع الموجودات المقامة او المملوكة من احد مستثمري طرف متعاقد في اقليم الطرف المتعاقد الاخر والتي يتم توظيفها بما يحقق المنفعة للاقتصاد الوطني طبقاً لقوانين وانظمة الطرف المضيف للاستثمار , ويشمل على وجه الخصوص لا الحصر : أ – الاموال المنقولة وغير المنقولة او اية حقوق ملكية اخرى مثل الرهونات والديون والامتيازات والتأجيرات وحق الانتفاع والحقوق المماثلة . ب- الاسهم والحصص والسندات في شركة من الشركات او أي شكل اخر من اشكال المساهمة في شركة ما . ج – المطالبات بالاموال او بحقوق اداء لها قيمة مالية . د – حقوق الملكية الفكرية مثل براءات الاختراع وحقوق النشر والعلامات التجارية والتصاميم الصناعية والاسماء التجارية والمؤشرات الجغرافية وكذالك العمليات الفنية والمعرفة واسم الشهرة . هـ - الامتيازات التي يمنحها القانون بموجب قانون او بموجب عقد من قبل سلطة مختصة بما في ذلك الامتيازات للبحث عن او تطوير او استخلاص او استغلال المصادر الطبيعية . وتعتبر كذلك الاستثمارات التي توظف في اقليم احد الطرفين المتعاقدين من قبل أي كيان قانوني لذلك الطرف المتعاقد نفسه ولكنه بالفعل مملوك او مسيطر عليه , بصورة مباشرة من قبل مستثمري الطرف المتعاقد الاخر , على انها استثمارات مستثمري الطرف المتعاقد الاخير اذا كانت قد تمت طبقاً لقوانين وانظمة الطرف المضيف للاستثمار . ولن يؤثر أي تغيير على شكل المستثمر او المعاد استثمار الموجودات فيه على صفتها كاستثمار . ثانياً: يعني المصطلح "عوائد" المبالغ التي جرى استغلالها بواسطة الاستثمارات و تشمل بالتحديد و ليس حصريا ، الأرباح و أرباح الاسهم و الفوائد و الإتاوات و المكاسب الراسمالية او اية دفعات عينية تتعلق باي من الاستثمارات . وتتمتع العوائد المعاد استثمارها بنفس المعاملة كالاستثمار الاصلي . ثالثاً: يعني المصطلح " مستثمر " فيما يتعلق باي طرف من الطرفين المتعاقدين . أ- أي شخص طبيعي يحمل جنسية احد الطرفين المتعاقدين و يوظف استثماراً في اقليم الطرف المتعاقد الاخر . ب- أي شخص اعتباري كشركة او مؤسسة خاصة او شراكة او اتحاد مصلحي او أي منظمة منشاة حسب الاصول طبقا لقوانين و انظمة احد الطرفين المتعاقدين و الذي له مكتب مسجل و يقوم بعمل مصلحي حقيقي في اقليم نفس الطرف المتعاقد و يوظف استثماراً في اقليم الطرف المتعاقد الاخر ، سواء كان لقاء ربح ام لا و سواء كانت تبعاته محدودة ام لا . رابعاً: يعني مصطلح "اقليم" الاراضي على اليابسة و المياه الداخلية و المياه الاقليمية للطرف المتعاقد و المجال الجوي فوقها ، و كذلك المناطق البحرية خارج المياه الاقليمية بما في ذلك قاع البحر و تحته و التي يمارس عليها الطرف المتعاقد حقوق السيادة او الولاية طبقاً لقانونه الوطني و القانون الدولي لغرض استكشاف و استغلال المصادر الطبيعية لهذه المناطق .