أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست و چوارهم:
ماددهی بیست و چوارهم: پێویسته لهسهر فهرمانگه رهسمی و نیمچه رهسمییهكان وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندنی جیۆلۆجی له لای خۆیان بدهنه سهندیكا.
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: لیژنهی لق ئهم دهسهڵاتانهی ههیه: 1. جێبهجێ كردنی بڕیار لهسهر دراوهكانی دهستهی گشتی و ئهننجومهنی سهندیكا. 2. دامهزراندنی بهردهستهكان (مستخدمی) له لق و دیاری كردنی كرێكاران. 3. ههڵبژاردنی ئهو كهسهی نوینهرایهتی سهندیكا دهكات له لیژنه رهسمییهكاندا. 4. پێشكهش كردنی پێشنیار و راسپاردهی تایبهت به كاروباری لق بۆ ئهنجومهن تا بڕیاری لهبارهوه بدرێت. 5. سهرفكردنی خهرجی پێویست بۆ كاروباری لق له دوو توێی بودجهكهیدا. 6. پێكهێنانی لیژنهی لاوهكی بۆ جێبهجێ كردنی مهبهستهكانی سهندیكا. 7. (كارپێكردن)ی ئهو دهسهڵاتانهی كه ئهنجومهنی سهندیكا پێی دهبهخشێت به گوێرهی ئهم یاسایه.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم:دهستهی گشتی بۆ بهڕێوهبردن و وهبهرهێنانی داهاتهكان خاوهن كهسایهتی مهعنهوی وسهربهخۆیی دارایی وكارگێڕیه،فهرمانبهرێك بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهرێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆیی به دهست هێنابێت وخاوهن لێزانی وپسپۆری بێت.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: ههیئهكه بۆ وهدیهێنانی ئهم ئامانجانهی خوارهوه تێدهكۆشێ: 1- لهم ڕێگایانهی خوارهوه، ئهو بناغهو بنهمایانه دهپارێزێ كه سیستهمی فیدراڵی دیموكراتی و پهرلهمانی و فرهلایهنیی دهوڵهتی ئیتتیحادیی عێراقی لهسهر بنیاد دهنرێ: أ- بۆ پاراستنی ماڵ و گیانی هاووڵاتییانی ههرێم خهبات دهكا. ب- ههوڵ دهدا ئاسایش و سهقامگیری له ههرێمدا دهستهبهر بكا و، موڵك و ماڵی گشتی بپارێزێ. ج- ئازادیی گشتی و ئازادیی تایبهت دهپارێزێ، و ههلومهرجێكی لهبارو زهرووری ئهوتۆش دهڕهخسێنێ كه هاووڵاتییان بتوانن بهپێی ئیعلان و پهیمان و بهڵگهنامهگهلی مافی مرۆڤی نێودهوڵهتی مافهكانی خۆیان مومارهسه بكهن. د- پاراستنی پێڕۆ و دابودهستووری گشتی و ئهخلاق. 2- لهناوبردنی بێهۆشكهرهكان. 3- لهناوبردنی تیرۆر و تۆقاندن. 4- لهناوبردنی سیخوڕی. 5- أ- زانیارییهكان كۆدهكاتهوه، و ئهو ههڕهشانهش كه ئارِاستهی ئاسایشی نیشتمانیی كۆماری ئیتتیحادیی عێراق دهكرێن ههڵیاندهسهنگێنێ، و له ڕێگای سهرۆكایهتیی ههرێمهوه دهیانگهیهنێته دهزگاگهلی تایبهت به ئاسایشی نیشتمانیی فیدراڵی. ب- بهپێی میكانیزمێ كه یاساكان دیاریان دهكهن، تۆمهتباران و تاوانكاران و دهعواكانیان لهنێوان دهزگاكانی ئاسایشی فیدراڵی و ئاسایشی ههرێمدا ئاڵوگۆڕ دهكات.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: سهرۆكی ههیئه بۆی ههیه پێكهاتهكانی ههیئهكه، به خۆی و به بهڕێوهبهرهكان و بهش و هۆبه و نووسینگهكانیشهوه دابنێ و پێكیان بهێنێ، و ئهرك و فرمانیشیان له چوارچێوهی ئهم یاسایهدا دیاریبكاو سهڵاحییاتی بهرپرسهكانی ئیدارهكانیشی دهسنیشان بكاو میلاكیان بۆ دابنێ و موفرهداتی بوجهكهشی پێشنیاز بكاو پێشكهشی سهرۆكی ههرێمی بكا بۆ تهسدیقكردن، بۆیشی ههیه خولی فێربوون و قاڵبوونیش بۆ كارمهندانی بكاتهوه.
ماددهی پازده
ماددهی پازده: 1/ ئهگهر له كۆبوونهوهی دهستهی گشتیدا، زۆرینهی زۆری ئهندامانی سهندیكا ئاماده نهبن، نیصاب نایهتهجێ، لهو بارهدا، كه نههاتهجێ، ئهوا دهستهی گشتی، دوای پازده رۆژ، لهههمان كات و جێگای دیاركراودا كۆدهبێتهوه، لهم بارهدا، نیصاب به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان دێته جێ، ئهوجا ههموو بڕیارێ به زۆرینهی دهنگی ئامادهبووان دهدرێ و، ئهگهر هات و دهنگهكانیش هاوتا بوون، ئهوه، لهو بارهدا دهنگی نهقیب بهر كام تا بكهوێ، هی ئهوه. 2/ئهندامێ ئهگهر له ههڵسوڕاندنی پیشهكهی بێیهش كرابێ، ناشێ له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتیدا بهشداری بكات.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: راژهی تاكهكانی پاسهوانان كه بهردهوامن له راژهكهیان لهلای ئهندامان، به راژهیهكی كردهنی دادهنرێ بۆ مهبهستی سهرمووچه و بهرزكردنهوه و خانهنشینی و حوكمهكانی یاسای راژه و خانهنشینی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆی ژماره (18)ی ساڵی 2011ی ههمواركراو كه له ههرێم كاری پێدهكری یاخود ههر یاسایهكی دیكه جێی بگرێتهوه، تاكهكانی پاسهوانان كه دهكهونه بهر حوكمهكانی ئهم یاسایه دهیانگرێتهوه.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: بڕیاری ژماره (43)ی ساڵی 1992 ههڵدهوهشێتهوه و، ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: ئهندامی پهرلهمان مافی ئهوهی ههیه چهكی كهسی خۆی ههبێ و، ههڵیگرێ (دهمانچه یان چهكی ئۆتوماتیكی) یاخود ههردووكیان بهیهكهوه و، ئهو حهقهشی دهبێ دوای تهواو بوونی ئهندامیهتیشی ههیبێ و ناسنامهی ئهندامیهتی یاخود ناسنامهی یهكێتی پهرلهمانتارانی كوردستان بهبهڵگهنامهیهكی فهرمی دادهنرێ، ئهندامیهتی دهسهلمێنێ به مۆڵهتێكی یاسایی دادهنرێ و دهسهڵاتی ئهوهی پێدهدات كه ئهم مافه بهكار بێنێ بهدهر له حوكمهكانی یاسای چهكی ژماره (16)ی ساڵی 1993 یاخود ههر یاسایهكی دیكه جێی بگرێتهوه.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: پێویسته كۆی گشتی پاداشتی نهختینهیی و شتهكییانهی ساڵانه دهدرێت به فهرمانبهران بۆ یهك كهس و بۆ ههمان كار، له نێو تهرخانكراوه بڕیاردراوهكانی بودجهی تایبهتمهند، له دوو ملیۆن دینار زیاتر نهبێت له حاڵهتی ههڵسانیان به ڕهنجدانی ڕادهبهدهر له كاتی راپهڕاندنی ئهركهكانی فهرمانبهرێتی كه له ئهستۆیان دایه، ئهو پاداشتانهی دهبهخشرێنه كارمهندانی پرۆژهی وهبهرهێنان له رێژهی بهدواداچوون و سهرپهرشتیكردن و پاداشتی ئهندامانی ئهنجومهنهكانی شارهوانی كه مانگانه بۆیان سهرف دهكرێت، بهدهر دهخرێن. و بهپێی رێنمایێك كه وهزارهتی دارایی و ئابوری دهریدهكات.
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: پێویسته له سهر حكومهتی ههرێم پرۆژهیهك پێشكهش بكات به ههمواركردنی یاسای ماف و ئیمتیازاتی كهسوكاری شههیدان و ئهنفالكراوان ژماره (9)ی ساڵی 2007 بهشێوهیهك كه لهگهڵ خهبات و قوربانیهكانیاندا بگونجێت.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: یهكهم: گوژمهیهك بهبڕی (185.000.000.000) سهدو ههشتاو پێنج ملیار دینار تهرخان دهكرێت بۆ پشتگیریكردنی حیزبهكان، وه خهرجكردن لهم تهرخانكراوه له لایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه بهپێی رێكاریی كاتیی دهبێت، بهمهرجێك ئهو بڕه پارانهی وهك پێشینه له لایهن حیزبهكانهوه له ههردوو ساڵی (2011، 2012)دا وهرگیراون تسویه بكرێن، تاوهكو دهركردنی یاسای پشتگیریی دارایی حیزبهكان. دووهم: گوژمهیهك بهبڕی (15.000.000.000) پازده ملیار دینار بۆ رێكخراوه ناحكومیهكان تهرخان دهكرێت بهپێی یاسای رێكخراوه ناحكومیهكانی ژماره (1)ی ساڵی 2011.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: یهكهم: وهزارهتی دارایی و ئابوری پابهند دهبێت به بهردهوامبوون له دابینكردنی قهرزی خانووبهرهو، كشتوكاڵیی و، پیشهسازیی و، گهشت وگوزارییء، پرۆژه بچووكهكانء، تهمویلكردنی سندوقی نیشتهجێكردن/ دهستهی وهبهرهێنان بهگوژمهیهك كه بڕهكهی (600.000.000.000) شهش سهد ملیار دینارهو بهگوێرهی ئهو ستاندهرو رێنماییانهی وهزارهتی دارایی و ئابوریی به ههماههنگی لهگهڵ وهزارهته پهیوهندارهكان، دهریان دهكات. دووهم: قهرزی خانووبهره به بڕی (25.000.000) بیست و پێنج ملیۆن دینار بۆ هاوڵاتیانی ناوهندی ئهو قهزاو ناحیانهی له ساتهوهختی ڕاگواستنی زۆرهملێ له لایهن رژێمی لهناوچوو وێرانكراون، دیاری دهكرێت.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: وهزیری دارایی و ئابووری له ههرێم، بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: كۆمسیۆن دهستهیهكی پیشهیی سهربهخۆ و بێلایهنه و خاوهن كهسایهتی مهعنهویی خۆیهتی و ملكهچه بۆ چاودێریی پهرلهمان و بهرپرسیاریشه له بهرامبهریدا.
ماددهی شازدهم:
ماددهی شازدهم: یهكهم: وهزیری دارایی و ئابوری دهسهڵاتی ههیه لێكگواستنهوه له نێوان پاردانراوهكانی (اعتمادات) یهك دهروازه ئهنجام بدات، جگه له بهشی (فصل) مووچه، چونكه دهكرێت بۆی بگواسترێتهوهو ناكرێت لێی بگواسترێتهوه. دووهم: وهزیری دارایی و ئابوری بۆی ههیه لێكگواستنهوه له نێوان پارهدانراوهكانی (اعتمادات) دهروازهكانی بودجه ئهنجام بدات بهمهبهستی دابینكردنی توانای سهرفكردن بۆ ئهو كارگێڕییانهی بڕیار دهدرێت له وهزارهتێك جیابكرێنهوهو بخرێنه سهر وهزارهتێكی ترو وهزیری تایبهتمهند بۆی ههیه لێكگواستنهوه له نێو یهك بهش(قسم)دا و یهك یهكهی سهرفكردن، ئهنجام بدات. سێیهم: ناكرێت هیچ لێكگواستنهوهیهك له نێوان پارێزگاكاندا له نێو تهرخانكراوهكانی (پرۆژهكانی ئاوهدانكردنهوهو گهشهپێدانی ههرێم و پارێزگاكان) ئهنجام بدرێت. چوارهم: ناكرێت لێكگواستنهوه له تهرخانكراوهكانی خهرجی پرۆژهكانی وهبهرهێنان، واته تهرخانكراوهكانی (بودجهی وهبهرهێنان)، بۆ تهرخانكراوهكانی خهرجی بهگهڕخستن، واته تهرخانكراوهكانی (بودجهی ڕهوهن)، ئهنجام بدرێت. پێنجهم: ئهو پارهدانراوانهی (اعتمادات) لهم یاسایهدا پهسهندكراون تاوهكو 31ی كانونی یهكهمی ساڵی دارایی (2013) بهكاردههێنرێن و داهاته دهستهبهركراوهكان تاوهكو 31/12/2013 تۆمار دهكرێن. بهڵام ئهو داهاتانهی له دوای كۆتایی ساڵی دارایی (2013)هوه وهردهگیرێن، ئهوا وهك داهاتێك بۆ بودجهی ساڵی دارایی 2014 تۆمار دهكرێن.
ماددهی بیست و پێنجهم:
ماددهی بیست و پێنجهم: پێویسته له سهر حكومهتی ههرێم یهكسانی دهستهبهر بكات له نێوان مووچهو دهرماڵهكانی هێزی پێشمهرگه لهگهڵ هاوشانهكانیان له هێزه چهكدارهكانی عێراقیی ناوهندیی و قهرهبووكردنهوهیان له دوای وهرگرتنی سهرجهم شایسته داراییهكانی حكومهتی ههرێم له لای حكومهتی ناوهندیی بهپێی یاساكانی بودجهی گشتی ساڵهكانی (2007-2013).
ماددهی سییهم:
ماددهی سییهم: پێویسته له سهر حكومهتی ههرێم له حاڵهتی ڕوودانی گۆڕانكاری له بهشه بودجهی ههرێم بۆ ساڵی 2013، ئاگاداری پهرلهمانی كوردستان بكاتهوهو بیخاته بهردهمی بۆ پهسهندكردن.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: یهكهم: بهگوێرهی ئهم یاسایه ئهنجوومهنێك دادهمهزرێ له ژێر ناوی كۆمسیۆنی باڵای سهربهخۆی ههڵبژاردنهكان و ڕاپرسی بۆ ئهوهی ببێته تاكه دهسهڵات (السلگه الحصریه) كه ڕێكاری ههموو ههڵبژاردن و ڕاپرسییه گشتییهكان ئهنجام دهدا لهسهر ئاستی سهرتاسهری كوردستان ـ عێراق. دووهم: بارهگای سهرهكی كۆمسیۆن له پارێزگای ههولێری پایتهخت دهبێ و، بهگوێرهی پێویست نووسینگهكانی خۆی له ناوهندی پارێزگاكان و یهكه ئیدارییهكاندا دهكاتهوه.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژه و دهربڕینانهی كه له خوارهوه دا هاتوون بریتییه لهو مانایانهی كه لهبهرامبهریاندا دیاریكراوه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم: پهرلهمان: پهرلهمانی كوردستان ـ عێراق. دووهم: كۆمسیۆن: كۆمسیۆنی باڵای سهربهخۆی ههڵبژاردنهكان و ڕاپرسی. سێیهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عێراق. چوارهم: ئهنجوومهن: ئهنجوومهنی كۆمسیاران.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.