المواد القانونية

مادده‌ی حه‌ڤده‌

مادده‌ی حه‌ڤده‌: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان) دا ده‌خرێته‌ به‌ركار.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: رێكخراو، دارایی خۆی به‌ بوجه‌یه‌كی ساڵانه‌ به‌رێوه‌ ده‌با كه‌ به‌ پێی پێرۆی حسابكاری دایه‌ره‌ ره‌سمییه‌كان رێكی ده‌خاو جێبه‌جێ ده‌كا، هه‌موو حساب و حسابكاریه‌كیشی ده‌كه‌وێته‌ ژێر ركێفی ته‌دقیقكردنی ریقابه‌ی دارایی هه‌رێمه‌وه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: ریكخراو ئامانجه‌كانی خۆی له‌م رێگایانه‌ی خواره‌وه‌ دێنێته‌ دی: 1-ئه‌و داهاته‌ داراییه‌ی كه‌ له‌به‌رده‌ستیدا هه‌یه‌. 2-له‌ موناقصه‌و موزایه‌داتی جێبه‌جێ كردنی پرۆژه‌ ئاوه‌دانكاریه‌كانی كوردستاندا به‌شدار ده‌بێ و گرێبه‌ستی ده‌كات. 3-په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ كورده‌ په‌نابه‌ر و غه‌ریب كه‌وتووه‌كانی هه‌نده‌رانی كوردستاندا ده‌كا و، دنه‌یان ده‌دا كه‌ سه‌رمایه‌كانیان له‌ پرۆژه‌ گه‌لی و به‌ هانا چوون و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ و فراژوو كردنی (التنمیه‌) هه‌رێمدا وه‌به‌ر بهێنن. 4-بانگهێشت بكا ت و بۆ سازدانی كۆنفرانسی ناوخۆ و نێو ده‌وڵه‌تیش بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ی مه‌سه‌له‌ی به‌ره‌و چاكتر بردن و پێشخستنی پرۆژه‌كان تا ئامانجەکانی ئامانجه‌كانیان بێته‌ دی. 5-به‌رژه‌وه‌ندی گشتی وا ده‌خوازێ كه‌ هه‌رێمیش له‌گه‌ڵ رێكخراوه‌كه‌دا بۆ جێبه‌جێ كردنی پرۆژه‌ فراژووكاریه‌كان له‌ هه‌رێمدا هاوپشك بێ و به‌شداری بكات.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: مادده‌ی حه‌وته‌می یاسایه‌كه‌ هه‌موار ده‌كرێت و به‌م جۆره‌ دادێ ده‌خوێندرێته‌وه‌: شوقه‌ یان خانووی نیشته‌جێ بوون به‌ ناوی داواكاری موڵكه‌وه‌ له‌ فه‌رمانگه‌ی تایبه‌تمه‌ندی تۆماری خانووبه‌ره‌ (تاپۆ) دا وه‌ك ساغه‌ موڵك و ره‌هنكراوه‌ به‌ ره‌هنێكی دڵنیایی كه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی وه‌زاره‌ت تۆمار ده‌كرێت تا كاتی دانی دوایین قیستی هه‌قه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ ره‌چاو كردنی بڕگه‌ی (سێیه‌م) له‌ مادده‌ی (چواره‌م) ی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نانی په‌یوه‌ندیدار حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌نانی په‌یوه‌ندیدار هه‌ر یه‌ك به‌ پێی پسپۆرایه‌تی خۆی په‌یڕه‌و و رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكه‌ن.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: مادده‌ی سێیه‌می یاسایه‌كه‌ هه‌موار ده‌كرێت و به‌م جۆره‌ دادێ ده‌خوێندرێته‌وه‌: داواكاری موڵك مه‌رجه‌كه‌: یه‌كه‌م: ده‌بێ هاووڵاتیی هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق بێت و تێیدا نیشته‌جێ بێت. دووه‌م: ده‌بێ خاوه‌نی شوقه‌ یان خانوویه‌كی نیشته‌جێ بوونی سه‌ربه‌خۆ نه‌بێت. سێیه‌م: ده‌بێ له‌ هیچ پڕۆژه‌یه‌كی دیكه‌ی نیشته‌جێ بوون له‌ هه‌رێمدا سوودمه‌ند نه‌بوو بێت. چواره‌م: ده‌بێ له‌ پێشینه‌ی خانووبه‌ره‌كه‌ له‌لایه‌ن حكومه‌تی هه‌رێمه‌وه‌ پێشكه‌ش ده‌كرێت، سوودمه‌ند نه‌بوو بێت.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: رێكخراو بۆ وه‌دیهانینی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ تێده‌كۆشێ: 1-به‌شداری كردن و هاوكۆمه‌كی له‌ بواری به‌ هانا چوون و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ و بزاڤی مرۆڤایه‌تی له‌ هه‌رێم و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا به‌ هه‌ماهه‌نگی و هاوده‌نگی له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی ناوخۆ و وه‌زاره‌تی یارمه‌تی مرۆڤایه‌تی و هاوكاری و وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانی دیكه‌دا. 2-هاوكاری له‌گه‌ڵ رێكخراوه‌ بیانییه‌كانی ناو هه‌رێم له‌ بواری به‌ هاناچوون و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ و bزاڤی مرۆڤایه‌تیدا.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: رێكخراوه‌كه‌ ده‌بێ ئه‌م سجل و تۆمارانه‌ی خواره‌وه‌ رابگرێ به‌ مه‌رجێ دایه‌ره‌ی كاتبی عه‌دل ته‌سدیقی كردبن: 1-سجلی ئه‌ندامان و (ئه‌وانه‌ی سه‌ربه‌ رێكخراوه‌كه‌ن). 2-سجلی بڕیار و مه‌حزه‌ره‌ی دانیشتنه‌كان. 3-سجلی پرۆژه‌كان. 4-سجلی حساب و حسابكاری. 5-سجلی ئه‌موال و كه‌لوپه‌له‌كان.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: له‌ پێڕۆی ناوخۆی رێكخراوه‌كه‌دا dه‌بێ هه‌موو ئه‌و حوكمانه‌ی دیاری بكرێن كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌ رێكخستنی كاروباری ئیداری و دارایی و هونه‌ری و چۆنێتیی دانان و دامه‌زراندنی كه‌سانی سه‌ر به‌ رێكخراوه‌كه‌ و قبوڵ كردنی ئه‌ندامه‌كانییه‌وه‌ هه‌یه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمیی (وه‌قایعی كوردستان) دا جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نانی په‌یوه‌ندیدار حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: مادده‌ی سێیه‌می یاسایه‌كه‌ هه‌موار ده‌كرێت و به‌م جۆره‌ دادێ ده‌خوێندرێته‌وه‌: داواكاری موڵك مه‌رجه‌كه‌: یه‌كه‌م: ده‌بێ هاووڵاتیی هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق بێت و تێیدا نیشته‌جێ بێت. دووه‌م: ده‌بێ خاوه‌نی شوقه‌ یان خانوویه‌كی نیشته‌جێ بوونی سه‌ربه‌خۆ نه‌بێت. سێیه‌م: ده‌بێ له‌ هیچ پڕۆژه‌یه‌كی دیكه‌ی نیشته‌جێ بوون له‌ هه‌رێمدا سوودمه‌ند نه‌بوو بێت. چواره‌م: ده‌بێ له‌ پێشینه‌ی خانووبه‌ره‌كه‌ له‌لایه‌ن حكومه‌تی هه‌رێمه‌وه‌ پێشكه‌ش ده‌كرێت، سوودمه‌ند نه‌بوو بێت.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: 1-وه‌زیر ده‌بێ له‌ ماوه‌ی شه‌ست رۆژدا كه‌ له‌ رۆژی له‌ وه‌زاره‌ت تۆمار كردنی داواكارییه‌كه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا سه‌یری داواكارییه‌كه‌ بكا و بیبرێته‌وه‌. خۆئه‌گه‌ر داواكارییه‌كه‌ شه‌رتو شرووتی یاسایی ته‌واو به‌جێ نه‌هێنا بوو ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا وه‌زیر ده‌بێ هه‌واڵه‌ ی ده‌مه‌زرێنه‌ره‌كانی بكاته‌وه‌ تا كه‌م و كورتیه‌كانی بهێننه‌وه‌ سه‌ربار، ئه‌و جا ماوه‌ی بڕاندنه‌وه‌ی داواكارییه‌كه‌ له‌ رۆژی داواكارییه‌ تازه‌كه‌وه‌ حساب ده‌كرێ. 2-ئه‌گه‌ر هات و وه‌زیر، له‌به‌ر هه‌ر هۆیه‌ك بێ ،داواكارییه‌كه‌ی ره‌ت كرده‌وه‌ ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا ئه‌ندامانی دامه‌زرێنه‌ر بۆیان هه‌یه‌ له‌ دادگای ته‌مییزی هه‌رێمدا ته‌مییزی بكه‌نه‌وه‌ له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژدا- كه‌ له‌ رۆژی ته‌بلیغه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا- ئیدی بڕیار بڕیاری دادگاكه‌یه‌و‌ ده‌بڕدرێته‌وه‌. 3-ئه‌گه‌ر هات و داواكارییه‌كه‌ له‌و ماوه‌یه‌دا كه‌ له‌ بڕگه‌ی (1)دا هاتووه‌ نه‌بڕێندرایه‌وه‌، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا قبوڵكراوله‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: بڕگه‌ی چواره‌می مادده‌ی یه‌كه‌م، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ هه‌موارده‌كرێ : 4- وه‌زاره‌ته‌كه‌ دوو بریكاری ده‌بێت: 1. بریكاری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری بازرگانی. 2. بریكاری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری دارایی.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: ئه‌و ئافره‌ته‌ی له‌ ئیجازه‌ی منداڵبووندا یان له‌ ئیجازه‌ی دایكایه‌تیدا بێت، به‌ درێژایی ماوه‌ی ئیجازه‌كه‌ی مووچه‌و ده‌رماڵه‌ی ته‌واوی پێ ده‌درێت.

مادده‌ی شازده‌م

مادده‌ی شازده‌م: ئه‌و ماف و ده‌سكه‌وتانه‌ی له‌م یاسایه‌دا هاتوون، بریتین له‌ راده‌ی هه‌ره‌ كه‌می ئه‌و مافانه‌ی كه‌ ده‌بێ كه‌مئه‌ندامان و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت له‌ هه‌رێمدا لێیان به‌هره‌مه‌ند بن.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: 1/له‌هه‌ر پارێزگایه‌كدا لیژنه‌یه‌ك به‌سه‌رۆكایه‌تی دادوه‌رێك كه‌ به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ له‌ پۆلی دووه‌م بێ و ئه‌ندامێتی یاریده‌ده‌ری پارێزگار و به‌ڕێوه‌به‌ری تۆماری موڵكداری و به‌ڕێوبه‌ری موڵكه‌كانی ده‌وڵه‌ت پێكدێ و حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ ده‌كا. 2/بڕیاره‌كانی لیژنه‌ ده‌شێ له‌لای دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستانی عیراق له‌ماوه‌ی پازده‌ ڕۆژدا له‌ڕۆژی پێراگه‌یاندنه‌وه‌ تانوتی پێداچوونه‌یوه‌یان لێ بدرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: 1/ئه‌گه‌ر ماڵه‌ ده‌ست به‌سه‌رداگیراوه‌كه‌ له‌ بابه‌تی گوازراوه‌ بوو ده‌درێته‌وه‌ ده‌ستی خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كه‌ی و ئه‌گه‌ر ماڵه‌كه‌ ئۆتۆمبیل ومه‌كینه‌ بوو به‌ ناوییه‌وه‌ تۆمار ده‌كرێته‌وه‌. 2/ئه‌گه‌ر له‌به‌ر ناچوونی یا له‌ هه‌ر هۆیه‌كی تر نه‌توانرا بدرێته‌وه‌ ده‌ست خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كه‌ی كڕیاره‌كه‌ نرخه‌كه‌ی به‌ پێی ڕۆژی 31/12/1990 له‌بڕی ده‌دا به‌و خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌ی. 2/ئه‌گه‌ر له‌به‌رناوچوونی یا له‌ هه‌ر هۆیه‌كی تر نه‌توانرا بدرێته‌وه‌ ده‌ست خاوه‌نه‌ ئه‌سڵیه‌كه‌ی كڕیاره‌كه‌ نرخه‌كه‌ی به‌ پێی ڕۆژی 31/12/1990 له‌ بڕی ده‌دا به‌و خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌ی.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة