أحكام القانون

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: بڕیاره‌كانی ژماره‌(192)ی ساڵی 1996و ژماره‌(32)ی ساڵی 1997و (4210،112،83،65)ی ساڵی 2003 هه‌ڵده‌وه‌شێنه‌وه‌. دووه‌م: بڕگه‌یه‌ك ده‌خرێته‌ سه‌ر مادده‌ (2)ی یاسای باجی ده‌رامه‌تی ژماره‌ (113)ی ساڵی 1982ی هه‌مواركراو له‌ هه‌رێمی كوردستان-عیراق و ده‌بێته‌ بڕگه‌(7) بۆی. 7- كارگه‌كانی دروستكردنی ئالیك. سێیه‌م: دوو بڕگه‌ به‌زنجیره‌ی (28،27) ده‌خرێنه‌ سه‌ر مادده‌ (7) له‌ یاسای باجی ده‌رامه‌تی ژماره‌ (113)ی ساڵی 1982ی هه‌مواركراو له‌ هه‌رێمی كوردستان و به‌م جۆره‌ی خواره‌وه‌:ـ 27- ئۆتۆمبێلی تاكسی (5) نه‌فه‌ری و پاسه‌كانی گواستنه‌وه‌ی بچووك و گه‌وره‌ی نه‌فه‌ران له‌ ناو شار و له‌ نێوان شاره‌كاندا. 28- تراكتۆر و ده‌ڕاسه‌ی كشتوكاڵی و ئۆتۆمبێلی بار هه‌ڵگری بچووك (پیكه‌پ ده‌بڵ) یه‌ك ته‌نی. چواره‌م: كاركردن به‌ یاسای باجی جێماوه‌كان (التركات) ژماره‌ (64)ی ساڵی 1985ی هه‌مواركراو له‌ هه‌رێمی كوردستاندا راده‌گیرێ و میراتگرانی ئه‌و مردووه‌ی كه‌ له‌ ماوه‌ی هه‌ڵپه‌ساردنی یاساكه‌ به‌ بڕیاری ژماره‌ (32) له‌ 8/11/1997 باجیان هاتۆته‌ سه‌ر له‌ باجی جێ ماوه‌كان (التركات) ده‌بووردرێن و هۆبه‌كانی باجی جێماوه‌كانیش له‌ فه‌رمانگه‌كانی باج له‌ هه‌رێم داده‌خرێن.

ماددە‌ی چواره‌م: هه‌ركه‌سێ له‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ لابدا سزای حه‌بسی به‌سه‌ردا ده‌درێ له‌(3)سێ ساڵ كه‌متر نه‌بێ

مادده‌ی پێنجه‌م: هه‌ر یه‌كێ له‌ به‌رێوه‌به‌ریه‌تییه‌ گشتییه‌كان مووچه‌ خۆرێك به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا كه‌ باوه‌ر نامه‌یه‌كی زانكۆی هه‌بێ و له‌ كارمه‌ندان و پسپۆرانیش بێ.

مادده‌ی سێیه‌م: هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ ئه‌و منداڵانه‌یان به‌ناوی خۆیان تۆماركردووه‌ كه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌، له‌ لێپرسینه‌وه‌ی یاسایی ده‌بووردرێن و سه‌ر له‌ نوێ به‌ ناوی دایك وباوكی شه‌رعیان به‌پێی داواكارییه‌ك كه‌ له‌ لایه‌ن خاوه‌ن به‌رژه‌وه‌ندی یاخود داواكاری گشتی پێشكه‌ش كرابێ تۆمارده‌كرێن.

مادده‌ی بیست و دووه‌م: 1-دادگا سزا به‌ حوكمه‌كانی مادده‌ بیست و یه‌كه‌می ئه‌م یاسایه‌ ده‌دا سه‌رباری ئه‌و غه‌رامانه‌ی فه‌رمانگه‌كانی گومرگ به‌ پێ ی یاسای گومرگ ده‌یان سه‌پێنن. 2-ئه‌گه‌ر دادگا حوكمی به‌ سزایه‌ك له‌و سزایانه‌ ده‌ركرد كه‌ له‌ بڕگه‌ (1و2)ی مادده‌ی بیست و یه‌كه‌می ئه‌م یاسایه‌دا هه‌ن ده‌بێ حوكم بدا به‌ ده‌ست به‌سه‌رداگرتنی(المصادره‌) چه‌كه‌كه‌و به‌شه‌كانی و عه‌تاده‌كه‌ی و ئه‌و هۆیانه‌ی له‌ گواستنه‌وه‌یا بۆ كردنی تاوانیه‌كه‌ به‌كارهێنراون له‌گه‌ڵ ره‌چاو كردنی حاڵه‌تی خاوه‌نی ئۆتۆمبێلی نیاز پاك (حسن نیه‌) ئه‌مه‌ جگه‌ له‌و كێشه‌ گومرگیانه‌ی فه‌رمانگه‌كانی گومرگ خاوه‌ن ده‌سه‌ڵاتن له‌ سه‌پاندنی سزای ده‌ست به‌سه‌رداگرتنی هه‌یه‌. 3-أ- ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵاتی گومرگی په‌یوه‌ندیدار بڕیاری ده‌ست به‌سه‌ر داگرتنی قاچاغ یا به‌شه‌كانی یا عه‌تادی داو بڕیاره‌كه‌ گه‌یشته‌ پله‌ بنبڕ (بتات) ئه‌و چه‌كه‌ و به‌شه‌كانی ه‌ عه‌تاده‌كه‌ی ده‌درێته‌ وه‌زاره‌تی كاروباری پێشمه‌رگه‌و وه‌زیری دارایی له‌سه‌ر پێشنیازی به‌رێوه‌به‌ری گشتی گومرگ بۆی هه‌یه‌ خه‌ڵات بدا به‌ خه‌به‌ر داران و ئه‌وانه‌ی ده‌ستی كارگه‌ربوون له‌ ئاشكراكردنی تاوانه‌كه‌دا ئه‌ویش به‌ پێ ی یاسا ره‌چاوكراوه‌كان. ب-ئه‌گه‌ر دادگای په‌یوه‌ندیدار بڕیاری ده‌ست به‌سه‌ر داگرتنی چه‌كی جه‌نگی نا قاچاغ یا به‌شه‌كانی یا عه‌تاده‌كه‌ی بڕیاره‌كه‌ گه‌یشته‌ پله‌ی بنبڕ ئه‌و چه‌كه‌و به‌شه‌كانی عه‌تادی ده‌درێ به‌ وه‌زاره‌تی كاروباری پێشمه‌رگه‌. ج-ئه‌گه‌ر دادگای په‌یوه‌ندی دار بڕیاری ده‌ست به‌سه‌ر داگرتنی چه‌كی ئاگرینی ناقاچاغ یا به‌شه‌كه‌ی یا عه‌تاده‌كه‌ی داو بڕیار گه‌یشته‌ پله‌ی بنبر ئه‌و چه‌كه‌ و به‌شه‌كانی عه‌تادی ده‌درێ به‌ وه‌زاره‌تی ناوخۆ. د-ده‌سه‌ڵاتی مۆڵه‌ت دان بریار ده‌دا ئه‌و چه‌كه‌ و به‌شه‌كانی و عه‌تاده‌كه‌ی كه‌ به‌ پێ ی به‌ند (ج) له‌ بڕگه‌ی (3)ی ئه‌م مادده‌یه‌ دا پێ ی سپێردراوه‌ بدا به‌و فه‌رمانگه‌یانه‌ی ده‌وڵه‌ت كه‌ پێویستیان پێ ی هه‌یه‌ و ئه‌گه‌ر هیچ داوایه‌ك له‌و فه‌رمانگه‌یانه‌وه‌ نه‌كرا وه‌زاره‌تی ناوخۆ به‌ پێی حوكمی قانوونی فرۆشتن و به‌كێ دانی ماڵ و موڵكی ده‌وڵه‌ت ده‌فرۆشرێ. 4-چه‌كی جه‌نگی و به‌شه‌كانی عه‌تادی و چه‌كی ئاگرینی قاچاغ و به‌شه‌كانی عه‌تادی ده‌سپێردرێن به‌ نزیك ترین لایه‌نی سه‌ربازی له‌ كلتی دۆزینه‌وه‌یان دا بۆ پاراستنیان و ئه‌و لایه‌نه‌ی سه‌ربازی یه‌ هه‌ر وه‌ختێك پێویستی كرد چه‌كه‌كان له‌به‌ر ده‌م ئه‌م لایه‌نه‌دا ئاماده‌ ده‌كا كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ بینینی كێشه‌كه‌وه‌ هه‌یه‌ . به‌ڵام چه‌كی ئاگرین قاچاغ به‌شه‌كانی و عه‌تادی ده‌سپێردرێ به‌ نزیكترین مه‌ڵبه‌نی پۆلیسی ئه‌و ناوچه‌یه‌ی چه‌كه‌كه‌ی تێدا دۆزراوه‌ته‌وه‌، بۆ پاراستنی به‌مه‌رجێ مه‌ڵبه‌نده‌كه‌ هه‌ر وه‌ختێك پێویستی كرد ئه‌و چه‌كه‌ له‌به‌ر ده‌م ئه‌و دادگا و ده‌سه‌ڵاته‌ گومرگی یه‌دا ئاماده‌ بكات كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ بینینی كێشه‌كه‌وه‌ هه‌یه‌.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: وه‌زیری ناوخر رێنمای یه‌ك ده‌رده‌كا سه‌باره‌ت به‌ ژێر ده‌ست گرتن و هه‌ڵگرتنی چه‌كی برینداركه‌ر و چه‌كی روشێنه‌ر و گواستنه‌وه‌ و دروستكردن و هێنانه‌ ناوه‌وه‌ و بازرگانی پێوه‌ كردنیان.

مادده‌ی چواره‌م: دام و ده‌زگاكانی مه‌ڵبه‌ندی وه‌زاره‌ت و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌ گشتییه‌كانی به‌م جۆره‌ ده‌بێ: 1-نوسینگه‌ی وه‌زیر. 2-نووسینگه‌ی بریكاری وه‌زاره‌ت. 3-به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی دیوان. 4-به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی زه‌وی و زاری كشتوكاڵی. 5-به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی كاروبارو خزمه‌تگوزاری و كشتوكاڵی. 6-به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی ئاودێری و به‌ربه‌سته‌كان. 7-به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی سامانی ئاژه‌ڵ و ته‌ندروستی ئاژه‌ڵ. 8-به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی توتن. 9-كۆمپانیای هه‌ڵكه‌ندنی بیری ئیرتوازی و مه‌ڵبه‌نده‌كانی لێكۆڵینه‌وه‌ی پراكتیكی كشتوكاڵ. 10-به‌رێوه‌به‌رێتی گشییه‌كانی كشتوكاڵ و ئاودێری له‌ پارێزگاكانی هه‌ریێمدا.

مادده‌ی بیست و سێ: ده‌شێ له‌م حاڵه‌تانه‌ی خواره‌وه‌ كۆنگره‌یه‌كی لاوه‌كی (استثنائی) ببه‌سترێ: 1-به‌ بڕیارێكی هۆدار له‌ لایه‌ن زۆرینه‌ی ئه‌ندامامنی مه‌كته‌بی ته‌نفیزییه‌وه‌. 2-به‌ داواكاریه‌كی نووسراوی هۆدار كه‌ له‌ لایه‌ن دوو سێیه‌كی ئه‌ندامانی كۆنگره‌وه‌، ئاراسته‌ی مه‌كته‌بی ته‌نفیزی بكرێت. پێویسته‌ له‌م باره‌دا مه‌كته‌بی ته‌نفیزی له‌ ماوه‌ی (15) رۆژدا (كه‌ له‌ رۆژی پێشكه‌شكردنی داواكه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا) بانگێشت بۆ سازدانی كۆنگره‌ كه‌ ده‌ربكات. 3-بڕیاری كۆنگره‌ به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگ ده‌درێن.

مادده‌ی سێیه‌م : وه‌زاره‌ت ئه‌م ئه‌رك وپسپۆرایه‌تیانه‌ی خواره‌وه‌ له‌ پێناوی به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانیدا ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: پێشنیاز كردنی ڕێگای گونجاو بۆ لابردنی ئاسته‌نگ له‌ به‌رده‌م چالاكیی بازرگانی له‌ ڕێگه‌ی دانانی ستراتیژیه‌ت و پلان و به‌رنامه‌ی گه‌شه‌سه‌ندن و هاندانی هه‌نارده‌كردن و چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و كاریگه‌رییه‌ نێگه‌تیڤانه‌ی له‌سه‌ر ئابووری هه‌رێم هه‌یه‌ كه‌ له‌ ئازاد كردنی بازرگانی ده‌ره‌وه‌ و له‌ رێگای به‌ به‌هێز كردنی توانای كێبركێ له‌ نێوان كه‌رته‌كانی كارو به‌رهه‌می نیشتمانیدا رووی داوه‌. دووه‌م: ڕێگا دانان بۆ زامنكردنی چاودێری مافه‌كانی به‌كاربه‌ر و ئاماده‌كردنی یاسای پێویست بۆ پاراستنی به‌ هاوده‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ پێوه‌ندیداره‌كاندا بۆ چاودێری كردنی نرخ له‌ بازاڕه‌كانی ناوخۆدا و، رێكخستن و به‌هێزكردنی ژینگه‌ی كێبڕكێ و نه‌هێشتنی قۆرخكاری و ئیشی تری خراپه‌كاری له‌ بازارگانیدا. سێیه‌م: تۆماركردن و چاودێری كردنی چالاكیی كۆمپانیا ناوخۆیی و بیانیه‌كان و لقه‌كانیشیان و، چاره‌سه‌ركردنی كاروباری بریكارنامه‌ بازرگانیه‌كان و تۆماركردنیان له‌ هه‌رێمدا. چواره‌م: دروست كردن و به‌ڕێوه‌بردنی كۆگا و دامه‌زراوه‌كانی تری پێویست به‌ كاره‌كانی وه‌زاره‌ت و به‌كرێدان و به‌كرێگرتنیان. پێنجه‌م: ئاماده‌كردن جێبه‌جێكردنی ئه‌و به‌رنامانه‌ی كه‌ پێوستن بۆ كردنه‌وه‌ی پێشانگا و بازاڕی ناوخۆ و نێوده‌وڵه‌تی، و به‌شداری كردن تیایاندا بۆ زانینی په‌ره‌سه‌ندنی نێوده‌وڵه‌تی به‌رهه‌مه‌ بازرگانی و پیشه‌سازیه‌كانی جیهان. شه‌شه‌م: ئاماده‌كردنی پلان و لێكۆڵینه‌وه‌ی ساڵانه‌ و مامناوه‌ندی و درێژخایه‌ن بۆ پڕۆژه‌ پیشه‌سازییه‌كان، و لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ سوودی ئابووری و هونه‌رییان و سه‌رپه‌رشتی ئه‌و پڕۆژه‌ و دامه‌زراوه‌ پیشه‌سازییانه‌ به‌ مه‌به‌ستی چاودێری كردنیان و ئاڕاسته‌كردنیان، و هه‌ڵسه‌نگاندنی ئه‌نجامی پلانه‌كان له‌ ڕووی چه‌ندی و جۆرییه‌وه‌ و به‌شداریكردن له‌ ئاماده‌كردنی یاسای پێوست بۆ چاودێری و گه‌شه‌پێدانیان به‌ هاوكاری له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كاندا. حه‌وته‌م: كردنه‌وه‌ی پرۆژه‌ی پیشه‌سازیی و بازرگانی و پێدانی مۆڵه‌تی دامه‌زراندنیان له‌لایه‌ن كه‌رتی تایبه‌ته‌وه‌ و هاندان و ئاماده‌كردنی ژینگه‌ی له‌بار بۆی و تا یاسای وه‌به‌رهێنان بیگریێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی سوود له‌ ده‌رامه‌تی به‌شه‌ری و سروشتی وه‌ربگیرێت و بۆ چالاكیی وه‌به‌رهێنان و به‌ردار له‌ هه‌رێمدا بیگۆرێت. هه‌شته‌م: پێدانی مۆڵه‌ت بۆ دامزراندنی ناوچه‌ی پیشه‌سازی رێكخراو و هاندانی ئه‌م ده‌زگایانه‌و چاودێری كردنیان به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌لأ ده‌سته‌ی گشتی ناوچه‌ ئازاده‌كانی عێراق له‌ پێناو دروست كردنی ناوچه‌ی پیشه‌سازی و بازرگانی ئازاد له‌ هه‌ڕێم و سه‌رپه‌رشتیكردن و پێشخستن و كاراكردنی رۆڵی و ئاماده‌كردنی یاسای پێویست بۆ وه‌دیهێنانی. نۆیه‌م: هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌لأ وه‌زاره‌تی كشتوكالأ، بۆ پشتیوانی كردن و هاندانی جوتیاران و لێكۆڵینه‌وه‌ له‌سه‌ر چۆنیه‌تی به‌كارهێنانی به‌رهه‌می كشتوكالأ وه‌ك مادده‌ی كه‌ره‌سه‌ له‌ كه‌رته‌كانی پیشه‌سازیداو بۆ به‌ربوومی پیشه‌سازی خۆماڵی كه‌ بۆ به‌كارهێنانی خۆماڵی و هه‌نارده‌كردنی بۆ ده‌ره‌وه‌ بگۆڕدرێ. ده‌یه‌م: هاندانی پشتگیری هه‌ردوو كه‌رتی بازرگانی و پیشه‌سازی وكاراكردنی رۆڵی بانكه‌ بازرگانی و پیشه‌سازییه‌كان بۆ پاڵپشتی كردنی پڕۆژه‌ بازرگانی و پیشه‌سازیه‌كان، به‌ تایبه‌تی پرۆژه‌ بچووك و مامناوه‌ندیه‌كان و، چالاككردنی رۆڵه‌كه‌ی. یازده‌م: ڕێكخستنی میكانیزمی پاراستنی مۆڵكایه‌تی هزری بازرگانی و پیشه‌سازی و پێدانی نیشانه‌ی ناسینه‌وه‌ (العلامات الفارقه‌) وره‌سم ونموونه‌ی دروستكراوه‌كه‌ و بڕوانامه‌ی داهێنان (براءه‌ الاختراع). دوازده‌م: خۆئاماده‌كردن بۆ به‌ستنی ڕێككه‌وتنامه‌ی پێویست بۆ جێبه‌جێكردنی سیاسه‌تی ئابووری هه‌رێم له‌ بواری بازرگانی ناوخۆ و ده‌ركیدا و، قوڵكردنی په‌یوه‌ندیه‌كان له‌گه‌لأ سه‌رچاوه‌كانی گه‌شه‌پێدانی ته‌كنولۆجیدا، له‌ سنووری ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی كه‌ ده‌ستوری عێراق به‌ هه‌رێمی داوه‌. سێزده‌م: نوێنه‌رایه‌تی كردنی هه‌رێم له‌ به‌رده‌م ده‌سه‌ڵاتی فیدراڵی له‌ كاتی مۆركردنی رێككه‌وتنامه‌ و گرێبه‌ست كه‌ مۆركی ئابووری و بازرگانی و پیشه‌سازیان هه‌یه‌ و به‌هێز كردنی رۆڵی هه‌رێم و پارستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی به‌پێی یاسا و به‌ ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران. چوارده‌م: ئاماده‌كردنی پڕۆژه‌ یاسای پێوست بۆ به‌شداریكردن له‌ چاككردنی كه‌ش وهه‌وای وه‌به‌رهێنان و ئاسانكردنی خزمه‌تی وه‌به‌رهێنان و داڕشتنی به‌رنامه‌و، هاندانی وه‌به‌رهێنه‌ری ناوخۆ و ڕاكێشانی وه‌به‌رهێنانی بیانی به‌ هاوكاری و هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ی وه‌به‌رهێنان. پانزده‌م: به‌شداری كردن له‌گه‌لأ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان بۆ دامه‌زراندنی سیسته‌مێكی ته‌واوكاری باش به‌ ئامانجی به‌دیهێنانی كاری چاودێریكردنی هونه‌ری له‌سه‌رهاورده‌ و هه‌نارده‌و به‌دواداچوونی جۆری به‌رهه‌می پیشه‌سازی ناوخۆیی كه‌ له‌گه‌لأ مواسه‌فاتی باوه‌ڕپێكراوی جیهانیدا بگونجێ و پیشكه‌ش كردنی ئامۆژگاری و رێنوێنی له‌ پێناو چاككردنی جۆری به‌رهه‌م و گه‌شه‌پێدانی كاره‌كانی به‌رهه‌مهێنان و كه‌مكردنه‌وه‌ی تێچوونه‌كه‌ی و به‌كارهێنانی ئامێری تازه‌ بابه‌ت تیایدا. شازده‌م : په‌ره‌پێدان و چاكتركردنی جۆری ئه‌و خزمه‌تانه‌ی كه‌ وه‌زاره‌ت پێشكه‌شی هاووڵاتیانی ده‌كات له‌ رێگای وه‌رگرتنی (تبنی) شێوازی نوێ له‌ بواری به‌ڕیوه‌بردن و، سوود وه‌رگرتن له‌ ته‌كنولۆجیای زانیاری له‌ ڕێگای وه‌رگرتنی (تبنی) ته‌كنیكی سیسته‌مه‌كانی حكومه‌تی ئه‌لیكترۆنی بۆ ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی وه‌زاره‌ت له‌گه‌لأ هاوبه‌شه‌كانی و هاووڵاتیانیشدا كارا ببێت، وچاككردن و ئاسانكردنی چاره‌كردن و رێكاره‌كانی مامه‌ڵه‌كردن و دامه‌زراندنی بنه‌ماكانی زانیاری به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ جۆری ئه‌دای وه‌زاره‌ته‌كه‌ باشتر بكات و، ژێنگه‌ی پێوست بۆ گه‌شه‌كردنی ئابووری هه‌رێم فه‌راهه‌م بكات. حه‌ڤده‌م: هه‌ماهه‌نگی و هاوكاری كردن له‌گه‌ڵ ژووره‌كانی بازرگانی وپیشه‌سازی به‌ جۆرێك كه‌ خزمه‌تی وه‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی وه‌زاره‌ت له‌ خزمه‌ت كردنی هه‌ردوو كه‌رتی پیشه‌سازی و بازرگانی له‌ هه‌رێمدا بكات.

مادده‌ی ده‌یه‌م: مۆڵه‌ت له‌م حاڵه‌تانه‌ی خواره‌وه‌ پووچ ده‌بێته‌وه‌ و خاوه‌نه‌كه‌ی یا هه‌ر یه‌كێك كه‌ جێگه‌ی ده‌گرێته‌وه‌ به‌ میرات گه‌رانی بیدا به‌ ده‌سه‌ڵاتی مۆڵه‌ت دان بۆ تۆمار كردنی پووچبوونه‌وه‌ی: 1-مردنی خاوه‌ن مۆڵه‌ت. 2-نه‌منانی یه‌كێك له‌ مه‌رجه‌ یاساییه‌كانی مۆڵه‌ت. 3-ده‌رچوونی بلرَیارێكی داد وه‌ری بنبڕ به‌ ده‌ست به‌سه‌ر داگرتنی چه‌كه‌كه‌. 4-ده‌رچونی چه‌كه‌كه‌ و عه‌تاده‌كه‌ی له‌ مۆڵكی یه‌تی مۆڵتدار و بۆ كه‌سێكی موڵك پێدراو. 5-پێشكه‌ش نه‌كردنی داخوازی نۆێ كردنه‌وه‌ی له‌ ماوه‌ی یاسایی یه‌كه‌یدا.

مادده‌ی سیانزده‌هه‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی بانكه‌ بازرگانیه‌كان: به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتیی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات بڕوانامه‌ی زانكۆیی به‌ده‌ست هێنا بێت و، به‌ ئه‌زموون و پسپۆڕ بێت و، ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌شی پێوه‌ ده‌لكێن: 1ـ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانی بانكه‌كانی ئه‌لره‌شید 2ـ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانی بانكه‌كانی ئه‌لرافیده‌ین 3ـ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كانی بانكه‌كانی هه‌رێم

مادده‌ی نۆیه‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ژمێریاری گشتی: سه‌رپه‌رشتیی (السیوله‌)ی نه‌ختینه‌ی خه‌زینه‌ی گشتی و چۆنێتی ده‌سكاریكردنی بۆ جێبه‌جێكردنی بودجه‌ی گشتیی هه‌رێم به‌ هه‌ردوو به‌شه‌كه‌یه‌وه‌ به‌شی به‌رده‌ست(الجاری)و به‌شی وه‌به‌رهێنان له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت، هه‌روه‌ها په‌ره‌پێدانی سیسته‌می ژمێریاری گونجاو بۆ رێكخستنی لایه‌نی دارایی ئه‌نجامه‌كانی جێبه‌جێكردنه‌كه‌ی له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت و، كۆنتڕۆڵی ژمێریاریه‌تی ده‌سكاریكردنی دارایی له‌سه‌ر هه‌موو یه‌كه‌ جێبه‌جێكاره‌كان داده‌نێت و، روونكردنه‌وه‌كانی ژمێریاریه‌تی بۆ یه‌كه‌كانی كه‌رتی حكومی كه‌ له‌ مه‌ركه‌زه‌وه‌ پاره‌دار ده‌كرێن، دیار ده‌كات و، ئه‌نجامه‌كانی به‌پێی ئوسووڵی ژمێریاریه‌تی ده‌خاته‌ به‌رچاو وسیسته‌مه‌كانی چاودێری ناوخۆ له‌سه‌ر ده‌سكاریكردنی ئه‌موالی گشتی په‌ره‌پێده‌دات و پێداویسته‌كانی سه‌ركه‌وتنیان بۆ فه‌راهه‌م ده‌كات و سه‌رپه‌رشتیی جێبه‌جێكردنیان ده‌كات چاودێری كردنی خه‌رجی رابوردوو و خه‌رجی پاش ئه‌ویشه‌وه‌. له‌و سه‌رپێچییه‌ داراییانه‌ش ده‌پێچێته‌وه‌ كه‌ جێبه‌جێكردنیان به‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌ ده‌سپێردرێت. به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتیش سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیی به‌ده‌ست هێنابێت و، به‌ ئه‌زموون و پسپۆڕ بێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌ له‌م یاسایه‌دا ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌ له‌م یاسایه‌دا: یه‌كه‌م: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق دووه‌م: وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری هه‌رێم سێیه‌م: وه‌زیر: وه‌زیری دارایی و ئابووری هه‌رێم چواره‌م: بریكار: بریكاری وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری هه‌رێم پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی وه‌زاره‌ت

مادده‌ی دووه‌م: ئامانجی وه‌زاره‌ت دانانی بنچینه‌ گشتییه‌كانی به‌رێوه‌بردن و رێكخستنی ده‌رامه‌تی دارایی و ئابوورییه‌ و، چاودێری گونجانی هه‌ڵسوكه‌وته‌كانی و وه‌دیهێنانی چاكترین به‌كارهێنانی ده‌كات و بنچینه‌و ئاراسته‌كانی پلاندانانی دارایی و ئابووری هه‌رێم داده‌نێت و چوارچێوه‌ی گشتی به‌رفراوانی ره‌گه‌زه‌كانی(العناصر) پلانی دارایی و ئابووری له‌ چوارچێوه‌ی سیاسه‌تی گشتی و پلانی گه‌شه‌پێدانی بۆ هه‌رێم ده‌ست نیشان ده‌كات.

مادده‌ی شه‌شه‌م: پێویسته‌ وه‌زاره‌تی كاروباری شه‌هید و ئه‌نفالكراوه‌كان رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربچوێنی.

مادده‌ی بیست و هه‌شته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێ ده‌كرێ.

مادده‌ی بیست حه‌وته‌م: ده‌بێ وه‌زیره‌ په‌یوه‌نداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌و یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی پانزه‌هه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رچواندنیه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێ و، له‌ ڕۆژنامه‌ی فه‌رمی(وه‌قایعی كوردستان)دا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی چوارده‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ولایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان، حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی چواره‌م: سه‌ندیكا بۆ به‌دیهێنانی ئه‌م ئامانجانه‌ كار ده‌كات: 1. به‌شداری كردن له‌ پشتگیری كردنی حكومه‌نی هه‌رێم و سیسته‌می دیموكراسی و پشتگیری كردنی فیدراڵیزم و چه‌سپاندن و په‌ره‌پێدانی. 2. رێكخستنی كاره‌كانی پیشه‌ ته‌ندروستییه‌كان له‌ بواری چالاكیی گشتیی و تایبه‌تیدا و پێشخستنی و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی زانستی و پیشه‌یی ئه‌ندامه‌كانی له‌ هه‌رێمدا. 3. رێكخستن و پته‌وكردنی په‌یوه‌ندیی ئه‌ندامه‌كانی له‌ نێو خۆیاندا و له‌گه‌ڵ ده‌زگا حكومه‌تیه‌كاندا و داكۆكی لێكردنیان و به‌رگری كردن له‌ مافه‌كانیان تا بتوانن ئه‌ركه‌كانیان جێبه‌جێ بكه‌ن. 4. په‌ره‌پێدان و به‌دیار خستنی رۆڵی خاوه‌ن پیشه‌ ته‌ندروستییه‌كان له‌ هه‌رێمدا. 5. هاندان و پشتگیری كردنی توێژینه‌وه‌ زانستییه‌كانی ئه‌ندامانی و به‌ستنی نه‌دوه‌ و خولی تایبه‌ت بۆ رێكردن له‌گه‌ڵ په‌ره‌سه‌ندنی زانستی ته‌ندروستی. 6. په‌یوه‌ندی و هاریكاری كردن له‌گه‌ڵ ئه‌و سه‌ندیكا و كۆمه‌ڵانه‌ی كه‌ ئامانجه‌كانیان له‌گه‌ڵ ئامانجه‌كانی سه‌ندیكا یه‌ك ده‌گرنه‌وه‌، هه‌روه‌ها به‌شداری یه‌كتری كردن له‌ كۆنگره‌ و خوله‌كان له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا. 7. هه‌وڵدان بۆ زامن كردنی دوا رۆژی ئه‌ندامان له‌ كاتی نه‌خۆشی و پیریه‌تی و بێ كاریدا.