المواد القانونية
ماددهی نۆزدهم: ههر دهقێكی یاسا، یان بڕیار، لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا نهگونجێ، كاری پێ ناكرێ.
ماددهی پازدهم: كاركردن به حوكمی بڕگهی (2) له ماددهی سی و حهوتهم له یاساكهدا ڕادهگیریی و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه:- ئهو تهڵاقه ناكهوێ كه به ژماره گوتراوه یا، به هێما، مهگهر یهكێك نهبێ و تهلاقی (موعتهدده)ش ناكهوێ.
ماددهی شازدهم: دهستهی گشتیی یهكێتی، بۆی ههیه، خۆحهزانه، دوای رهزامهندیی دووله سێی ئهندامانی، یهكێتییهكه ههڵوهشێنێتهوه، ئهوساكه، موڵك وماڵی یهكێتییهكه، دهدرێت به كۆمهڵهیهكی هاو شێوهی خۆی.
ماددهی سێیهم: یهكهم: كاركردن به بهندی/د له بڕگهی (1)ی ماددهی شهشهم ڕادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: 1- د- شایهدی دانی دوو شایهد كه شایستهیی یاساییان ههبێ بۆ گرێبهندی هاوسهرگیرییهكه لێرهدا ژن و پیاو یهكسانن. دووهم: بڕگهیهك بهزنجیره(ه) دهخرێته سهر ماددهكه بهم شێوهیه خوارهوه: 5- هاوسهرهكه بۆی ههیه له كاتی گرێبهندی هاوسهرگیریدا مێردهكهی مافی ئهوهی بداتێ كه بۆی ههبێ تهڵاقی بهدهست بێ.
ماددهی یازدهم: ئهنجومهنی خۆجێیهتی ناحیه له رێگهی ههڵبژاردنی راستهوخۆی گشتییهوه دادهمهزرێ و له (5) ئهندام بۆ ئهو ناحییهیه پێكدێ كه ژمارهی دانیشتوانی له بیست وپێنج ههزار كهس كهمتر بێ و بۆ ههر (25000) ههزاركهسیش كه لهڕادهی دیاری كراو زێتر بێ ئهندامێكی بۆ زیاد دهكرێ. بهمهرجێ لیستی پاڵێوراوهكان بهشێوهیهك رێك بخرێ كه رێژهی بهشداری كردنی ئافرهتان له ئهنجومهنهكه مسۆگهر بكات كه له (30%) ژمارهی ئهندامانی كهمتر نهبێ.
ماددهی دهیهم: له بارێكدا كه ناكۆكی كهوته نێوان بڕیارهكانی ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا و بڕیارهكانی ئهنجومهنی خۆجێیهتی پارێزگا، ئهوا ئهولهوییهت دهدرێته ئهوهی دواییان، ئهگهر ئهو بڕیارهی وهرگیراوه پهیوهندیداربێ به ههموو پارێزگاكهوه.
ماددهی سێزدهیهم: دهستهی گشتی له تێكرای ئهندامانی سهندیكا پێك دێ، ئهوانهی ههموو پابهندییهكی خۆیان به گوێرهی ئهم یاسایه جێبهجێ كردوه به باڵا ترین دهسهڵاتی سهندیكا دهژمێردرێ، ههر به سێ ساڵ جارێك به بڕیاری ئهنجومهن و بانگهێشتی نهقیب له ناوهندی سهندیكا كۆ دبێتهوه، بۆ ههڵبژاردنی نهقیب و شهش ئهندام و دووو ئهندامی یهدهگ و ئهندامانی لیژنهی بهرزهفتی ئهوانهی زۆرترین دهنگیان به دهست هێناوه، وه نیساب به ئامادهبوونی دوو لهسهر سێی ئهندامانی دهستهی گشتی تهواو دهبێ وه له كاتی تهواو نهبوونی نیساب دوای پانزه رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم له ههمان كات و شوێندا ههڵبژاردن دهكرێ، وه به ئامادهبوونی سێیهكی ئهندامان نیساب به تهواو دادهنرێ. وه به پێچهوانهوهش ئهنجومهنی پێشوو بۆ خولێكی تریش بهبهردهوام له كارهكانی خۆی دادهنرێ.
ماددهی دوازدهیهم: ئهنجوومهنی زانكۆ ئهم تایبهتكاریانه بهجێ دێنێ: 1-تایبهتكارییه زانستییهكان: أ-بڕیار لهسهردانی نهخشهی وهرگرتن بۆ خوێندنی سهرهتایی له كۆلێجهكاندا. ب- بڕیار لهسهردانی نهخشهی لێكۆلینهوهی زانستی كۆلێجهكان و ئهو مهڵبهنده زانستیانهی پێ یانهوه بهندن. ج- بڕیار لهسهردانی نهخشهی دابینكردنی پێویستییهكانی خوێندن. د- بڕیار لهسهردانی نهخشهی كردنهوهی بهش و لق و مهڵبهنده زانستییهكان. ه- بڕیار لهسهردانی باسهكانی خوێندن دابهشكردنیان بهسهر ساڵهكانی خوێندن له كۆلێجهكاندا. و- بڕیار لهسهردانی نهخشهی دابینكردنی ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوه. ز-بهخشینی پلهی زانستی به ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوه. ح- بڕیار لهسهر دانی جێبهجێ كردنی نهخشه و وهرگرتن بۆ خوێندنی باڵا. گ-بهدوا داچوونی ههڵسهنگاندنی ئهندامی دهستهی دهرس وتنهوه. ی- بڕیار لهسهر دانی بهرنامهكانی خوێندن و دهسكاریكردنیان به مهبهستی چهسپاندنی باری زانستی. 2-تایبهتكارییه ئیدارییهكان أ-بڕیار لهسهر دانی نهخشهی پهیوهندی یه دوو قۆلیهكانی رۆشنبیری لهگهڵ زانكۆ و دهزگا زانستییهكانی دهرهوهی ههرێمدا و جێبهجێ كردنیان. ب-بهلێنی بهستن له گهل ئهندامه بیانیهكانی دهستهی دهرس وتنهوه و هونهر كاراندا. ج-دامهزراندنی ئهوانهی دهرس دهلێنهوه له خاوهنانی باوهرنامهی دكتۆرا و ماجستێر و هاوتاكان. د-پهسهند كردنی (ئیفاد و ئیعاره)و مۆڵهتی خوێندن له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا. ه-بریاردان جێبهجێ كردنی نهخشهی راعێنان و مهشق پێ كردنی كارگێلاانی زانستی و بهرێوهبردن. و-برشیار لهسهر دانی جێبهجێ كردنی نهخشه (میلاك)زانستی بهرێوبهرێتی كۆلێج و مهڵبهندی زانستییهكان. 3-تایبهتكارییه داراییهكان: أ-بریار لهسهر دانی جێبهجێ كردنی نهخشهی بووجهی ساڵانه و بهرنامهی (استمرار)و نهخشه (استپمار)راستهوخۆ به رێكخستن لهگهڵ لایهنه پهیوهندارهكان له ههرێمدا. ب-سهلماندنی بریارهكانی لیژنه تایبهتییهكانی سهبارهت به كوژاندنهوه (شگب)و نرخاندن و بهكرێدان و فرۆشتنی مال و موڵكی گوازراوه و نهگوازراوهی زانكۆ. ج-بڕیار لهسهردانی دوا حیساب (الحساب الختامی). 4-ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی به سهرۆكی زانكۆ بسپێرێ.
ماددهی سێیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی دووهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت ناخرێته بهر كار.
ماددهی نۆزدهیهم: ئهنجومهنی بهش یا لق له سهرۆك و ژمارهیهك له ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوه پێكدێ، كه له (12) زیاتر و له (7)كهمتر نهبن به مهرجێ پلهیان مامۆستا (مدرس)و بهرهوژوو بێ و ئهگهر ئهو ژمارهی ئهو پله زانستییهدا دابین نهبوو دهكرێ ههندیكیان به پلهی مامۆستای یاریدهدهر (مدرس مساعد) بن و به پێی له پێشترینهیان.
ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار.
ماددهی سێیهم: پێویسته لهسهر وهزیره پێوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی شازدهیهم: ئهنجومهنی كۆلێج ئهو تایبهتكارانه بهجێ دێنێ: 1-تایبهتكارییه زانستییهكان: أ-دانای نهخشهی وهرگرتن بۆ خوێندنی سهرهتایی و باڵا بهپێی بهش یا لقی زانستی و مهرجهكانی تایبهتكاریان و به دواداچوونی جێبهجێ كردنیان. ب-دانانی نهخشهیهكی تایبهتی بۆ لێكۆلینهوهی زانستی دانان و وهرگێران و بڵاوكردنهوه و دابین كردنی پێویستی یهكانی خوێندن و ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوه. ج-دانانی نهخشهی كردنهوهی بهش و لقه زانستیییهكان و مهڵبهندهكان و پێشنیازكردنی بهش و لقی زانستی نوێ یا لێكدانیان یا ههڵوهشانهوهیان و دابهشكردنی بهرنامهكان بهسهر ساڵهكانی خوێندن. د-بڕیار لهسهر دانی نهخشهكانی بهشه زانستییهكان له بارهی داوهتكردنی پرۆفیسۆره مێوانهكانهوه (الاساتژه الزائرین). ه-بریار لهسهر دانی ناونیشانی نامه زانكۆییهكان و دیاریكردنی لیژنهكانی تاقیكردنهوهی گشتی و سهرپهرشتكار و بهشدار و ئهنجامهكانی لێدوان لێ زیادكردن و لێ بهلاوه نان له باسهكانی خوێندنی بڵا و پهسهند كردنی ناوی ئهوانهی تاقیكردنهوهی دهرهكی (امتحان خارجی) دهدهن بهش یا لقه زانستییهكی پێشنیازی كردوون. و-پێشنیازكردنی خوێندنی باڵای نوێ و بهرنامه و نهخشهكانی ساڵانهیان و ههر كاروبارێكی تر كه له برَگهی (ه)ی ئهم ماددهییه نهوتراوه. ز-بڕیار لهسهر دانی جێبهجێ كردنی مهشقی پراكتیكی هاوینان بۆ قوتابیان. 2-تایبهتكارییه ئیدارییهكان: أ-سهرپهرشتی كردنی كاروباری كۆلێج وبایهخدان به چالاكی زانستیی و رۆشنبیری پهروهردهیی و وهرزشیه جۆراو جۆرهكان. ب-ئامادهكردنی (ملاك)ی كۆلێج له ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوهی كۆلێج لهسهر پێش كۆتایی خوێندن لهبهر رۆشنایی ئهو پێشنیازانهی كه عهمید و ئهنجومهنهكانی بهش و لقهكانی پێشكهشی دهكهن. ج-پێشنیاز كردنی ئیجازهی له ناوهوهی ههرێمدا بۆ كارگهرانی كۆلێج لهسهر پێشنیاز كردنی بهش یا لقی زانستی پهیوهندیدار. د-پێشنیاز كردنی گهرانهوهی ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوه بۆ سهركار لهسهر پێشنیازی بهش یا لقی پهیوهندیدار (ئیجازه و زهماله و بعپه) بدرێ به ئهندامانی. ه-پهسهندكردنی خۆتهرخانكردنی (تفرغ) ئهندامی دهستهی دهرس وتنهوه له ناوهوه و دهرهوهی ههرێمدا به پێی پێوانه رهچاوكراوهكان. و-سهپاندنی سزای (انچباگی) بهسهر قوتابیاندا به پێی پهیره و رێنماییه رهچاو كراوهكان. ز-سهیر كردنی ههموو ئهو كاروبارانهی تر كه عهمید بۆیان دهنێرێ. ح-سهرپهرشتییی جێبهجێ كردنی پهیره و رێنماییهكانی سهبارهت به كاروباری زانستی كۆلێج. گ-راسپاردن به (انتداب) كردنی ئهندامانی دهستهی دهرس وتنهوه (محاضرهكان) بۆ خوێندنی باڵا به پێی ژماره و پێویستی كهبهش و لقهكانی دیاری دهكهن. ی-پێشنیاز كردنی نهخشه پێگهیاندن (تأهیل)ی كارگێری زانستی و ئیداری. ل-پێشنیاز كردنی نهخشه پهیوهندی رۆشنبیری دوو قووڵی. م-ئهنجومهن بۆی ههیه لیژنهی یاریدهدهر بۆ جێبهجێكردنی ئهركه زانستی و ئیداری و دارایی و پهروهردهییهكانی پێكبێنێ. 3-تایبهتكارییه داراییهكان: أ-پێشنیاز كردنی نهخشه و بووجهی ساڵانه و بهرنامهی كهل و پهل و هێنان (استیراد)ی ساڵانهو نهخشنهی بهگهرخستن (استپمار)ی ساڵانه. ب- راسپاردن به بڕیار دانی دوا حیساب (الحساب الختامی). ج-پهسهند كردنی سكێچ و نهخشهو خشتهی (كمیات) كارو پرۆژه تایبهتییهكانی كهله بووجهی ئاسایی و بهگهر خستندا هههن و حهواله كردن و بهلێن بهستن بۆ جێبهجێكردنیان به پێی حوكمهكانی یاسا پهیره و مهرجه تایبهتییهكانی. د-ئهنجومهن بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی به عهمید بسپێرێ.
ماددهی حهوتهم: ئهم بڕگهیهی خوارهوه دهخرێته سهر ماددهی بیست و پێنجهم و زنجیرهكهی دهبێته (3)، بهڵام بڕگهی (3) زنجیرهكهی دهبێته (4) بهم شێوهیهی خوارهوه: 3. ئهو بڕیارانهی ئهنجومهن كه پهیوهندیدارن به ئامادهكاری نهخشهدانانی بنهرهتی و به درێژی و، ههمواركردنی و ههڵوهشانهوهی و دابهش كردنی شار بۆ چهند ناوچهیهكی ئاوهدانی (سوكنا و بازرگانی و پیشهسازی) له لایهن دهسهڵاتی بهرێوهبردنهوه دهكرێ لاری بوون (اعتراض)ی لێ بگیرێ له ماوهی پازده رۆژ له مێژووی گهیشتنی لاری بوونهكهوه بۆی، لاری بوونهكانیش بۆ وهزارهت بهرز دهكرێنهوه بۆ یهك لاكردنهوهیان.
ماددهی شهشهم: بڕگهی (2)ی ماددهی ههژدهیهم ههڵدهوهشێندرێتهوه:
ماددهی پێنجهم: ماددهی دوانزدهیهم ههموار دهكرێ و بهم شێوهیه دهبێت: ماددهی دوانزدهیهم: (وهزیر لهسهریهتی شارهوانی ههڵبوهشێنێتهوه به گوێرهی پێشنیاری دهسهڵاتی بهرێوهبردن یان بهرێوهبهری گشتی شارهوانییهكان لهم بارانهی خوارهوه: 1. نهمانی مهرجهكانی هاتنه كایهوهی (احداثها). 2. یهكخستنی لهگهڵ شارهوانیهكی تردا.
ماددهی دوازدهیهم: ماددهی پهنجا و دووهم ههموار دهكرێ و بهم جۆره دهخوێنرێتهوه. 1. وهزیر بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی كه به پێی ئهم یاسایه پێی دراو، بدات به دهسهڵاتی كارگێری بۆ تهسك كردنهوهی رۆتین و ئاسانكاری كاروبار رواندن. 2. وهزیر بۆی ههیه ههندێ لهو دهسهڵاتانهی كه به پێویستیان دهزانی و به پێی یاسا پهیرهوكراوهكان پێی دراوه، بدا به سهرۆكی شارهوانی بۆ ئاسانكاری كارهكانی خۆی.
ماددهی چلهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسه جێبهجێ بكهن.
ماددهی چوارهم: ماددهی یازدهیهم ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهبێ. ماددهی یازدهیهم: دهكرێ دوو شارهوانی یا زیاتر بكرێته یهك شارهوانی له كاتی فراوان بوونی سنوورهكهی و پهیوهست بوونیان به یهكهوه به بڕیارێك له ئهنجومهنهكانیانهوه و به پشتگیری دهسهڵاتی بهرێوهبردن و رهزامهندی وهزیر، له رۆژی بڵاوبوونهوهی بڕیارهكه له رۆژنامهی رهسمیدا جێبهجێ دهكرێت.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة