أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست و چوار:
ماددهی بیست و چوار: بهشی زانستی: بریتیه له یهكهی زانستی و به بناغهی فێركردنی باڵا دادهنرێ و ئهنجومهنێكی ههیه پێك دێت له: 1- سهرۆكی بهش: لهسهر پێشنیازی عهمیدی كۆلێژ به بڕیاری سهرۆكی زانكۆ دادهمهزرێ بهمهرجێ مهرتهبهی زانستی له ئوستادی یاریدهدهر كهمتر نهبێ. سهرۆكی بهش كاروباری ئیداری بهشهكه دهگێڕێ. 2- ژمارهیێ له ئهندامانی ههیئهی تهدریسی له (14) چوارده ئهندام زیاتر نهبن و له (8) ههشت ئهندامیش كهمتر نهبن، بهمهرجێ مهرتهبهی مودهڕیس یان بهرزتریان ههبێ، جا ئهگهر هات و ژمارهی پێویست فهراههم نهبوو، ئهوه، لهوبارهدا دهشێ ههندێكیان مهرتهبهی مودهڕیسی یاریدهدهریان ههبێ بهپێی ئهقدهمییهت. 3- ئهنجومهن ئهم ئیشه تایبهتانه ههڵدهسووڕێنێ: أ- گفتوگۆ لهسهر بهرنامهگهلی خوێندن و تاكهتاكهی بهرنامهكهو كتێبهكانی خوێندن دهكاو پێشنیازی ههمواركردنیان یان گۆڕینیان دهكا، ئهوهش لهبهر ڕۆشنایی راسپاردهكانی ئهندامانی ههیئهی تهدریسی. ب- پێشنیازكردنی پێداویستهكانی بهش له ئهندامانی ههیئهی تهدریسی و هونهرییهكان، ههروهها بانگهێشتی ئوستاده میوانهكان. ج- ئیقراركردنی بةرنامةگەلى لێكۆڵینهوه زانستییهكان كه لهلایهن ئهندامانی بهشهوه پێشكهش كراون، ههروهها پێشنیازكردنی رێگای شیاو بۆ تهواوكردنیان و، راسپاردن بۆ پشتگیریی لێكۆڵینهوهی زانستی و كتێبگهلی دانراوو وهرگێڕدراوو، گرنگیدان بهبهحسهكانی قوتابیان و فهراههمكردنی پێداویستیگهلی جێ بهجێ كردنیان. د- بهركارخستنی بڕیارهكانی ئهنجومهنی كۆلیژ. ه- پێكهێنانی لیژنهگهلی پهروهردهیی و زانستی بهپێی پێداویستی بهش. و- سهرپهرشتیی رهوشی تهدریس و شێوازهكانی تهدریس و بةرةو چاكتربردنيان هەروەهاش سةرثةرشتى ئةندامانى هةيئەى تةدريسى و كارمهندهكانی دیكهی بهش كه ئهركی سهرشانی خۆیان بهجێ بگهیێنن. ههروهها سهرپهرشتی كاروباری زانستیی قوتابیان له قۆناغه جۆربهجۆرهكانی خوێندندا له رێگهی سهرپهرشتی سهرومڕ(الدائم)ی زانستییهوه. ز- بهدواداچوونی پهرهسهندنی زانستی مهعریفهو زانستهكان و، رێنمایی كردنی ئهندامانی ههیئهی تهدریسی بهرهو نوێكردنهوهی بهرنامهمهگهل و ماددهگهلی وانهكان بهجۆرێ لهگهل ئهم پهرهسهندنه زانستی و تهكنۆلۆجییهدا بگونجێ. ح- ههندێ سهڵاحییاتی خۆی دهدات بهسهرۆكی بهش.
ماددهی بیست و پێنجهم:
ماددهی بیست و پێنجهم: 1. كارهكانی لق له لایهن لیژنهیهكهوه بهرێوه دهچێ كه پێك هاتووه له سێ ئهندام و ئهندامێكی یهدهگ، بۆ ماوهیهك مومارهسهی پیشهكهیان كردبێت له سێ ساڵ كهمتر نهبێ وه به دهنگدانی نهێنیش له لایهن ئهندامانی لقهوه ههڵدهبژێردرێن. 2. لیژنه له نێوان ئهندامهكانی دا سهرۆكێك بۆ لق ههڵدهبژێرێ.
ماددهی دوانزدهیهم:
ماددهی دوانزدهیهم: یهكهم: لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) ئهم كارانه دهكا: 1. توێژینهوه لهو شكایهتانهی كه بۆی دێن. 2. جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی و راسپاردهكانی هۆبهكان و لێژنهكانی سهندیكا. دووهم: دهبێ لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) ئهو مهسهلهو كێشانهی كه تاوان پێك دێنن بنێرێت بۆ دادگای تایبهتمهند و، دهرچوونی حوكمی بێتاوانی یان بهردانی رێ لهوه ناگرێ كه لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) بڕیاری خۆی له حهق ئهو ئهندامه به پێی یاسا بدات.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: داواكردنی قهرهبووكردنهوه به پێی ئهم رێكارانهی خوارهوه دهبێ: یهكهم: داوای قهرهبووكردنهوه پێشكهش بهو لیژنانه دهكرێت كه له دادگاكانی تێههڵچوونهوه پێك هێنراون و حكومهتیش ئاكامی قهرهبووكردنهوهكه له ئهستۆ دهگرێت پاش ئهوهی بڕیاری لیژنهكان پلهی كۆتایی وهردهگرن. دووهم: به پێی ئهم یاسایه پاش تێپهڕبوونی ساڵێك بهسهر وهرگرتنی بڕیاری ئازاد كردنی یان حوكمدان بهبێ تاوانی پلهی كۆتایی گوێ له داواكاری قهرهبووكردنهوه ناگیرێ. سێیهم: مافی قهرهبووكردنهوه له كاتی مردنی خاوهن ماف تهنها بۆ هاوسهر و مندالأ ودایك وباوك دهگوازرێتهوه.
ماددهی چواردهیهم:
ماددهی چواردهیهم: بڕیارهكانی ئهنجومهنی سهندیكا و لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات)ی تایبهت به یاساغی (المنع) له لای دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا شیاوی تانه لێدانه له ماوهی سی (30) رۆژدا له مێژووی ئاگادار كردنهوهوه بڕیارهكهش بنبڕدهبێ و بهسهری دا جێبه جێ ناكرێ تا پلهی بن بڕی وهرنهگرێ.
ماددهی سێزدهیهم:
ماددهی سێزدهیهم: ئهنجومهنی سهندیكا بۆی ههیه لهسهر راسپاردهی لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات)، یهكێك لهو سزایانهی خوارهوه ئاراستهی ئهندامی سهرپێچی كار بكات. 1. سهرنج راكێشان: ئهمه به نووسراوێك ئاراستهی دهكرێت و سهرنجی بۆ ئهوه رادهكێشرێت كه ئهو سهرپێچیهی دووباره نهكاتهوه. 2. ئینزار: ئهمهش به نووسراوێك ئاراستهی دهكرێت و ئینزاری دهدرێتی كه پێویسته ئهو سهرپێچیییه دووباره نهكاتهوه و ئهگهر نا سزای تووند تری دهدرێتێ. 3. رێ لێ گرتنی: (قهدهغهكردن)ی ئیشكردنی له پیشهكهی خۆی بۆ ماوهیهك له شهش مانگ تێپهر نهكات.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: ئهگهر ماڵه دهست بهسهرداگیراوهكه مافی (تصرف) كردن بێ بهزهوییهكی كشتوكاڵی یا باخێكهوه خاوهنه ئهسڵییهكهی مافی وهرگرتنی كرێی هاوبابهت (أجر المپل)ی ئهو ماوهیهی دهبێ كه له لایهن كڕیارهكهوه بهكارهێنراوه، ههروهها ئهو خانووبهره و شتانهی لهسهری كراون حوكمهكانی ئهم یاسایهی بهسهردا جێ بهجێ دهكرێ.
ماددهی بیست وسێ:
ماددهی بیست وسێ: ناوچهكانی گهشتوگوزار كه بهر حوكمهكانی ئهم یاسایه دهكهون لهلایهن سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیرانهوه دیاردهكرێن و له رۆژنامهی رسمیی ههرێمیشدا بڵاودهكرێنهوه.
ماددهی دوانزدهیهم:
ماددهی دوانزدهیهم: یهكهم: لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) ئهم كارانه دهكا: 1. توێژینهوه لهو شكایهتانهی كه بۆی دێن. 2. جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی و راسپاردهكانی هۆبهكان و لێژنهكانی سهندیكا. دووهم: دهبێ لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) ئهو مهسهلهو كێشانهی كه تاوان پێك دێنن بنێرێت بۆ دادگای تایبهتمهند و، دهرچوونی حوكمی بێتاوانی یان بهردانی رێ لهوه ناگرێ كه لیژنهی بهرزهفتی (ئینزیبات) بڕیاری خۆی له حهق ئهو ئهندامه به پێی یاسا بدات.
ماددهی بیست و چوار:
ماددهی بیست و چوار: كهسانێ، مافی تصروفیان له زهوی و زاری بهموڵكبوونی دهوڵهتدا ههبی بهدهر له حوكمهكانی بڕگه (یهكهم)ی ماددهی دووهمی یاسای ژماره (53)ی ساڵی 1976 (یاسای یهكخستنی صنفهكانی زهوی وزاری دهوڵهت)، بۆیه موافهقهت له سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیران و دایهره پێوهندیدارهكان وهردهگرن بهكرێیهك كه پێی رێنمایی وهزارهتی دارایی و ئابووری ههرێمی كوردستان، بههاودهنگی لهگهل سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیراندا دیاری دهكات.
ماددهی بیست و پێنج:
ماددهی بیست و پێنج: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، ناخرێته بهركار.
ماددهی سی و شهش:
ماددهی سی و شهش: پێكهێنانی دهستهی (دهستپاكی ـ نهزاههت) له ههرێمدا به گوێرهی یاسای دهستهی (دهستپاكی ـ نهزاههت) ژماره (3)ی ساڵی 2011، له ماوهیهكدا كه له (3) سێ مانگ تێپهڕنهكات له ڕۆژی پهسهند كردنی ئهم یاسایهوه.
ماددهی سی و دوو:
ماددهی سی و دوو: بهردهوامبوون له بڕینی(10%)ی مووچهی سهرۆكی ههرێم و جێگرهكهی و سهرۆكی پهرلهمان و جێگرهكهی و سكرتێر و ئهندامانی پهرلهمان و سهرۆكی ئهنجوومهنی وهزیران و جێگرهكهی و وهزیرهكان و ئهوانهی به پلهی ئهوانن و ئهوانهی مووچهی وهزیر و وهكیلی وهزارهت وهردهگرن و ئهوانهی به پلهی ئهوانن و ئهوهی مووچهی وهكیلی وهزارهت وهردهگرن و ڕاوێژكاران و خاوهن پله تایبهتهكان و دادوهرهكان و ئهندامانی داواكاری گشتی، بۆ سوودی دابینكردنی داودهرمان و وهسیلهكانی چارهسهر بۆ تووشبوان به نهخۆشی شێرپهنجه له 1/7/2012هوه.
ماددهی بیست و نۆ:
ماددهی بیست و نۆ: 1ـ ههموو وهزارهتهكان و ئهو فهرمانگانهی سهر به وهزارهت نین ئهركی دابهشكردنی نهفهقاتی بهكاربردن و وهبهرهێنانیان دهكهوێته ئهستۆ بۆ سهر پارێزگاكانی ههرێم به رهچاوكردنی چڕی دانیشتووانی ههر پارێزگایهك و ئهو ناوچانهی كه زیانی زیاتریان بهركهوتووه پاش جیاكردنهوهی خهرجییهكانی مهركهزی وهزارهت. 2ـ پارێزگاكان گشتیان دهبێ ههماههنگی لهگهڵ وهزارهتهكان و ئهو لایهنانه بكهن كه گرێنهدراون به وهزارهتێكهوه بۆ دڵنیابوون له جێبهجێكردنی بڕگهی سهرهوه له بڕیاری بودجهی گشتی و پهسهندكردنی و لهكاتێكدا كه بودجه دهكهوێته بواری جێبهجێكردنی فیعلییهوه.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: سهرۆكی زانكۆ له لایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه له سهر پێشنیازی وهزیر بۆ ماوهی چوار سالأ دادهمهزرێ وقابیلی درێژ كردنهوهیه بۆ یهك جار و به پلهی تایبهتی دهبێ و به پێی ئهم پێوهرانهی خوارهوه:ـ یهكهم: بڕوانامهی دوكتۆرای ههبێ. دووهم: بهلانی كهم پایهی پرۆفیسۆری یاریدهدهری ههبێت. سێیهم: خزمهتی له (10) ده سالأ كهمتر نهبێ. چوارهم: خاوهن توانا و شیاوی كارگێڕیی و شارهزایی و دهست پاكی و ئهمانهتی زانستی بێت له كاركردندا.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: یهكهم: زانكۆ حهرهمێكی ئارام پارێزراوه و سهنتهرێكی هزری وشارستانییه و ئهقلأ له كهش و ههواكهیدا گهشهدهكات و توانای داهێنان ودۆزینهوه تیایدا بهرز دهبێتهوه و نابێ دهست له كاروباری وهربدرێ مهگهر یاسا رێگهبدات و بهر پرسیارێتی راسته و خۆی له ئهستۆدایه بۆ بهدیهێنانی ئامانجهكانی كه لهم یاسایهدا هاتوون. بۆیه پێویسته بهردهوام لێكۆڵینهوه و توێژینهوه له ههموو لایهنێكی زانیاریی مرۆڤایهتی و زانستی و واقیعی پێویستیه نوێكان ئهنجام بدات كه لهگهلأ پێشكهوتنی تهكنولۆجی له جیهاندا و پێویستیهكانیدا بگونجێ تاكو ئهو بۆ شاییه زانستی و تهكنیكیهی له نێوان خۆمان و دهوڵهته پێشكهوتووهكاندا ههیه تهسك بكرێتهوه و لهگهلأ پهرهسهندنهكانی زانستی بڕۆین، لهگهلأ رهچاو كردنی تایبهتمهندیی كۆمهڵگای كوردستانی. دووهم: زانكۆ و كۆلێج و ئهو پهیمانگایانهی پێوهیهوه لكاون كهسایهتیهكی مهعنهوییان ههیه (سهربهخۆیی دارایی و كارگیریی و شیاوی یاسایی) بۆ به دیهێنانی ئامانجهكانی وئهنجومهنێك كاروبارهكهی بهڕێوه دهبات. سێیهم: زانكۆ له كۆلێجی ئهكادیمی و سهنتهری توێژینهوه و كۆلێج و پهیمانگای تهكنیكی له بواری خوێندنی تهكنیكی دوای خوێندنی دواناوهندیی و هاوشانهكهی پێكدێ، لهگهلأ ههر پێكهاتهیهكی تر به پێی پێویست له رووی زانیاری تیۆری پراكتیكهوه.
مادهی پێنجهم:
مادهی پێنجهم: ئهنجومهنی وهزیران دهبێ ئهحكامی ئهم یاسایه جێبهجێ بكات.
ماددهی سی یهم:
ماددهی سی یهم: دارایی سهندیكا له مانه پێك دێت: یهكهم: پارهی چوونه پاڵ سهندیكا و ئابوونهی ساڵانه. دووهم: داهاتهكانی ئهو پرۆژانهی كه سهندیكا بنیاتیان دهنێت. سێیهم: رهسم و بهخششی مۆڵهتدانی نووسینگه كشتوكاڵییهكان. چوارهم: پیتاك و قازانجی ئهو ئاههنگانهی كه سهندیكا سازیان دهكات لهگهڵ قازانجی چاپهمهنیهكانیدا.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: یهكهم: برگهی (أ) له ماددهی حهوتهمی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی لێ دێت: 1. دهستهی گشتی له ههموو ئهو ئهندامانهی یهكێتی پێكدێت كه پابهندن به بڕگهكانی ئهم یاسایهوه و، به بهرزترین دهسهڵات تێیدا دادهنرێت و ههموو چوار سالأ جارێك له بارهگای یهكێتی بهمهبهستی گرێدانی كۆنگرهی گشتی كۆ دهبێتهوه، له رێگهی نوێنهرانیانهوه به رێژهیهك كه ئهنجومهنی تهنفیزی، بۆ ههڵبژاردنی سهرۆكی یهكێتی و ئهندامانی مهكتهبی سكرتاریهت دیاریدهكات كه ژمارهیان دهگاته 15 ئهندامی سهرهكی و 4 ئهندامی یهدهگ و، نیسابیش به دوو لهسهر سێی ئهندامان تهواو دهبێت، ئهگهر نیساب تهواو نهبوو ههڵبژاردن دوای تێپهڕینی 15 پازده رۆژ له كۆبوونهوهی یهكهم ئهنجام دهدرێت، و نیساب به تهواوبوو دادهنرێت ژمارهی نوێنهرانی ئامادهبوو ههرچهند بێت. دووهم: بڕگهی (ب) له ماددهی حهوتهم ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی لێ دێت: سهرۆكی یهكێتی و ئهندامانی ئهنجومهنی تهنفیزی و مهكتهبی سكرتاریهت وسهرۆك لقهكان دهبنه ئهندامانی كۆنگره، و ئهنجومهنی تهنفیزیش بۆی ههیه ژمارهیهك له مامۆستایانی بزووتنهوهی رزگاریخوازی كوردستان و كهسایهتیه پهروهردهییهكانی ههرێم وهك ئهندامی كۆنگره زیاد بكات و رهزامهندی لهسهر ئهو مهرجانهی بۆ ئهم كاره پێویستن بدات، به مهرجێك كه له 15 نوێنهر پتر نهبن.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: ماددهی سێزدهیهمی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهیهی لێ دێت: یهكهم: أ- مهكتهبی سكرتاریهت به دهستهی گشتی ئهنجومهنی تهنفیزیی یهكێتی دادهنرێت، لهنێو ئهندامانیشدا دوو جێگر ههڵدهبژێرێت و كارهكان له نێوان ئهندامانیدا دابهش دهكات، سهرۆكی یهكێتی ئامادهی كۆبونهوهكانی مهكتهبی سكرتاریهت دهبێت و به ئامادهبوونیشی كۆبوونهوه كه به سهرۆكایهتی ئهو گرێدهدرێت. ب- له مهكتهبی سكرتاریهت ڕهچاوی نوێنهرایهتی نهتهوهكانی توركمان و كلدان سریان ئاشوور دهكرێت. دووهم: بڕگهی دووهم له ماددهی سێزدهیهم لادهبرێت. سێیهم: خاڵی پێنجهمی بڕگهی سێیهمی ماددهكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی لێ دێت: 5. كاركردن بۆ بههێزكردنی پهیوهندیی لهگهلأ سهندیكا و رێكخراوه پیشهیی و جهماوهرییهكانی ههرێم و دهرهوهی، بهشێوهیهك كه خزمهت به بهرژهوهندیی گشتی مامۆستایان و پرۆسهی پهروهرده له كوردستان ـ عیراقدا بكات.