المواد القانونية

مادده‌ی یازده‌یه‌م:

مادده‌ی یازده‌یه‌م: ده‌بێ وه‌زیره‌ پیوه‌نداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی سێزده‌م

مادده‌ی سێزده‌م: یه‌كه‌م: لیژنه‌ی لق له‌ سه‌رۆك و دوو ئه‌ندامی ئه‌سڵی وئه‌ندامێكی یه‌ده‌گ پێك دێت، له‌ لایه‌ن ئه‌ندامانی لقه‌كه‌وه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێن. دووه‌م: لق، بۆ وه‌دیهێنانی ئه‌و ئامانجانه‌ی یه‌كێتی تێده‌كۆشێ كه‌ له‌م یاسایه‌دا ده‌قه‌كانیان هاتووه‌و، لیژنه‌ی لق، ساڵانه‌ ڕاپۆرتێك له‌باره‌ی ئیش وكاری لقه‌كه‌وه‌ پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌ن ده‌كات.

مادده‌ی بیسته‌م

مادده‌ی بیسته‌م: پێویسته‌ له‌ سه‌ر وه‌زیره‌ پێوه‌ندیداره‌كان، فه‌رمانه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی بیسته‌م

مادده‌ی بیسته‌م: ده‌زگا بۆی هه‌یه‌ له‌و شوێنانه‌ی كه‌ لقی فه‌رمانگه‌ی خۆی تێدا نییه‌، دابه‌ش كردنی مووچه‌ی خانه‌نشینان به‌سه‌ر ئه‌وانه‌ی كه‌ ده‌یان كه‌وێ به‌ فه‌رمانگه‌ی تایبه‌تی نێو یه‌كه‌كانی به‌رێوه‌بردن له‌ سنوری خۆیدا بسپێرێ.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌زگایه‌كی گشتی داده‌مه‌زرێ كه‌ تایبه‌ت بێ به‌ كاروباری شه‌هیده‌كانی بزوتنه‌وه‌ی رزگاری خوازی كوردستانی عێراق و به‌و كه‌سانه‌ی كه‌ له‌ ئه‌نجامی تێدا به‌شدار بونیان تووشی كه‌م ئه‌ندامی بوون پێی ده‌گوترێ ده‌زگای گشتی شه‌هید.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م ده‌زگایه‌ كه‌سایه‌تیه‌كی مه‌عنه‌وی هه‌یه‌ و خاوه‌نی سوودی گشتی ده‌بێ و هه‌موو شیاوی یه‌كی ته‌واوی یاسایی و سه‌ربه‌خۆیی دارایی و كارگێری ده‌بێ.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: 1/ئه‌گه‌ر ماڵه‌ ده‌ست به‌سه‌رداگیراوه‌كه‌ له‌ بابه‌تی گوازراوه‌ بوو ده‌درێته‌وه‌ ده‌ستی خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كه‌ی و ئه‌گه‌ر ماڵه‌كه‌ ئۆتۆمبیل ومه‌كینه‌ بوو به‌ ناوییه‌وه‌ تۆمار ده‌كرێته‌وه‌. 2/ئه‌گه‌ر له‌به‌ر ناچوونی یا له‌ هه‌ر هۆیه‌كی تر نه‌توانرا بدرێته‌وه‌ ده‌ست خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌كه‌ی كڕیاره‌كه‌ نرخه‌كه‌ی به‌ پێی ڕۆژی 31/12/1990 له‌بڕی ده‌دا به‌و خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌ی. 2/ئه‌گه‌ر له‌به‌رناوچوونی یا له‌ هه‌ر هۆیه‌كی تر نه‌توانرا بدرێته‌وه‌ ده‌ست خاوه‌نه‌ ئه‌سڵیه‌كه‌ی كڕیاره‌كه‌ نرخه‌كه‌ی به‌ پێی ڕۆژی 31/12/1990 له‌ بڕی ده‌دا به‌و خاوه‌نه‌ ئه‌سڵییه‌ی.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: 1/له‌هه‌ر پارێزگایه‌كدا لیژنه‌یه‌ك به‌سه‌رۆكایه‌تی دادوه‌رێك كه‌ به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ له‌ پۆلی دووه‌م بێ و ئه‌ندامێتی یاریده‌ده‌ری پارێزگار و به‌ڕێوه‌به‌ری تۆماری موڵكداری و به‌ڕێوبه‌ری موڵكه‌كانی ده‌وڵه‌ت پێكدێ و حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ ده‌كا. 2/بڕیاره‌كانی لیژنه‌ ده‌شێ له‌لای دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستانی عیراق له‌ماوه‌ی پازده‌ ڕۆژدا له‌ڕۆژی پێراگه‌یاندنه‌وه‌ تانوتی پێداچوونه‌یوه‌یان لێ بدرێ.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی شازده‌م

مادده‌ی شازده‌م: ئه‌و ماف و ده‌سكه‌وتانه‌ی له‌م یاسایه‌دا هاتوون، بریتین له‌ راده‌ی هه‌ره‌ كه‌می ئه‌و مافانه‌ی كه‌ ده‌بێ كه‌مئه‌ندامان و خاوه‌ن پێداویستیی تایبه‌ت له‌ هه‌رێمدا لێیان به‌هره‌مه‌ند بن.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: ئه‌و ئافره‌ته‌ی له‌ ئیجازه‌ی منداڵبووندا یان له‌ ئیجازه‌ی دایكایه‌تیدا بێت، به‌ درێژایی ماوه‌ی ئیجازه‌كه‌ی مووچه‌و ده‌رماڵه‌ی ته‌واوی پێ ده‌درێت.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: بڕگه‌ی چواره‌می مادده‌ی یه‌كه‌م، به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ هه‌موارده‌كرێ : 4- وه‌زاره‌ته‌كه‌ دوو بریكاری ده‌بێت: 1. بریكاری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری بازرگانی. 2. بریكاری وه‌زاره‌ت بۆ كاروباری دارایی.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: 1-وه‌زیر ده‌بێ له‌ ماوه‌ی شه‌ست رۆژدا كه‌ له‌ رۆژی له‌ وه‌زاره‌ت تۆمار كردنی داواكارییه‌كه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا سه‌یری داواكارییه‌كه‌ بكا و بیبرێته‌وه‌. خۆئه‌گه‌ر داواكارییه‌كه‌ شه‌رتو شرووتی یاسایی ته‌واو به‌جێ نه‌هێنا بوو ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا وه‌زیر ده‌بێ هه‌واڵه‌ ی ده‌مه‌زرێنه‌ره‌كانی بكاته‌وه‌ تا كه‌م و كورتیه‌كانی بهێننه‌وه‌ سه‌ربار، ئه‌و جا ماوه‌ی بڕاندنه‌وه‌ی داواكارییه‌كه‌ له‌ رۆژی داواكارییه‌ تازه‌كه‌وه‌ حساب ده‌كرێ. 2-ئه‌گه‌ر هات و وه‌زیر، له‌به‌ر هه‌ر هۆیه‌ك بێ ،داواكارییه‌كه‌ی ره‌ت كرده‌وه‌ ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا ئه‌ندامانی دامه‌زرێنه‌ر بۆیان هه‌یه‌ له‌ دادگای ته‌مییزی هه‌رێمدا ته‌مییزی بكه‌نه‌وه‌ له‌ ماوه‌ی پازده‌ رۆژدا- كه‌ له‌ رۆژی ته‌بلیغه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا- ئیدی بڕیار بڕیاری دادگاكه‌یه‌و‌ ده‌بڕدرێته‌وه‌. 3-ئه‌گه‌ر هات و داواكارییه‌كه‌ له‌و ماوه‌یه‌دا كه‌ له‌ بڕگه‌ی (1)دا هاتووه‌ نه‌بڕێندرایه‌وه‌، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا قبوڵكراوله‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: مادده‌ی سێیه‌می یاسایه‌كه‌ هه‌موار ده‌كرێت و به‌م جۆره‌ دادێ ده‌خوێندرێته‌وه‌: داواكاری موڵك مه‌رجه‌كه‌: یه‌كه‌م: ده‌بێ هاووڵاتیی هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق بێت و تێیدا نیشته‌جێ بێت. دووه‌م: ده‌بێ خاوه‌نی شوقه‌ یان خانوویه‌كی نیشته‌جێ بوونی سه‌ربه‌خۆ نه‌بێت. سێیه‌م: ده‌بێ له‌ هیچ پڕۆژه‌یه‌كی دیكه‌ی نیشته‌جێ بوون له‌ هه‌رێمدا سوودمه‌ند نه‌بوو بێت. چواره‌م: ده‌بێ له‌ پێشینه‌ی خانووبه‌ره‌كه‌ له‌لایه‌ن حكومه‌تی هه‌رێمه‌وه‌ پێشكه‌ش ده‌كرێت، سوودمه‌ند نه‌بوو بێت.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نانی په‌یوه‌ندیدار حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمیی (وه‌قایعی كوردستان) دا جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: له‌ پێڕۆی ناوخۆی رێكخراوه‌كه‌دا dه‌بێ هه‌موو ئه‌و حوكمانه‌ی دیاری بكرێن كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌ رێكخستنی كاروباری ئیداری و دارایی و هونه‌ری و چۆنێتیی دانان و دامه‌زراندنی كه‌سانی سه‌ر به‌ رێكخراوه‌كه‌ و قبوڵ كردنی ئه‌ندامه‌كانییه‌وه‌ هه‌یه‌.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: رێكخراوه‌كه‌ ده‌بێ ئه‌م سجل و تۆمارانه‌ی خواره‌وه‌ رابگرێ به‌ مه‌رجێ دایه‌ره‌ی كاتبی عه‌دل ته‌سدیقی كردبن: 1-سجلی ئه‌ندامان و (ئه‌وانه‌ی سه‌ربه‌ رێكخراوه‌كه‌ن). 2-سجلی بڕیار و مه‌حزه‌ره‌ی دانیشتنه‌كان. 3-سجلی پرۆژه‌كان. 4-سجلی حساب و حسابكاری. 5-سجلی ئه‌موال و كه‌لوپه‌له‌كان.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: رێكخراو بۆ وه‌دیهانینی ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ تێده‌كۆشێ: 1-به‌شداری كردن و هاوكۆمه‌كی له‌ بواری به‌ هانا چوون و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ و بزاڤی مرۆڤایه‌تی له‌ هه‌رێم و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا به‌ هه‌ماهه‌نگی و هاوده‌نگی له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی ناوخۆ و وه‌زاره‌تی یارمه‌تی مرۆڤایه‌تی و هاوكاری و وه‌زاره‌ته‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانی دیكه‌دا. 2-هاوكاری له‌گه‌ڵ رێكخراوه‌ بیانییه‌كانی ناو هه‌رێم له‌ بواری به‌ هاناچوون و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ و bزاڤی مرۆڤایه‌تیدا.

مادده‌ی پانزده‌م:

مادده‌ی پانزده‌م: ئه‌گه‌ر میراتگره‌كانی دانه‌ر یان جێگره‌وه‌كانی، ئه‌و مافانه‌ی كه‌وا بۆیان گواستراوه‌ته‌وه‌ پیاده‌ نه‌كه‌ن، و وه‌زاره‌تیش بینی كه‌وا به‌رژه‌وه‌ندی گشتی پێویست ده‌كات ئه‌م كاره‌ بڵاوبكرێته‌وه‌، ئه‌وا وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌، به‌ نووسراوێكی فه‌رمی، داوا له‌ میراتگره‌كانی دانه‌ر بكات كه‌وا هه‌ڵسن به‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی كاره‌كه‌و له‌ حاڵه‌تی پێ هه‌ڵنه‌ستانیان له‌ ماوه‌ی ساڵێك له‌ رێكه‌وتی داواكارییه‌كه‌، ئه‌وا وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ فه‌رمان بكات به‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی كاره‌كه‌ به‌مه‌رجێك میراتگره‌كان قه‌ره‌بووێكی دادپه‌روه‌رانه‌ بكرێنه‌وه‌.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة