مادده‌ی یه‌كه‌م: كارنه‌كردن به‌ حوكمه‌كانی یاسای به‌كرێدانی خانووبه‌ره‌ی ژماره‌ (9)ی ساڵی 2008 درێژ ده‌كرێته‌وه‌ بۆ ماوه‌ی یه‌ك ساڵی تر له‌ رۆژی 15/7/2012ه‌وه‌.  

مادده‌ی دووه‌م: له‌سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.  

مادده‌ی یه‌كه‌م: كارنه‌كردن به‌ حوكمه‌كانی یاسای به‌كرێدانی خانووبه‌ره‌ی ژماره‌ (9)ی ساڵی 2008 درێژ ده‌كرێته‌وه‌ بۆ ماوه‌ی یه‌ك ساڵی تر له‌ رۆژی 15/7/2012ه‌وه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م: ده‌بێ وه‌زیره‌ په‌یوه‌نداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌ جێ بكه‌ن.

مادده‌ی حه‌وته‌م: گشت مافه‌كانی ئه‌و دام و ده‌زگایانه‌ی له‌مه‌و به‌ر به‌ زه‌زاره‌تی كشته‌كاڵ و ئاودێری ناوه‌ندییه‌وه‌ به‌سترابوونه‌وه‌، ده‌بنه‌ مافی وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و ئاودێری هه‌رێم.

مادده‌ی شه‌شه‌م: 1-وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ ده‌سته‌و لیژنه‌ی هه‌میشه‌ییه‌كانی بۆ جێ به‌جێ كردنی ئه‌ركێكی دیاریكراو پێك بێنێ. 2-دام و ده‌زگاكانی وه‌زاره‌ت و ئه‌رك و ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌رێوه‌به‌ریه‌تییه‌ گشتییه‌كان و به‌رێوه‌به‌ریه‌تیه‌كانیان و ده‌سته‌ و مه‌ڵبه‌نده‌كان به‌ په‌یره‌وێك ده‌ست نیشان ده‌كرێن. 3-وه‌زی بۆی هه‌یه‌ له‌ كاتی پێویستاد له‌ چوار چێوه‌ی به‌رێوه‌به‌ر یه‌تیه‌كاندا لق (شعبه‌) پێك دێنێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م: بڕگه‌ی(دووه‌م) له‌ مادده‌ی(سێیه‌م) له‌ یاسای ژماره‌(9)ی ساڵی 2008دا هه‌موار ده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: گرێبه‌ستی به‌كرێدانی خانووبه‌ره‌ی به‌كرێدراو جگه‌ له‌ مه‌به‌ستی نیشته‌جێ بوون كه‌ پێش جێبه‌جێ كردنی ئه‌م یاسایه‌ به‌ستراوه‌ دڕێژ ده‌بێته‌وه‌ تاكو 15/7/2012 له‌ رۆژی جێبه‌جێ كردنی یاسای ژماره‌(9)ی ساڵی 2008ه‌وه‌و دوای تێپه‌ڕبوونی ماوه‌ی ئاماژه‌پێكراو ده‌كه‌وێته‌ ژێر حوكمه‌كانی یاسای شارستانی ژماره‌(40)ی ساڵی1951ی هه‌مواركراوی كارپێكراو له‌ هه‌رێمدا.

مادده‌ی حه‌وته‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ ڕێنمایی پێویست بۆئاسانكردنی جێبه‌جێكردنی ئه‌م یاسایه‌ ده‌ربكات.

مادده‌ی دووه‌م: 1. مافی به‌كارهێنانی ده‌كوژێنرێته‌وه‌ (يطفأ) له‌ زه‌ويیه‌ كشتوكاڵی و ناكشتوكاڵیه‌كانی موڵكی ده‌وڵه‌ت كه‌ ده‌كه‌ونه‌ نێوان قۆناغی جێبه‌جێ كردنه‌وه‌ (المرحله قید التنفیذ) له‌ ره‌نگرێژی بنه‌ره‌تی شاره‌وانییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان. 2. خاوه‌نی مافی به‌كارهێنان (صاحب الحقوق التصرفیه‌) له‌و زه‌ویانه‌ی به‌رێژه‌یه‌ك قه‌ره‌بوو ده‌كرێته‌وه‌ كه‌ یه‌كسانه‌ به‌ (8%) له‌ كۆتا پانتایی ئه‌و زه‌ویانه‌ی كه‌ مافی به‌كارهێنانی كوژێنراوه‌ته‌وه‌ و به‌ ناوی ئه‌وه‌ وه‌ تۆمار ده‌كرێ وه‌ك موڵكێكی ته‌واو (صرف). 3. خاوه‌ن مافی به‌كار هێنان بۆی هه‌یه‌ ئه‌و پارچه‌یه‌ی كه‌ پێی دراوه‌ جیاكاری (افراز)ى بكا به‌ مه‌رجێك هاودژ نه‌بێ له‌گه‌ڵ جۆری ئه‌و به‌كار بردنه‌ی كه‌ بۆی دیاری كراوه‌ له‌ ره‌نگرێژی بنه‌ره‌تی شاره‌وانییه‌كاندا. 4. ئه‌و زه‌ویانه‌ی كه‌ مافی به‌كارهێننانیان تێدا كوژێنراوه‌ته‌وه‌ و ده‌كه‌ونه‌ نێوان ناوچه‌ نانیشته‌جێییه‌كانه‌وه‌ (مناطق غیر سكنیه) خاوه‌نه‌كانیان به‌ زه‌وی تر له‌ ناوچه‌كانی سوكنا بوون قه‌ره‌بوو ده‌كرێنه‌وه‌ له‌ ناو سنووری شاره‌وانییه‌كاندا كه‌ نرخه‌كه‌ی هاوسه‌نگ بێ له‌گه‌ڵ ئه‌و رێژه‌یه‌دا.

مادده‌ی شه‌شه‌م: حوكمدراوان له‌سه‌ر تاوانی سه‌رپێچی كردن لێبوردنی گشتی ده‌یانگرێته‌وه‌ وهه‌موو كرده‌وه‌یه‌كی یاسایی له‌ حه‌قی تۆمه‌تباره‌كان ڕاده‌گیرێ.

مادده‌ی بیست و دووه‌م: داهاته‌كانی سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێت یه‌كه‌م: ره‌سمه‌كان كه‌ ئه‌مانه‌ن: 1. ره‌سمی چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ (25) دینار. 2. ره‌سمی مۆڵه‌ت دانی سه‌رپه‌رشتی دروستی ئاژه‌ڵ و كردنه‌وه‌ی عیاده‌ یان تاقیگه‌ی دروستی ئاژه‌ڵ و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (50) دینار. 3. ره‌سمی مۆڵه‌تدانی كردنه‌وه‌ی خه‌سته‌خانه‌ی ئه‌هلی دروستی ئاژه‌ڵ و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (100) دینار. 4. ره‌سمی مۆڵه‌ت دانی كردنه‌وه‌ی كۆگای ئه‌هلی ده‌رمانی دروستی ئاژه‌ڵی و نوێكردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (500) دینار. 5. ره‌سمی پشكنینی هه‌ر ده‌زگایه‌كی دروستی ئاژه‌ڵی (20) دینار. 6. ره‌سمی تۆمار كردنی پسپۆرایه‌تی (الاختصاص) (100) دینار. 7. ره‌سمی پێدانی نووسراوی پشتگیری (10) دینار. دووه‌م: پێبه‌خشینه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم. سێیه‌م: ئه‌و قازانجانه‌ی كه‌ له‌ ئاهه‌نگ و چاپه‌مه‌نی و پێبه‌خشین و ئه‌و پرۆژانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا پێیان هه‌ڵده‌ستێت یان كه‌ سه‌ندیكا ده‌یان كات ده‌ست ده‌كه‌وێت. چواره‌م: به‌خشین و له‌قه‌به‌ركردن و هه‌ر ده‌ستكه‌وتێكی تر.

مادده‌ی چواره‌م: ماوه‌ی سزای حوكمدراوانی (به‌ندكراو وگیراو) له‌فه‌رمانگه‌كانی چاكسازی كۆمه‌ڵایه‌تی له‌هه‌رێمی كوردستان به‌رێژه‌ی 30% ی ماوه‌ی سزا ئه‌سڵیه‌كه‌ی كه‌م ده‌كرێته‌وه‌ كه‌ له‌سه‌ر ئه‌وكێشانه‌ بۆیان ده‌رچووه‌ وئاشتبوونه‌وه‌ له‌ نێوان لایه‌كانی له‌به‌رده‌م دادگا ته‌واو نه‌بووه‌، ئه‌و ماوه‌ كه‌مكراوه‌یه‌ به‌ ماوه‌یه‌ك داده‌نرێ كه‌ له‌فه‌رمانگه‌ی چاكسازی كۆمه‌ڵایه‌تی به‌سه‌ربراوه‌ بۆ مه‌به‌ستی به‌ردانی به‌ مه‌رج.

مادده‌ی سێ یه‌م: 1-وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌ و به‌رپرسیاری یه‌كه‌می جێ به‌جێ كردنی سیاسه‌ته‌كه‌ی و سه‌رپه‌رشتی جێبه‌جێ كردنی یاسا و په‌یره‌و و رێنماییه‌كانا تیادا و هه‌ر له‌ ویشه‌وه‌ بڕیار و فه‌رمانه‌كان ل چوارچێوه‌ی ئه‌ركه‌كانی وه‌زاره‌ت و دام و ده‌زگا و ده‌سه‌ڵاته‌كانی و گشت كارو باره‌ ئیداری و هونه‌ریه‌كان له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌م یاسایه‌ و یاسا ره‌چاوكراوه‌كانی تردا ده‌رده‌چن بۆیشی هه‌یه‌ به‌شێك له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ بریكاری وه‌زاره‌ت و به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان و سه‌رۆكه‌كانی دایه‌ره‌ سه‌ره‌كیه‌كان لله‌ وه‌زاره‌ت دا بسپێرێ له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانیشد دا به‌و ئیعتیباره‌ی ئه‌ندامێكی هاوبه‌شیه‌تی به‌رپرسیاره‌. 2-بریكاری وه‌زاره‌ت ئه‌و ئه‌ركانه‌ به‌جێ دێنێ كه‌ وه‌زیر پێیانی ده‌سپێرێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: به‌ش و ئه‌رك و تایبه‌تمه‌ندیه‌كانی پێكهاته‌ی وه‌زاره‌ت به‌ پێڕه‌و ده‌ستنیشان ده‌كرێت. دووه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ به‌رێوه‌به‌رایه‌تی یان لق یان به‌ش یان هۆبه‌ یان یه‌كه‌كان له‌ ناو پێكهاته‌ی وه‌زاره‌ت دابنێ یان لێكیان بدات یان هه‌ڵیان بوه‌شێنێته‌وه‌ به‌ پێی پێویستیه‌كانی كاره‌كانیان له‌ كاتی پێویستدا. سێیه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ لێژنه‌ی هه‌میشه‌یی یان كاتی به‌ پێی پێویست پێكبهێنێ.

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زاره‌ت ئه‌م ئه‌ركان به‌جێ دێنێ: 1-دانانی نه‌خشه‌ی كشته‌كڵی ئه‌وتۆ كه‌ گه‌شه‌ پێدانی به‌رهه‌می كشتوكال و له‌ بواره‌كانیرووه‌ك و ئاژه‌ڵ و پاوانه‌ سرووشتیه‌كاندا به‌دی بێنێ. 2-پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاری له‌ بواری رێ نیشاندان دا و مسۆگه‌ر كردنی پێویستییه‌كانی به‌رهه‌م هێنانی كشتوكاڵ و سازدانی لێكۆڵینه‌وه‌ی كشتوكاڵی پراكتیكی و به‌شدار بوه‌ن له‌ چه‌سپاندنی هاریكاری كشتوكڵی و سه‌رپه‌رشتیكردنی به‌جێ هێنانی یاساكانی زه‌وی سازی (الاصلاح الزراعی) و به‌داوداچوونی جێ به‌جێ كردنی ئه‌و چالاكیانه‌ی په‌یوه‌نیان به‌ خستنه‌كاری زه‌وی یه‌ كشتوكاڵیه‌كانه‌وه‌ هه‌یه‌ به‌ ئامانجی پێشخستنی به‌رهه‌می كشتوكاڵ له‌ هه‌رێمدا. 3-نه‌خشه‌ دانان بۆ سه‌رچاوه‌كانی ئاو له‌ هه‌رێمدا و دروست كردنی به‌ربه‌ست و پرۆژه‌ی ئاودێری و سازادانی زه‌وی و زار و پاراستنی و سوود بینین له‌ ئاوی نویك و قوڵی ژێر زه‌وی (سگحی و جوفی) و به‌گه‌ر خستن پاراستنی پرۆژه‌كانی ئاودێری و به‌رگرتن له‌ مه‌ترسی لافاو و ژێر ركێف خستنی سێلا و و حه‌وزه‌كانی رووباره‌كان. 4-ئاماده‌كردنی لێكۆلینه‌وه‌ی تایبه‌تی و سكێچ و پرۆگرام بۆ پرۆژه‌كان و كار كردن بۆ جێ به‌ جێ كردنیان و جێ به‌جێ كردنی ئه‌و پرۆژانه‌ی راسته‌وخۆ له‌لایه‌نانی تره‌وه‌ له‌ ناوه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا پێیانی ده‌سپێردرێن به‌ سیفه‌تی به‌ڵێنده‌ر یا له‌ لایه‌ن ده‌زگا جێبه‌جێ كاره‌كانیه‌وه‌ یا به‌ڵێنده‌ره‌كانی ناوخۆ یا بیانی و سه‌رپه‌رشتی كردنی جێبه‌جێ كردن و به‌داو داچوونیان. 5-ته‌قه‌لا دانی مسۆگه‌ر كردنی تۆوی پوختكراو و سه‌مادی كیمیاوی و قه‌ڵاچۆكه‌ر (مبیدات) و دابینكردنی ده‌رمان و گرتنه‌ به‌ری ئه‌و رێ و شوێنانه‌ی زیاد كردنی به‌رهه‌م و پوختكردنی مسۆگه‌ر ده‌كه‌ن.

مادده‌ی ده‌یه‌م: ئه‌و حوكمدراوانه‌ی كه‌ حوكمی پاشمله‌یان به‌سه‌ردا دراوه‌ وخۆیان به‌ده‌سته‌وه‌ ده‌ده‌ن یان له‌ماوه‌ی سیی رۆژ له‌ مێژووی ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌وه‌ ده‌گیرێن سوود له‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ وه‌رده‌گرن.

مادده‌ی پێنجه‌م: هه‌موو كرده‌وه‌یه‌كی یاسایی به‌شێوه‌یه‌كی كۆتایی له‌هه‌ردوو قۆناغی لێكۆڵینه‌وه‌ ودادگایی كردنی له‌هه‌موو تاوانه‌كانی پێش مێژووی ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌ ڕاده‌گیرێ ئه‌گه‌ر ئاشتبوونه‌وه‌كه‌ كرا یان بكرێ له‌نێوان لایه‌نه‌كان له‌به‌رده‌م دادگا دا.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌و ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2-وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و ئاودێری. 3-وه‌زیر: وه‌زیری كشتوكاڵ و ئاودێری. 4-بریكاری وه‌زاره‌ت: بریكرای وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و ئاودێری.

مادده‌ی نۆیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌یه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێ ده‌كرێت.

مادده‌ی هه‌شته‌م: ده‌بێ وه‌زیره‌ په‌یوه‌نداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌ جێ بكه‌ن.