أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: یهكهم: ههموو داهاتی فهرمانگهكان ئهوانهی كه تهمویلی مهركهزی گشتی تۆمار دهكرێ و لهناو بودجهكانی پێداچوونهوهدا دیاری دهكرێن. دووهم: بهدهر له حوكمی بڕگهی (یهكهم)ی سهرهوه لهسهر وهزیری دارایی و ئابوورییه كه: 1ـ بڕی داهاتهكانی مانگانه كه وهزارهتی تهندروستی به دهستیان دههێنێ له سهرجهم فهرمانگهكانیدا، بیخاته سهر بودجهی ئهم وهزارهته به مهبهستی كڕینی داوو دهرمان و فریاكهوتنی خهرجییهكانی چاككردنهوه به ههموو جۆرهكانیهوه و به پێی داواكاری وهزارهت خۆی كه دهبێ خشتهی داهاته بهدهست هاتووه فیعلیهكان به داواكهوه پێوه گرێدرابێت. 2ـ بڕی داهاتهكانی مانگانه كه وهزارهتی كارهبا به دهستیان دههێنێ به ههموو فهرمانگهكانیهوه، بیخاته سهر بودجهی ئهم وهزارهته به مهبهستی پاراستن و چاككردنهوهی تۆڕهكانی كارهبــا و، بهگوێرهی داواكاری وهزارهت كه دهبێ خشتهی داهاته بهدهست هاتووهكانی پێوه گرێدرابێت.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: گوژمهیهك كه بڕهكهی (100) سهد ملیار دیناره تهرخان دهكرێت بۆ پاڵپشتیكردنی پڕۆژهكانی خزمهتگوزاریی له قهزاو ناحییه و گونده زیان بهركهوتووهكانی سهر سنوورهكان ئهوانهی پێشتر راگوێزرابوونهوه، بهو مهرجهی ئهو گوژمهیه بخرێته سهر بودجهی پهرهپێدانی پارێزگاكان بهپێی رێژهی دانیشتووان و بهههماههنگی لهگهڵ وهزارهتی پلاندانان.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: ئهو رهسمه دیار كراوانهی كه دهقهكانیان له بڕگهی (19، 21، 22، 24،28، 30، 43، 44، 45، 46، 47، 48)ی خشتهی یهكهمی پاشكۆی یاسای ژماره (3)ی ساڵی (1993)ی رهسمی پوولدا هاتوون، ههموار دهكرێن بهپێی خشتهی پاشكۆی ئهم یاسایه.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: یهكهم: دهستهی گشتی، له یهكێ لهم بارانهی خوارهوهدا، كۆبوونهوهیهكی نائاسایی سازدهدا: 1ـ به بڕیاری دهستهی ئیداری. 2ـ كه (سێیهكی) ئهندامانی دهستهی گشتی، داواكارییهك بدهنه دهستهی ئیداری. دووهم: 1. بابهتی كۆبوونهوهكه دیار دهكرێ و، ناشێ له بهرنامه دیار كراوهكهی بترازێ. 2- به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامهكانی دهستهی گشتی (رێژهی) یاسایی دێتهجێ.
ماددهی سێ یهم:
ماددهی سێ یهم: سهندیكا بۆ بهدیهێنانی ئهم مهبهستانهی خوارهوه كار دهكات: یهكهم: پێشخستنی پیشهكهو پاراستنی و بهرز كردنهوهی ئاستی پیشهیی و رۆشنبیری و تهكنیكی ئهندامانی. دووهم: ئاماده كردنی ئهندامان و رێكخستنی ههوڵ و كۆششیان له بواری خزمهتگوزاریی گهشه كردنی كشتوكاڵی له ههرێمدا. سێ یهم: كار كردن له پێناوی بههێز كردنی گیانی هاوكاری و هاورێیهتی كردن له نێوان ئهندامان و بهرگری كردن له ماف و چاودێری كردنی بهرژهوهندیان به پێشكهشكردنی خزمهتگوزاری و ئابووری و كۆمهڵایهتی بۆیان. چوارهم: هاوكاری كردن لهگهڵ تێكرای فهرمانگه و دامهزراو و سهندیكا و رێكخراوه كشتوكاڵییهكاندا و پتهوكردنی پهیوهندییهكان لهگهڵ دهسته كشتوكاڵییه ههرێمی و جیهانی یهكاندا به جۆرێك كه بهرهو پێش چوونی كشتوكاڵ و پهرهسهندنی له ههرێمی كوردستاندا مسۆگهر بكا. پێنجهم: رێكخستنی رێسای دهست دانه پیشه و چاودێری كردنی پیادهكردنهكهی.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: 1. به پێی ئهم یاسایه سهندیكایهك بۆ ئهندازیاره كشتوكاڵییهكان دادهمهزرێ خودان كهسایهتی مهعنهوی خۆی دهبێ و سهربهخۆیی دارایی و كارگێری دهبێ، پێی دهگوترێ سهندیكای ئهندازیاره كشتوكاڵییهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق و بارهگاكهی له ههولێری پایتهختی ههرێم دهبێت و بۆی ههیه لق له مهڵبندی پارێزگاكانی ههرێمدا بكاتهوه. 2. تا ههڵبژاردنی گشتی ئهنجام دهدرێت لیژنهیهكی ئاماده كار له (15) ئهندام به رهزامهندی لایهنه تایبهتمهندهكان پێك دێت.
ماددهی سیازدهیهم:
ماددهی سیازدهیهم: 1. ئهنجومهن به نهقیب و بریكار و سكرتێرهوه له نۆ ئهندام پێك دێ. 2. ئهنجومهنی سهندیكا تایبهتمهنده به جێبهجێ كردنی بریارهكانی دهستهی گشتی و ههرچ ئهركێكی تری پێ بسپێردرێ.
ماددهی پهنجاو حهوتهم:
ماددهی پهنجاو حهوتهم: یهكهم: لیژنهیهك له سێ ئهندام بهناوی لیژنهی كاروباری دادوهران پێك دێ كه ئهنجومهنی دادوهری لهناو ئهندامانی خۆی له سهرهتای ههموو ساڵێكدا بۆ سهیركردنی كاروباری بهرزهفتی ههڵیان دهبژێرێ. دووهم: لیژنهی كاروباری دادوهران له داوای بهرزهفتی كه لهسهر دادوهر تۆمار دهكرێ یهكێك لهم سزا بهرزهفتییانهی خوارهوه بهسهر دادوهردا دهسهپێنێ. 1-هۆشداریی (ئینزار)، ئهمهش دواكهوتنی سهر مووچهو بهرزكردنهوهی بۆ ماوهی شهش مانگی لێدهكهوێتهوه. 2-دواخستنی بهرزكردنهوه یان سهرمووچهكهی یان ههردووكیان بۆ ماوهیهك له ساڵێك كهمتر نهبێ و له سێ ساڵیش زیاتر نهبێ له رۆژی دهرچوونی برٍیارهكهوه، ئهگهر ماوهی یاسایی بهرزكردنهوهكهی تهواو بوو، دهنا له مێژووی تهواوكردنیهوه دهبێ. 3-كۆتایی هێنان به خزمهت و ئهم سزایهش بهسهر دادوهردا دهسهپێنرێ ئهگهر حوكمێكی بنهبڕی به سزایهك له دادگایهكی تایبهت له بارهیهوه دهرچووبوو لهسهر كردهوهیهك كه لهگەڵ شهرهفی فرمانه دادوهرییهكهیدا نهگونجێ یاخود ئهگهر دهركهوت له دادگاییكردنێكدا كه لیژنه ئهنجامی دهدات دادوهرهكه شیاوی بهردهوام بوونی له خزمهتی دادوهریدا نیه .
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: بهدهر له حوكمهكانی ماددهی (27) له یاسای خانهنشینی و بیمهی كۆمهڵایهتیی كرێكاران، كرێكارانی كهرتی تایبهت كه خاوهن كاری ههمیشهیی یان بهردهوامیان نییه، له حاڵهتی بهشداری كردنیان له سندووقی بیمهدا، مافی بیمهی كۆمهڵایهتیان دهبێ، به مهرجێك له دامهزراوهكانی ههرێمدا مووچهیان نهبێت و، چۆنیهتی تۆمار كردنیان و وهرگرتنی ئابوونه لێیان، به پهیڕهوێك رێك دهخرێت كه ئهنجومهنی وهزیران دهری دهكات.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: نابێ هیچ كارگهیهكی شیرهمهنی و ئالیكی ئاژهڵی و پیشهسازی كشتوكاڵی و كێڵگهی پهلهوهر یا ههر پرۆژهیهكی دیكهی كشتوكاڵی كهسهر به لایهنی رهسمی نهبێت، بهرێوهبرێن و بهكار بخرێن ئهگهر له ژێر چاودێریی ئهندازیاری كشتوكاڵی پسپۆر و دهست بهكار و ئهندامی سهندیكادا نهبێت.
ماددهی پانزدهم:
ماددهی پانزدهم: یهكهم: نابێ ئهو ئهندامه بهشداری له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی دا بكات، ئهگهر به هۆی بهرزهفتكارییهوه (ئینزیباتی) دهست دانه پیشهكهی لێ قهدهغه كرابوو. دووهم: بڕیارهكانی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی بهزۆربهی دهنگ دهبێت و له كاتێكدا دهنگهكان وهك یهك دهرچوون، ئهوا بهو لایهدا دهلهنگێ كه سهرۆكی تێدایه.
ماددهی حهڤدهم:
ماددهی حهڤدهم: یهكهم: ئهنجومهن له رێگهی دهنگدانی نهێنییهوه له نێوان ئهندامانی دا سكرتێرێك و ئهمیندارێكی سهندووق له یهكهم كۆبوونهوهیدا له دوای ههڵبژاردنی دهبهسترێ و دهسهڵاتی ههردووكیان له پهیرهوی ناوخۆدا دهست نیشان دهكرێت. دووهم: ئهنجومهن دانیشتنه ئاساییهكانی به لایهنی كهمهوه له مانگێكدا جارێك دهبهستێ و بۆی ههیه دانیشتنی نائاسایش به بانگهێشتی نهقیب یان لهسهر داوای سێیهكی ئهندامهكانی ببهستێ.
ماددهی بیست و یهكهم:
ماددهی بیست و یهكهم: نهقیب ئهو دهسهڵاتانهی خوارهوهی ههیه: یهكهم: نوێنهرایهتی سهندیكا دهكات له ههموو مامهڵهكان لهبهر دهم دهزگا دادوهری و كارگێری و دهسته رهسمی و نیمچه رهسمییهكان و ئههلییهكان و له كۆنگرهكانیشدا، لهگهڵ راستاندنی مامهڵهكان و بڕوانامهی تایبهت به سهندیكا و، بۆی ههیه ههندێك لهم دهسهڵاتانهی بدات به ههر ئهندامێكی رای لهسهر بێت له ئهندامانی ئهنجوومهن. دووهم: سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجومهن.
ماددهی بیست و شهش:
ماددهی بیست و شهش: ئهنجومهنی وهزیران بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ بهئاسان بهكارخستنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربهێنێ.
ماددهی بیست و حهوت:
ماددهی بیست و حهوت: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخاتهبهركار.
ماددهی دوانزدهیهم:
ماددهی دوانزدهیهم: 1. ئهنجومهنی سهندیكا بهم شێوهیهی خوارهوه پێك دێت: 2. نهقیب: مهرجه كه ماوهی دهست دان پیشهی له حهوت ساڵ كهمتر نهبێ. 3. جێگری نهقیب: دهبێ ماوهی دهست دانه پیشهیان له (5) پێنج ساڵ كهمتر نهبێ. 4. ئهندامانی سهندیكا: دهبێ ماوهی دهست دانه پیشهی له سێ ساڵ كهمتر نهبێ. 5. ئهنجومهن به دهنگدانی نهێنی له نێو ئهندامهكانی دا سكرتێرێك و بهرپرسێكی دارایی ههڵدهبژێرێت به مهرجێك دهسهڵاتهكانیان له پهیرهوی ناوخۆدا دیاری بكرێت.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: 1. دهكرێ دهستهی گشتی بۆ كۆبوونهوهیهكی نائاسایی بانگێشت بكرێت گهر سێ یهكی ئهندامانی دهستهی گشتی یان دوو سێ یهكی ئهندامانی ئهنجومهن ویستیان ئهو كۆبوونهوهیه بكرێت، هۆكاری پێویستی كۆبوونهوهكه به دیار دهخرێت، ئهو كاته به گوێرهی ئوسول ئهنجومهن لهسهریهتی كه بانگێشتی ئهندامان بكا و له ماوهی یهك مانگ له مێژووی تۆماركردنی داواكارییهوه كاتی كۆبونهوهكه دیاری بكات. 2. دهستهی گشتی نابێ له غهیری ئهو كێشانه بكۆڵێتهوه كه كۆبونهوهیان له پێناودا كراوه، ئهگهر پێوهیان پهیوهست نهبن یان لهوانهوه لق و پۆپیان لێ نهبوبێتهوه.
ماددهی پهنجاو پێنجهم:
ماددهی پهنجاو پێنجهم: پێویسته دهستهكانی پێداچوونهوهو دهستهكانی دادگاكانی تێههڵچوونهوهو دادگاكانی تاوان راپۆرتی وهرزی رێك بخهن و تێیدا ئهو حوكم و بڕیارانه دهربخهن كه دادوهران ههڵهی گهورهیان تێدا كردووه له ئهنجامی نهزانینی پرهنسیپه سهرهتاییهكانی یاسا یان گوێ نهدان بهو رووداوانهی كه له كاتی وردبینی كردنی ئهحكام و بڕیارهكانی دهردهكهون و، دهبێ وێنهیهكیان بۆ ئهنجومهنی دادوهری بنێرێ بۆ پاراستنی له دۆســیهی كهســــیهتی ئهو دادوهرهدا، بۆ ئهوهی لهكاتی بهرزكردنهوهو پلهبهرز كردنهوهدا لهبهر چاو بگیرێت.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: بڕگهی (5)ی ماددهی ههشتهمی یاساكه ههمواردهكرێ و، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: (5- ئهو دهرمانسازهی لهسهر میلاكی زانكۆ دامهزراوه، پاش تێپهربوونی سێ ساڵ بهسهر خزمهتكردنی له زانكۆكهدا، دهشێ دهرمانخانهیی یان كۆگای دهرمان بۆ خۆی بكاتهوه، مافی ئهوهشی ههیه، لهو ماوهیهدا تهنها بهرپرسێتیی دهرمانخانه یان كۆگای دهرمان وهربگرێ.
ماددهی دهیهم:
ماددهی دهیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمیی (وهقایعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێت.