المواد القانونية
المادة الحادية عشرة : مسئولية الاشخاص الاعتباريين تتخذ كل دولة طرف وفقاً للمبادىء الاساسية لنظامها القانوني التدابير التشريعية اللازمة لما يأتي : 1- تقرير مسئولية الاشخاص الاعتباريين اذا ارتكبت جرائم غسل الاموال او تمويل الارهاب المشمولة بهذه الاتفاقية بواسطة اشخاص اعتباريين وتكون هذه المسئولية جنائية (جزائية) او مدنية او ادارية . 2- ترتب هذه المسئولية دون مساس بالمسئولية الجنائية (الجزائية) للاشخاص الطبيعيين الذين ارتكبوا هذه الجرائم .
ماددی نۆزدهیهم: ئهندامنی ئهنجومهن یان یهكێك له لیژنهكانی ئهگهر سێ دانیشتنی لهسهر یهك یان پێنج دانیشتنی جیاجیا له ماوهی سالێكدا بهبێ عوزرێكی رهوا ئاماده نهبوو، به وازهێنهر دادهنرێ.
ماددهی بیستهم: ئهنجومهن ئهم كاره تایبهتیانهی خوارهوه دهكات: یهكهم: كار كردن له پێناوی بهدیهێنانی ئامانجهكانی سهندیكا. دووهم: پیشكهش كردنی پێشنیاز له بارهی ههموار كردنی یاسای سهندیكا . سێیهم: جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی. چوارهم: دامهزراندنی كارمهندی سهندیكا و دهست نیشان كردنی مووچهو بهرز كردنهوهیان. پێنجهم: تهماشا كردنی داواكاری هاتنه پاڵ سهندیكا و بڕیار دان لهسهر وهرگرتنی ئهندامان. شهشهم: دانانی ئهو ئهندامهی دهبێته نوێنهری سهندیكا له لیژنه رهسمی یهكان و ئهوانی تر له بارێكدا ئهگهر نهقیب نوێنهرایهتی نهكرد. حهوتهم: ناردنی ئهو كێشه و شكایهتانهی كه بۆی دێت بۆ لیژنه تایبهتییهكان. ههشتهم: بهشداری كردن له پێشكهش كرنی پێشنیاز لهبارهی یاسادانان و نخشه كێشان و بهرنامهی كشتوكاڵی له ههرێمدا. نۆیهم: پێكهوه نانی لقه لیژنه بۆ بهدی هێنانی مهبهستهكانی ئهم یاسایه. دهیهم: ئامادهكرنی بودجه و دانانی ژمێریاری یاسایی بۆ جێبهجێ كردنی وردهكاری ژمێریاری. یازدهم: بڕباردان لهسهر به موڵكردنی ماڵ و خانووبهره و قهبووڵ كردنی دیاری و بهخشش و مهرجهكانی به قهرزدان و پێشكهش كردنی یارمهتی دارایی له چوار چێوهی ئامانجهكانی سهندیكادا. دوازدهم: خۆئامادهكرن بۆ ههڵبژاردن. سێزدهم: یهكلاكردنهوه و بڕیاردان لهسهر وازهێنانی نهقیب و جێگرهكهی، یا ههر ئهندامێكی ئهنجومهن و لیژنه سهندیكاییهكانی یان هۆبهكانی، بهمرجێك ئهمه بخرێته بهر دهم دهستهی گشتی له یهكهم كۆبوونهوهیدا. چواردهم: مۆڵهتدانی دهستدانه پیشه. پازدهم: دامهزراندن و بهرێوهبردنی یانهكانی سهندیكا، به پێی یاسای كۆمهڵهكان. شازدهم: پێدانی ههندێ دهسهڵات به نهقیب یان لیژنهكانی هۆبهكان یان سهرۆكهكانی لقهكان.
ماددهی بیست و ههشتهم: یهكهم: كارو باری لقی سهندیكا له لایهن لیژنهی لق له پارێزگا بهرێوه دهچێت كه نوێنهرایهتی سهندیكا دهكات. دووهم: لیژنهی لق له ههر پارێزگایهك له سهرۆك و چوار ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ پێك دێت و ئهندامانی لق له پارێزگا ههر سێ ساڵ جارێك به دهنگدانی نهێنی ههڵیان دهبژێرێ بهمهرجێك دهبێ لهو كهسانه بن كه لهو پارێزگایهدا دهست بهكارن له پیشهكهیانداو، لیژنهكهش له ناو چوار ئهندامهكهیدا جێگرێكی سهرۆك و سكرتێرێك ههڵدهبژێرێت. سێیهم: له كۆبوونهوه گشتییهكانی ئهندامانی لق ههمان كاری تایبهت به كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی پیرهو دهكرێت و دهستهی لق دهسهڵاتی قهبووڵ كردنی وازهێنانی سهرۆك و ئهندامانی لیژنهی لق و ئهندامانی ههیه لهگهل ههڵبژاردنی ئهو كهسانهی كه جێیان دهگرنهوه بۆ ئهو ماوهیهی كه له دهورهكهدا ماوه، ههروهها پركردنهوهی ئهو جێیه چۆلانهی ئهندامێتی لیژنه له كاتی روودانیدا.
ماددهی بیست و چوارهم: لیژنهی بهرزهفتی بۆی ههیه ئهم سزایانهی خوارهوه بدات: یهكهم: ئینزار. دووهم: بێبهش كردنێكی كاتی له خزمتگوزارییهكانی سهندیكا بۆ ماوهیهك له ساڵێك پتر نهبێت. سێیهم: ریگه گرتن له دهستدانه پیشه بۆ ماوهیهك له شهش مانگ پتر نهبێت، بۆ كارمهندانی فهرمانگهكانی دهوڵهتیش رێگه گرتنهكه كاركردنی دوای كاتی دهوامی رهسمی دهگرێتهوه، بهمهرجێك فهرمانگه تایبهتمهندهكه بڕیارهكهی پێ رابگهێنێت.
ماددهی بیست و پێنجهم: یهكهم: دهشێ لاری بوون (اعتراض) له بڕیارهكانی لیژنهی بهرزهفتی له لای ئهنجومهنی سهندیكا له ماوهی پازده رۆژ له مێژووی پێراگهیاندنی بكرێت و ئهنجومهن بۆی ههیه پشتگیری بكات یان رهتی بكاتهوه. دووهم: ئهو سزایانهی لهسهرهوه دراون جێبهجێ ناكرێن تاكو ئهنجومهن رهزامهندیان لهسهر دهر نهبرێت.
المادة الخامسة : الرقابة على حركة الأموال تتخذ الدول الأطراف تدابير مناسبة لكشف ورصد حركة النقود والأدوات المالية القابلة للتداول ذات الصلة عبر حدودها , وفق الضمانات التي تكفل استخدام المعلومات استخداما سليما ودون إعاقة حركة رأس المال المشروع بأية صورة من الصور .
ماددهی بیست و حهوتهم: 1. ههرگیز نابێ كهس دهست بداته ئهم پیشهیه، تهنیا ئهندامانی سهندیكا و بهشدار بوانی نهبێت. 2. ئهندامانی سهندیكا و بهشداربوانی نابێ دهست بدهنه ئهم پیشهیه تهنیا دوای ئهوه نهبێ كه ههموو ئهركه بڕیار لهسهر دراوهكانی كه لهم یاسایهدا هاتوون جێ بهجێ دهكهن. 3. هونهرمهندی سهر به فهرمانگهیهكی رهسمی یا نیمچه رهسمی بۆی ههیه له دهرهوهی كاتی دهوامی رهسمی دا پیشهكهی خۆی دهست بداتێ، به مهرجێك ههموو ئهركهكانی سهر شانی به پێی ئهم یاسایه جێبهجێ كردبێت. 4. فهرمانگه رهسمی و نیمچه رهسمییهكانی دهوڵهت و دهزگا هونهرییهكان بۆیان نییه هیچ هونهرمهندێك له لای خۆیان دابمهزرێنن، تهنیا دوای هێنانی نوسراوی پشتگیری سهندیكا نهبێت. 5. پێویسته لهسهر ههموو فهرمانگایهكی رهسمی یان دهزگایهك كه هونهرمهندێكی له لای خۆی دامهزراند، وێنهیهك له فهرمانی دامهزراندنهكهی بۆ سهندیكا بنێرێت.
ماددهی حهوتهم: ئهو قهرزه نهگۆڕانهی له دهفتهری تۆماری موڵكداری دا لهسهر ئهوموڵكه ههن كه ئهم یاسایه دهیگرێتهوه و له ئهستۆی كڕیارهكهدان لهو پارهیه دهردهكرێن كه له ئهنجامی جێ بهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دا دهیكهوێته ئهستۆی خاوهنه ئهسڵیهكه و ئهگهر بهشی نهكرد خاوهن قهرز بۆی ههیه دوای ماڵی تری قهرزارهكه بكهوێ.
ماددهی بیست و پێنج: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی بیست و حهوتهم: ئهندامی سهرپێچیكهر لهوهی كه له ماددهی بیست و شهشهمی ئهم یاسایهدا هاتووه به بڕیارێكی ئهنجومهن دهدرێته لیژنهی بهرزهفتی.
ماددهی سیازده: یهكهم: مهكتهبی سكرتارییهت به دهستهی كارای ئهنجومهنی تهنفیزیی یهكێتی له قهڵهم دهدرێ و لهناو ئهندامهكانیدا سكرتێرێك ههڵدهبژێرێ دهبێته جێگری سهرۆكی یهكێتی و بهرپرسانی لیژنه دارایی و ئیدارییهكان و ئیش و كار بهسهر ئهندامهكانیدا دابهش دهكات. سهرۆكی یهكێتی له كۆبوونهوهكانی مهكتهبی سكرتارییهتدا ئاماده دهبێ و، كه ئامادهش بوو كۆبوونهوهكه به سهرۆكایهتی ئهو سازدهدرێ. دووهم: كهسێ بۆ ئهندامێتیی مهكتهبی سكرتارییهت یان بۆ دهستهی لقهكان ههڵببژێردرێ مهرجه هاووڵاتیی ههرێم بێت و خزمهتیشی له ده ساڵ كهمتر نهبێت. سێیهم: مهكتهبی سكرتارییهت ئهم نیشانهی خوارهوه بهرێ دهخات: 1-بهكارخستنی موقهڕهڕات و راسپاردهكانی كۆنگرهی گشتی. 2- بهكارخستنی موقهڕهڕات و ئاڕاستهكاری و رێنماییهكانی ئهنجومهن. 3- سهرپهرشتی بزاڤهكانی لقهكان و دهرهێنانی ئاراستهكاری و رێنمایی پێویست بۆ وهدیهێنانی بهرژهوهندی گشتی و بهرژهوهندی رهوشی پهروهردهیی و فێركاری و توندوتۆڵ كردنی پێوهندی لهگهڵ دهستهگهلی ئیدارهی لقهكان. 4- ئیقرار كردنی خهرجی دارایی پێویست بۆ جێبهجێ كردنی ئیشهكانی مهكتهبی سكرتارییهت (له سنووری سهڵاحییاتی ئیقرار كراوو له چوارچێوهی ئهو بڕه پارانهدا كه له بودجهی گشتیدا بۆی دانراوه)و، بۆیشی ههیه موناقهلاتی دارایی له چوارچێوهی بودجه ئیقرار كراوهكهدا بخاتهكار. 5- بۆ توندو تۆڵ كردنی پێوهندیی خۆی لهگهڵ سهندیكاو رێكخراوه پیشهیی و جهماوهرییهكانی ههرێمدا تێدهكۆشێ. 6- بودجهی ساڵانهو حساب و حسابكاریی كۆتایی ئاماده دهكاو پێشكهشی دهكات به ئهنجومهن بۆ تهسدیق كردنی.
ماددهی سی و دووهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرهێنانیهوه جێ بهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی رهسمیدا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی سی و یهكهم: لهسهر وهزیره تایبهتمهندهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی شهشهم: ماددهی ههشتهمی یاساكه ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی لێ دێت: مهرجه ئهو كهسهی به سهرۆكی یهكێتی یان ئهندامی مهكتهبی سكرتاریهت یان ئهندامی ئهنجومهنی تهنفیزی و سهرۆكی لق وئهندامی دهستهی لق ههڵدهبژێردرێت له هاووڵاتیانی ههرێم بێت و ماوهی خزمهتی له پهروهردهو فێركردندا له (5) ساڵ كهمتر نهبێت.
ماددهی دووهم: ئهنجامهكانی بهجێهێنای حاڵهتهكانیی ئهو دهست بهسهرداگرتن وحیجزكردنهوهی له ماددهی یهكهمی ئهو یاسایهدایه بهم شێوهیهی خوارهوه چارهسهردهكرێ: 1/أ/ ئهو ماڵه حیجزكراوانهی هێشتا بهناوی خاوهنه ئهسڵیهكانیانهوهن دهدرێنهوه دهستیان. ب/ئهو ماڵه دهست بهسهرداگیراوانهی نهفرۆشراون بهناوی خاوهنه ئهسڵیهكانیانهوه تۆماردهكرێنهوه. 2/ئهگهر ماڵه دهست بهسهرداگیراوهكان كهتبوونه لای كهسانێك كه له پێش راپهرینهوه یا له دوایی دا كوردستانیان جێ هێشتووه و چوونهته پاڵ حكومهت بهناوی خاوهنه ئهسڵییهكانیانهوه تۆمار دهكرێنهوه. 3/ئهگهر موڵكه دهست بهسهرداگیراوهكه فرۆشرابێ وهێشتاش ههر بهناوی كڕیاری یهكهمهوه بێ وهیچ گۆڕینێكی تێدا نهكردبێ بهناوی خاوهنه ئهسڵییهكهوه تۆمار دهكرێتهوه وئهم كریاره مافی ئهوهشی نییه داوای پارهی كڕینهكهی له خاوهنی موڵكهكه بكاتهوه. 4/ ئهگهر موڵكه دهست بهسهرداگیراوهكه كهلاوهیهكی چۆڵ بووبێ و كڕیاری یهكهم خانووبهرهی تێدا كردبێ خاوهنه ئهسڵیهكهی كهلاوهكه سهرپشك دهكرێ كه یا خانووبهرهًكه بهو پارهیه ههڵگرێتهوه كه له وهختی بیناكردنیدا تێی چووه یا نرخی كهلاوهكه به پێی رۆژی كارپێكردنی ئهم یاسایهدا له كڕیاری یهكهم وهربگرێ. 5/ئهگهر ئهو خانووبهره موڵكی خاوهنه ئهسڵییهكه بووبێ و كڕیاری یهكهم رووخاندبێتی وخانووبهری تری له جێگهی دروست كردبێ و نرخی خانووبهره رووخێنراوهكهی به پێی ڕۆژی كارپێكردنی ئهم یاسایه لێ وهردهگیرێ و خاوهنه ئهسڵییهكهش به پێی بڕگهی (4)ی ئهم ماددهیه سهرپشك دهكرێ. 6/ئهگهر كڕیاری یهكهمی موڵكه دهست بهسهرداگیراوهكه (فچله) یهكێ له لایهنێكی رهسمی كرێ بێ و خستبیتیهسهری (فچله) كه بهنرخی كڕینهكهی لهو لایهنه دهكرێته موڵكی خاوهنه ئهسڵییهكهی موڵكهكه، ههروهها ئهو خانووبهره بهشی لهسهری دروست كراوه به پێی نرخی ڕۆژی 31/12/1990 دهدرێتێ. 7/ئهگهر موڵكهكه له كڕیاری یهكهمهوه دهستاودهستی كردبوو بۆ كڕیاری تر لهگهڵ ڕهچاوكردنی حوكمهكانی تری ئهم یاسایهدا دهگهرێنرێتهوه بۆ خاوهنه ئهسلییهكهی و ههر كڕپارهش مافی گهڕانهوهی ههیه بۆ سهر كڕیاری پێش خۆی بهو پارهیهی وهری گرتووه، ئهگهریش ئهوه بۆ ههر یهكێكیان نهلوا ئهوا حكومهتی كوردستان جێگهی دهگرێتهوهو تهنیا كڕیاری یهكهم نهبێ و حكومهتیش دهبێ بگهرێتهوه سهر كڕیاری پێشوو. 8/ئهگهر ماڵه دهست بهسهرداگیراوه كه كهلاوهیهكی بهتاڵ بووبێ و بههۆی شووره بونه كردنییهوه دهستی بهسهرداگیرابێ و خاوهنهكهی چووبێته پاڵ بزوتنهوهی رزگاریخوازی كورد یا بهو هۆیهوه گیرابێ له ماوهی جێ بهجێ بوونی بڕیاری (ئهنجومهنی سهركردایهتی شۆرش)ی ژماره (1223)ی رۆژی 13/11/1981 چارهسهركردنی ئهنجامهكانی ئهوبڕیارهی سهرهوه بهم جۆره دهبێ: أ/ئهگهر كهلاوهكه تا كاتی دهرچوونی ئهم یاسایه هێشتا ههر بهتاڵ بوو دهدرێتهوه بهخاوهنه ئهسڵییهكهی بهناوییهوه تۆماردهكرێ وههركریارێكیش مافی گهڕانهوهی بۆ سهر ئهوهی پێش خۆی ههیه بهو پارهیهی له بری نرخهكهیدا داوێتێ. ب/ئهگهر كریاری یهكهمی موڵكه دهست بهسهرداگیراوهكه خانووبهری لهسهر بیناكرد بوو به بپێی تۆماری موڵكداریی خاوهنه ئهسڵییهكه سهرپشك دهكرێ له نێوان ههڵگرتنهوهی خانووبهرهكه به نرخهكهی یا فرۆشتنی زهوییهكه بهخاوهنی خانووبهرهكه به نرخی كاتی دهرچوونی ئهم یاسایه. ج/ئهگهر كهلاوهكه خانووبهرهی لهسهر كرابێ و به پێی تۆماری موڵكداری كهلاوهكه به پێی كاتی دهرچوونی ئهم یاسایه بدا به خاوهنه ئهسڵیهكه وههر كریارێكیش بۆی ههیه بگهڕێتهوه سهر پێش خۆی بهو پاره زیادهیهی دهیدا. د/حوكمهكانی ئهم یاسایه گشت ئهو كێشانه دهگرێتهوه كه تایبهتن به دهست بهسهرداگرتنی كهلاوه بههۆی شوورهبوونهكردنیهوه كهلهوهو به لهلایهن ئهو لیژنانهوهی به پێی ماددهی نۆیهمی یاسای ژماره (16)ی ساڵی1992 پێكهاتبوون بڕیاریان تیادا دهرچووه، ئیتر سا گهیشتبنه پلهی بنبڕ یا نهگهیشتبن."6"
ماددهی چوارهم: یهكهم: برگهی (1) له ماددهی شهشهم ههموار دهكرێت و بهم شێوهیهی لێ دێـت: (دهستهی گشتی و كۆنگره). دووهم: بڕگهیهك بۆ ماددهی شهشهم به زنجیرهی (6) زیاد دهكرێت و بهم شێوهیهی لێ دێت: 6- نوێنهری یهكێتی له قوتابخانه و دامهزراوهكانی پهروهرده و فێركردن.
ماددهی پێنجهم: شهرت و شروتی ئهندامێتی ئهمانهن: 1-جوتیار دهبێ هاووڵاتی ههرێم بێت و له ههرێم دانیشتبێ. 2-نابێ به جینایهتێكی غهیره سیاسی یان به جونحهیهكی ئابڕووبهر حوكم درابێ. 3-پێویست پیشه سهرهكییهكهی كشتوكاڵ بێت به ههردوو كهرتی رووهكی و ئاژهڵدارییهوه كه ئهم جوتیارانه دهگرێتهوه: أ-ئهوانهی زهوی و زاری چاككردنی كشتوكاڵیان پێ دراوه. ب-كرێگرتهكان (ئهوانهن زهوی وزاریان به كرێ پێدراوه) ههروهها ئهو جوتیارانهشن كه بهپێی رێ و رهسمی ئیلاقاتی كشتوكاڵی كار دهكهن. ج-جوتیار و كریكاری كشتوكاڵی له چوارچیوهی ئیش و كاری یهكێتیهكهیدا. د-ئهو زوراعانهی كه خۆیان تهرخان كردووه و ئیلتیزامیان به هیچ پیشهیهكی دیكهوه نییه. ه-خاوهن ئهو موڵكه تایبهتانهی كه سنووری موڵكهكانیان له سنووری ئهو دابهشكردنهی بهپێی یاساكانی چاككردنی كشتوكاڵ دابهش كراوه زیاتر نهبێ. 4-نابێ تهمهنی له (16) ساڵ كهمتر نهبێت.
ماددهی یازده: ئهرك و دهسهڵاتی لیژنه گهلی (گوند و ناحیه و قهزا): 1-بهكارخستنی بڕیار و راسپاردهی لیژنه گهلی له خۆیان بهرزتر. 2-بهها و دهنگی و پێكهاتن لهگهڵ دایهره و دام و دهزگای رهسمیدا كێشهو كرێ و گۆڵی جوتیاران چارهسهر دهكات. 3-پێشنیازی تایبهت به بهرهو باشتر بردنی ناوچهكانی خۆیان ههواڵهی لایهنه پێوهندیدارهكانی حكومهت دهكات. 4-ههر لیژنه و له ناوچهكهی خۆیدا نامه و نووسراو ئاراستهی رێكخراو و دهزگا رهسمییهكان دهكات.
ماددهی سێ نزدهیهم:1. ئهگهر پایهی یهكێك له ئهندامانی ئهنجومهن چۆڵ بوو یهدهگ جێگهی دهگرێتهوه.2. له كاتێكدا پایهی ههموو ئهندامانی ئهنجومهن چۆڵ بوو لهبهر ههر هۆیهك بێت ئهوا لیژنهیهك له پێنج ئهندام پێك دێت كه وهزیر ههڵیاندهبژێرێت و ئهم لیژنهیه بهرێوهبردنی كاروبارهكانی سهندیكا له ئهستۆ دهگرێت تا ئهو كاتهی ئهنجومهنێكی نوێ ههڵدهبژێردرێت وه ههموو دهسهڵاتهكانی ئهنجومهنی سهندیكای دهبێت وه ئهو كهسهی وهزیر دهیكاته سهرۆك ههموو دهسهڵاتهكانی نهقیبی دهبێت و ئهم لیژنهیه ئهندامانی دهستهی گشتی بانگهێشت دهكات بۆ كۆبوونهوه و ههڵبژاردنی ئهنجومهنێكی نوێ بۆ ئهو ماوهی له خولهكهدا ماوه به ماوهیهك كه نابێت له دوو مانگ زیاتر تێپهرێ له مێژووی چۆڵ بوونی كورسییهكانی ئهنجومهنی سهندیكا.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة