المواد القانونية

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ناكۆك بێ.

مادده‌ی یازده‌م

مادده‌ی یازده‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكا.

مادده‌ دوازده‌یه‌م

مادده‌ دوازده‌یه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا كاری پێده‌كرێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی یه‌كه‌م له‌ یاسای یانه‌سیبی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان ژماره‌ (7)ی ساڵی 1993 هه‌موار ده‌كرێت و به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بێت: لیژنه‌یه‌ك پێك ده‌هێنرێت به‌ ناوی یانه‌سیبی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستانی-عێراق به‌ سه‌رۆكایه‌تی وه‌زیری ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ و گه‌شه‌پێدان و به‌ ئه‌ندامیه‌تی نوێنه‌رانی هه‌موو وه‌زاره‌ته‌كانی هه‌رێم و ئه‌نجومه‌نی خوێندنی باڵا لێپرسراوی فه‌رمانگه‌ی (ئامار)ه‌وه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: داهاتی سندوقه‌كه‌ له‌ مانه‌ پێك دێت: 1. ئابوونه‌ی به‌شداربوونی رۆژنامه‌وانان. 2. ده‌سنگه‌ (منحه‌) و كۆمه‌كی حكومه‌تی هه‌رێم. 3. وه‌زاره‌تی رۆشنبیری رێژه‌ی (10%) له‌ مزو كرێی ئه‌و ئیعلانانه‌ی كه‌ له‌ رۆژنامه‌و كه‌ناڵه‌كانی دیكه‌ی راگه‌یاندندا بڵاوده‌كرێنه‌وه‌ بۆ سندوقه‌كه‌ی داده‌بڕێ. 4. ئه‌و بڕه‌ پاره‌یه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا له‌ كۆتایی هه‌موو ساڵێكدا له‌ پاكی پاره‌ی حازری سه‌ندیكاكه‌ بۆ سندوقه‌كه‌ی داده‌بڕێ به‌ مه‌رجێ له‌ رێژه‌ی (50%)ی پاره‌ حازر به‌ده‌سته‌كه‌ كه‌متر نه‌بێ. 5. ده‌سنگه‌و به‌خششی دارایی جۆر به‌ جۆر، دوای ره‌زامه‌ندیی لایه‌نی په‌یوه‌ندیدار. 6. ئه‌و پاره‌یه‌ی كه‌ ساڵانه‌، له‌ هه‌ر رۆژنامه‌ و ئاژانسی ده‌نگوباس و ده‌زگایه‌كی راگه‌یاندن وه‌رده‌گێرێ، سا هی چاپكردن یان بڵاوكردنه‌وه‌ی یان دابه‌ش كردن بن، به‌ مه‌رجێ له‌ هه‌زار دینار كه‌متر نه‌بێ. 7. داهاته‌كانی وه‌به‌رهانینی پاره‌ی سندوقه‌كه‌. 8. قازانجی ئه‌و بزاڤ و چالاكییانه‌ی كه‌ ده‌سته‌ی سند‌وقه‌كه‌ بۆ به‌رژه‌وه‌ندی سندوقه‌كه‌ ده‌یگێڕێ. 9. هه‌ر داهاتێكی دیكه‌ كه‌ موسته‌هه‌قی سندوقه‌كه‌ بێت.

ماددەی هه‌ژده‌:

ماددەی هه‌ژده‌: 1. ناوی رۆژنامه‌وانه‌كه‌ له‌ تۆماری سه‌ندیكای رۆژنامه‌وانانی هه‌رێمه‌وه‌ ده‌گوازرێته‌وه‌ بۆ تۆماری رۆژنامه‌وانه‌ خانه‌نشینه‌كان. 2. رۆژنامه‌وان، كه‌ بڕیاری خانه‌نشینی یه‌كه‌ی خۆی وه‌رگرت، ئیدی دوای (3) سێ مانگ له‌ وه‌رگرتنی بریاره‌كه‌ پێویسته‌ ده‌ست له‌ ئیش و كاری رۆژنامه‌وانی هه‌ڵبگرێ، خۆئه‌گه‌ر سه‌رپێچیی كرد، ئه‌وا ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكای رۆژنامه‌وانانی كوردستان ئینزاری ده‌كا كه‌ واز له‌و سه‌رپێچی یه‌ بهێنێ، خۆئه‌گه‌ر هاتوو ئه‌م جاره‌ش وازی نه‌هێنا ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا مووچه‌ی خانه‌نشینی یه‌كه‌ی ده‌وه‌ستێ تا ماوه‌یه‌ك كه‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ئه‌و ماوه‌یه‌ دیارده‌كا.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: هه‌ردوو بڕگه‌ی یه‌كه‌م و دووه‌م له‌ مادده‌ی پازده‌می یاساكه‌ هه‌موارده‌كرێن و به‌م شێوه‌یه‌ ده‌خوێندرێنه‌وه‌: 1. مه‌رجه‌ ئه‌و كه‌سه‌ی بۆ فێركردن له‌ قوتابخانه‌ بنه‌ڕه‌تیه‌كان داده‌مه‌زرێ به‌ شێوه‌یه‌كی په‌روه‌رده‌یی و زانستی ئاماده‌كرابێ و واپه‌سندیشه‌ خاوه‌نی بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆ بێت، به‌ تایبه‌تیش ده‌رچووانی كولێژه‌كانی په‌روه‌رده‌ی بنه‌ڕه‌تی. 2. مه‌رجه‌ ئه‌و كه‌سه‌ی بۆ ده‌رس گوتنه‌وه‌ له‌ قوتابخانه‌ ئاماده‌ییه‌كان داده‌مه‌زرێ، له‌ یه‌كێك له‌ كۆلێجه‌كان ده‌رچووبێ، پسپۆڕبێ له‌ یه‌كێك له‌ مه‌یدانه‌كانی خوێندنی ئاماده‌یی و به‌شێوه‌یه‌كی په‌روه‌رده‌یی و زانستی ئاماده‌ كرابێ و ده‌رچووی كۆلێجه‌كانی په‌روه‌رده‌ په‌سندتره‌.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: یه‌كه‌م: سندوق به‌ڕێوه‌به‌رێكی جێبه‌جێكاری ده‌بێت كه‌ له‌ لایه‌ن ئه‌نجوومه‌نی به‌ڕێوه‌بردنه‌وه‌ داده‌مه‌زرێت، و له‌ لایه‌ن ژماره‌یه‌ك فه‌رمانبه‌ر، كه‌ وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی ته‌نسیبیان ده‌كات، یاریده‌ده‌ری ده‌كرێت وباره‌گاكه‌شی له‌ هه‌ولێر پایته‌ختی هه‌رێم ده‌بێت. دووه‌م: لادان یان ده‌ركردنی به‌ڕێوه‌به‌ری جێبه‌جێكار به‌ بڕیاری زۆرینه‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌نی به‌ڕێوه‌بردنی سندوقه‌وه‌ ده‌بێت.

مادده‌ی هه‌شته‌م

مادده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌نجوومه‌ن تایبه‌ته‌ به‌و كار و ئه‌ركانه‌ی خواره‌وه‌: 1. پیاده‌ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ و یاسا و بڕیارو پێره‌وه‌ تایبه‌تی یه‌كانی به‌ خانه‌نشینی شه‌هیدانی بزوتنه‌وه‌و‌، ئه‌وانه‌ی له‌ ئه‌نجامی به‌شداری كردن تێی دا توشی كه‌م ئه‌ندام بوون، هه‌روه‌ها ئه‌و یاسا و بڕیارانه‌ش كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌ كاروباریانه‌وه‌ هه‌یه‌. 2. پێشنیاز كردنی هه‌موار كردنی یاساكان بۆ په‌ره‌پێدانی یاسای ده‌زگا، یاساو بڕیاره‌كانی كه‌ په‌یوه‌ندیدارن به‌ كارو باره‌كانی و به‌رز كردنه‌وه‌یان بۆ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران. 3. دانانی سیاسه‌تی گشتی بۆ گه‌شه‌ پێدانی ده‌ستكه‌وته‌كانی ده‌زگا و وه‌به‌رهێنانی له‌ ناو چوارچێوه‌ی ئامانجه‌ نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی و كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریه‌كان و سه‌رپه‌رشتی كردنی جێبه‌جێ كردنیان له‌ لایه‌ن فه‌رمانگه‌كانی ده‌زگاكه‌وه‌. 4. سه‌لماندنی بوودجه‌ی گشتی ده‌زگا و ژمێركاری كۆتایی و ئه‌نجامدانی گوێزانه‌وه‌ و هه‌موار كردنی به‌ پێی یاسا كار پێكراوه‌كان. 5. دانانی میلاكی ده‌زگاو هه‌موار كردنه‌كانی. 6. ئه‌نجام دانی كه‌م كردنه‌وه‌ و مه‌زات كردنه‌كان و بڕیاردان له‌سه‌ر به‌ڵێننامه‌ وقۆنته‌رات و خۆ به‌ستنه‌وه‌ی دارایی له‌ نێو بازنه‌ی بودجه‌ی سه‌لمێندراویدا. 7. دانانی به‌خشینی ده‌رماڵه‌ به‌ فه‌رمانبه‌ره‌ كارامه‌كان له‌ فه‌رمانگه‌كاندا یا ئه‌وانه‌ی به‌ شێوه‌یه‌كی كاتی پێی سپێردراون، له‌گه‌ڵ شاره‌زا نێردراوه‌كان دا به‌ مه‌رجێك له رێژه‌ی‌ 201% مووچه‌كانیان پتر نه‌بێ، به‌خشینی ده‌رماڵه‌ كه‌ له‌ رێژه‌ی 70% ی مووچه‌كانیان پتر نه‌بێ بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ بۆ ئه‌نجامدانی كاری زێده‌ له‌ دوای ده‌وامی ره‌سمی روویان لێ ده‌نرێ. 8. پێكه‌وه‌نانی چه‌ند لیژنه‌یه‌ك بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ كاروباری هه‌مه‌جۆری ده‌زگاكه‌و بۆیشی هه‌یه‌ پشت به‌ شاره‌زایان له‌ ده‌ره‌وه‌ی ده‌زگا ببه‌ستێ به‌رامبه‌ر به‌ كرێ یه‌كی وا كه‌ ئه‌نجومه‌ن بڕیاری له‌سه‌ر ده‌دات. 9. چاودێری كردنی شیاندنی منداڵانی شه‌هیدان، له‌ وانه‌ی كه‌ مه‌ترسی له‌سه‌ر موعاناتیان هه‌یه‌، كه‌ له‌ ئه‌نجامی باری هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی خێزانی و له‌ ئاكامی نه‌مانی دایك و باوك یاخود یه‌كێكیان له‌لایان خولقاوه‌. 10. چاودێری كردن و شیاندنی كه‌م ئه‌ندامانی بزووتنه‌وه ‌له‌ ناو پێشمه‌رگه‌دا و، لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ باره‌ی ژیانیان و ئاماده‌كردنی ئاماركردنێكی تایبه‌ت پێیان و دانانی نه‌خشه‌ بۆ راهێنان و چاودێری كردن و شیاندنیان و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی ته‌ندروستی و كۆمه‌ڵایه‌تی و رۆشنبیری یان به‌ دروستكردنی مه‌ڵبه‌ندی تایبه‌تی یان سوود وه‌رگرتن له‌ مه‌ڵبه‌ند و په‌یمانگای تایبه‌ت به‌ فه‌رمانگه‌كانی چاودێری كۆمه‌ڵایه‌تی و رێكخراوه‌ كۆمه‌ڵایه‌تی و رێكخراوه‌ مرۆڤایه‌تی یه‌كان كه‌ هه‌مان ئامانجیان هه‌یه‌ و مافی پیشه‌یی یان له‌ وه‌رگرتن به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ تایبه‌ته‌كان دا پێ بدرێ. 11. پێشنیاز كردنی دامه‌زراندنی فه‌رمانبه‌ر بۆ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و ئه‌نجومه‌نیش بۆی هه‌یه‌ به‌رزیان بكاته‌وه‌ و بیان گوازێته‌وه‌ و واز هێنانیان لێ قبوول بكات و خانه‌نشینیان بكات و به‌ شێوه‌یه‌كی كاتی بیان سپێرێ و سزایان بدات و له‌ كاریان لابدات و به‌لێنكاری له‌گه‌ڵ پسپۆر و شاره‌زایان و ته‌كنیكاران ببه‌ستێ بۆ كاركردن له‌ ده‌زگاكه‌دا. 12. دانانی راپۆرتێكی ساڵانه‌ له‌ باره‌ی كار و ئه‌ركه‌كانی ده‌زگا و به‌رز كردنه‌وه‌ی بۆ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران له‌ باره‌ی پوخته‌ی چالاكییه‌كانی ده‌زگا و راپه‌راندنی كاره‌كانی و كێشه‌ و راو پێشنیازه‌كانی. 13. ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ لقه‌ فرمانگه‌ بۆ ده‌زگاكه‌ له‌ یه‌كه‌كانی به‌رێوه‌بردن دا بكاته‌وه‌ و به‌ش و هۆبه‌ له‌ نوێ دابنێ و لێكیان بدات و هه‌ڵیان وه‌شێنێته‌وه‌ به‌ پێی پێویست له‌گه‌ڵ دانانی سنوورێك بۆ كار و ئه‌ركه‌كانی و پسپۆرییه‌كانی به‌ پێی رێنماییه‌كانی خۆی. 14. ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی بدا به‌ سه‌رۆكی ده‌زگا و به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتی یه‌كانی.

مادده‌ی دوازده‌یه‌م

مادده‌ی دوازده‌یه‌م: راده‌ی یاسایی به‌ ئاماده‌ بوونی سه‌رۆكی دانیشتنه‌كه‌ و نیوه‌ی ژماره‌ی ئه‌ندامان ته‌واو ده‌بێ و هه‌موو بڕیار و راسپارده‌ و پێشنیارێكیش به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بووان ده‌رده‌چێ و له‌ كاتی به‌رامبه‌ر بوونی ده‌نگه‌كان رای ئه‌و لایه‌نه‌ په‌سه‌ند ده‌كرێ كه‌ سه‌رۆك ده‌نگی له‌گه‌ڵ داوه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ژمێریاری گشتی: سه‌رپه‌رشتیی (السیوله‌)ی نه‌ختینه‌ی خه‌زینه‌ی گشتی و چۆنێتی ده‌سكاریكردنی بۆ جێبه‌جێكردنی بودجه‌ی گشتیی هه‌رێم به‌ هه‌ردوو به‌شه‌كه‌یه‌وه‌ به‌شی به‌رده‌ست(الجاری)و به‌شی وه‌به‌رهێنان له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت، هه‌روه‌ها په‌ره‌پێدانی سیسته‌می ژمێریاری گونجاو بۆ رێكخستنی لایه‌نی دارایی ئه‌نجامه‌كانی جێبه‌جێكردنه‌كه‌ی له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێت و، كۆنتڕۆڵی ژمێریاریه‌تی ده‌سكاریكردنی دارایی له‌سه‌ر هه‌موو یه‌كه‌ جێبه‌جێكاره‌كان داده‌نێت و، روونكردنه‌وه‌كانی ژمێریاریه‌تی بۆ یه‌كه‌كانی كه‌رتی حكومی كه‌ له‌ مه‌ركه‌زه‌وه‌ پاره‌دار ده‌كرێن، دیار ده‌كات و، ئه‌نجامه‌كانی به‌پێی ئوسووڵی ژمێریاریه‌تی ده‌خاته‌ به‌رچاو وسیسته‌مه‌كانی چاودێری ناوخۆ له‌سه‌ر ده‌سكاریكردنی ئه‌موالی گشتی په‌ره‌پێده‌دات و پێداویسته‌كانی سه‌ركه‌وتنیان بۆ فه‌راهه‌م ده‌كات و سه‌رپه‌رشتیی جێبه‌جێكردنیان ده‌كات چاودێری كردنی خه‌رجی رابوردوو و خه‌رجی پاش ئه‌ویشه‌وه‌. له‌و سه‌رپێچییه‌ داراییانه‌ش ده‌پێچێته‌وه‌ كه‌ جێبه‌جێكردنیان به‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌ ده‌سپێردرێت. به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتیش سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی زانكۆیی به‌ده‌ست هێنابێت و، به‌ ئه‌زموون و پسپۆڕ بێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: ئه‌نجومه‌ن: 1- له‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌دا ئه‌نجومه‌نێك به‌ سه‌رۆكایه‌تی وه‌زیر پێكده‌هێنرێت و، هه‌ریه‌كه‌ له‌مانه‌ی خواره‌وه‌شی تێدا ده‌بن: أ ـ بریكاری وه‌زاره‌ت ئه‌ندام ده‌بێت ب ـ راوێژكاره‌كان ئه‌ندام ده‌بن ج ـ به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كانی وه‌زاره‌ت ئه‌ندام ده‌بن د ـ هه‌ر پسپۆرێك له‌ناوه‌وه‌ یان له‌ ده‌ره‌وه‌ی وه‌زاره‌ته‌كه‌، كه‌ وه‌زیر بیه‌وێ له‌ كاتی پێویستدا داوای هاوكاری لێ بكات به‌بێ ئه‌وه‌ی مافی ده‌نگدانی هه‌بێ. 2ـ ئه‌نجومه‌ن گفتوگۆی پلانه‌ گشتییه‌كه‌ی وه‌زاره‌ت و په‌سند كردنی و، به‌دواداچوونی جێبه‌جێكردنی له‌ ئه‌ستۆ ده‌گرێ و، سیاسه‌تی دارایی و ئابووری پێشنیاز ده‌كات و، گفتوگۆ له‌سه‌ر راپۆرته‌ خولاوخوله‌كان لێكۆڵینه‌وه‌ له‌سه‌ر ئه‌و كۆسپانه‌ ده‌كات كه‌ رێگری له‌ ره‌وتی كاره‌كانیدا ده‌كه‌ن و، چاره‌سه‌ری به‌كرداریان بۆ پێشنیاز ده‌كات و، له‌ پڕۆژه‌ی یاسا و پێڕۆ و ئه‌و رێنماییانه‌ش ده‌كۆڵێته‌وه‌ كه‌ پێوه‌ندییان به‌ ئیشه‌كانییه‌وه‌ هه‌یه‌ و رای خۆیشی له‌سه‌ر هه‌موو بابه‌تێك ده‌دات كه‌ پێش چاوی ده‌خرێت.

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م:

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: ئه‌وه‌ی بۆ ئه‌ندامیه‌تی ژوور ده‌پالێورێت ده‌بێ ئه‌م مه‌رجانه‌ی تێدا بێ: 1-هاوڵاتی هه‌رێمی كوردستانی عێراق بێ. 2-ته‌مه‌نی له‌ (25)ساڵ كه‌متر نه‌بێ. 3-بازرگانی كردبێ و یا پرۆژه‌یه‌كی پیشه‌سازی هه‌بووبێ و به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ ماوه‌ی پێنج ساڵی پر كردبێته‌وه‌ له‌ ئه‌ندامیه‌تی یه‌كێك له‌ ژووره‌كانی بازرگانی و پیشه‌سازی یان یه‌كێ لوه‌ژووره‌كانی بازرگانی عێراقی یا یه‌كێتی پیشه‌سازیه‌كانی عێراقی كه‌ له‌ پێش كارپێكردنی نامه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی زانكۆییان هه‌بێ ده‌بێت سێ ساڵ هه‌ر وه‌ك به‌رێوه‌به‌ره‌ ده‌سه‌ڵات پێدراوه‌كانی (المدراْ المفوچون) كۆمپانیا تایبه‌تییه‌كان له‌و مادده‌یه‌ به‌ده‌ر ده‌كرێن به‌ مه‌رجێ له‌ كاتی پێشكه‌ش كردنی داخوازی خۆپاڵاوتن دا سێ ساڵ یه‌ك له‌ دوای یه‌كی له‌و فه‌رمانه‌دا به‌سه‌ر بردبێ. 4-ته‌واوی ئابوونه‌كانی به‌ ژوور دابێ.

مادده‌ی شازده‌یه‌م

مادده‌ی شازده‌یه‌م: بودجه‌ی ده‌زگا سه‌ربه‌خۆیه و‌ له‌ چوارچێوه‌ی سیاسه‌تی گشتی دارایی هه‌رێمی كوردستانی عێراق داده‌نرێ و له‌ لایه‌ن سه‌رۆكی ده‌زگا و به‌رێوه‌ی گشتی یه‌وه‌ ئاماده‌ ده‌كرێ و دوای په‌سه‌ند كردنی له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی به‌رێوه‌بردنه‌وه‌، له‌ رێگه‌ی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ به‌رز ده‌كرێته‌وه‌ بۆ ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی كوردستانی عێراق بۆ په‌سه‌ند كردنی.

مادده‌ی شه‌ست و پێنج

المادة 65 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.

مادده‌ی شه‌ست و چوار

المادة 64 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.

مادده‌ی بیسته‌م:

مادده‌ی بیسته‌م: یه‌كه‌م: ئه‌م هۆبانه‌ی خواره‌وه‌ (شعبه‌) داده‌مه‌زرێن تاكو نوێنه‌رایه‌تی ئه‌و لقه‌ هونه‌ریانه‌ بكه‌ن كه‌ كارمه‌ندانی سه‌ر به‌ ئه‌ون به‌ پێی پسپۆریان و،هه‌ر یه‌كێكیش له‌مانه‌ لیژنه‌ی هۆبه‌ به‌رێوه‌یان ده‌بات: 1. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شانۆییه‌كان. 2. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ سینه‌مایی و ته‌له‌فزیۆنی و رادیۆییه‌كان. 3. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ مۆسیقاییه‌كان. 4. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شێوه‌كارییه‌كان. دووه‌م: بواره‌كانی هونه‌ری هۆبه‌كان ئه‌مانه‌ن: 1. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شانۆییه‌كان: 2. به‌رێوه‌بردنی شانۆ. 3. نواندن. 4. ده‌رهێنان. 5. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی دیمه‌نه‌كان. 6. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی جلو به‌رگ. 7. ئارایشت. 8. روناكی (الاناره‌). 9. سه‌ما و ده‌ربڕینی به‌ ترپه‌و جووڵه‌. 10. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ سینه‌مایی و ته‌له‌فزیۆنی و رادیۆییه‌كان. 11. نواندن 12. ده‌رهێنان. 13. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی دیمه‌نه‌كان. 14. نه‌خشه‌ كێشانی (تصمیم)ی جلو به‌رگ. 15. ئارایشت. 16. وێنه‌ گرتن. 17. برین و خستنه‌وه‌ سه‌ریه‌ك (المونتاج). 18. نه‌خشه‌ كێشانی (التصمیم)ی روناكی. 19. شوشتنه‌وه‌ و وێنه‌ وه‌رگرتنه‌وه‌ (الطبع و التحمیض). ی- لێ بووك (قه‌ره‌گوێز)و وێنه‌ی بزێو (فلیمه‌ كارتۆنه‌كان). ك- سیناریۆ. ل- به‌رهه‌می سینه‌ماكاری. م- ده‌نگی سینه‌ماكاری. ن- رووناكی سینه‌ماكاری. 1. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ مۆسیقاییه‌كان. 2. ژه‌نین. 3. گۆرانی 4. ئاواز دانان. 5. دانانی مۆسیقا. 6. كاریگه‌ریه‌ ده‌نگییه‌كان. 7. هۆبه‌ی هونه‌ره‌ شێوه‌كارییه‌كان. 8. وێنه‌ كێشان به‌ هه‌موو ته‌رحه‌كانیه‌وه‌. 9. داتاشین به‌ هه‌موو جۆره‌كانییه‌وه‌. 10. گلێنه‌ (الحزف و الفخار). 11. خۆش نووسی و نه‌خش. 12. وێنه‌ گرتنی هونه‌ری. 13. كاریگه‌رییه‌ وێنه‌ییه‌كان. 14. كاره‌كانی ده‌ست ره‌نگینی.

مادده‌ی نۆیه‌م

مادده‌ی نۆیه‌م: یه‌كه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر سه‌رۆكایه‌تی دادگای پێداچوونه‌وه‌ (التمییز) و دادگاكانی تێهه‌ڵچوون (الاستئناف) و دادگاكانی تاوانه‌كان (الجنایات) له‌ هه‌رێمی كوردستان راسته‌وخۆ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن له‌سه‌ر ئه‌و كێشانه‌ی كه‌ بۆ لێ وردبوونه‌وه‌ی پێداچوونه‌وه‌ (تمییز) ئاراسته‌یان كراون. دووه‌م: له‌سه‌ر دادگاكانی تایبه‌تمه‌ند به‌و كێشانه‌ی كه‌ ئاڕاسته‌یان كراوه‌ بۆ دادگایی كردن، راسته‌وخۆ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی هه‌شته‌م (دووباره‌)

مادده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌نجوومه‌ن تایبه‌ته‌ به‌و كار و ئه‌ركانه‌ی خواره‌وه‌: 1. پیاده‌ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ و یاسا و بڕیارو پێره‌وه‌ تایبه‌تی یه‌كانی به‌ خانه‌نشینی شه‌هیدانی بزوتنه‌وه‌و‌، ئه‌وانه‌ی له‌ ئه‌نجامی به‌شداری كردن تێی دا توشی كه‌م ئه‌ندام بوون، هه‌روه‌ها ئه‌و یاسا و بڕیارانه‌ش كه‌ په‌یوه‌ندییان به‌ كاروباریانه‌وه‌ هه‌یه‌. 2. پێشنیاز كردنی هه‌موار كردنی یاساكان بۆ په‌ره‌پێدانی یاسای ده‌زگا، یاساو بڕیاره‌كانی كه‌ په‌یوه‌ندیدارن به‌ كارو باره‌كانی و به‌رز كردنه‌وه‌یان بۆ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران. 3. دانانی سیاسه‌تی گشتی بۆ گه‌شه‌ پێدانی ده‌ستكه‌وته‌كانی ده‌زگا و وه‌به‌رهێنانی له‌ ناو چوارچێوه‌ی ئامانجه‌ نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی و كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریه‌كان و سه‌رپه‌رشتی كردنی جێبه‌جێ كردنیان له‌ لایه‌ن فه‌رمانگه‌كانی ده‌زگاكه‌وه‌. 4. سه‌لماندنی بوودجه‌ی گشتی ده‌زگا و ژێمێركاری كۆتایی و ئه‌نجامدانی گوێزانه‌وه‌ و هه‌موار كردنی به‌ پێی یاسا كار پێكراوه‌كان. 5. دانانی میلاكی ده‌زگاو هه‌موار كردنه‌كانی. 6. ئه‌نجام دانی كه‌م كردنه‌وه‌ و مه‌زات كردنه‌كان و بڕیاردان له‌سه‌ر به‌ڵێننامه‌ وقۆنته‌رات و خۆ به‌ستنه‌وه‌ی دارایی له‌ نێو بازنه‌ی بودجه‌ی سه‌لمێندراویدا. 7. دانانی به‌خشینی ده‌رماڵه‌ به‌ فه‌رمانبه‌ره‌ كارامه‌كان له‌ فه‌رمانگه‌كاندا یا ئه‌وانه‌ی به‌ شێوه‌یه‌كی كاتی پێی سپێردراون، له‌گه‌ڵ شاره‌زا نێردراوه‌كان دا به‌ مه‌رجێك له رێژه‌ی‌ 201% مووچه‌كانیان پتر نه‌بێ، به‌خشینی ده‌رماڵه‌ كه‌ له‌ رێژه‌ی 70% ی مووچه‌كانیان پتر نه‌بێ بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ بۆ ئه‌نجامدانی كاری زێده‌ له‌ دوای ده‌وامی ره‌سمی روویان لێ ده‌نرێ. 8. پێكه‌وه‌نانی چه‌ند لیژنه‌یه‌ك بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ كاروباری هه‌مه‌جۆری ده‌زگاكه‌و بۆیشی هه‌یه‌ پشت به‌ شاره‌زایان له‌ ده‌ره‌وه‌ی ده‌زگا ببه‌ستێ به‌رامبه‌ر به‌ كرێ یه‌كی وا كه‌ ئه‌نجومه‌ن بڕیاری له‌سه‌ر ده‌دات. 9. چاودێری كردنی شیاندنی منداڵانی شه‌هیدان، له‌ وانه‌ی كه‌ مه‌ترسی له‌سه‌ر موعاناتیان هه‌یه‌، كه‌ له‌ ئه‌نجامی باری هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی خێزانی و له‌ ئاكامی نه‌مانی دایك و باوك یاخود یه‌كێكیان له‌لایان خولقاوه‌. 10. چاودێری كردن و شیاندنی كه‌م ئه‌ندامانی بزووتنه‌وه ‌له‌ ناو پێشمه‌رگه‌دا و، لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ باره‌ی ژیانیان و ئاماده‌كردنی ئاماركردنێكی تایبه‌ت پێیان و دانانی نه‌خشه‌ بۆ راهێنان و چاودێری كردن و شیاندنیان و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی ته‌ندروستی و كۆمه‌ڵایه‌تی و رۆشنبیری یان به‌ دروستكردنی مه‌ڵبه‌ندی تایبه‌تی یان سوود وه‌رگرتن له‌ مه‌ڵبه‌ند و په‌یمانگای تایبه‌ت به‌ فه‌رمانگه‌كانی چاودێری كۆمه‌ڵایه‌تی و رێكخراوه‌ كۆمه‌ڵایه‌تی و رێكخراوه‌ مرۆڤایه‌تی یه‌كان كه‌ هه‌مان ئامانجیان هه‌یه‌ و مافی پیشه‌یی یان له‌ وه‌رگرتن به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ تایبه‌ته‌كان دا پێ بدرێ. 11. پێشنیاز كردنی دامه‌زراندنی فه‌رمانبه‌ر بۆ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و ئه‌نجومه‌نیش بۆی هه‌یه‌ به‌رزیان بكاته‌وه‌ و بیان گوازێته‌وه‌ و واز هێنانیان لێ قبوول بكات و خانه‌نشینیان بكات و به‌ شێوه‌یه‌كی كاتی بیان سپێرێ و سزایان بدات و له‌ كاریان لابدات و به‌لێنكاری له‌گه‌ڵ پسپۆر و شاره‌زایان و ته‌كنیكاران ببه‌ستێ بۆ كاركردن له‌ ده‌زگاكه‌دا. 12. دانانی راپۆرتێكی ساڵانه‌ له‌ باره‌ی كار و ئه‌ركه‌كانی ده‌زگا و به‌رز كردنه‌وه‌ی بۆ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران له‌ باره‌ی پوخته‌ی چالاكییه‌كانی ده‌زگا و راپه‌راندنی كاره‌كانی و كێشه‌ و راو پێشنیازه‌كانی. 13. ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ لقه‌ فرمانگه‌ بۆ ده‌زگاكه‌ له‌ یه‌كه‌كانی به‌رێوه‌بردن دا بكاته‌وه‌ و به‌ش و هۆبه‌ له‌ نوێ دابنێ و لێكیان بدات و هه‌ڵیان وه‌شێنێته‌وه‌ به‌ پێی پێویست له‌گه‌ڵ دانانی سنوورێك بۆ كار و ئه‌ركه‌كانی و پسپۆرییه‌كانی به‌ پێی رێنماییه‌كانی خۆی. 14. ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی بدا به‌ سه‌رۆكی ده‌زگا و به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتی یه‌كانی.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ گرێبه‌ست له‌گه‌ڵ كه‌سانی ئاسایی و مه‌عنه‌وی خاوه‌ن شاره‌زایی و پسپۆر له‌ ناوه‌وه‌ و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم بكات بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌و كارو پابه‌ندییه‌كانیان كه‌ پێیان ده‌سپێردرێ بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌ به‌گونجاوی ده‌زانێ و، ئه‌مه‌ش بۆ مه‌به‌ستی به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی وه‌زاره‌ت و ماف و ئه‌ركه‌كانیان له‌لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ به‌ ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌ستنیشان ده‌كرێ.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة