المواد القانونية
ماددهی بیست و چوارهم: ههر كهسێك ئهمانهی خوارهوهی ئهنجامدا بۆ ماوهیهك بهند دهكرێ كه لهشهش مانگ كهمتر نهبێ و غهرامهیهكیشی لێ وهردهگیرێ كه (100،000) سهد ههزار دینار كهمتر نهبێ و (500،000) پێنج سهد ههزار دینار زیاتر نهبێ: یهكهم: به ئهنقهست ناوێك یان ناوهكان یان سیفهتی قهڵب له خشتهی دهنگدهرهكان دابنێت یاخود بهئهنقهست ناوێك بهپێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه دابنێت. دووهم: ههر كهسێك ناوی خۆی یان ناوی غهیری خۆی بهبێ بوونی مهرجی پێویستی یاسایی تۆمار كرد و دهركهوت كه بهمه دهزانێ و ههر كهسێكیش ناوێكی تری دانهنا یاخود لایبدات. سێیهم: له ههڵبژاردندا دهنگی خۆی داو دهشیزانی ناوی له تۆماری ههڵبژاردنهكاندا بهنایاسایی نووسراوه، یاخود مهرجه یاساییه پێویستهكانی لهبهكارهێنانی مافی خۆی له ههڵبژاردندا لهدهست داوه. چوارهم: بهئهنقهست دهنگی بهناوی غهیری خۆی دا. پێنجهم: نهێنی دهنگدانی دهنگدهرێكی بهبێ ڕهزامهندیی خۆی بڵاو كردهوه. شهشهم: مافی خۆی له ههڵبژاردنێك بۆ زیاتر له جارێك بهكارهێنا. حهوتهم: ویستی دهنگدهری نهخوێندهواری گۆڕی و ناوێكی نووسی یان ئیشارهتی لهسهر ئهو ڕهمزه دانا كهمهبهستی دهنگدهر نییه یاخود كۆسپی خسته پێش ههر دهنگهرێك بۆ ئهوهی مافی ههڵبژاردنهكهی بهكارنههێنێ. ههشتهم: خۆی لهزیاتر لهبازنهیهكی ههڵبژاردندا یان لیستێكی ههڵبژاردندا پاڵاوت. نۆیهم: لهكاتی جیاكردنهوهی دهنگهكاندا گزی (تهزویر)ی كرد.
ماددهی دووهم: ماددهی (15) له یاساكه ههمواردهكرێ وبهم جۆره دهخوێنرێتهوه: مووچهی خانهنشینی تهرخان دهكرێت لهسهر بنهمای (2000) دوو ههزار دینار بۆ ههر مانگێك بۆ ماوهی خانهنشینی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه وبۆ ئهم مهبهستهش بهشی مانگی دوایی بهمانگی تهواو دادهنرێت.
ماددهی سی و دووهم: پرۆسهی دهنگدانی كارمهندانی هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆو پاسهوانی ههرێم (پێشمهرگه)و سوپاو كارمهندانی نهخۆشخانه و بهندیخانهكان و ئهوانهی لێیان دابهزیوون، له مهڵبهندی دهنگدانی تایبهتی بهڕێوه دهچێ كه دهسته به ههماههنگی لهگهڵ وهزارهته پهیوهندیدارهكان دهست نیشانیان دهكات، به مهرجێك پێش چل و ههشت كاتژمێر له وادهی ئهنجامدانی ههڵبژاردنهكه جێ بهجێ بكرێت.
ماددهی سێیهم: وهزارهت لهم پێكهاتانهی خوارهوه پێك دێ:ـ یهكهم: وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهته وبهرپرسه له بهڕێوهبردنی كارهكانیدا وسهرپرشتی وچاودێری كردنی چالاكییهكانی و، لهوهوه ئهو بڕیارو فهرمان ورێنماییانه دهردهچن كه پهیوهندییان به ئهركهكانی وهزارهت وپێكهاتهكانی ودهستهڵات وههموو كاروباره هونهری وكارگێڕیی ورێكوپێكی بهپێیی حوكمهكانی یاساوه ههیه ولهبهردهم ئهنجومهنی وهزیران بهرپرسه بهوناوهی كه ئهندامێكی هاوكاره لهو ئهنجومهنهدا وبۆی ههیه ههندێك له دهستهڵاتهكانی بدات بهو كهسه كه له وهزارهتدا به گونجاوی دهزانێ. دووهم: بریكاری وهزارهت: یارمهتی وهزیر دهدات له ئاراستهكردنی كاروباری وهزارهت وسهرپهرشتی كردنی كارهكانی له چوارچێوهی ئهو دهستهڵاتهی كه وهزیر پێی دهدات ودهبێ بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت. سێیهم:راوێژكاران: وهزیر راوێژكاری دهبێت ونابێ ژمارهیان له چوار پتر بێت ویارمهتی وهزیر دهدهن له بهڕێوهبردنی كاروباری وهزارهت وجێبهجێ كردنی ئهركهكانی ئهمهش بهپێشكهش كردنی راوێژ وپێشنیازی پێویست بۆی و، وهزیر بهپێی پێویستی وهزارهت له كهسایهتی خاوهن پسپۆڕی جیاجیا ههڵیان دهبژێڕی وراستهوخۆ به وهزیرهوه بهستراونهتهوه. چوارهم:نووسینگهی وهزیر: فهرمانبهرێك به پلهی بهڕێوهبهر سهرۆكایهتی دهكات و بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت و چهند فهرمانبهرێك یاریدهی دهدهن. پێنجهم: نووسینگهی بریكاری وهزارهت: فهرمانبهرێك بهپلهی بهڕێوهبهر بهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆ ههبێت وچهند فهرمانبهرێك یاریدهی دهدهن. شهشهم:بهرێوهبهرایهتی گشتی ڕاگهیاندن وپهیوهندییهكان: بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆ ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت بو ماوهیهك له (10) ده سالأ كهمتر مهبێ. حهوتهم: بهرێوهبهرایهتیی گشتی پلاندان وبهدواداچوون: بهرێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهرێوهی دهبات،كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهنی شارهزایی وكارامهیی بێت. ههشتهم: بهڕێوهبهرایهتیی گشتیی كارگێڕیی و دارایی: بهرێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهرێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆ ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت بۆ ماوهیهك له ده سالأكهمتر نهبێ. نۆیهم: بهرێوهبهرایهتی گشتی وهرزش ویارییه میللیهكان:بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت بۆ ماوهیهك كه له ده سالأ كهمتر نهبێ. دهیهم:بهڕێوهبهرایهتی گشتی وهرزش ولاوان له پارێزگاكانی ههرێمدا:ههر یهكهیان بهڕێوهبهرێكی گشتی سهرۆكایهتی دهكات وبهڕێوهی دهبات كه بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێت وخاوهن شارهزایی وكارامهیی بێت بۆ ماوهیهك كه له ده سالأ كهمتر نهبێ.
ماددهی بیستهم: دهزگا بۆی ههیه لهو شوێنانهی كه لقی فهرمانگهی خۆی تێدا نییه، دابهش كردنی مووچهی خانهنشینان بهسهر ئهوانهی كه دهیان كهوێ به فهرمانگهی تایبهتی نێو یهكهكانی بهرێوهبردن له سنوری خۆیدا بسپێرێ.
ماددهی سێزدهیهم: ئهنجومهن ئهم پسپۆریانهی خوارهوه ئهنجام دهدات: 1. كاركردن له پێناو هێنانهدی ئامانجهكانی سهندیكا. 2. پێشكهش كردنی پێشنیارهكان دهربارهی ههمواركردنی یاسای سهندیكا. 3. جێبهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی. 4. دامهزراندنی كارمهندان له سهندیكاداو دیاری كردنی كرێكانیان. 5. چاوپێخشاندن به داواكارییهكانی چوونه ناو سهندیكا و بڕیاردانی قبووڵ كردنی ئهندامان. 6. دیاری كردنی ئهوهی نوێنهرایهتی سهندیكا دهكا له لیژنه رهسمییهكان و ئهوانهی تر له بارێك دا كه نهقیب نوێنهرایهتی نهكا. 7. ههواڵهكردنی ئهو كێشهو شكاتانهی كه بۆی دێن بۆ لیژنهی بهرزهفتی. 8. بهشداری كردن له پێشكهشكردنی پێشنیارهكان له بارهی تهشریعهكان و پلانهكان و بهرنامه تهندروستیهكان له ههرێمدا. 9. ئامادهكردنی بودجهی ساڵانه و دامهزراندنی ژمێریارێكی یاسایی بۆ ووردكاری كردنی حسابكاری دوماهی. 10. خۆئامادهكردن بۆ ههڵبژاردن. 11. تهماشاكردنی دهست له كار كێشانهوهی نهقیب یان بریكارهكهی یان ههر ئهندامێكی ئهنجومهن یان لیژنهكانی سهندیكا. 12. دامهزراندن و بهرێوهبردنی یانهكانی سهندیكا به گوێرهی یاسای بهرێوهبردنی كۆمهڵهكان. 13. پێدانی ههندێ له دهسهلاتهكانی خۆی به نهقیب یا سهرۆكی لقهكانی سهندیكا له پارێزگاكاندا. 14. سهرف كردنی خهرجییه پێویستییهكان. 15. بڕیار به زۆرینهی دهنگی ئامادهبوان دهردهچێ، له كاتی یهكسان بوونی دهنگهكانیش بهو لایهنه دا دهلهنگێ كه نهقیبی تێدایه.
ماددهی شهشهم: ماددهی بیستهمی یاساكه پووچهڵ دهكرێتهوهو ئهمهی خوارهوه له جێگای دادهنرێ: یهكهم: پارێزهر بۆی ههیه بۆ پاراستنی خاوهن وهكالهتهكه ههر رێگایهكی یاسایی بگرێته بهر كه خۆی به شایانی بزانێ و، ههر شتێكیش له سكاڵانامهی دهعواكهدا بنووسێ یان له مورافهعهدا بڵێ و بنووسێ كه ئیلتیزامی مافی دیفاعی تێدا بێ بهرپرس نابێ. دووهم: پێویسته پارێزهر لهلایهن دادگان و لایهنگهلی لێ پێچینهوهو دایهرهكانی ههرێم و مهرجهعهكانی دیكهوه رێزی لێ بگیرێ و بایهخی شیاو به پلهو پایهی پارێزهریی پێ بدرێ. ئهو لایهنانه پێویسته ئاسانكاریی زهروورو ئوسوڵیی كه بۆ ئهنجامدانی پیشهكهی پێویسته بوَى فهراههم بكهن و ناشێ داواكاریه نووسراوهكانی پشت گوێ بخهن و، پێویسته لهسهریان دادگاكان و لایهنه دادگاییهكانی لێ دهرچێ. له ماوهی ئهو پهڕی یهك ههفتهدا (كه له رۆژی تۆمار كردن و وهرگرتنی داواكارییه نووسراوهكانییهوه دهست پێ دهكا) سهیری بكهن و بیبڕنهوه، خۆ ئهگهر هات و لهو ماوهیهدا نهبڕدرایهوه، ئهوه لهو بارهدا پارێزهرهكه پێویسته سهندیكای لێ ئاگادار بكات. سێیهم: پێویسته لهسهر دادگاكان و لایهنهكانی لێ پێچینهوه رێگا بدهن به پارێزه، پێش ئهوهی وهكالهتهكه وهربگرێ فایلی دهعواو ئهوڕاقی لێ پێچینهوه بخوێنێتهوهو سهیری ههموو شتێك كه پێوهندیی بهو مهسهلهیهوه ههیه كه دووی كهوتووه، ههروهها پێویستیشه لهسهریان كه رێگای بدهنێ له لێ پێچینهوهی سهرهتاییدا یان لة ههر ئیجرایهكی یاسایی دیكهدا ئاماده ببێت. چوارهم: ناشێ كتێبهكانی پارێزهرو كهلوپهلی نووسینگهكهی دهستی بهسهردا بگیرێ و بفرۆشرێت.
ماددهی بیست و دوو: ئیش و كاری لق له پارێزگادا له لایهن لیژنهیهك بهرێوهدهچێ كه پێك هاتووه له پێنج ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ، ئهندامانی لق به ههڵبژاردنی نهێنی ههر سێ ساڵ جارێك ههڵیان دهبژێرن، بهمهرجێك لهوانه بن كه پیشهكهیان كردبێ و ماوهكهی له سێ ساڵ كهمتر نهبێ، لیژنه له نێوان ئهندامهكانیدا سهرۆكێك بۆ لیژنه ههڵدهبژێرێ.
ماددهی حهوتهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی چوارهم: وهزارهت ئهنجومهنێكی راوێژكاریی دهبێت ولهمانه پێك دێت: 1- وهزیر: سهرۆكه. 2- وهكیل وهزیر: ئهندامه ولهكاتی ئامادهنهبوونی سهرۆك سهرۆكایهتی ئهنجومهن دهكات. 3- راوێژكارهكان: ئهندامن. 4- بهرێوهبهره گشتیهكانی وهزارهت: ئهندامن. 5- ههرشارهزایهكی پسپۆڕی لێوهشاوه لهناو وهزارهت یا له دهرهوهیدا وهزیر ههڵی دهبژێری: ئهندامه 6- نوێنهری وهزارهته پهیوهندیدارهكان لهسهر بانگهێشتی وهزیر: ئهندامن.
المادة 70 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.
ماددهی پێنجهم: دهزگا به سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیرانهوه دهبهسترێتهوه و سهرۆك وهزیران بۆی ههیه جێگرهكهی یا یهكێك له وهزیرهكان له جیاتی خۆی دابنێ بۆ سهرپهرشتی كردنی و ئهو یاسایه سنوور و جۆری ئهو سهرپهرشتی كردنه دهست نیشان دهكات.
ماددهی پێنجهم: وهزارهت بۆی ههیه پێڕوێكی تایبهت بۆ بهڕێوهبردنی كاروباری یانهو یهكێتیه وهرزشیهكان دابنێ، بهجۆرێكی وا كه لهگهلأ بۆ چوونهكانی حكومهتی ههرێمدا بگونجێ به مهبهستی رێكخستن وپهرهپێدانیان.
المادة الثامنة التعويض عن الأضرار تنص كل دولة طرف في قانونها الداخلي على أن يكون للمتضرر من جراء فعل من أفعال الفساد المشمولة بهذه الاتفاقية الحق في رفع دعوى للحصول على تعويض عن تلك الأضرار.
ماددهی چل و چوارهم: فهرمانداری گشتی بۆی ههیه خزمهتی ئهفسهری پابهرز و تهكنیكی و پسپۆرهكان درێژبكاتهوه له حاڵهتی پێویستدا كه بهرژهوهندیی گشتی دهخوازێ بهمهرجێك ماوهی درێژ كردنهوهكه له دوو ساڵ تێپهڕنهكات.
المادة الخامسة عشرة يجوز تعديل هذه الاتفاقية بموافقة اكثرية الدول العربية الاطراف فيها .
سێیەم: 1ـ قائمقام و بەڕێوەبەری ناحیەكان لە ژێر چاودێری ئەنجومەنی پارێزگاكانی هەرێمی كوردستاندا دەبن، بەهەمان میكانیزمی چاودێری كردنی پارێزگار وەك لە بڕگەی (دووەم)ی ماددەی شەشەمی یاسای پارێزگاكان ئاماژەی بۆ كراوە. 2ـ قائمقام و بەڕێوەبەری ناحیەكانی كوردستان ـ عێراق لەلایەنی كارگێڕییەوە پەیوەست دەبن بە وەزارەتی ناوخۆ لەڕێگای پارێزگاكان و ئیدارە سەربەخۆكان، پارێزگار یان وەزیری ناوخۆ بۆی هەیە داوای لادانی قائمقام یان بەڕێوەبەری ناحیە بكات، لەسەر كارلادانیان بە رەزامەندی (2/3) دوو لەسەر سێی دەنگی ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگا دەبێت.
المادة الرابعة عشرة يحق لكل دولة من الدول المتعاقدة الانسحاب من هذه الاتفاقية باخطار خطي يودع لدى المدير العام للمنظمة ويصبح الانسحاب نافذا بالنسبة للدولة المنسحبة بعد انقضاء ستة اشهر على ايداع وثيقة الانسحاب .
المادة 71 – لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المزود.
المادة الثالثة عشرة تصبح هذه الاتفاقية نافذة بعد انقضاء شهر على ايداع وثيقة التصديق او الانضمام الثالثة تجاه الدول المؤسسة كما تصبح نافذة تجاه كل دولة اخرى بعد انقضاء شهر على ايداع وثيقة تصديقها او انضمامها .
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة