المواد القانونية

مادده‌ی شانزده‌یه‌م

مادده‌ی شانزده‌یه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌ندام نابێ به‌شداری كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی بكا ئه‌گه‌ر له‌ رووی به‌رزه‌فتییه‌وه‌ ده‌ستدانه‌ پیشه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ كرابێ. دووه‌م: بڕیاره‌كان له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگ ده‌رده‌چن و له‌ كاتی یه‌كسانیشدا به‌و لایه‌دا ده‌له‌نگێ كه‌ نه‌قیبی تێدایه‌.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: سه‌ندیكا له‌ مانه‌ پێك دێ: 1. ده‌سته‌ی گشتی. 2. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3. لیژنه‌ی به‌رزه‌فتكار (ئینزیبات). 4. لقه‌كانی سه‌ندیكا. 5. هۆیه‌كانی سه‌ندیكا.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: شه‌رتوشروتی ئه‌ندامێتی، ئه‌مانه‌ن: 1/ده‌بێ هاووڵاتی هه‌رێم، یان جێواری هه‌رێم بێت. 2/نابێ به‌ جینایه‌تێكی نا سیاسی، یا به‌ جونحه‌یه‌كی شه‌ره‌فنه‌نگێن حوكم درابێ. 3/ده‌بێ يه‌كێ له‌م بڕوانامانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌بێ: أ/ بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆس له‌ ژمێركاری یان له‌ ئیداره‌ی ئیش و كاردا. ب/ دبلۆم له‌ ژمێركاری یان له‌ ئیداره‌ی ئیش و كاردا. ج/بڕوانامه‌ی ئاماده‌یی بازرگانی هه‌بێ و ماوه‌یه‌كیش له‌ پیشه‌ی ژمێرکاری یان ته‌دقیقكردندا ئیشی كردبێ له‌ پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: 1/خۆنوسین له‌ سه‌ندیكادا، به‌ داواكارییه‌كی نووسراو ده‌بێ كه‌ بدرێ به‌ نه‌قیب، یا به‌ سه‌رۆكی لق له‌ پارێزگه‌كاندا، ده‌شبێ هاوپێچ به‌ڵگه‌نامه‌گه‌لی پێویستی له‌گه‌ڵدا بێ. 2/ئه‌و داواكاریی خۆنووسینه‌، له‌ماوه‌ی (30) سی رۆژدا، كه‌ له‌ رۆژی له‌ سه‌ندیكا تۆماركردنییه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا، ده‌خرێته‌ به‌رده‌م ئه‌نجومه‌ن. ئه‌نجومه‌نیش هه‌ر له‌و ماوه‌یه‌دا ده‌بێ سه‌یری بكا و بیبڕێته‌وه‌، ده‌نا ئه‌گه‌ر ماوه‌كه‌ به‌سه‌ربچێ و ئه‌نجومه‌ن نه‌یبڕیبێته‌وه،‌ ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا، داواكارییه‌كه‌ به‌ قبوڵكراو له‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ. 3/ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌، به‌ بڕیارێكی هۆنیشانده‌ر (مسبب) داواكارییه‌كه‌ بداته‌وه‌ دواوه‌، له‌و باره‌دا، داواكاره‌كه‌ش بۆی هه‌یه,‌ له‌ ماوه‌ی (30) سی رۆژدا كه‌ له‌ رۆژی ته‌بلیغه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا، له‌به‌رده‌م دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستاندا تانه‌ له‌ بڕیاره‌كه‌ بدا، ئیدی بڕیار، بڕیاری داگایه‌ و ده‌بڕدرێته‌وه‌.

مادده‌ی حه‌وته‌:

مادده‌ی حه‌وته‌: پێویسته‌ له‌سه‌ر دایه‌ره‌ ره‌سمییه‌كان و نیمچه‌ ره‌سمیيه‌كانیش وێنه‌یه‌ك له‌ فه‌رمانی دامه‌زراندن، یا ئیش پێ كردنی هه‌ر فرمانبه‌رێكی ئه‌ندام، بنێرن بۆ سه‌ندیكا.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێ: 1/ ده‌سته‌ (هه‌یئه‌) ی گشتی. 2/ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3/لیژنه‌ی زه‌پتی (الانضباط). 4/لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگا‌كان.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: ناشێ ئه‌ندامان نووسینگه‌ی پسپۆری دابنێن به‌ بێ ئیجازه‌ وه‌رگرتن له‌ سه‌ندیكاوه‌. سه‌ندیكا (100) سه‌د دینار ره‌سمی ساڵانه‌ی ئه‌و ئیجازەيە وه‌رده‌گرێ.

مادده‌ی سی و سێ یه‌م:

مادده‌ی سی و سێ یه‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا پشتگیری شیاوی ئه‌ندام ده‌كات له‌ رووی داراییه‌وه‌ له‌م دوو باره‌دا: 1. له‌و كاته‌ی كه‌ ئه‌ندام كه‌فاله‌تی دارایی هاوسه‌ر و منداڵ و دایك و باوكی و براكانی بكات. 2. له‌و كاته‌ی كه‌فاله‌تی دارایی خه‌ڵكی دیكه‌ بكات به‌ مه‌رجێك له‌ پێنج هه‌زار دینار پتر نه‌بێت.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: وه‌زیره‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان له‌سه‌ریانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی په‌خش كردنیه‌وه‌ له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: نه‌قیب ده‌بێ ئه‌م مه‌رجانه‌ی لێ بێته‌ جێ: 1. ده‌بێ كوردێكی عیراقی بێت و له‌ هه‌رێم نیشته‌جێ بێت. 2. ده‌بێ خاوه‌نی بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆس بێ له‌ هونه‌ره‌كان یاخود ده‌رچووی په‌یمانگایه‌كی هونه‌ری باوه‌ر پێكراو بێت. 3. به‌ لا‌نی كه‌مه‌وه‌ پازده‌ ساڵ كاری هونه‌ری كردبێت،

مادده‌ی سیازده‌هه‌م:

مادده‌ی سیازده‌هه‌م: 1/ هه‌ر ئه‌ندامێ، زه‌پتییه‌ پیشه‌كه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ كردبێ، ناشێ لە كۆبوونه‌وه‌كانی هه‌یئه‌ی گشتیدا به‌شدار بێت. 2/بڕیاره‌كان، له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی هه‌یئه‌ی گشتیدا، به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگ ده‌درێن، جا ئه‌گه‌ر هات و ده‌نگه‌كان هاوتا بوون، ئه‌وه‌، له‌وباره‌دا، ئه‌و تایه‌ قورس ده‌بێ (دیباته‌وه‌) كه‌ ده‌نگی نه‌قیبی له‌گه‌ڵه‌.

مادده‌ی چوارده‌هه‌م:

مادده‌ی چوارده‌هه‌م: نه‌قیب، مه‌رجه‌: 1/هاووڵاتیی كوردستانی عێراق بێ و نشینه‌ی هه‌رێم بێ. 2/ده‌بێ له‌ پیشه‌كه‌یدا ماوه‌یه‌ك كاری كردبێ، له‌ (ده‌) ساڵ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی شازده‌هه‌م:

مادده‌ی شازده‌هه‌م: ئیداره‌ی كاروباری سه‌ندیكا، ئه‌نجومه‌نێ ده‌یگرێته‌ ده‌ست، له‌مانه‌ پێك دێ: 1/نه‌قیب. 2/هه‌شت ئه‌ندام له‌وانه‌ی كه‌ پیشه‌یان بۆ ماوه‌یه‌ك كردبێ له‌ حه‌وت ساڵ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی حه‌ڤده‌هه‌م:

مادده‌ی حه‌ڤده‌هه‌م: 1/ئه‌نجومه‌ن، به‌ ده‌نگدانی نهێنی، له‌ یه‌كه‌م كۆبوونه‌وه‌ی دوای هه‌ڵبژاردندا نوێنه‌رێ بۆ نه‌قیب و،سكرتێرێك وئەميندارێكی سنوق (خەزنەدار) لە ناو ئەندامانی خۆيدا هەڵدەبژێرێ و، دەسەڵاتی هەر يەكەشيان پێڕۆی ناوخۆ دياری دەكا. 2/ ئەنجومەن كۆبوونەوە ئاساييەكانی خۆی، لە كەمی، مانگی جارێ سازدەدا، هەروەها دەشێ، لەسەر داواكردنی نەقيب، یا داواكاریی سێیه‌كی ئه‌ندامان، دانیشتنی ناوه‌خت (استثنائی)یش ساز بدا.

مادده‌ی حه‌وته‌م:

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا له‌ (9) ئه‌ندام پێك دێ نه‌قیب و جێگره‌كه‌ی و سكرتێری سه‌ندیكا و به‌رپرسی كاروباری دارایی و سێ ئه‌ندامی یه‌ده‌گ له‌ نێوانیاندا ده‌بن. 

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: جێبه‌جێ كردنی مادده‌ی سێیه‌می یاساكه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستان ـ عیراق راده‌گیرێت و، ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌: یه‌كه‌م: حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ تێكڕای كرێكاران و كارگوزاران له‌ ده‌زگا و كۆمپانیاكانی كه‌رتی تایبه‌ت له‌ نێو هه‌رێمدا ده‌گرێته‌وه‌، به‌ چاوپۆشین له‌ ژماره‌ی كارمه‌ندان. دووه‌م: حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ئه‌مانه‌ ناگرێته‌وه‌: 1- فه‌رمانبه‌ر له‌ یه‌كێك له‌ فه‌رمانگه‌ یان ده‌زگاكانی حكومه‌ت یان ئه‌وانه‌ی یاسای راژه‌ی مه‌ده‌نی ده‌یانگرێته‌وه‌. 2- ئه‌و كرێكاره‌ی له‌ لای رێكخراوه‌كانی نێوده‌وڵه‌تی و نێرده‌ دیپلۆماسییه‌ بیانییه‌كاندان. 3- ئه‌و كرێكاره‌ی له‌ لای لایه‌نانێكن كه‌ مه‌رجیان هه‌یه‌ بۆ كرێكاره‌كانیان، كه‌ ده‌بێ بچنه‌ ژێر باری سیسته‌مێكی كۆمه‌ڵایه‌تیی تایبه‌ت به‌ خۆیانه‌وه‌. 4- كارمه‌ندانی هێزه‌كانی ئاسایشی ناوخۆ و پاسه‌وانانی هه‌رێم.

مادده‌ی دووه‌م:

مادده‌ی دووه‌م: به پێی ئه‌م یاسایه‌ سه‌ندیكایه‌ك به‌ ناوی سه‌ندیكای هونه‌رمه‌ندانی كوردستانی عێراق داده‌مه‌زرێ و، مه‌ڵبه‌نده‌كه‌ی هه‌ولێری پاینه‌ختی هه‌رێم ده‌بێ و بۆی هه‌یه‌ لق له‌ پارێزگاكانی هه‌رێم دا بكاته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و چوار:

مادده‌ی بیست و چوار: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ دا هاودژ بێت.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م:

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: 1/نه‌قیب به‌ بڕیارێ كه‌ ئه‌نجومه‌ن ده‌یدا، بۆ ئیشوكاری سه‌ندیكا خۆی ته‌رخان ده‌كا. 2/رێژه‌ی، بۆكاری سه‌ندیكایی ته‌رخانكراوه‌كان، له‌ داواكاریی ئه‌نجومه‌ندا، ناشێ له‌ سێیه‌كی ئه‌ندامانی ئەنجومەن، به‌ نه‌قیبیشه‌وه‌، بترازێ.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة