المواد القانونية
ماددهی یهكهم: ماددهی (سێیهم) لهیاسای بهكرێدانی خانوبهرهی/ژماره(87)ی ساڵی1979 ی ههمواركراو لهههرێمی كوردستان ـ عیراقدا لهكار دهوهستێنرێت.
ماددهی یازده: دیوانی وهزارهت لهم دایهرانهی خوارهوه پێك دێت: یهكهم: دایهرهی ئیداری: ههموو ئهو كاروباره ئیداری و دارایی و یاساییانه دهگرێته دهست كه ناكهونه ژێر سهڵاحییاتی زانكۆكان و ههیئهی پهیمانگه تهقهنیهكان و ههیئهی باڵای پسپۆره پزیشكییهكانهوه وفرمانبهرێ سهرۆكایهتی دهكا به پلهی بهرێوهبهری گشتی، له كهمیی بڕوانامهی به كالۆریۆسی ههبێ، باشتریش ئهوهیه كه خاوهن بڕوانامهیهكی باڵا یان هاوتای بڕوانامهیهكی باڵا بێت له زانسته ئینسانیهكاندا و خزمهتیشی له دهساڵ كهمتر نهبێ. دووهم: دایهرهی خوێندن و پلاندانان و بهدوا داچوون: ئهو پلانانهی لهلایهن زانكۆكان و، ههیئهی پهیمانگا تهقهنیهكان و، دایهرهكانی مهركهزی وهزارهتهوه ئاماده دهكرێن ههموویان لهپلانێكی یهكخراوی وهزارهتدا كۆدهكاتهوهو لێكیان دهگونجێنێ به ئامانجی ئهوهی به جۆرێكی ئهوتۆ بهرهو چاكتریان ببات كه لهگهڵ پلانی گشتیی بهرهو چاكتر بردن (تطوير)ی ههرێمدا بگونجێ، بهیاننامهو زانیارییه ئامارییهكانیش كۆدهكاتهوهو بهپێی دهروازه دایاندهنێ و شیكاریان دهكات، ههروهها به دواداچوونی بهركارخستنی ئهو بڕیارو راسپاردانهی لهو لیژنانهوه دهردهچن كه دانانی بهرنامهگهلی فێركارییان پێ سپێردراوه، ههروهها گونجاندن و رێكخستنی وهرگرتنی قوتابیان و خۆگواستنهوهیان لهنێوان زانكۆكان و ههیئهتی پهیمانگه تهقهنیهكانداو، دابهشكردنی ئهو قوتابیانهش كه له دهرهوه دێن، ههروهها بهرێوهبردنی حاسوبی ئهلكترۆنی و پێشكهشكردنی ئهو دیراسه تانه شنهش كه پێوهندییان به ئیش و كاری وهزارهتهكهوه ههیه.ئهم دایهرهیه فرمانبهرێ به پلهی بهرێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكات كه بڕوانامهی دكتۆرای ههبێ و، خزمهتیشی له دهساڵ كهمتر نهبێ. سێیهم: دایهرهی بیعسهو پێوهندییه رۆشنبیریهكان: سهرپهرشتیی ئهو قوتابیانه دهگرێته ئهستۆ كه بۆ خوێندن نێردراون بۆ دهرهوه، ههروهها بهدواداچوونی خوێندن و ههڵسهنگاندنی بروانامهكانیشیان دهگرێته ئهستۆو،پێوهندی رۆشنبیری و زانستیش لهگهڵ دامودهزگا زانستی و رۆشنبیرییهكانی دهرهوهشدا رێك دهخات و بهدووی بهركارخستنی ئهو رێكهوتننامانهشدا دهچێ كه لهم بوارهدا له گهڵیاندا مۆر كراوه، ئهم دایهرهیه فرمانبهرێ به پلهی بهرێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكات، كه بڕوانامهی دكتۆرای ههبێ و خزمهتیشی له دهساڵ كهمتر نهبێ. چوارهم: جیهازی پشكنین: فرمانبهرێ سهرۆكایهتی دهكا به پلهیهكی تایبهت كه بڕوانامهی دكتۆرای ههبێ و، له كهمی پلهی ئوستادی یاریدهدهری ههبێ و له كاروباری زانستی و ئیداریشدا شارهزایی ماوهی ده ساڵ خزمهتی ههبێ، ژمارهیێ پشكنهری پسپۆڕ یاریی دهدهن. ئهم جیهازه مهشروعیهتی رهفتاری زانكۆو كۆلێژو پهیمانگهو بهش و لقهكان یهكلادهكاتهوه كه بزانێ تا چهند لهگهڵ یاسا بهركارهكاندا دهگونجێن. ئهركهكانی ئهم جیهازه به پێڕوَ دیاردهكرێن.
ماددهی دووهم: ئهم یاسایه ئهم ئامانجانهی ههیه: یهكهم: بهرزكردنهوهی ئاستی كۆمهڵایهتی و ئابووری لاوان له ههرێمدا. دووهم: بهكارخستنی وزهی لاوان كه دهستهبهری بهشداربوونی كارایان دهكات له گهشهپێكردنی ههرێمدا. سێیهم: هاندانی لاوان بۆ دهست پێشخهری دامهزراندنی پڕۆژه بچووكهكان له ڕێگهی دابین كردنی پشتیوانی دارایی بۆیان. چوارهم: ڕهخساندنی ههلی كاری زیاتر بۆ لاوان.
ماددهی پێنجهم: ئهنجومهن ئهم ئهرك و دهسهڵاتانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: سهرپهرشتی كردنی كارهكانی سندووق و دانانی بنچینهكانی پاڵپشتی كردنی لاوه بی كارهكان. دووهم: كاركردن له پێناو گهشهكردنی داهاتی دارایی بۆ سندووق. سێیهم: پهسند كردنی پلانهكانی وهبهرهێنانه داراییهكانی سندووق. چوارهم: ههر ئهركێكی دیكهی پهیوهندیدار به كارهكانی سندووقهوه.
ماددهی یازدهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست دهربكات بۆ ئاسانكاری جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه.
ماددهی دوازدهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوبوونهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی نۆیهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی ره سمیی ( وهقایعی كوردستان)هوه جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی دووهم: ماددهی چوارهمی یاسای ژماره (9)ی ساڵی (1993) ههموار دهكرێ و، بهم شیوهیه دهخوێنرێتهوه: 1- بهڕێوهبهریهتی گشتی پۆلیسی هاتوچۆ، بۆ ئهو بهرێوهبهرێتییه گشتیانە زیاد دهكرێ كه له ماددهی چوارهمی یاسای ژماره (9)ی ساڵی (1993)ی وهزارهتی ناوخۆدا ناویان هاتووه، دهبێ به بڕگهی (7)ی ماددهكهی سهرهوه. 2- بهڕێوهبهرییهكانی پۆلیسی هاتوچۆی پارێزگاكان به خۆیان و ههموو پێكهاتهكانیانهوه، له بهرێوهبهرێتیی گشتیی پۆلیس دەکرێنەوەو بە بەرێوەبەرێتیی گشتیی پۆلیسی هاتوچۆوه دهبهسترێن.
ماددهی یهكهم : مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه:1- ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عێراق. 2- وهزارهت: وهزارهتی كاروباری شههید و ئهنفالكراوهكان. 3- وهزیر: وهزیری كاروباری شههید و ئهنفالكراوهكان. 4- ئهنفالكراو: ههركهسێك ژیانی له دهست دابێ یان زهرهری پێكهوتبـێ یان تا كوئێستا چارهنووسی لهئهنجامی تاوانهكانی جینۆساید كردن دژ به گهلی كوردستان نادیار بێ. 5- شههید: ههركهسێك له خهندهقی خهباتی چهكداریی یان له تێكۆشانی سیاسی بۆ بهرگریی كردن له بزووتنهوهی رزگاریخوازیی كوردستان له دژی رژێمه دا پلۆسهرهكانی یهك لهدوای یهك یاخود له ئهنجامی تاوانهكانی كۆمهڵكوژی یاخود كردهوهی جهنگی دوژمنكارانه له دژی گهلی كوردستان ژیانی له دهست دابی وبهپێی ئهم پێناسهی خوارهوه پۆلین دهكردێن: أ- شههیدی خهباتگێر: ههركهسێكی له خهندهقی خهباتی چهكداری یان خهباتی سیاسی یان له ئهنجامیاندا له دژی ڕژێمه یهك لهدوای یهكهكان بۆ بهرگری كردن له بزووتنهوهی رزگاریخوازی كوردستان وئهوهی له دوای هاتووه ژیانی خۆی كردبێته قوربانی. ب- قوربانیانی جینۆساید: ههركهسێكی شههید بووبێ یان ژیانی له ئهنجامی تاوانهكانی (جینۆساید) لهكاتی تاوانهكانی ئهنفال یان له بهكارهێنانی چهكی كیمیاوی یان له كاتی لهناو بردنی داپلۆسهرانهی بارزانییهكان وفهیلییهكان دا له دهست دابێ. ج- شههیدی هاووڵاتی: ههركهسێكی شههید بووبێ یان له ئهنجامی كرداری جهنگی یان كاری تیرۆریی یان له كاتی كۆڕهوه ملیۆنیهكهی گهلی كوردستان ژیانی له دهست دابێ. 6- كهس وكاری قوربانیان و ئهنفالكراوهكان: مێرد یان ژنهكان، كوڕ، كچ،دایك، باوك،برا، خوشك،یا خود ئهوانهی شههید به بڕیاریكی دادوهری بهخێوی دهكردن.
المادة السادسة : التدابير الواقعة على المؤسسات المالية تتخذ الدول الأطراف وفقا للمبادئ الأساسية لنظامها القانوني تدابير مناسبة لإلزام المؤسسات المالية , ومنها الجهات المعنية بتحويل الأموال بما يأتي : 1- تضمين استمارات التحويل الإلكتروني للأموال والرسائل ذات الصلة معلومات دقيقة ومفيدة عن المصدر . 2- الاحتفاظ بتلك المعلومات وفقا للأحكام الواردة بهذه الاتفاقية . 3- فرض مراقبة دقيقة على تحويل الأموال التي لاتحتوي على معلومات كاملة عن المصدر . 4- الحرص على حماية المعلومات الالكترونية عن طريق إعداد برامج الحماية المتخصصة .
ماددهی ههشتهم: پێویسته له سهر ئهنجومهنی وهزیران رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی دووهم: ئهو رهسمهی كه له زنجیرهی (21)ی ماددهی (دووهم)دا هاتووه ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی لێ دێت: (2%) به مهرجێ له (1000) ههزار دینار زیاتر نهبێ.
ماددهی سێیهم: پێویسته وهزیره پێوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهركار.
ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی بهركارخستنی یاسای ژماره (10)ی ساڵی (2002)وهوه دهخرێته بهركارو له (وهقایعی كوردستان)دا بڵاو دهكرێتهوه.
مادهی دووهم: 1. بڕگهی (1) له ماددهی یهكهمی یاسای ههمواركردنی پێنجهمی یاسای ئهنجومهنی وهزیران ههمواردهكرێت وبهم شێوهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: ( ئهنجومهن به باڵاترین دهستهی جێبهجێكردنی ههرێم دادهنرێت و لهسهرۆك و جێگرهكهی و وهزیرهكان پێك دێت) 2. بڕگه (2) لهههمان مادده ههڵدهوهشێندرێتهوهو ئهمهی خوارهوه جێگای دهگرێتهوه: ( سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران جێگرێكی دهبێت) 3. بڕگه (3)له ههمان مادده ههڵدهوشێندرێتهوه و ئهمهی خوارهوه جێگهی دهگرێتهوه: 4. سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران بۆی ههیه ههندێك لهدهسهڵاتهكانی خۆی بهجێگرهكهی بدات. 5. ب- لهكاتی ئهماده نهبوونی سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیراندا جێگرهكهی جێگهی ئهو دهگرێتهوه. 6. بڕگه (2)ی ماددهی حهوتهمی یاساكه ههمواردهكرێت و بهم شێوهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه. 7. ( له حاڵهتی چۆڵ بوونی پۆستی سهرۆكدا جێگرهكهی كارو فهرمانی پۆستهكه دهگرێته ئهستۆ بۆ ڕاپهڕاندنی كاروبارهكان تا دهستنیشان كردنی سهرۆكێكی نوێ له ماوهی (15) رۆژو پێكهێنانی وهزارهتێكی نوێ).
ماددهی دووهم: وهزارهت ئهم ئهركانه بهجێ دێنێ: 1-جێ بهجێ كردنی پرۆژهكان له بواری خانووبهرهی گشتی نیشتهجێ كردن ورێگاو بان و پردو فرۆكهخانهو ئۆتێل و پێشنیاز كردنی نهخششه بۆیان له چوارچێوهی نهخشه گشتییهكانی ههرێمدا. 2-سازدانی لێكۆلینهوهی تایبهتی بۆ كهرتی بیناكاری و رێگا وبان و پرد و لێكۆلینهوهی سوودی ئهو پرۆژانهی له لایهتیهوه پێشنیاز دهكرێن له رووی هونهری ئابوورییهوه و دانانی سكێچ و بهرنامهی كار بۆ ئهو پرۆژانهی پێی دهسپێردرێن. 3-سازدانی كاری(سیگر نوعی) لهسهر پرۆژهكانی بیناكاری و كهل و پهلی بینا كردن سهبارهت به پرۆژهكانی خۆی و بهشداربوون له ئامادهكردنی پێوانهی هونهری (الوصفات الفنیه) به پێی بارودۆخی سروشتی. 4-شسهرپهرشتی جێبهجێكردنی ئهو پرۆژانهی پێی دهسپێردرێن به دواداچوونیان و دروستكردن و پاراستنی ئهو رێگا و بانه گشتییانهی دهكهونه دهرهوهی سنووری شارهوانییهكان و پاراستن و به گر خستنی پردهكان و وێستگهكانی وهزنكردنی سهر سنوورهكان و شوێنی پهرینهوه و توونێڵهكان لهگهل (تأسیس)كردن و پاراستنایان دا. 5-بهلێن بهستن لهگهل رێكخراوه مرۆڤایهتییهكان و لایهنه كارگهره پسپۆرهكان لهگهڵ ههرێمدا بۆ جێبهجێ كردنی ئهو پرۆژانه له چوار چێوهی تایبهتكارییهكاندایه به رێكخستن لهگهڵ لایهنه پهیوهندارهكاندا. 6-ههوڵدان بۆ دابینكردنی كهل و پهلی بیناكردن و سهرچاوهی پارهو پوولی خۆیی له فهرمانگه دهزگاكانی وهزارهت.
مادهی یهكهم: 1. ئهو بهدهركردنهی (الاستپناء) له ههمواركردنی یهكهمی ماددهی چوارهم له یاسای ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێمی كوردستانی ههمواركراودا هاتووه سهبارهت به مهرجی تهمهن ههڵدهوهشێندرێتهوه. 2. مهرجه ئهو كهسهی بۆ پۆستی بریكاری وهزارهت دادهنرێت بهلای كهم ههڵگری بڕوانامهیهكی سهرهتایی زانكۆ بێت.
ماددهی چوارهم: دیوانی وهزارهت لهم بهرێوهبهرێتی یانه پێكدێ: 1-بهرێوهبهرایتی گشتیی دیوان: فهرمانبهرێك به پلهی بهرێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكا كه باوهرنامهی سهرهتایی زانكۆی ههبێ و له كارمهندان و پسپۆران بێ و ئهم بهرێوهبهرێتی یانهی پێوه دهبهسترێتهوه:- أ-بهرێوهبهرێتی كاروباری ئیداری بهشهكان. ب-بهرێوهبهرێتی كاروباری دارایی. 2-بهرێوهبهرێتی گشتی رێگا و بان و پردهكان: فهرمانبهرێك به پلهی بهرێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكا دهكا كه باوهرنامهی سهرهتایی زانكۆی له زانستی یهكانی ئهندازهی مهدهنیدا ههبێ و له كارمهندان بێ و بهرێوهبهرێتی یهكانی رێگا و بان و پردهكانی پارێزگاكانی ههرێمی پێوه دهبهستێتهوه. 3-بهرێوهبهرێتی خانووبهره و نیشتهجێكردن: فهرمانبهرێك به پلهی بهرێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكا كه باوهرنامهی سهرهتایی زانكۆی له زانستی یهكانی ئهندازهی مهدهنی دا ههبێ و له كارمهندان بێ و بهرێوهبهرێتی یهكانی خانووبهره و نیشته جێكردنی پارێزگاكانی ههرێمی پێوه دهبهسترێتهوه.
ماددهی پێنجهم: 1-ئهرك و تایبهتكاراییهكانی دامودهزگاكانی وهزارهت به پهیرهوێك دیاری دهكرێن. 2-وهزیر بۆی ههیه له كاتی پێویستدا بهرێوهبهرێتی یا بهش یا لقی نوێ پێك بێنێ یا لهیهكیان بدا. 3-وهزیر بۆی ههیه له چوارچێوهی حوكمهكانی ئهم یاسایهدا كاتی بۆ جێبهجێ كردنی ئهركێكی دیاریكراو پێك بێنێ .
ماددهی شهشهم: وهزارهت بهردهوام دهبێ لهسهر بهرێوهبردنی كاروباری تاقیگهكانی بیناكاری (المختبرات الانشائیه) و سهرپهرشتی كردنیان ههتا ئهو كاتهی دهزگایهكی ناوهندییان بۆ له ههرێمدا پێك دههێنرێ.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة