المواد القانونية
ماددهی دووهم: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، ناخرێته كار.
ماددهی چوارهم: وهزارهتی رۆشنبیریی و وهزرش و لاوان له یهك وهزارهت لێكدهدرێن به ناوی (وهزارهتی رۆشنبیری و لاوان).
ماددهی بیست ونۆ: ئهگهر، بۆ لیژنهی زهپتی دهركهوت ئهو رهفتارهی دراوهته پاڵ دكتورهكه، خۆی له خۆیدا جهریمهیه، ئهوه، لهو بارهدا، پێویسته لهسهری دهعواكهی به ههموو ئهوڕاقهكانییهوه ههواڵهی دادگای پهیوهندیدار بكات، ئهگهر حوكمی بێتاوانیشی بۆ دهرچوو، ئهوه، بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه رێ له ئجرائاتی زهپتیی دیكه ناگرێ.
ماددهی سێیهم: وهزارهتی كشتوكاڵ و وهزارهتی دهرامهته ئاوییهكان له یهك وهزارهت lێكدهدرێن به ناوی (وهزارهتی كشتوكاڵ و دهرامهته ئاوییهكان).
ماددهی دووهم: وهزارهتی گواستنهوه و وهزارهتی گهیاندن له یهك وهزارهت لێكدهدرێن به ناوی (وهزارهتی گواستنهوه و گهیاندن).
المادة الخامسة عشرة الشفافية اولاً: يتعين على كل طرف متعاقد ان ينشر بسرعة او يوفر للعموم قوانينه وأنظمته وإجراءاته وأحكامه الإدارية وقراراته العدلية ذات التطبيق العام وكذلك الاتفاقيات الدولية التي قد تؤثر على استثمارات مستثمري الطرف المتعاقد الآخر في إقليم الطرف المتعاقد . ثانياً: ليس في هذه الاتفاقية ما يلزم طرف متعاقد تزويد او السماح بالوصول الى أي معلومات سرية بما في ذلك معلومات خاصة بمستثمرين او استثمارات معنية يكون من شأن الإفصاح عنها إعاقة تنفيذ القانون او مخالفة القوانين الحامية للسرية او التي تخل بالمصالح التجارية الشرعية لمستثمرين معنيين .
المادة الرابعة عشرة تطبيق الاتفاقية تنطبق هذه الاتفاقية على جميع الاستثمارات الموظفة من قبل مستثمري أي طرف من الطرفين المتعاقدين في إقليم الطرف المتعاقد الآخر سواء وظفت قبل او بعد دخول هذه الاتفاقية حيز التنفيذ ولكنها لن تنطبق على أي نزاع بخصوص استثمار نشأ او مطالبة تمت تسويتها قبل دخولها حيز التنفيذ .
ماددهی سی وپێنجهم: یهكهم: دادگا بۆی ههیه، لهسهر داواكاری خاوهن ماف یان یهكێك له میراتگر یان جێگرهوهكانی، چ پێش بهرزكردنهوهی داوا یان له كاتی داواكهدا، ههر رێكارێك لهم رێكاره پاراستنهكیانهی خوارهوه، پهیوهست به ههر دهستدرێژیێك بۆ سهر ئهو مافانهی لهم یاسایهدا دهقیان له سهر كراوه، بگرێتهبهر: 1- ههڵسان به وهسفێكی ووردی كارهكه. 2- فهرماندان به ڕاگرتنی دهستدرێژییهكه. 3- سهلماندنی بهجێگهیاندنی ئاشكرای ریتم یان نواندن یان گووتنهوهی كارێك له نێوان جهماوهرداو رێگهگرتن له بهردهوام بوونی. 4- گلدانهوهی دانه نایاساییهكان و ههر كهرهستهیهك یان ئامرازێكی بهكارهاتوو له كۆپیكردنهكه. 5- دهستبهسهرداگرتی دانه نایاساییهكان و ههر كهرهستهیهك یان ئامرازێكی بهكارهاتوو له كۆپیكردنهكه یان بهتایبهت ئامادهكراوه بۆ دووباره بڵاوكردنهوه. 6- كۆكردنهوهی داهاتهكانی وهسوودهێنانی ناڕهوا. دووهم: لهو حاڵهتانهی كهوا ئهگهر ههیه دواكهوتن له گرتنهبهری رێكارهكانی سهرهوه، زیان به خاوهن ماف بگهینێت، وناكرێت قهرهبوو بكرێتهوه یان لهو حاڵهتانهی مهترسی لهدهستدانی بهڵگهی پهیوهست به سهلماندنی ڕووداوی دهستدرێژیكردنهكه ههیه، ئهوا دادگا بۆی ههیه ههر رێكارێك لهو رێكارانهی له بڕگه (یهكهم)ی ئهم ماددهیه دهقیان له سهر كراوه، بهپێی یاسا بهركارهكانی ههرێم، بگرێتهبهر.
ماددهی سی و دووهم: یهكهم: ماوهی پاراستنی مافهكانی هونهرمهندی بهجێگهینهر پهنجا ساڵه له رۆژی بهجێگهیاندنهكه پاش رێكهوتی یهكهم چهسپاندنی دهنگیی پرۆژهی بهجێگهیاندنهكه یان بڵاوكردنهوهی یان خستنهبهردهستی جهماوهرهوه كامیان نزیكتر بێت. دووهم: ماوهی پاراستنی مافهكانی بهرههمهێنهری تۆماره دهنگیهكان پهنجا ساڵه له رۆژی چهسپاندنی پاش رێكهوتی بڵاوكردنهوهی تۆماركردنهكهو له حاڵهتی بڵاونهكردنهوهی ئهوا ماوهكه له رێكهوتی یهكهم چهسپاندنی تۆماركردنهكه، ههژمار دهكرێت. سێیهم: ماوهی پاراستنی مافهكانی ئێزگهو تهلهفزیۆن بیست ساڵه له دوای رێكهوتی پهخشكردن. چوارهم: ئهو ماوانهی كهوا لهم بڕگهیهدا ئاماژهیان بۆ كراوه، له یهكهم رۆژی ئهو ساڵه زایینیهی كهوا له دوای ڕوودانی ئهو وهقایعانهی لهم بڕگهیهدا ئاماژهی بۆ كراوه، دهست پێدهكهن.
ماددهی بیست و پێنجهم: یهكهم: مافه داراییهكانی دانهر، كهوا لهم یاسایهدا دهقیان لهسهر كراوه، بهدرێژایی ماوهی ژیانی و پهنجا ساڵیش له دوای كۆچی دواییكردنی، دهپارێزرێن. دووهم: مافه داراییهكانی دانهری كاره هاوبهشهكان، كهوا لهم یاسایهدا دهقیان لهسهر كراوه، بهدرێژایی ماوهی ژیانیان و پهنجا ساڵیش له دوای كۆچی دواییكردنی دوایین كهسی زیندوو له نێوانیاندا، دهپارێزرێن. سێیهم: مافه داراییهكانی دانهری كاره بهكۆمهڵهكان ـ جگه له دانهری كاری هونهره پراكتیكیهكان ـ ئهگهر خاوهنی مافهكانی دانهر كهسێكی مهعنهوی بێت، بهدرێژایی ماوهی پهنجا ساڵ له رێكهوتی یهكهم بڵاوكردنهوهی كارهكه یان خستهبهردهستی جهماوهرهوه كامیان دوورتر بێت، دهپارێزرێن، بهڵام ئهگهر خاوهنی ئهم مافانه، كهسێكی سروشتی بێت، ئهوا ماوهی پاراستنهكهی بهپێی ئهو رێسایه دهبێت كهوا له ههردوو بڕگهی یهكهم و دووهمی ئهم ماددهیه دهقیان له سهر كراوه. چوارهم: مافه داراییهكانی ئهو كارانهی كهوا بۆ یهكهمجار له دوای كۆچی دوایی دانهرهكانیان، بڵاودهكرێنهوه، به بهسهرچوونی ماوهی پهنجا ساڵ بهسهر رێكهوتی یهكهم بڵاوكردنهوه یان خستهبهردهستی جهماوهرهوه كامیان دوورتر بێت، كۆتاییان پێدێت. پێنجهم: مافه داراییهكانی ئهو كارانهی كهوا بهبێ ناوی دانهرهكانیان یان به ناوێكی خوازراوهوه بڵاودهكرێنهوه ئهوا بۆ ماوهی پهنجا ساڵ له رێكهوتی یهكهم بڵاوكردنهوه یان خستهبهردهستی جهماوهرهوه كامیان دوورتر بێت، دهپارێزرێن، بهڵام ئهگهر دانهرهكهی كهسێكی ناسراوو دیاریكراو بێت یان دانهرهكهی ناسنامهی خۆی ئاشكرا كرد، ئهوا ماوهی پاراستنهكه بهپێی ئهو رێسایه دهبێت كه له بڕگه یهكهمی ئهم ماددهیهدا دهقی له سهر كراوه. شهشهم: مافه داراییهكانی دانهری كاری هونهره پراكتیكیهكان به بهسهرچوونی بیست و پێنج ساڵ بهسهر رێكهوتی یهكهم بڵاوكردنهوهی یان خستنهبهردهستی جهماوهرهوه كامیان دوورتر بێت، كۆتاییان پێدێت. حهوتهم: ئهو ماوانهی كهوا له بڕگهكانی سهرهوهی ئهم ماددهیه دهقیان له سهر كراوه له یهكهم رۆژی ئهو ساڵه زایینیهی كهوا له دوای ڕوودانی ئهو وهقایعانهی له بڕگهكانی سهرهوه ئاماژهیان بۆ كراوه، دهست پێدهكهن.
ماددهی یهكهم: ماددهی پێنجهمی یاسای ژماره (20)ی ساڵی (1993)ی وهزارهتی یارمهتیی مرۆڤایهتی وهاوكاریی ههرێمی كوردستانی عێراق ههموار بكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه بخوینرێتهوه: ماددهی پێنجهم: پهیكهربهندی (پێكهێنانهكانی) وهزارهتهكه لهمانه پێك دێ: 1. نوسینگهی وهزیر. 2. نوسینگهی بریكاری وهزارەت. 3. بهڕێوهبهرێتی گشتی دیوان: فهرمانبهرێ به پلهی بهڕێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكا بهمهرجێ بڕوانامهی سهرهتایی زانكۆیی ههبێ، ئهمانهی خوارهوهشی پێوه دهبهسترێ. أ. بهڕێوهبهرێتی حسابات (ژمێریاری). ب. بهڕێوهبهرێتی تهدقیقكردن. ج. بهڕێوبهرێتی ئیداره وزاتییه. 4. بهڕێوبهرێتی گشتی پێوهنديیهكان : فرمانبهرێ به پلهی بهڕێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكا به مهرجێ بڕوانامهی سهرهتایی زانكۆیی ههبێ، ئهمانهی خوارهوهشی پێوه دهبهسترێ: أ. بهڕێوهبهرێتی رێكخراوهكان. ب. بهڕێوبهرێتی تهنسیق وئامادهكردنی پڕۆژه وبهدواداچوون. 5. بهڕێوهبهرێتی گشتی سهفهركردن: فرمانبهرێ به پلهی بهڕێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكا بڕوانامهی سهرهتایی زانكۆیی ههبێ. 6. بهڕێوهبهرێتی گشتی نوێنهرایهتیيهكانی ههندهرانی حكومهتی ههرێم : فرمانبهرێ به پلهی بهڕێوهبهری گشتی سهرۆكایهتی دهكا، بڕوانامهی سهرهتایی زانكۆیی ههبێ، بهمهرجێ، له كهمی زمانی ئينگلیزی به تهواوی بزانێ، نوێنهرایهتییهكانی ههندهرانی حكومهتی ههرێمی كوردستانی عێراقیان پێوه دهبهسترێ كه ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوهیان پێ دهدرێ: أ . تهحریری میرات (تحریر التركات). ب. پێڕاگهیاندنی (تبلیغ)ی ئهوراقی دادگایی. ج. دهسهڵاتی ههقیانهتنووس (دادنووس). د ـ بهجێ گهیاندنی داواكارییهكانی جێگرتنهوه له پێچانەوەدا (الانابه فی التحقیق). ه ـ جێگرتنهوه له سوێندداندا (الانابه في التحلیف). و ـ موخابهرەکانی معامهلهی حاڵوئهحواڵی مهدهنی. ز ـ موخابهرەکانی كاروباری كۆنسوڵگهری. 7. بهڕێوهبهرێتی كاروباری یاسایی.
ماددهی ههشتهم: نهقیب ناشێ نهقیبیش بێ و، یهكێ لهم پلهوپایانهی خوارهوهشی ههبێ: 1. سهرۆكایهتی ئهنجومهنی نیشتمانی. 2. له وهزارهتهكانی ههرێمدا وهزیر بێت یان بریكاری وهزارهت بێت.
ماددهی شهشهم: 1. پزیشكی ددان له ههرێمدا تا ئینتیمای سهندیكا ئهكا وبڕوانامهی تۆماربوونی بۆ نهكرێ و ئیجازهی پیشهكهی وهرنهگرێ، ناشێ مومارهسهی پیشهكهی بكا. 2. ههر كهسێ بهبێ شهرتوشروتی یاسایی ئهم پیشهیه بكات، خۆی تووشی لێپێچینهوهی یاسایی دهكا.
ماددهی حهوتهم: 1. تازهكردنهوهی ئیجازهی پیشهكه ساڵانه، له مانگی كانونی دووهمدا دهكرێ. ئهگهر ئهندام لهو ماوهیه، بهبێ پاساوی بهجێ، دوابكهوێ، پیشهكهی لێ قهدهغهدهكرێ و، تا دووقات ئابوونهی تازه كردنهوه نهدهات ئیجازهی بۆ ناكرێتهوه. 2. ئهگهر ئهندام بهبێ پاساوی بهجێ دوو ساڵ له سهریهك له تازهكردنهوهی ئیجازهكهی دوابكهوێ، ناوی له تۆمار كوێر دهكرێتهوه،و پیشهكهشی لێ قهدهغه دهكرێ ئهگهر هاتیش و ویستی دووباره تۆمار بكرێتهوه، ئهوه، لهو بارهدا پێویسته دووقاتی ههردوو ئیجازهی ئینتیما و تازه كردنهوهكهش بدات. 3. ئهندام ئهگهر شهرتێ، له شهرتوشروتی ئینتیما له دهست بدات ئهندامێتیهكهشی له دهست دهداو، به بڕیارێكی ئهنجومهنیش پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێ. ئهویش بۆی ههیه له ماوهی (30) رۆژدا –كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێ دهكا – له دادگای پێداچوونهوهی ههرێم تانه له بڕیارهكه بگرێ، ئیدی بڕیار، بڕیاری ئهم دادگایهیهو بنبره.
ماددهی چل: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاو كردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا دهخرێته بهركار.
ماددهی سی ونۆ: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخاته بهر كار.
ماددهی سی وههشت: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت، ناخرێته بهر كار.
ماددهی سی وحهوت: پزیشكی ددان له ئیجازهدابێ، دهشێ پزیشكێكی دیكهی ددان له عیادهكهی خۆیدا دابنێ، بهمهرجێ ئهم جێگره ههمان پلهی زانستی وههمان پسپۆڕیی ههبێ و، ئیجازهكهش له سێ مانگ نهترازێ.
ماددهی سی وشهش : ههر كهسێ بهپێ تۆماربوون و بهپێی ئیجازه كه حوكمهكانیان لهم یاسایهدا هاتووه مومارهسهی ئهم پیشهیه بكا، ئهوه غهرامهیهك دهكرێ له (450000) چوارسهد وپهنجا ههزار دینار كهمتر نهبێ و له (600000) دینارریش نهترازێ.
ماددهی حهڤده: یهكهم: (نصاب) له ئهنجومهندا، به ئامادهبوونی زۆرینهی ئهندامهكانی dێتهجێ. بڕیارهكانیش به زۆرینهی دهنگی ئامادهبووان دهردهچن و، ئهگهر دهنگهكانیش یهكسان بوون، ئهوه، لهو بارهدا، دهنگی نهقیب بۆكام لایان بێ، بۆ ئهوه. دووهم: بهههر هۆیهك دهبێ، ببێ، جێگای نهقیب چۆل بوو، نوێنهركهی جێگای دهگرێتهوه. سیێهم: به ههر هۆیهك دهبێ، ببێ، مهركهزێ له ئهنجومهندا چۆل بوو، ئهوه لهو بارهدا كام ئهندامی یهدهگ، دهنگی له دهنگی یهدهگهكانی تر زۆرتر بوو، ئهوهیان جێگای دهگرێتهوه. چوارهم: ئهگهر زۆرینهی مهركهزهكانی ئهندامانی ئهنجومهن چۆل بوو، ئهوه، لهو بارهدا، پێویسته لهسهر ئهنجومهن له ماوهی دوو مانگدا بانگهێشتی ههیئهی گشتی بكات بۆ كۆبوونهوه تا بهههمان شێوازی كه لهم یاسایهدا نیشان دراوه به ههڵبژاردنی كهسانی، بۆ باقیمهنی ماوهكهی، جێگایان پڕبكاتهوه.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة