مادده‌ی پێنجه‌م: وا داده‌نرێ ئه‌وه‌ی له‌ وه‌قایعی كوردستان بڵاوده‌بێته‌وه‌ هه‌موو كه‌س پێیان زانیوه‌، ئیدیعا كردن به‌ نه‌زانین به‌وه‌ی كه‌ له‌ ناوه‌رۆكی بڵاوكراوه‌ته‌وه‌ به‌ هه‌ند هه‌ڵناگیرێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: ساڵ و مانگ به‌ پێی هه‌ردوو ته‌قویمی شه‌مسی (زاینی)و كوردی حسێب ده‌كرێ و به‌ یه‌كه‌وه‌ له‌ هه‌ر شتێك كه‌له‌ وه‌قایعی كوردستاندا بڵاوده‌كرێته‌وه‌ جێگیر ده‌كرێن. دووه‌م: هه‌ر یاساو په‌یره‌وێك ژماره‌ی زنجیره‌ی خۆی ده‌بێت و ده‌خرێته‌ سه‌ر ساڵی ده‌رچوونی و ناوونیشانه‌كه‌یشی له‌ ناوه‌رۆكه‌كه‌یه‌وه‌ وه‌رده‌گیرێت.

مادده‌ی حه‌وته‌م: هیچ لایه‌نێك، یان كه‌سێك بۆی نییه‌ دووباره‌ ئه‌وه‌ی له‌ واقیعی كوردستاندا بڵاو ده‌بێته‌وه‌ چاپی بكاته‌وه‌، مه‌گه‌ر به‌ ره‌زامه‌ندی وه‌زاره‌تی داد، یاخود به‌سه‌رپه‌رشتی ئه‌و بێت.

مادده‌ی هه‌شته‌م: هه‌ڵه‌ی چاپكردنی ئه‌وانه‌ی بڵاوده‌كرێنه‌وه‌ له‌ وه‌قایعی كوردستاندا به‌ به‌یاننامه‌یه‌ك راست ده‌كرێنه‌وه‌ كه‌ له‌ لایه‌ن ئه‌و لایه‌وه‌ ده‌رده‌چێت و راستكردنه‌وه‌كه‌ش له‌ وه‌قایعی كوردستاندا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م: دوای ده‌رچوونی ئه‌م یاسایه‌ ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی كوردستانی عێراق به‌رده‌وام ده‌بێت له‌ ده‌رچوواندنی بڵاوكراوه‌ی (په‌رله‌مان)و دوایی به‌ په‌خشنامه‌ی ره‌سمی زمان حاڵی ئه‌نجومه‌ن داده‌نرێ.

مادده‌ی ده‌یه‌م: وه‌زیری داد بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست ده‌ربهێنێ بۆ ئاسان كاری جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ له‌كاتی پێویستدا ده‌ست به‌سه‌ر هه‌ر زه‌ویه‌ك یان باخێك یان هه‌ر به‌شێكیدا به‌شێوه‌یه‌كی كاتی بگرێـت بۆ مه‌به‌ستی جێبه‌جێكردنی پڕۆژه‌گه‌لی رێگای گشتی و پرد، بۆ ماوه‌یه‌ك كه‌ له‌ ماوه‌ی ته‌واوكردنی پڕۆژه‌كه‌ نه‌ترازێت، بۆ ئه‌وه‌ش كرێ ده‌دات پاش ئه‌وه‌ی خاوه‌نه‌كه‌ی به‌ ماوه‌یه‌ك ئاگادار ده‌كرێته‌وه‌ كه‌ له‌ (30) رۆژ كه‌متر نه‌بێت. دووه‌م: ئه‌و لیژنه‌یه‌ی كه‌ له‌ به‌ندی (دووه‌م)ی مادده‌ی (چواره‌م)ی ئه‌م یاسایه‌دا ده‌قه‌كه‌ی هاتووه‌، كرێی ساڵانه‌ یان مانگانه‌ی ئه‌و عیقاره‌ دیار ده‌كات كه‌ بڕیار دراوه‌ به‌شێوه‌یه‌كی كاتیی ده‌ستی به‌سه‌ردا بگیردرێت و، كۆنووسێكیشی له‌گه‌ڵدا رێكده‌خات، باره‌ هه‌نووكه‌ییه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ پاشكۆكانی تێدا ده‌چه‌سپێنێت. سێیه‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر وه‌زاره‌ت ئه‌و عیقاره‌ی ده‌ستی به‌سه‌ردا گیراوه‌ بۆ خاوه‌نه‌كه‌ی دوای ته‌واوكردنی پڕۆژه‌كه‌ بگه‌ڕێنێته‌وه‌، به‌ گوێره‌ی ئه‌و حاڵه‌ته‌ی كه‌ له‌ كۆنووسی ده‌ست به‌سه‌ردا گرتنه‌كه‌دا جێگیر كراوه‌ و پاش خه‌مڵاندنی هه‌مان لیژنه‌ قه‌ره‌بووی ئه‌و زیانانه‌ش ده‌كرێته‌وه‌كه‌ تووشی عه‌قاره‌كه‌ هاتووه‌.

مادده‌ی حه‌وته‌م: وه‌زاره‌ت به‌ به‌یاننامه‌یه‌ك ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌رده‌چووێنێ و له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمیدا بڵاوده‌كرێنه‌وه‌: یه‌كه‌م: قه‌ده‌غه‌كراوه‌كانی رێگا گشیتیه‌ خێراكان و سه‌ره‌كی و لاوه‌كی و لادییه‌كان و ئه‌وانی دیكه‌ جگه‌ له‌و به‌شانه‌ی كه‌ به‌ناو چوارچێوه‌ی شاره‌وانییه‌كان ده‌ڕوات كه‌ دیاری كردنیان به‌ر نه‌خشه‌ی بنه‌ڕه‌تی هه‌ر یه‌ك له‌ خۆیان ده‌كه‌وێت. دووه‌م: قه‌ده‌غه‌كراوه‌كانی ئه‌و پردانه‌ی كه‌ ناشێ كارگه‌ری له‌ بێژنگدانیان تێدا دابنرێت یان كارگه‌ی به‌رد هه‌ڵكه‌ندیان تێدا دابمه‌زرێت یان گۆڕانكاریه‌كی وه‌ها له‌ ئاڕاسته‌ی رووباره‌كه‌دا بكرێت كه‌ ببێته‌ هۆی زیانگه‌یاندن به‌ پایه‌كانی پرده‌كه‌ یان به‌جێگه‌ نزیكه‌كانی. سێیه‌م: قه‌ده‌غه‌كراوه‌كانی ڕێگا یه‌كتر بڕه‌كان و تونێل و شوێنی په‌ڕینه‌وه‌كان، ئه‌گه‌ر هه‌بوون.

مادده‌ی هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: ناشێ له‌ چوارچێوه‌ی سنووری قه‌ده‌غه‌كراوه‌كاندا له‌ هیچ لایه‌كیاندا بینا دروست بكرێت، یان بچێندرێت، یان زه‌رعه‌تی لێ بكرێت، یان رووباری تێدا لێ بدرێت، یان جۆگه‌ی تێدا رابكێشرێت یان خوێده‌ڵینی تێدا هه‌ڵكه‌ندرێت یان وێستگه‌ی سووته‌نیی تێدا دابمه‌زرێت یان ته‌لی لێ ڕایه‌ڵ بكرێت یان ئامرازی پڕوپاگه‌نده‌ و راگه‌یاندنی لێ بچه‌سپێت یان هه‌ر كارێكی تر له‌و چوارچێوه‌یه‌دا ئه‌نجام بدرێت، مه‌گه‌ر وه‌زاره‌ت به‌نووسین ره‌زامه‌ندیی له‌سه‌ر دابێت. دووه‌م: ناشێ له‌م دیوو و ئه‌ودیوی رێگا ده‌ره‌كیه‌ سه‌ره‌كیه‌كان له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و رووبه‌ره‌دا هه‌ڵكه‌ندن ئه‌نجام بدرێت كه‌ ده‌كه‌وێته‌ نێوان دوو هێڵی هاوته‌ریب به‌ هێڵی ناوه‌ڕاست له‌ مه‌وداو یه‌ك كه‌له‌ (75) حه‌فتاو پێنج مه‌تری راست و چه‌پی رێگای یه‌ك سایده‌وه‌ دوورنه‌بێت و(100) مه‌تریش له‌ ڕێگای دوو سایده‌وه‌ دوور نه‌بێت، مه‌گه‌ر له‌سه‌ر ره‌زامه‌ندی وه‌زاره‌ت و به‌پێی مه‌رج و به‌ندو به‌ستێك كه‌ خۆی داینابێت. سێیه‌م: پردێك یان ئاوباره‌یه‌ك یان شوێنی په‌ڕینه‌وه‌یه‌ك یان هه‌ر دامه‌زراوێكی دی له‌ چوارچێوه‌ی قه‌ده‌غه‌كراوی ڕێگا گشتیه‌كان دروست بكات، به‌ره‌زامه‌ندی وه‌زاره‌ت و به‌پێی ئه‌و نه‌خشه‌به‌ش نه‌بێت كه‌ بڕیاری له‌سه‌ر ده‌دات، به‌و مه‌رجه‌ش كه‌ ڕێگه‌یه‌كی شوێنگره‌وه‌ی كاتی گونجاو له‌ماوه‌ی ئیشه‌كه‌دا بۆ هاتوچۆ دابین بكات كه‌ هه‌موو نیشانه‌كانی سه‌لامه‌تیی هاتوچۆی تێدا فه‌راهه‌م بێت. چواره‌م: ئه‌و تازه‌ دامه‌زراوانه‌ی كه‌ له‌ چوارچێوه‌ی قه‌ده‌غه‌كراوی رێگا گشیتیه‌كاندا دامه‌زراون ئه‌وانه‌ی كه‌ هی فه‌رمانگه‌ فه‌رمییه‌كانی ده‌وڵه‌تن پێش به‌ركارخستنی ئه‌م یاسا به‌بێ به‌رامبه‌ر هه‌ڵده‌گیرێن ئه‌گه‌ر بوونیان كاریگه‌ری نه‌ریتی له‌باره‌ی هونه‌ری یاخود سه‌لامه‌تی هاتوچۆوه‌ له‌سه‌ر رێگا گشتییه‌كان هه‌بێت، هه‌ڵگرتنیشی له‌ كیسه‌ی لایه‌نی په‌یوه‌ندیدار به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌نێوان خۆی و وه‌زاره‌تدا ده‌بێت. پێنجه‌م: ئه‌و تازه‌ دامه‌زراوانه‌ی كه‌ سه‌ر به‌غه‌یری ئه‌و لایه‌نانه‌ن كه‌ له‌ ده‌قی به‌ندی چواره‌می ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتوون و به‌ مۆڵه‌تی ئوسوڵی یان به‌ره‌زامه‌ندی لایه‌نێكی فه‌رمی دامه‌زراون، لاده‌برێن، ئه‌گه‌ر به‌ر له‌ جێبه‌جێكردنی رێگایه‌كه‌ دامه‌زرابن، یان دیاركردنی قه‌ده‌غه‌كراوه‌كانی دوای قه‌ره‌بووه‌كه‌ی، ئه‌گه‌ر كاریگه‌ریه‌كی نه‌ریتی له‌ رووی هونه‌ریه‌وه‌ كردبێته‌ سه‌ر رێگایه‌كه‌ و سه‌ر سه‌لامه‌تیی هاتوچۆ، له‌قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌كه‌شدا ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ ره‌چاو ده‌كرێن: 1ـ ته‌نها قه‌ره‌بووی تازه‌ دامه‌زراوه‌كان ده‌كرێت. 2ـ قه‌ره‌بووه‌كه‌ له‌ رۆژی پێدانی مۆڵه‌ته‌كه‌وه‌، یان له‌ رۆژی ده‌رچوونی ره‌زامه‌ندیه‌كه‌وه‌، یان له‌ رۆژی پێدانی ئیزنی دامه‌زراندنی دامه‌زراوه‌كانه‌وه‌، یان له‌ رۆژی هه‌ڵكه‌ندنیه‌وه‌ كامیان بۆ هاووڵاتیه‌كه‌ باشتر بوو، له‌و رۆژه‌وه‌ ده‌خه‌مڵێنرێت، ده‌نا له‌كاتی پشكنین و خه‌مڵاندنه‌كه‌وه‌ دیاری ده‌كرێت كه‌ كرێی هاوشێوه‌ بێت، مه‌گه‌ر رێكه‌وتنێكی پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ هه‌بووبێت. 3ـ بڕی قه‌ره‌بووه‌كه‌ له‌لایه‌ن لیژنه‌یه‌كه‌وه‌ به‌سه‌رۆكایه‌تی سه‌رۆكی یه‌كه‌ی كارگێڕی و ئه‌ندامێتیی نوێنه‌ری هه‌ریه‌ك له‌ وه‌زاره‌ت و وه‌زاره‌تی دارایی و فه‌رمانگه‌ی تۆماری خانووبه‌ره‌ی یه‌كه‌ی كارگێڕی و فه‌رمانگه‌ی خانووبه‌ره‌ی ده‌وڵه‌ت له‌ خاوه‌ن ئه‌زموونه‌كان ده‌خه‌مڵێنرێت. 4ـ وه‌زاره‌ت و پێوه‌ندیدار بۆیان هه‌یه‌ ناڕه‌زایی له‌سه‌ر بڕی قه‌ره‌بووه‌كه‌ له‌به‌ره‌م دادگای به‌رایی تایبه‌ت به‌ جێگای دامه‌زراوه‌كه‌ له‌ ماوه‌ی (30) رۆژدا له‌ رۆژی ده‌رچوونی بڕیاری قه‌ره‌بووه‌كه‌وه‌ ده‌رببڕن و بڕیاری دادگاكه‌یش به‌ سیفه‌تی پێداچوونه‌وه‌ له‌به‌رده‌می دادگای تێهه‌ڵچوونه‌وه‌دا به‌ر تانه‌لێدان ده‌كه‌وێت. 5ـ قه‌ره‌بووه‌كه‌ و خه‌رج و مه‌سره‌ف و كرێكانی له‌ ڕێی ئه‌و دادگایه‌وه‌ ده‌درێت كه‌ تایبه‌ت به‌ جێگه‌ی پڕۆژه‌كه‌ بێت، له‌و پاره‌یه‌ش ده‌درێت كه‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌ بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ دایناوه‌، پاره‌كه‌ش به‌پێی یاسا به‌ خاوه‌ن مافه‌كان ده‌درێت. شه‌شه‌م: ئه‌و تازه‌ دامه‌زراوانه‌ی كه‌ به‌ ده‌ست درێژی له‌، دوای جێبه‌جێكردنی رێگایه‌كه‌ یان دوای دیاركردنی قه‌ده‌غه‌كراوه‌كانی دامه‌زراون، به‌پێی یاسا لاده‌برێن و، لابرده‌نه‌كه‌ش له‌لایه‌ن ئه‌و یه‌كه‌ كارگێرییه‌وه‌ ده‌كرێت كه‌ تازه‌ دامه‌زراوه‌كه‌ ده‌كه‌وێته‌ ناو شوێنی جوگرافیاییه‌كه‌ی و له‌سه‌ر حسابی ده‌ست درێژكه‌ر ده‌بێت، ئه‌ویش له‌ماوه‌ی (90) نه‌وه‌د رۆژدا، له‌ رۆژی پێڕاگه‌یاندنی به‌و ده‌ست درێژییه‌. حه‌وته‌م: وه‌زاره‌ت بۆی هه‌یه‌ ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ بدات: 1ـ به‌كارهێنانی به‌شێك له‌ قه‌ده‌غه‌كراوه‌ی رێگای گشتیه‌ی كه‌ بۆ دامه‌زراندنی دامه‌زراوه‌گه‌لی گه‌شت و گوزار، یان خزمه‌تگوزاریی رێگایه‌كه‌، یان بۆمه‌به‌ستی كشتوكاڵی وه‌رزی، یان بۆ ئه‌و كشتوكاڵه‌ی كه‌ ده‌ڵێ رێگایه‌كه‌ بپارێزن و ژینگه‌كه‌ش چاكتر بكه‌ن، یان بۆ راكێشانی قابلۆ، یان بۆ دانانی كۆڵه‌كه‌ی كاره‌با، یان بۆ پڕۆژه‌گه‌لی ئاو، یان بۆ پڕۆژه‌گه‌لی دیكه‌ی حكومه‌ت، به‌مه‌رجێك له‌گه‌ڵ پێداویسته‌ هونه‌ریه‌كانی رێگه‌كه‌دا هاودژ نه‌بێت و زیان به‌ سه‌لامه‌تیی هاتوچۆی نه‌گه‌یه‌نێت. 2ـ مۆركردنی گرێبه‌ست له‌گه‌ڵ كۆمپانیا پسپۆڕه‌كان بۆ دانانی هۆیه‌كانی ریكلام كردن و راگه‌یاندن له‌ چوارچێوه‌ی قه‌ده‌غه‌كراوی رێگا گشتییه‌كاندا به‌پێی به‌ند و مه‌رجی تایبه‌ت به‌ وه‌زاره‌ت. 3ـ هێشتنه‌وه‌ی ئه‌و باخانه‌ی ده‌كه‌ونه‌ سه‌ر قه‌ده‌غه‌كراوه‌كانی رێگایه‌كه‌، ئه‌گه‌ر مانه‌وه‌یان كارنه‌كاته‌ سه‌ر لایه‌نی هونه‌ری و سه‌لامه‌تیی هاتوچۆی سه‌ر رێگایه‌كه‌، به‌مه‌رجێك به‌ شێوه‌یه‌كی رێك و پێك له‌سه‌ر حسابی خاوه‌نه‌كانیان په‌رژین بكرێن. 4ـ هێشتنه‌وه‌ی تازه‌ دامه‌زراوه‌كان و ئه‌و بینایانه‌ی ده‌كه‌ونه‌ چوارچێوه‌ی قه‌ده‌غه‌كراوی رێگه‌كه‌وه‌، له‌و رێگایانه‌دا كه‌ به‌ر له‌ به‌ركارخستنی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ كراون به‌مه‌رجێ مانه‌وه‌یان هاودژ نه‌بێت له‌گه‌ڵ پێداویسته‌ هونه‌ریه‌كانی رێگایه‌كه‌ و سه‌لامه‌تی هاتوچۆ به‌م جۆره‌ی خواره‌وه‌: أ ـ به‌شه‌كانی ئه‌و بینایانه‌ی كه‌ له‌ (10) ده‌ مه‌تر قوڵتر ده‌ست درێژییان نه‌كردووه‌، ئه‌گه‌ر به‌ لابردنیان زیان به‌ هه‌موو بینایه‌كه‌ بگه‌یه‌نێت. ب ـ كۆڵه‌كه‌كانی كاره‌با و ته‌له‌فۆن قابلۆكانی میحوه‌ری و هێڵی شه‌مه‌نده‌فه‌ر و كه‌ناڵه‌كان و دامه‌زراوه‌كانی پشته‌وه‌ی. ج ـ ئه‌و بینا و دامه‌زراوانه‌ی سه‌ر به‌ فه‌رمانگه‌كانی ده‌وڵه‌ت و خانه‌كانی په‌رستش و گۆڕستانه‌كانن. هه‌شته‌م: دامه‌زراو و پڕۆژه‌گه‌لی وه‌به‌رهه‌مهێن موڵكی هه‌ر كه‌سێك و لایه‌نێك بن، له‌ حوكمه‌كانی به‌ندی شه‌شه‌می ئه‌م مادده‌یه‌ به‌ ده‌رده‌بن و تا ته‌مه‌نی ره‌نێوهێنانیان به‌سه‌ر ده‌چێ، به‌مه‌رجێ هێڵی ره‌نێوهێنانی تازه‌یان بۆ زیاد نه‌كرێت، ئه‌وانه‌ دوای به‌سه‌رچوونی ته‌مه‌نی وه‌به‌رهێنانیان، له‌سه‌ر حسابی ئه‌و لایه‌نه‌ی كه‌ له‌ نوێ دامه‌زراوه‌كه‌ خاوه‌نیه‌تی لاده‌برێن و هیچ قه‌ره‌بوویه‌كیشیان ناكه‌وێت. نۆیه‌م: بیناو دامه‌زراو و شوێنی دیكه‌ی پێویست بۆ خزمه‌تگوزاری رێگا گشتییه‌كان به‌ مۆڵه‌تی وه‌زاره‌ت و به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ پارێزگای په‌یوه‌ندیدار و به‌پێی نه‌خشه‌یه‌ك داده‌مه‌زرێت كه‌ ئاماده‌كراوه‌ یان نه‌خشه‌ی بۆ دارێژراوه‌ و به‌و چۆنیه‌تییه‌ش كه‌ شوێنه‌كه‌ ده‌یخه‌مڵێنی له‌ ناوه‌وه‌ یان له‌ ده‌ره‌وه‌ی قه‌ده‌غه‌كراوی ئه‌و رێگایانه‌ و له‌سه‌ر وه‌زاره‌تیشه‌ رێنمایی تایبه‌تی بۆ ده‌ربچوێنێت. ده‌یه‌م: ناشێ هیچ بینایه‌، یان دامه‌زراو، یان هیچ تازه‌ دامه‌زراوێك یان شاردنه‌وه‌ی ته‌ندروستی دابمه‌زرێت كه‌ به‌كارهێنانیان مه‌ترسی یان بێزاركردن كاریگه‌ری له‌سه‌ر ژینگه‌ی رێگاكه‌و به‌كارهێنه‌ره‌كانی هه‌بێت به‌هۆی دووكه‌ڵ ده‌رهاویشتن یان هه‌ڵم یان غاز یان تۆز یان بۆنی زیانبه‌خش یان شتی له‌و جۆره‌ بابه‌تانه‌یان لێ بكه‌وێته‌وه‌، ته‌نیا له‌و جێگایانه‌دا نه‌بێت كه‌ به‌لای كه‌مه‌وه‌ (500) پێنج سه‌د مه‌تر له‌ قه‌ده‌غه‌كراوی سنووری ڕێگای هاتوچۆی خێرا و رێگا سه‌ره‌كیه‌كان دوور بن و، رێگاش ده‌درێت به‌ خاوه‌نی پارچه‌ كشتوكاڵیه‌كان كه‌ خانوویه‌كی نیشته‌جێبوون بۆ خۆیان به‌پێی یاسا دروست بكه‌ن، به‌مه‌رجێ په‌رژینی ده‌ره‌وه‌ی خانووه‌كه‌ به‌لای كه‌مه‌وه‌ (25) بیست و پێنج مه‌تر له‌ سنووری قه‌ده‌غه‌كراوی رێگاكه‌وه‌ دووربێت و یه‌كسه‌ریش به‌ ڕێگه‌كه‌وه‌ نه‌به‌سترێت، به‌ڵكو به‌ ڕێگه‌كانی خزمه‌تگوزاری هاوته‌ریبـی رێگا خێرا خۆجێیه‌كه‌وه‌ ببه‌سترێته‌وه‌، یان به‌و ڕێگا خۆجێیانه‌وه‌ ببه‌سرێته‌وه‌ كه‌ له‌ ناوچه‌كه‌دا هه‌ن. یازده‌یه‌م: ڕێگای گونده‌كان و كشتوكاڵیه‌كان له‌ حوكمه‌كانی به‌ندی ده‌یه‌می ئه‌م مادده‌یه‌ به‌ده‌رده‌بن، پڕۆژه‌ كشتوكاڵی و كێڵگه‌كانی په‌له‌وه‌ر و تروكانی هێلكه‌و هاوشێوه‌كانیان نه‌بێت كه‌ ڕێگه‌ به‌ دامه‌زراندیان نادرێت له‌و جێگایانه‌دا نه‌بێت كه‌ مه‌ودای دووریان كه‌متر نه‌بێت له‌ (500) پێنج سه‌د مه‌تر له‌ سنووری قه‌ده‌غه‌كراوی ڕێگایه‌كه‌وه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م: یه‌كه‌م: وه‌زاره‌ت به‌هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ پێكهاته‌كانی وه‌زاره‌تی ناوخۆدا، جێگاكانی وێستگه‌ی كێشانی ئۆتۆمبێله‌كان دیاری ده‌كات و له‌سه‌ر وه‌زاره‌تیشه‌ بینایه‌گه‌ل و گۆڕه‌پانی له‌ باریان بۆ دابین بكات له‌گه‌ڵ فه‌راهه‌مكردنی ئامێره‌كانی كێشان و پاراستنیان. دووه‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی هاتوچۆ و وه‌زاره‌ت، وه‌رگرتن و هه‌ڵسوڕاندن و به‌كارخستنی وێستگه‌كانی كێشان ده‌خه‌نه‌ ئه‌ستۆی خۆیان و، سه‌پاندنی سزایش به‌سه‌ر سه‌رپێچیكاراندا، به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ پێكهاته‌كانی وه‌زاره‌تی ناوخۆدا به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌، ئه‌نجام ده‌درێت. سێیه‌م: وه‌زاره‌ت مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ ئه‌رك و فه‌رمانی به‌ڕێوه‌بردن و به‌كارخستنی وێستگه‌كانی كێشان كه‌ سه‌ربه‌خۆیه‌تی، به‌ كه‌رتی تایبه‌تی به‌پێی ڕێنمایی گه‌لێك بسپێنرێت كه‌ وه‌زاره‌ته‌كه‌ بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ له‌به‌ر ڕۆشنایی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا ده‌ریده‌چوێنێت. چواره‌م: هه‌موو وێستگه‌كانی كێشان كه‌ كه‌رتی تایبه‌ت به‌كاریان ده‌هێنێت، ئه‌و ڕێنمایی و به‌ند و كۆتوبه‌ندانه‌ ده‌یانگرنه‌وه‌ (الچوابگ) كه‌ وه‌زاره‌ت بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ ده‌ریانده‌چوێنێت. به‌مه‌رجێ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا هاودژ نه‌بێ. پێنجه‌م: 1 ـ پاره‌یه‌ك كه‌ بڕه‌كه‌ی (1000) هه‌زار دیناره‌ وه‌ك كرێ له‌بڕی كرده‌وه‌ی كێشانی هه‌ر بارهه‌ڵگرێك له‌ وێستگه‌كانی كێشان وه‌رده‌گیرێت. 2ـ ئه‌و كرێیه‌ی كه‌ له‌ بڕگه‌ی (1/پێنجه‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌ به‌ داهات بۆ وه‌زاره‌ت تۆمار ده‌كرێت. 3 ـ كۆی ئه‌و داهاته‌ی كه‌ ده‌قه‌كه‌ی له‌ بڕگه‌ی (2/پێنجه‌م)ی سه‌ره‌وه‌ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌ به‌م شێوه‌یه‌ دابه‌ش ده‌كرێت: أ ـ 75% هه‌فتاو پێنج له‌سه‌دا له‌ حیسابی وه‌زاره‌ت داده‌نرێت و بۆ چاككردنه‌وه‌ و درێژه‌ پێدانی وێستگه‌كانی كێشان ته‌رخان ده‌كرێت و پێداویستییه‌ پێویستیه‌كان و كه‌ره‌سته‌ی یه‌ده‌گی ئه‌م ویستگانه‌ی پێ دابین ده‌كرێت. ب ـ 25% بیست و پێنج له‌سه‌دا بۆ هاندانی ئه‌و كرێكارانه‌ داده‌نرێ كه‌ كار ده‌كه‌ن و له‌نێو ئه‌وانیشدا كارمه‌ندانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی هاتوچۆی گشتی كه‌ له‌ ویستگه‌كانی كێشاندان. ج ـ له‌ حاڵه‌تێكدا ئه‌گه‌ر ئه‌ركی به‌ڕێوه‌بردنی و به‌كارخستنی ویستگه‌كانی كێشانی سه‌ر به‌وه‌زاره‌ت به‌پێی رێنمایی تایبه‌ت كه‌ له‌ بڕگه‌ی (سێیه‌می) ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌ به‌كه‌رتی تایبه‌ت سپێردرا، ئه‌وا خه‌رجییه‌كانی به‌كارخستن له‌ داهاتی وه‌ده‌ست هاتوو ده‌درێت هه‌روه‌ك له‌ بڕگه‌ی (1)ی پێنجه‌می ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌ ئه‌مه‌ش به‌پێی ئه‌و رێنماییانه‌ی كه‌ وه‌زاره‌ت ده‌ریده‌چووێنێ، له‌گه‌ڵ چاودێری كردنی ئه‌و یاسا و رێنماییانه‌ی كه‌ به‌م بۆنه‌یه‌وه‌ ده‌رچوون. د ـ وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ رێنمایی پێویست له‌مباره‌یه‌وه‌ ده‌ربكات.

مادده‌ی بیست و یه‌ك: كارمه‌ندانی وه‌زاره‌ت بۆیان هه‌یه‌ جگه‌ له‌ خانووه‌كانی نیشته‌جێبوون و بینایه‌كان بچنه‌ ناو عیقاره‌ تایبه‌ته‌كانه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ئیش و كاری رووپێوكردن ئاماده‌ بكه‌ن، ئه‌مه‌ش له‌دوای ئاگاداركردنه‌وه‌ی خاوه‌نه‌كه‌ی و دیاركردنی ره‌وتی رێگا گشتییه‌كان و پرده‌كان به‌مه‌به‌ستی جێبه‌جێ كردنی پڕۆژه‌كانیان دێت.

مادده‌ی سێیه‌م: ده‌سته‌ی ئه‌و سندوقه‌ له‌ سێ ئه‌ندام پێك دێ: یه‌كه‌م: 1. ئه‌ندامێكی ئه‌سڵی و ئه‌ندامێكی یه‌ده‌گ، ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌یانپاڵێوێ. 2. ئه‌ندامێكی ئه‌سڵی و ئه‌ندامێكی یه‌ده‌گ. به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر، وه‌زیری رۆشنبیری دایانده‌مه‌زرێنێ. 3. ئه‌ندامێكی ئه‌سڵی و ئه‌ندامێكی یه‌ده‌گ، به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر، وه‌زیری دارایی و ئابووری دایانده‌مه‌زرێنێ. 4. ماوه‌ی ئه‌ندامێتی له‌ ده‌سته‌كه‌دا سێ ساڵه‌ و، تازه‌كردنه‌وه‌شی بۆ هه‌یه‌. دووه‌م: 1. نوێنه‌ری وه‌زاره‌تی رۆشنبیری سه‌رۆكایه‌تيی ده‌سته‌كه‌ ده‌كا. 2. ئه‌م ده‌سته‌یه‌ هه‌موو بڕیاره‌كانی خۆی به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگ ده‌رده‌كات.

مادده‌ی حه‌وته‌م: شاره‌وانی به‌ به‌یاننامه‌یه‌ك داده‌مه‌زرێ كه‌ وه‌زیر ده‌ریده‌كا له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی هه‌شته‌م: سنووری شاره‌وانی به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی شاریوانی و سه‌لماندن له‌ لایه‌ن وه‌زیره‌ وه‌ ده‌گۆردرێ كه‌ ده‌بێ بڕیاره‌كه‌ هۆی پێویستی گۆرینه‌كه‌ و په‌سه‌ند كردنی له‌ لایه‌ن وه‌زیره‌ وه‌ له‌گه‌ڵدا بێ.

مادده‌ی نۆیه‌م: ناوچه‌ی شاره‌وانی به‌ پێی رێنوێنییه‌كی ناوه‌ندی له‌ ئیه‌ن به‌رێوه‌به‌راێتی گشتی شاره‌وانییه‌كان و به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی نه‌خشه‌ كێشانی ئاوه‌دانییه‌وه‌ داده‌نرێ، ده‌كرێ به‌ چه‌ند كه‌رتێكه‌وه‌ و هه‌ر كه‌رتێك یا زیاتر به‌شێكی شاره‌وانی (قسم بلدی) تێدا ده‌بێ كه‌ سه‌رپه‌رشتی ی كاره‌كانی شاره‌وانی، گه‌شت و گوزاریه‌كانی و جێ به‌جێ كردنی فه‌رمانه‌كانی ده‌كا. هه‌روه‌ها پێك هێنانی كه‌رته‌كان هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ و دانه‌پاڵ یه‌كتریان دیاریكردنی ناو و سنووره‌كانیان له‌ چوارچێوه‌ی یه‌ك ناوچه‌ی شاره‌وانیدا به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌نی شاره‌وانی و په‌سه‌ندكردن له‌ لایه‌ن به‌رێوه‌به‌ری گشتی شاره‌وانیه‌كانه‌وه‌ ده‌بێ.

مادده‌ی چواره‌م: به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ ده‌زگایه‌ك داده‌مه‌زرێ به‌ ناوی (ده‌زگای فرۆكه‌خانه‌كانی شارستانیی هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق) به‌وه‌زاره‌ته‌وه‌ په‌یوه‌ست ده‌بێت و، كه‌سایه‌تیی مه‌عنه‌وی و سه‌ربه‌خۆیی ئیداره‌ و هونه‌ریی خۆی ده‌بێت و، بودجه‌یه‌كی تایبه‌تی له‌ناو بودجه‌ی وه‌زاره‌ته‌كه‌دا ده‌بێت، فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌یه‌كی تایبه‌تی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات بڕوانامه‌ی زانكۆیی سه‌ره‌تایی هه‌بێت و، له‌م بواره‌دا خاوه‌ن ئه‌زموون بێت، له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانه‌وه‌ داده‌مه‌زرێ و ده‌زگاكه‌، له‌سه‌ر راسپارده‌ی وه‌زیر، یاریده‌ده‌ری سه‌رۆكی ده‌زگا و به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كان داده‌مه‌زرێنێت.

مادده‌ی بیست و شه‌ش: 1. ئه‌و كه‌سه‌ی داده‌مه‌زرێ به‌ موده‌ڕیسی یاریده‌ده‌ر یان ئه‌و نازناوه‌ی پێ ده‌ردێ، مه‌رجة بڕوانامه‌ی ماجستێری هه‌بێ یان هاوتای ئه‌و بڕوانامه‌یه‌ی هه‌بێ . 2. ئه‌گه‌ر موده‌ڕیسی یاریده‌ده‌ر له‌ماوه‌ی چوار ساڵدا، له‌ رۆژی دامه‌زراندنییه‌وه‌، ته‌رقیه‌ نه‌كرا بۆ مه‌رته‌به‌یه‌كی باڵاتر، ئه‌وه‌، له‌وباره‌دا ده‌گوازرێته‌وه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ی خوێندنی باڵا، به‌مه‌رجێ گواستنه‌وه‌كه‌ی راسپارده‌ی ئه‌نجومه‌نی كۆلیژو ئه‌نجومه‌نی زانكۆیشی له‌گه‌ڵدا بێت.

مادده‌ی بیست و حه‌وت: كه‌سێ به‌مه‌رته‌به‌ی موده‌ڕیس دابمه‌زرێ یان ئه‌و نازناوه‌ی پێ بدرێ، مه‌رجه‌ یه‌كێك له‌م دوو شه‌رته‌ی هه‌بێ: 1. ده‌بێ بڕوانامه‌ی باوڕپێكراوی دكتۆرای وه‌رگرتبێ یان هاوتای زانستی ئه‌و بڕوانامه‌یه‌، یانیش ده‌بێ بڕوانامه‌یه‌كی زانستی یان هونه‌ری یان ته‌قه‌نی یان پیشه‌یی له‌ پسپۆریگه‌لێكدا هه‌بێ كه‌ نه‌ بڕوانامه‌یه‌كی دكتۆرا ده‌به‌خشن و نه‌ بڕوانامه‌ هاوتا زانستیه‌كه‌ی، ئه‌ویش به‌مه‌رجێ ئه‌و خوێندنه‌ی ئه‌و بڕوانامه‌یه‌ی پێ وه‌رده‌گرێ له‌ (3) سێ سالَ كه‌متر نه‌بێ دوای بڕوانامه‌ی كۆلێژ. 2. پێویسته‌ موده‌ڕیسی یاریده‌ده‌ر بووبیَ له‌ یه‌كێ له‌ زانكۆكاندا له‌ ده‌زگای په‌یمانگه‌ هونه‌ریه‌كاندا بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ (3) سێ سالَ كه‌متر نه‌بێ و له‌و ماوه‌یه‌شدا له‌ كه‌میی دوو لێكۆڵینه‌وه‌ی به‌نرخی بڵاوكردبێته‌وه‌ كۆششێكی ته‌دریسیی باشیشی به‌ خه‌رج دابێ.

مادده‌ی بیست هه‌شت: كه‌سێ به‌ مه‌رته‌به‌ی ئوستادی یاریده‌ده‌ر دابمه‌زرێ یان ئه‌و مه‌رته‌به‌یه‌ی پێ بدرێ، مه‌رجه‌ مه‌رته‌به‌ی موده‌ڕیسی له‌ زانكۆیه‌كدا یان له‌ هه‌یئه‌ی په‌یمانگه‌ ته‌قه‌نیه‌كاندا یان له‌ هه‌یئه‌ی باڵای پسپۆره‌ پزیشكییه‌كاندا بووبێ له‌وانه‌ گوتنه‌وه‌دا بۆ ماوه‌یه‌ك له‌چوار سالَ كه‌متر نه‌بی و، چه‌ند لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی زانستی به‌ نرخیشی بڵاو كردبێته‌وه‌، له‌ سێ لێكۆڵینه‌وه‌ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی بیست نۆ: كه‌سێ به‌ مه‌رته‌به‌ی ئوستاد دابمه‌زرێ یان ئه‌و مه‌رته‌به‌یه‌ی پێ بدرێ، مه‌رجه‌ شه‌رتو شروتی مادده‌ی (28)ی تێدا فه‌راهه‌م بێت و له‌ كه‌میش شه‌ش ساڵی له‌ مه‌رته‌به‌ی ئوستادی یاریده‌ده‌ردا به‌سه‌ر بردبێ و، له‌و ماوه‌یه‌دا كۆششی ده‌گمه‌نیشی له‌ ته‌دریسدا به‌خه‌رج دابێ و، له‌ كه‌مییش (3) سێ لێكۆڵینه‌وه‌ ى ئه‌سڵی و (موبته‌كه‌ر)یشی بڵاو كردبێته‌وه‌.