المواد القانونية
ماددهی حهڤدهیهم: دارایی ئهنجومهن پێك هاتووه له: یهكهم: رهسمهكانی چوونه ناو سهندیكا و بهشداری كردنی ساڵانه. دووهم: بهخششهكانی حكومهتی ههرێم. سێیهم: پیتاك و قازانجی ئهو ئاههنگانهی كه سهندیكا دهیانگێرێ، ههروهها قازانجی چاپهمهنییهكان. چوارهم: ئهو بهخششانهی لایهنه رهسمییهكان و نیمچه رهسمییهكانهوه بڕیاری لهسهر دهدهن وه ئهو پیتاك و لهقهبهر كردنانهی كه لایهنهكانی تر پێشكهشیان دهكهن دوای رهزامهندی لایهنه تایبهتمهندهكان.
ماددهی شانزدهیهم: یهكهم: لیژنهی بهرزهفتی له سهرۆك و دوو ئهندام پێك دێ، دهستهی گشتی له كۆبوونهوهی ئاسایی خۆیدا ههڵیان دهبژێرێ. دووهم: لیژنهی بهرزهفتی ئهو كێشانه سهیر دهكا كه له ئهنجومهنی سهندیكا وه بۆی ههواڵه دهكرێن له بابهت ئهو سهرپێچیانهوه كه پهیوهندیدارن به رهوشی پیشهییهوه لهو حاڵهتانهدا كه له تایبهتمهندیهتی لیژنهكانی بهرزهفتی وهزارهتی تهندروستیدا نین، وه بۆی ههیه یهكێ لهو سزایانهی خوارهوه بسهپێنێ: 1. ئینزار. 2. توبیخ. 3. قهدهغه كردنی دهستدانه پیشه بۆ ماوهیهك كه له شهش مانگ تێنهپهرێت. 4. له كاتی گهرانهوه (العود)، ئهگهر سهرپێچیهكی پیشهیی تری له ماوهی سێ ساڵی داهاتوودا له مێژووی سهپاندنی سزای یهكهمدا كرد، ماوهیهك دهست دانه پیشهی لێ قهدهغه دهكرێ كه له دوو ساڵ تێنهپهرێ. سێیهم: لیژنهی بهرزهفتی ئهو بنهمایانه پێرهو دهكا كه له یاسای بهرزهفتی كارمهندانی دهوڵهتدا هاتووه.
ماددهی شهشهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهیهوه له رۆژنامهی رهسمیدا جێبه جێ دهكرێ و تهنیا بۆ ماوهی سێ مانگ كاری پێ دهكرێ.
ماددهی پێنجهم: وهزیر بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی ههژدهیهم: مووچهی مانگانهی ههر یهك له ئهندامانی ئهنجومهنی وهزیران و مافی خانهنشین یا به یاسایهكی تایبهت دهستنیشان دهكرێ.
ماددهی نۆزدهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڕیاریهوه كه له رێكهوتی 9/7/1992ی كردكاری پێ دهكرێ.
ماددهی دوازدهیهم: ئهندامی ئهنجومهن به دهست له كاركێشراوه دادهنرێت ئهگهر ههر سێ دانیشتنی یهك له دوای یهك یان پێنج دانیشتنی پچر پچر بهبێ عوزری رهوا ئاماده نهبوو.
ماددهی حهڤدهم : ئهنجومهنی كۆلێج یا پهیمانگا ئهم ئهرك و دهستهڵاتانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ:ـ یهكهم : تایبهتمهندییه زانستییهكان: 1ـ دانانی پلانی وهرگرتن(قبول) بۆ خوێندنه بهراییهكان و پێشنیازكردنی دانانی پلانهكانی وهرگرتن بۆ خوێندنی باڵا به پێی بهش یان لقی زانستی و مهرجی تایبهت پێی و بهدواداچوونی جێبهجێ كردنی. 2ـ دانانی پلانی تایبهت به توێژینهوهی زانستی و دانان و وهرگێران و بڵاوكردنهوهو دابینكردنی پێداویستیهكانی خوێندن. 3ـ دانانی پلان بۆ كردنهوهی بهش و لق و سهنتهرهكانی زانستی و پێشنیازكردنی دامهزراندنیان یان لێكدانیان یاخود ههڵوهشاندنهوهیان و دابهشكردنی پرۆگرامهكانی خوێندن بهسهر ساڵهكانی خوێندندا. 4ـ بڕیاردان لهسهر پلانی بهشه زانستیهكان سهبارهت بهبانگهێشتنی مامۆستایانی میوان. 5ـ بڕیاردان لهسهر ناونیشانی نامهكانی زانكۆ و ناونانی لیژنهكانی ئهزموونی گشتگر و سهرپهرشتیار و هاوبهش و ئهنجامی گفتوگۆ و زیادكردنی بابهتهكانی خوێندن بۆ خوێندنی باڵا یان لابردنیان. 6ـ رهزامهندیی دهربڕین لهسهر ناونانی ئهوانهی ئهزموونی دهرهكی دهدهن و ئهمهش لهسهر پێشنیازی بهش یا لقی زانستی دهبێ. 7ـ راسپاردن به دامهزراندنی خوێندنی باڵا و پرۆگرامهكانی و پلانی ساڵانه و داهاتوویان. 8ـ راسپاردن به بهخشینی بڕوانامهی زانستی. دووهم: تایبهتمهندییه كارگێڕییهكان: 1ـ سهرپهرشتی كردنی كاروباری كۆلێج یا پهیمانگا و بایهخدان به لایهنه جۆراوجۆرهكانی چالاكییهكانی. 2ـ ئامادهكردنی میلاكی كۆلیج یان پهیمانگا لهناو ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه بهر له كۆتایی ساڵی خوێندن لهبه رۆشنایی ئهوهی راگر و ئهنجومهنی بهشهكان یان لقهكان پێشنیازی دهكهن. 3ـ راسپاردن به پێدانی مۆڵهتی خوێندنی بهرایی و باڵا به فهرمانبهرانی كۆلیج لهناو ههرێمدا ئهمهش لهسهر پێشنیازی بهش یان لقی زانستی تایبهتمهند دهبێ. 4ـ پێشنیاز كردنی خواستنی (اعاره) خزمهتگوزاری ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه یان مۆڵهت پێدانیان و پێدانی زهماله و ههناردنیان بۆ دهرهوهی ههرێم لهسهر پێشنیازی بهش یان لقی زانستی تایبهتمهند. 5ـ رهزامهندیی دهربڕین لهسهر تهفهروغی ئهندامی دهستهی دهرس گوتنهوه لهناو ههرێم یان دهرهوهی بهپێی بهرزهفتی تایبهتی. 6ـ سهپاندنی سزای بهرزهفتكاری بهسهر قوتابییاندا بهپێی پێڕهو و رێنماییه كارپێكراوهكان. 7ـ سهرپهرشتی جێبهجێ كردنی پێڕهو و رێنماییهكان لهوانهی پهیوهندییان به كاروباری زانستی له كۆلێچ یان پهیمانگاوه ههیه. 8ـ راسپاردن به ئینتدابی ئهندامانی دهستهی دهرس گوتنهوه و وانه بێژیان بۆ خوێندنی باڵا به پێی ژماره و پێویستی كه بهشهكان و لقهكانی دهسنیشانی دهكهن. 9ـ ئاماده كردنی پلانی شیاندن بۆ كادیره زانستی و كارگێڕیهكان. 10ـ ئاماده كردنی پلان بۆ پهیوهندییه رۆشنبرییه دوو قۆڵییهكان. 11ـ ئهنجومهن بۆی ههیه لیژنه دابمهزرێنی تاكو له جێبهجێ كردنی ئهركی زانستی و كارگێڕیی و دارایی و پهروهردهیی یاریدهی بدهن. 12ـ سهیر كردنی ههموو كاروبارێكی تر له كۆلێج یان پهیمانگا كه لهراگرهوه بۆی دێت. سێیهم: تایبهتمهندییه داراییهكان: 1ـ پێشنیازكردنی پلانهكانی بودجهی ساڵانه و بهرنامهی هاوردن و وهبهرهێنان. 2ـ راسپاردن بۆ بڕیاردانی ژمێریارییهكانی كۆتاییی كۆلێج یان پهیمانگا. 3ـ ئاماده كردنی پێداویستیهكانی كۆلێج یان پهیمانگا له كارهكانی ئهندازیاریی و پرۆژهكانی تایبهت به خۆی له چوارچێوهی بودجهی گشتی وهبهرهێنان دا.
ماددهی بیست و یهكهم: ئهو كهسهی دادهمهزرێ یان پلهی مامۆستای پێدهدرێ دهبێ یهكێك لهم دوو مهرجانهی خوارهوهی لێ بێتهدی: یهكهم: دهبێ بڕوانامهی دكتۆرایهكی دانپێنراو یان هاوتای له رووی زانستییهوه وهدهست هێنابێ، یان دهبێ بروانامهی زانستی یان هونهری یان تهكنیكی یان پیشهیی بهدهستهێنا بێ لهو پسپۆڕییانهی كه بڕوانامهی دكتۆرای لێ نادرێ، یان بڕوانامهیهكی زانستیانهی هاوتای ههبێ، مهرجیشه ماوهی خوێندنی بۆ بهدهستهێنانی ئهو بڕوانامهیه له سێ ساڵ كهمتر نهبێت له دوای بڕوانامهی بهرایی زانكۆ و رێگای دهرس گوتنهوهیشی پێ نادرێ تاكو له خولێكی راهێنان بۆ ماوهی سێ مانگ بهشداریی نهكات و بهسهر كهوتوویی لێی دهرنهچێت و مهرجهكانیشی به رێنمایی دهست نیشان دهكرێ. دووهم: دهبێ مامۆستای یاریدهربێ له یهكێك له زانكۆكان بۆ ماوهیهك كهمتر نهبێ له سێ ساڵ و لهو ماوهیهدا بهلانی كهم دوو توێژینهوهی بهنرخی بڵاوكردبێتهوه و خاوهن ههوڵی دهرس گوتنهوهی باش بێت.
ماددهی بیستهم: ئهم یاسایه له یهكهم ژمارهی رۆژنامهی رهسمیدا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) جێبهجێ دهكرێ.
ماددهی سێیهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی ههشتهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی چل و چواره$م: 1/دادوهر تا تهمه$نی شهست و سێ ساڵی پڕ نهكاتهوه خانهنشین ناكرێ و مووچهكهشی بهمه$رجێ پارێزهری نهكا گشت ئهو مووچه و سهرمووچانه دهبێ كه له كاتی خانهنشینكردنیدا وهری دهگرتن. 2/ئهگهر دادوهر له كاتی خزمه$تكردنیدا مرد مووچهی خانهنشینهكهی (ئهگهره$ههقی ههبوو) گشت ئهو مووچه و سهر مووچانه دهبێ كه وهری دهگرتن. 3/ دهشێ دادوهر پێش تهواو كردنی ئهو تهمه$نهی به پێی بڕگه (1)ی ئهم مادده$یه دیاری كراوه لهسهر خواستی خۆی به پێی حوكمی یاسای خانهنشینی شارستانی (قانون التقاعد المدنی)خانهنشین بكرێ یا لهبه$ر هۆی تهندروستی بكرێ كه حوكمی بڕگه (2)ی سهرهوهی بهسهردا دهدرێ. 4/ئهو دادوهره$ی خانهنشین دهكرێ مووچهی گشت مۆڵهته$ ئاساییهكانی خۆی دهدرێتێ لهسهر بنچینهی كۆی ههموو ئهو مووچه مانگانهیهی وهری دهگرت له مهرجێ له (180) ڕۆژ زیاتر نهبێ.
ماددهی شازدهم: كاركردن به حوكمی بڕگهی (1) له ماددهی سی و ههشتهم له یاساكهدا رادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه. تهڵاق دوو بهشه: 1. گیڕانهوهیی(رهجعی): دهشێ مێرد لهكاتی عیدده سهردانی ژنهكهی بكات بێ گرێبهستكردنهوه به مهرجێك ئارهزووی ههردووكیان لهسهر چاكبوونهوهبێت.
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم وشانهی خوارهوه كه لهم یاسایهدا هاتوون ماناكانی تهنیشتیانه: 1. دهزگا : دهزگای گشتی شههید. 2. ئهنجومهن: ئهنجومهنی بهرێوهبردنی دهزگای گشتی شههید. 3. سهرۆكی ئهنجومهن: سهرۆكی ئهنجومهنی بهرێوهبردنی دهزگای گشتی شههید (سهرۆكی دهزگا). 4. بزووتنهوه: بزووتنهوهی رزگاری خوازیی كوردستانی عێراق. 5. شههید: شههیدی بزووتنهوهی رزگاری خوازی كوردستانی عێراق. 6. كهم ئهندام: تووش بوو به كهم ئهندامیی له ئهنجامی بزوتنهوهی رزگاری خوازی كوردستانی عێراق.
ماددهی دهیهم: یهكهم: كۆمپانیای كوردستان بۆ دۆزینهوه و وهبهرهێنانی نهوت كه كۆمپانیایهكی گشتی خاوهن كهسایهتی مهعنهوییه وه سهربهخۆیه له رووی دارایی و كارگێڕیهوه. دووهم: سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهنی كارگێڕی لهلایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه دادهمهزرێن دوای پهسندكردنی لهلایهن زۆرینهی ڕههای ئهندامانی پهرلهمان، بهمهرجێك دهبێ سهربهخۆ بن له وهزارهت دا و پسپۆربن له بواری نهوت یان تایبهتمهندی دیكهی هونهری یان كارگێڕیان ههبێ. سێیهم: ماوهی دامهزراندنی ههموو ئهندامانی ئهنجومهنی كارگێڕی به(5) پێنج ساڵ دیاری دهكرێت، به پهسند كردنی زۆرینهی ڕههای ئهندامانی پهرلهمان نوێ دهكرێتهوه. چوارهم: كۆمپانیا به ڕهزامهندی ئهنجومهنی ههرێمی بۆی ههیه: 1- ڕكابهری كردن لهگهڵ كۆمپانیای دیكهوه بۆ بهدهست هێنانی مۆڵهتی رێپێدانی تایبهت به كێڵگهكانی ئایندهوه. 2- ئهنجامدانی ڕێككهوتننامهكانی هاوبهشیكردن و هاوشێوهكانی له ڕێككهوتنهكانی كاركردن له ههرێم دا یان لهناوچهكانی دیكهی عێراقدا یان له دهرهوه. _3 دامهزراندنی كۆمپانیاكانی به كارخستنی سهربهخۆی بێت و به موڵكداریهتی خۆی بێت تایبهت به پڕۆسهكانی نهوت كه پهیوهسته بهكێڵگهكانی ئایندهدا. پێنجهم: ئهنجومهنی وهزیران بۆی ههیه به پهسندكردنی زۆرینهی ڕههای ئهندامانی پهرلهمان كۆمپانیاكه بكاته كۆمپانیای پشكدار، پشكهكانی بخرێته بهرچاوی هاوڵاتیانی عێراق.
ماددهی یازدهم: یهكهم: كۆمپانیای كوردستانی نیشتمانی نهوت دادهمهزرێ، كه كۆمپانیایهكی گشتی، خاوهن كهسایهتی مهعنهوییه وه سهربهخۆیه لهبواری كارگێڕی و داراییهوه. دووهم: سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهنی كارگێڕی لهلایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه دادهمهزرێن دوای پهسند كردنی لهلایهن زۆرینهی ڕههای ئهندامانی پهرلهمان، به مهرجێك دهبێ له وهزارهت سهربهخۆ بن، پسپۆڕبن له بواری نهوت یان تایبهتمهندی دیكهی هونهری و كارگێڕیان ههبێ. سێیهم:ماوهی دامهزراندنی ههموو ئهندامانی ئهنجومهنی كارگێڕی به (5 ) پێنج ساڵ دیاری دهكرێت، به پهسندكردنی زۆرینهی ڕههای ئهندامانی پهرلهمان دهتوانرێ نوێ بكرێتهوه. چوارهم: بهڕهزامهندی ئهنجومهنی ههرێمی كۆمپانیا بۆی ههیه : 1- ڕكابهری لهگهڵ كۆمپانیاكانی دیكه بكات بۆ بهدهست هێنانی مۆڵهتی تایبهت بهبهڕێوهبردنی كێڵگهكانی ئێستا. 2-ئهنجامدانی ڕێكهوتننامهی هاوبهشیكردن لهگهڵ كۆمپانیا جیهانیهكانی نهوت كه شارهزاییان ههیه و ناودهنگیان باشه له پڕۆسهكانی نهوت دا، بۆ بههێزكردنی بهرههمهێنانی كێڵگهكانی ئێستا بۆ بهدهست هێنانی پتری داهاتهكان به خێرایی. 3- ڕكابهری كردن بۆ بهدهستهێنانی مۆڵهتی تایبهت به كێڵگهكانی ئاینده و ههریهكهو بهپێی دۆخی تایبهتی خۆی.
ماددهی بیست و حهوتهم: دهبێ وهزیره تایبهتمهندهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی بیست: دهكرێ له ماوهی سی رۆژ له مێژووی ئاگادار كردن به بڕیارهكه له دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا تانه له بڕیارهكانی لیژنهی بهرزهفتی (الانضباط) بدرێ و بڕیاری دادگاش بن بڕه.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة