المواد القانونية

مادده‌ی بیست ویه‌كه‌م

مادده‌ی بیست ویه‌كه‌م : یه‌كه‌م : ده‌سته‌ی به‌رزه‌فتكردنی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم سه‌یری ئه‌و ناره‌زاییانه‌ ده‌كات كه‌ له‌لایه‌ن خاوه‌ن په‌یوه‌ندیی له‌ باره‌ی سزاكانی كه‌له‌ یاسای به‌رزه‌فتكردنی فه‌رمانبه‌رانی ده‌وڵه‌تدا هاتوون یاخود هه‌ریاسایه‌كی تر كه‌جێی بگرێته‌وه‌. دووه‌م : بڕیاری ده‌سته‌كه‌ له‌ ئه‌نجامی تانووته‌كه‌ ده‌رچووه‌ بنبڕه‌. سێیه‌م : ئه‌و ناره‌زاییانه‌ی كه‌ له‌ بڕگه‌ی (یه‌كه‌م) ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتوون به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسای ئوسوولی دادگایكردنی سزایی سه‌یر ده‌كرێن.

مادده‌ی بیست وشه‌ش

مادده‌ی بیست وشه‌ش: ئه‌م ئيشانه‌ی خواره‌وه،‌ قه‌ده‌غه‌ن: 1. راكێشانی نه‌خۆش به‌ فریودان وله‌ رێگای واسیته‌وه‌. 2. ناوبانگ زڕاندنی پیشه‌و خاوه‌ن پیشه‌كه‌و بێ نرخ كردنی پێگه‌ی زانستی و ئه‌دةبییان. 3. ئیش پێكردنی خاون پیشه‌ توندروستییه‌ بێ ئیجازه‌كان.

مادده‌ی بیست وحه‌وت

مادده‌ی بیست وحه‌وت: لیژنه‌ی زه‌پتی له‌ مه‌ركه‌زی سه‌ندیكادا له‌ سێ ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ پێك ده‌هێنرێ و ئه‌ندامێ له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكایش، به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن سه‌رۆكایه‌تیی ده‌كا.

مادده‌ی نۆزده‌م:

مادده‌ی نۆزده‌م: به‌ڕێوه‌به‌ری نه‌خۆشخانه‌ بۆی هه‌یه‌ ناوه‌ به‌ ناوه‌ مۆڵه‌ت بدات به‌ هه‌ر یه‌كێك له‌و نه‌خۆشانه‌ی له‌ ڕووی ده‌روونیه‌وه‌ سه‌قامگیرن بۆ به‌سه‌ربردنی ماوه‌یه‌ك له‌ ده‌ره‌وه‌ی نه‌خۆشخانه‌ له‌ (48) چل و هه‌شت كاتژمێر تێپه‌ڕنه‌كات له‌ ژێر چاودێریێكی ته‌واوو به‌ به‌ڵێننامه‌ی كه‌سوكاری كه‌وا ده‌یگه‌ڕێننه‌وه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌م رێكاره‌ ببێته‌ به‌شێك له‌ چاره‌سه‌ركردنی پاڵپشت به‌ راسپارده‌ی پزیشكی پسپۆڕی چاره‌سه‌ركار.

مادده‌ی نۆزده‌م

مادده‌ی نۆزده‌م : ده‌سته‌ی گشتی له‌ ئه‌نجومه‌نی شوورای هه‌رێم ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییانه‌ پیاده‌ ده‌كا كه‌ دادگای پێداچوونه‌وه‌ (تمیز) به‌ پێی ده‌قی یاسای دادبینی شارستانی هه‌یه‌تی له‌ كاتی تانووت لێدان له‌ بڕیاره‌كانی دادگای كارگێڕیی.

مادده‌ی بیست ودووه‌م

مادده‌ی بیست ودووه‌م : یه‌كه‌م :ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی، پرۆژه‌ی یاسا و كێشه‌كان بۆ ده‌سته‌ی گشتی ده‌نێرێ بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ی و جێبه‌جێ كردنی كاری پێویست له‌ باره‌یه‌وه‌. دووه‌م: ده‌سته‌ی گشتی به‌زۆرینه‌ی ده‌نگی ژماره‌ی ئه‌ندامی ئاماده‌ بوو بڕیاره‌كانی ده‌دات و ئه‌گه‌ر ده‌نگه‌كانیش وه‌كو یه‌ك بوون ئه‌و لایه‌نه‌ په‌سند ده‌كرێ كه‌ سه‌رۆك ده‌نگی بۆ داوه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژه‌ و ده‌ربڕینانه‌ی كه‌ له‌ خواره‌وه‌ دا هاتوون بریتییه‌ له‌و مانایانه‌ی كه‌ له‌به‌رامبه‌ریاندا دیاریكراوه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م: په‌رله‌مان: په‌رله‌مانی كوردستان ـ عێراق. دووه‌م: كۆمسیۆن: كۆمسیۆنی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان و ڕاپرسی. سێیه‌م: هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق. چواره‌م: ئه‌نجوومه‌ن: ئه‌نجوومه‌نی كۆمسیاران.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: رۆژی ده‌رچواندنی به‌ڵگه‌ی وه‌فاتنامه‌ به‌ مێژووێك داده‌نرێت بۆ مردنی ئه‌و بزربوه‌ی كه‌ ئه‌م یاسایه‌ ده‌یگرێته‌وه‌ وه‌ك حوكمێك و، ژنی بزربووه‌كه‌ش پێویسته‌ خۆی به‌ (عیدده‌ی مردن) ببه‌ستێته‌وه‌ كه‌ چوار مانگ و (ده‌) رۆژه‌ له‌ مێژووی ده‌رچوونی به‌ڵگه‌كه‌وه‌.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی وەقایعی كوردستاندا ده‌خرێته‌ كار.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: به‌ناوی گه‌له‌وه‌ حوكمه‌كان ده‌رده‌چن و جێبه‌جێ ده‌كرێن .

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: دادگا پێوه‌ندیداره‌كان، له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراقدا بۆیان هه‌یه‌ مه‌رگنامه‌ (حجج الوفاه‌) و قه‌سام بۆ شه‌هیدانی بزووتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كورد ده‌ربهێنن، هه‌تا، ئه‌گه‌ر جێگای دانیشتنی هه‌میشه‌ییشیان له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمیش بێت.

مادده‌ی یازده‌م

مادده‌ی یازده‌م : وه‌زیری داد بۆی هه‌یه‌ ئه‌و دۆزانه‌ی پێی باشه‌ بۆ ئه‌نجومه‌نی ره‌وانه‌ بكات بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ و ڕا ده‌ربڕین له‌ سه‌ریان یان و ئاماده‌كردنی پڕۆژه‌ی یاساكانی كه‌ پێی باشه‌ ده‌ربكرێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قائیعی كوردستان) دا جێبه‌جێ ده‌كرێ.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: وه‌زاره‌ت له‌م دام و ده‌زگایانه‌ پێككدێ: 1-نووسینگه‌ی وه‌زیر: به‌رێوه‌به‌رێك به‌رێوه‌ ده‌با كه‌ باوه‌رنامه‌یه‌كی زانكۆی وه‌رگرتبێ. 2-به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی داد: به‌رێوه‌به‌رێتی گشتی ی به‌رێوه‌ی ده‌با كه‌ ده‌بی داوه‌رێك بێ به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ له‌ پۆلی دووه‌م بێ و له‌م به‌رێوه‌به‌رێتی یانه‌ پێك دێ: یه‌كه‌م: به‌رێوه‌به‌رێتی كارو باری ئیداری به‌رێوه‌به‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا، كه‌ باوه‌رنامه‌یه‌كی زانكۆی وه‌رگرتبێ و له‌م به‌شانه‌ی پێكدێ: أ-به‌شی ژمێریاری . ب-به‌شی پێداچوونه‌وه‌. ج-به‌شی كه‌سان. د-به‌شی خزمه‌ت گوزاری و ئیداری. دووه‌م: به‌رێوه‌به‌رێتی ی په‌یوه‌ندی دادوه‌ری و یاسایی كه‌ به‌رێوه‌به‌رێگ سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا باوه‌رنامه‌یه‌كی زانكۆ وه‌رگرتبێ له‌م به‌شانه‌ پێكدێ: أ-به‌شی په‌یوه‌ندی دادوه‌ری. ب-به‌شی په‌یوه‌ندی یاسایی. ج-به‌شی راگه‌یاندنی یاسایی. سێ یه‌م: به‌رێوه‌به‌رێتی ی نه‌خشه‌ دانان و به‌دواداچوون كه‌ به‌رێوه‌به‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا باوه‌رنامه‌یه‌كی زانكۆی وه‌رگرتبێ و له‌م به‌شانه‌ پێكدێ: أ-به‌شی نه‌خشه‌دانان. ب-به‌شی سه‌رژمێری.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: دام و ده‌زگاكانی داد پێكدێ له‌: 1-دادگای مه‌ده‌نیه‌كان و ئه‌و دایه‌رانه‌ی پێوه‌ی به‌ندن. 2-ئیدیعای گشتی. 3-دیوانی تۆماری یاسایی. 4-ده‌سته‌ی سه‌رپه‌رشتی دادوه‌ری. 5-به‌رێوه‌به‌رێتی ده‌سته‌ی گشتی تۆماری موڵك. دووه‌م: دام و ده‌زگاكانی داد ئه‌رك و كاره‌ تایبه‌ته‌كانیان به‌ پێی یاسا تایبه‌تی یه‌كانی خۆیان به‌جێ دێنن به‌ مه‌رجێك له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا نانكۆك نه‌بن.

مادده‌ی شه‌شه‌م:

مادده‌ی شه‌شه‌م: وه‌زیری دا بۆی هه‌یه‌ هه‌ر دادوه‌رێك له‌گه‌لیاندا دادوه‌ری دادگای ته‌میزیش (انتداب)بكا بۆ دایه‌ره‌كانی مه‌ڵبه‌ندی وه‌زاره‌ت.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: ئه‌م بڕگانه‌ی خواره‌وه‌ی مادده‌ی شه‌شه‌م به‌م شێوه‌یه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: دووه‌م: مزه‌ی مۆڵه‌ت (رسم الاجازه‌)ی دانانی ده‌رمانسازی ـ به‌ نیو ده‌وامی ـ (250) دوو سه‌د و په‌نجا دیناره‌ و، مزه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی ده‌رمانسازی (مه‌سئولی + ئیمتیاز) ساڵانه‌ (400) چوار سه‌د دیناره‌. سێیه‌م: مزه‌ی مۆڵه‌تی ده‌رمانسازی ـ به‌ ده‌وامی ته‌واو ـ بۆ (خانه‌نشینان) (500) پێنج سه‌د دیناره‌ و، مزه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی ده‌رمانسازی (مه‌سئولی + ئیمتیاز) ساڵانه‌ (400) چوار سه‌د دیناره‌. چواره‌م: مزه‌ی مۆڵه‌تی دانانی مه‌دخه‌ر (1000) هه‌زار دیناره‌ و، مزه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی مه‌دخه‌ر بۆ (خانه‌نشینان) (مه‌سئولی + ئیمتیاز) (750) حه‌وت سه‌د و په‌نجا دیناره‌ و، مزه‌ی نوێكردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی مه‌دخه‌ر ـ به‌ نیوده‌وامی ـ ساڵانه‌ (500) پێنج سه‌د دیناره‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: پشكنینی ته‌واوی شێوه‌ی خوێن پێش ئه‌نجامدانی گرێبه‌ستی هاوسه‌رگیریی ده‌كرێ و له‌كاتی گومان په‌یداكردن له‌ بوونی نه‌خۆشی كه‌م خوێنی ده‌ریای سپی ناوه‌ڕاست ((ته‌لاسیمیا)) كه‌ له‌ رێگه‌ی بۆ ماوه‌ییه‌وه‌ ده‌گوازرێته‌وه‌ ئه‌وسا پشكنینی خوێنی تایبه‌ت به‌و نه‌خۆشیه‌ ده‌كرێ.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م: مادده‌ یازده‌ هه‌موار بكرێ وبه‌م شێوه‌یه‌ بخوێنرێته‌وه‌: شه‌رتووشروت + دانانی ده‌رمانسازییه‌كه‌. مۆڵه‌تی دانانی ده‌رمانسازی به‌وكه‌سه‌ ده‌درێ كه‌ ئه‌م شه‌رتوشروته‌ی هه‌بێ: 1/ناوی ده‌رمانسازییه‌كه‌. 2/ كرێبه‌ندی (عقد ایجار) كه‌ دایه‌ره‌ی باجی موڵك وماڵ ته‌سدیقی كردبێ. 3/ناوه‌ بازرگانییه‌كه‌ی كه‌ ژووری بازرگانی بۆی مۆر كردبێ. 4/رووبه‌ره‌كه‌ی له‌ (20م2) كه‌متر نه‌بێ. 5/پانایی ده‌ره‌وه‌ی له‌ دوو مه‌تر ونیو كه‌متر نه‌بێ. 6/کاتێ رووخان وسووتان ده‌شێ ده‌رمانسازییه‌كه‌ی به‌ گواستنه‌وه‌ی مۆڵه‌ته‌كه‌یه‌وه‌ به‌ پێی شه‌رتوشروت (ته‌نیا شه‌رتی رووبه‌ر نه‌بێ) بگوازرێته‌وه‌ بۆ جێگایه‌كی دیكه‌ له‌ هه‌مان ناوچه‌دا تا كاتی گه‌ڕانه‌وه‌ی بۆ جێگا كۆنه‌كه‌ی خۆی یا كردنه‌وه‌ی ده‌رمانسازییه‌كی دیكه‌ به‌ پێی شه‌رتوشروتی خۆی.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی وەقایعی كوردستاندا ده‌خرێته‌ كار.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة