المواد القانونية

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌نێك به‌ ناوی (ئه‌نجومه‌نی گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندن) ه‌وه‌ له‌ وه‌زاره‌تدا به‌ سه‌رۆكایه‌تی وه‌زیر به‌م شێوه‌یه‌ پێك ده‌هێنرێ. 1-بریكاری وه‌زاره‌ت جێگری سه‌رۆك 2-به‌رێوه‌به‌ری گشتی كاروباری ئیداری و دارایی ئه‌ندام 3- به‌رێوه‌به‌ری گشتی كاروباری هونه‌ری ئه‌ندام 4 –به‌رێوه‌به‌ری نه‌خشه‌ دانان و به‌دواداچوون ئه‌ندام 5-به‌رێوه‌به‌ری فه‌رمانگه‌ی یاسایی ئه‌ندام 6-به‌رێوه‌به‌ری كه‌ش و هه‌وا ئه‌ندام 7-ئه‌ندامێك یا زیاتر كه‌ وه‌زیر له‌ ناوه‌وه‌ یا له‌ ده‌ره‌وه‌ی وه‌زاره‌تدا دای ده‌نێ. دووه‌م: ئه‌ركه‌كانی ئه‌نجومه‌ن: 1-ئاماده‌كردن و دارشتنی ئامانجه‌ گشتییه‌كانی نه‌خشه‌كانی وه‌زاره‌ت له‌به‌ رۆشنایی رێبازی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێم. 2-لێداونی ئه‌و نه‌خشه‌ سه‌ره‌تاییانه‌ی له‌ لایه‌ن به‌رێوه‌به‌ریه‌تی نه‌خشه‌دانان و به‌دوا داچوونه‌وه‌ له‌به‌ رۆشنایی نه‌خشه‌ پێشكه‌ش كراوه‌كانی دام و ده‌زگاكانی وه‌زاره‌ته‌وه‌ ئاماده‌كراون و په‌سه‌ند كردنیان و به‌دوا داچوونی جێ به‌جێ كردنیان. 3-پێشنیاز كردنی نه‌خشه‌ی گشتی له‌ بواری گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندن و پرۆگرامی به‌كار خستن و بازاكاری (تسویق)و دارایی و ئابووری دا. 4-لێدوانی ئه‌و راپۆرته‌ گشتی یه‌ خولییه‌ی وه‌زاره‌ت كه‌ به‌رێوبه‌ریه‌تی نه‌خشه‌ دانان و به‌دوا داچوون ئاماده‌ی ده‌كا و ده‌برِینی هه‌ر تێبینی و ئامۆژكاریه‌ك له‌ باره‌یه‌وه‌ كه‌ به‌ پێویستی ده‌زانێ. 5-لێكۆلینه‌وه‌ی پرۆژه‌كانی ئه‌و یاساو په‌یره‌و و رێنماییانه‌ی په‌یوه‌ندیان به‌ كار و بار و ئامانجه‌كانی وه‌زاره‌ته‌وه‌ هه‌یه‌ و ده‌برِینی هه‌ر تێبینی و ئامۆژكارییه‌ك له‌ باره‌یانه‌وه‌ كه‌ به‌ پێویستی ده‌زانێ. 6-لێكۆلینه‌وه‌ی هه‌ر كێشه‌یه‌ك كه‌ وه‌زیر ده‌یخاته‌ به‌ر ده‌می و ده‌ربرینی رای خۆی له‌باره‌یه‌وه‌ و پێشكه‌شكردنی هه‌ر پێشنیاز و ئامژگارییه‌ك كه‌ به‌ باشی ده‌زانێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌و وشانه‌ی خواره‌وه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: 1-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2-وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندنی هه‌رێم. 3-وه‌زیر: وه‌زیری گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندنی هه‌رێم. 4-بریكاری وه‌زاره‌ت: بریكاری وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندنی هه‌رێم. 5-ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی راوێژكاری گواستنه‌وه‌ و گه‌یاندن.

مادده‌ی پانزده‌یه‌م

مادده‌ی پانزده‌یه‌م: ئه‌نجوومه‌ن ئه‌م پسپۆریاتیانه‌ی خواره‌وه‌ ئه‌نجام ده‌دا: 1. كاركردن له‌ پێناو هێنانه‌دی مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا. 2. پێشنیار پێشكه‌ش كردن به‌ ده‌سته‌ی گشتی ده‌رباره‌ی هه‌مواركردنی یاسای سه‌ندیكا. 3. جێبه‌جێكرددنی بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی. 4. كارمه‌ند دامه‌زراندن له‌ سه‌ندیكادا و دیاری كردنی كرێكانیان. 5. سه‌یر كردنی داواكارییه‌كانی هاتنه‌ ناو سه‌ندیكا و ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر كردنی. 6. دیاری كردنی ئه‌وه‌ی نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كا له‌ لیژنه‌ ره‌سمییه‌كاندا. 7. هه‌واڵه‌ كردنی ئه‌و كێشه‌و شكایه‌تانه‌ی كه‌ بۆی دێن بۆ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (الانضباط). 8. تێروانین له‌ ده‌ست له‌كار كێشانه‌وه‌ی نه‌قیب یان جێگره‌كه‌ی یان هه‌ر ئه‌ندامێكی ئه‌نجومه‌ن. 9. دامه‌زراندنی لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگاكاندا. 10. پێكهێنانی لیژنه‌ لاوه‌كییه‌كان بۆ ئه‌نجامدانی مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا. 11. ئاماده‌كردنی بودجه‌ی ساڵانه‌و دامه‌زراندنی ووردكار (مدقق)ێكی ژمێریاری بۆ ووردكاری كردنی حسابكاری دوماهی. 12. رێكخستنی كاغه‌زه‌كانی هه‌ڵبژاردن و به‌ڵگه‌نامه‌كانی ترو، سه‌رپه‌رشتی كردنی هه‌ڵبژاردن. 13. بڕیاردان بۆ خودان كردنی ماڵ و عه‌قار و قبوڵكردنی خه‌ڵات و پێ به‌خشین به‌ ره‌زامه‌ندی لایه‌نه‌ پسپۆره‌كان. 14. دامه‌زراندنی به‌رێوه‌ بردنی یانه‌كان به‌ پێی یاساى كۆمه‌ڵه‌كان. 15. ئاماده‌كردنی پێره‌وی ناوخۆی سه‌ندیكا. دووه‌م: ئه‌نجومه‌ن بۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی به‌ لیژنه‌كانی لقه‌كان بسپێرێ.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌و گه‌یاندن،جێگا بۆ ئه‌و نووسینگانه‌ دابین ده‌كات كه‌ ده‌سته‌كه‌ بۆ پیاده‌كردنی ئه‌رك و فرمانی خۆی پێویستی پێی هه‌یه‌. ده‌بێ ئه‌ندامانی ده‌سته‌كه‌و كارمه‌نده‌كانیشی بۆ مه‌به‌ستی حسابات وخشته‌گه‌لی مووچه‌كان ره‌چاوبگرێ.ده‌سته‌ خۆی به‌رپرسه‌ له‌ ئیستیئجارو ته‌رقیه‌و سزادان و مووچه‌دان به‌ كارمه‌نده‌كانی. وه‌زاره‌تی گواستنه‌وه‌و گه‌یاندن، ساڵانه‌ تۆماره‌كانی ده‌سته‌كه‌ ته‌دقیق ده‌كات و ئه‌نجامه‌كانیشی پێشكه‌ش ده‌كات به‌ ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی كوردستانی عیراق.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ وئاودێریی هه‌رێم ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ بكات: 1. ده‌بی كێشه‌ی تایبه‌ت به‌و زه‌وی و زارانه‌ی كراون به‌ موڵكی فڕۆكه‌خانه‌كه‌و داواكاری قه‌ره‌بوو كردنه‌وه‌ شتی دیكه‌یان له‌سه‌ره‌ هه‌ر هه‌مووی ته‌سویه‌ بكات وبیدات به‌ ده‌سته‌كه‌و هیچ خه‌وشێكی تێدا نه‌هێلێت، ئه‌و زه‌وی و زارانه‌ بۆ فڕوكه‌خانه‌ به‌كاردێت بۆماوه‌ی (500) پپنج سه‌د سال . 2. ده‌بی (محرمات)ی فڕۆكه‌خانه‌كه‌ ته‌ئمین بكات و،ناوچه‌یه‌كی دابریش به‌ تیره‌ی دوو كیلۆ مه‌تر،به‌ده‌وری زه‌ویی فڕۆكه‌خانه‌كه‌دا ته‌رتیب بكات وهه‌ر بیناو به‌كارهێنانێكی ئه‌و زه‌ویانه‌ش پێویسته‌ له‌گه‌ڵ كاروباری فڕۆكه‌خانه‌كه‌دا بگونجێت.

مادده‌ی سێزده‌م:

مادده‌ی سێزده‌م: رێكلامی هه‌ڵبژاردن له‌ هه‌موو ره‌سمێك ده‌بووردرێ.

مادده‌ی دوازده‌م:

مادده‌ی دوازده‌م: یه‌كه‌م: هه‌ر پارێزگایه‌ك به‌ پێی سنووری كارگێڕیی فه‌رمی خۆی ده‌بێته‌ بازنه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكاندا. دووه‌م: هه‌ر قه‌زاو ناحیه‌یه‌ك به‌ پێی سنووری كارگێریی، فه‌رمی خۆی ده‌بێته‌ بازنه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌نجومه‌نه‌ خۆجێییه‌كانی قه‌زاو ناحیه‌كاندا.

مادده‌ی یازده‌م:

مادده‌ی یازده‌م: هه‌ر ده‌نگده‌رێك مافی هه‌ڵبژاردنی خۆی به‌ خۆی له‌و بازنه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌دا پیاده‌ ده‌كات كه‌ ناوی له‌ تۆماری ده‌نگده‌راندا تۆمار كراوه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م:

مادده‌ی ده‌یه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن به‌هه‌ر هۆیه‌ك كورسیه‌كه‌ی له‌ ده‌ستدا ئه‌وا پاڵێوراوی دوای ئه‌و له‌ لیسته‌كه‌ به‌ پێی ئه‌و زنجیره‌ی تێدا هاتووه‌ جێی ده‌گرێته‌وه‌، ئه‌مه‌ش بۆ لیسته‌ ناهاوپه‌یمانه‌كانه‌. دووه‌م: ئه‌گه‌ر ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن به‌هه‌ر هۆیه‌ك كورسیه‌كه‌ی له‌ده‌ستدا و له‌ناو لیستی هاوپه‌یماندا بوو، ئه‌وا پالێوراوی دوای ئه‌و له‌هه‌مان كیانی سیاسی هاوپه‌یمان له‌ناو لیستی هه‌ڵبژاردنی هاوپه‌یماندا جێی ده‌گرێته‌وه‌. سێیه‌م: ئه‌گه‌ر كورسییه‌ به‌تاڵه‌كه‌ تایبه‌ت به‌ لیستێك بوو و پاڵێوراوی نه‌مابوو، ئه‌وا ئه‌و كورسیه‌ بۆ پاڵێوراوێكی تر له‌ كیانێكی سیاسی دیكه‌ ته‌رخان ده‌كرێ كه‌ راده‌ی نزمی له‌ ده‌نگه‌كانی پێویست بۆ وه‌ده‌ست هێنانی كورسی به‌ده‌ست هێنابێ و به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ش كورسیه‌كه‌ی به‌ به‌تاڵی ده‌مێنێته‌وه‌. چواره‌م: ئه‌گه‌ر كورسییه‌ به‌تاڵه‌كه‌ و تایبه‌ت بوو به‌ ئافره‌ت، مه‌رج نییه‌ ئافره‌تێكی تر جێی بگرێته‌وه‌، مه‌گه‌ر ئه‌مه‌ كاربكاته‌ سه‌ر رێژه‌ی نوێنه‌رایه‌تی ئافره‌ت.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: یه‌كه‌م: ژماره‌ی ده‌نگه‌ ڕاسته‌كان له‌ بازنه‌ی هه‌ڵبژاردن به‌سه‌ر ئه‌و كورسیانه‌دا دابه‌ش ده‌كرێن كه‌ بۆ ئه‌و بازنه‌یه‌ ته‌رخانكراون بۆ چنگ كه‌وتنی دابه‌شكاری هه‌ڵبژاردن. دووه‌م: ده‌نگه‌ راسته‌كانی كه‌ لیسته‌كه‌ له‌ بازنه‌ی هه‌ڵبژاردن چنگی كه‌وتوون كۆ ده‌كرێنه‌وه‌و دابه‌شی دابه‌شكاری هه‌ڵبژاردن ده‌كرێت بۆ ده‌ستنیشان كردنی ژماره‌ی ئه‌و كورسییانه‌ی كه‌ بۆ ئه‌و لیسته‌ ته‌رخانكراوه‌. سێیه‌م: ئه‌و كورسیانه‌ی ده‌مێننه‌وه‌ به‌ پێی مایه‌وه‌ی به‌هێزتر دابه‌ش ده‌كرێن به‌ ڕێژه‌ی ئه‌و كورسیانه‌ی كه‌ چنگی كه‌وتوون.

مادده‌ی چواره‌م

مادده‌ی چواره‌م: ئه‌نجومه‌نی ڕاوێژكاری بۆ وه‌زاره‌ت له‌مانه‌ پێكدێ:- یه‌كه‌م: وه‌زیر: سه‌رۆكه‌. دووه‌م: بریكاری وه‌زاره‌ت: ئه‌ندامه‌ وله‌كاتی ئاماده‌نه‌بوونی وه‌زیر سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجومه‌ن ده‌كات. سێیه‌م: ڕاوێژكاره‌كانی وه‌زاره‌ت: ئه‌ندامن. چواره‌م: به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتیه‌كانی وه‌زاره‌ت: ئه‌ندامن. پێنجه‌م: نوێنه‌رێك له‌ هه‌ر وه‌زاره‌تێك له‌ وه‌زاره‌ته‌كانی په‌یوه‌ندیدار وده‌زگا ته‌ندروستیه‌ زانستییه‌كان به‌ مه‌رجێك پله‌یان له‌ به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی كه‌متر نه‌بێت وله‌سه‌ر داوای وه‌زیر به‌شداری ده‌كه‌ن. شه‌شه‌م: هه‌ر شاره‌زایه‌كی پسپۆڕ له‌ ناوه‌وه‌ وده‌ره‌وه‌ی وه‌زاره‌ت كه‌ وه‌زیر ده‌ستنیشانیان ده‌كات.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م : وه‌زاره‌ت له‌م پێكهاتانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: یه‌كه‌م:وه‌زیر: سه‌رۆكی باڵای وه‌زاره‌ته‌ وبه‌رپرسه‌ له‌ به‌ڕێوه‌بردنی كاره‌كانیاندا وسه‌رپه‌رشتی وچاودێری كردنی چاڵاكیه‌كانی و له‌وه‌وه‌ ئه‌و بڕیارو فه‌رمان ورێنماییانه‌ ده‌رده‌چن كه‌ په‌یوه‌ندیان به‌ ئه‌ركه‌كانی وه‌زاره‌ت وپێكهاته‌كانی وده‌سه‌ڵات وهه‌موو كاروباره‌ هونه‌ری و دارایی وكارگێری ورێكخستن وبه‌ پێی حوكمه‌كانی یاسا هه‌یه‌ وله‌به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌رپرسه‌ به‌و ناوه‌ی كه‌ ئه‌ندامێكی هاوكاره‌ له‌و ئه‌نجومه‌نه‌دا وبۆی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كانی بدات به‌ بریكاری وه‌زاره‌ت یا به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گشتیه‌كان یاخود هه‌ر كه‌سێكی له‌ وه‌زاره‌تدا به‌ شیاوی ده‌زانێ. دووه‌م : بریكاری وه‌زاره‌ت : یارمه‌تی وه‌زیر ده‌دات له‌ ئاڕاسته‌كردنی كاروباری وه‌زاره‌ت و سه‌رپه‌رشتی كردنی كاروباری وه‌زارت له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی كه‌ له‌لایه‌ن وه‌زیره‌وه‌ پێی ده‌درێ و ده‌بێ بڕوانامه‌ی پسپۆڕی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت و خاوه‌ن شاره‌زایی كارامه‌یی بێت له‌ كاره‌كه‌یدا. سێیه‌م : نووسینگه‌ی وه‌زیر : فه‌رمانبه‌رێك سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات و به‌ڕێوه‌ی ده‌بات به‌ پله‌ی به‌رێوه‌به‌ر كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت و چه‌ند فه‌رمانبه‌رێك یاریده‌ی ده‌ده‌ن. چواره‌م : نووسینگه‌ی بریكاری وه‌زاره‌ت : فه‌رمانبه‌رێك به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ر سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات به‌ڕێوه‌ی ده‌بات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆی هه‌بێت و چه‌ند فه‌رمانبه‌رێك یاریده‌ی ده‌ده‌ن. پێنجه‌م : ڕاوێژكاران : ژماره‌یان له‌ چوار ڕاوێژكار زیاتر نابێ و ده‌بێ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆیان هه‌بێت خاوه‌ن شاره‌زایی و كارامه‌یی بن له‌ كاره‌كانیاندا. شه‌شه‌م :به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری كارگێڕی و دارایی : به‌ڕێوه‌به‌رێكی گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ بڕوانامه‌ی به‌رایی زانكۆ هه‌بێت و خاوه‌ن شاره‌زایی و كارامه‌یی و پسپۆڕ بێت. حه‌وته‌م : به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كاروباری ته‌ندروستی : پزیشكێك به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات كه‌ ده‌بێ خاوه‌ن شاره‌زایی و كارامه‌یی بێت له‌ كاره‌كه‌یدا. هه‌شته‌م: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی پلان دانان وفێركردنی ته‌ندروستی: پزیشكێك به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات وده‌بێ خاوه‌ن شاره‌زایی كارامه‌یی بێت له‌ كاره‌كه‌یدا. نۆیه‌م: به‌ڕێوه‌به‌راییه‌تیه‌ گشتیه‌كانی ته‌ندروستی له‌ پاریزگاكانی هه‌رێم دا: هه‌ر یه‌ك له‌وانه‌ پزیشكێك به‌ پله‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی سه‌رۆكایه‌تی ده‌كات وده‌بێ خاوه‌ن شاره‌زایی وكارامه‌یی بێت له‌ كاره‌كه‌یدا.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی ته‌نیشتیانه‌: -ئه‌نجوومه‌ن: ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. -سه‌رۆك: سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. -وه‌زیر: وه‌زیری په‌یوه‌ندیدار له‌ هه‌رێمی كوردستانی عێراق. كوردستان: هه‌رێمی كوردستان. -هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق.

مادده‌ی ده‌یه‌م

مادده‌ی ده‌یه‌م: پێویسته‌ له‌ سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندی داره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ مێژووی ده‌رچوونیه‌وه‌ جێبه‌جی ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیشدا بڵاو ده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌ربڕین و زاراوانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م: هــه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان-عێراق. دووه‌م: حكومه‌ت: حكومه‌تی هه‌رێم. سێیه‌م: لێژنه‌: ئه‌و لێژنه‌یه‌ی كه‌ له‌ مادده‌ی (چواره‌م)ی ئه‌م یاسایه‌دا ده‌قنووس كراوه‌. چواره‌م: زیندانی كراوی سیاسی: ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ گیرابێت یا زیندانی كرابێت به‌هۆی ناره‌زایی ده‌ربڕینی بۆ رژێمه‌ یه‌ك له‌دوای یه‌كه‌كان له‌ عێراق تا 9/4/2003ی رۆژی رووخانی رژێم له‌ عێراق، له‌سه‌ر ڕا ده‌ربڕین و بیر و باوه‌ڕ یان ئینتیمای نیشتیمانی یان سیاسی، یاخود لایه‌نگیری كردنی ئۆپۆزسیۆن، یان یارمه‌تیدانیان یاخود به‌شداریكردنی له‌ بزووتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كوردستان و بڕیاری حوكمكردنی له‌لایه‌ن یه‌كێك له‌ دادگاكان یاخود ده‌سه‌ڵاته‌كانی سه‌ر به‌ رژێمه‌ ناوبراوه‌كان درابێ. پێنجه‌م: گیراوی سیاسی: هه‌ركه‌سێك گیرابێت، یان گلدرابێته‌وه‌، یان ڕاگیرابێ به‌بێ ئه‌وه‌ی بڕیاری حوكمی له‌باره‌یه‌وه‌ له‌لایه‌ن دادگایه‌كی تایبه‌تمه‌نده‌وه‌ ده‌رچووبێ به‌پێی هه‌مان هۆیه‌كانی كه‌ له‌ (چواره‌م)ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتووه‌.

مادده‌ی بیست وهه‌شت

مادده‌ی بیست وهه‌شت: لیژنه‌ی زه‌پتی داوای وه‌ئاگاهێنانه‌وه‌ی ئه‌ندامی سه‌رپێچكار، بۆیشی هه‌یه‌، ئه‌م سزایانه‌ی خواره‌وه‌ش بسه‌پێنێ: 1. ئینزار: ئه‌وه‌یه‌، كه‌ نووسراوێ ئاراسته‌ی سه‌رپێچكار ده‌كا بێزاریی خۆی تێدا له‌ ره‌فتاری نیشان ده‌داو داواشی لێ ده‌كا ئه‌و كاره‌ دووباره‌ نه‌كاته‌وه‌، ده‌نا، سزایه‌كی توندترى به‌سه‌ردا ده‌درێ. 2. غه‌رامه‌یه‌ك له‌ (150000) سه‌دو په‌نچا هه‌زار دینار كه‌متر نه‌بێ و له‌ (750000) حه‌وت سه‌دو په‌نچا هه‌زار دیناریش نه‌ترازێ، ئه‌گه‌ر نه‌یشی دا، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، له‌ پیشه‌گوزارییه‌ تایبه‌ته‌كه‌ی خۆی بۆ ماوه‌یه‌ك قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێ له‌ شه‌ش مانگ زیاتر نه‌بێ خۆ ئه‌گه‌ر هات و له‌ ماوه‌ی ساڵیكی پاش برواری سةرثيَضييةكةيدا گه‌ڕایه‌وه‌ سه‌ری، جا، ئه‌وجا غه‌رامه‌كه‌ی له‌ (500000) پێنج سه‌د هه‌زار دینار كه‌متر نابێ وله‌ (1500000) ملێونێك وپێنج سه‌د هه‌زار دیناری نه‌ترازێ خۆ ئەگەر ئەمجارەش نيدا، ئەوە، لەبارەدا پيشە تايبەتەكەى خۆى بۆ ماوه‌یه‌ك لێ قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێ له‌ یه‌ك ساڵ زیاتر نه‌بێ. 3. قه‌ده‌غه‌كردنی پیشه‌گوزاریيه‌ ى‌ تایبه‌ته‌كه‌ی خۆی بۆ ماوه‌یك له‌ یه‌ك ساڵ نه‌ترازی. 4. هه‌ردوو سزای، غه‌رامه‌ و قه‌ده‌غه‌ی ثيشةگوزاری كه‌ له‌ بڕگه‌ی (3،2)دا هاتوون.

مادده‌ی بیست وپێنج

مادده‌ی بیست وپێنج: يةكةم: ئابوونه‌و مزێ كه‌ سه‌ندیكا وه‌ریانده‌گرێ به‌م شێوه‌یه‌ن: 1. (15000) پازده‌ هه‌زار دینار، ئه‌وه‌ مزی ئینتیمای پزیشكانی ددانی هه‌رێمه‌، بۆ غه‌یره‌ عیراقیش (75000) حه‌فتا وپێنج هه‌زار دیناره‌. 2. (7500) حه‌وت وهه‌زار وپێنج سه‌د دینار، ئه‌وه‌ ئابوونه‌ی ئیجازه‌ی سالانه‌یه‌ یان تازه‌كردنه‌وه‌كه‌یه‌تی بۆ پزیشكانی ددانی هه‌رێم و(27000)بیست وحه‌وت هه‌زار دینار بۆ غه‌یری عیراقی. 3. (45000) چل وپێنج هه‌زار دینار، ئه‌وه‌ مزی ئیجازه‌ی كردنه‌وه‌ی تاقیگه‌ی ددانسازییه‌و (22500) بیست ودوو هه‌زار وپێنج سه‌د دیناریش مزی تازه‌كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌یه‌تی. 4. (225000) دووسه‌د و بیست وپێنج هه‌زار دینار، ئه‌وه‌ مزی ئیجازه‌ی كردنه‌وه‌ی نه‌خۆشخانه‌یه‌كی تایبه‌تی ددانه‌و، (75000) حه‌فتا وپێنج هه‌زار دینارییش بۆ تازه‌كردنه‌وه‌ی سالانه‌یه‌تی. 5. (15000) پازده‌ هه‌زار دینار، مزی ئیجازه‌ی كردنه‌وه‌ی عیاده‌یه‌كی پسپۆڕه‌، و (15000)پازده‌ هه‌زار دیناریش مزی تازه‌كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌یه‌تی. 6. (60000) شه‌ست هه‌زار دینار، ئه‌وه‌ مزی ئیجازه‌ی كردنه‌وه‌ی نووسینگه‌یه‌كی فرۆشتنی ئامێرو ئامرازی ددانه‌، و (30000) سی هه‌زار دیناریش بۆ تازه‌كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌یه‌تی. 7. (15000) پازده‌ هه‌زار دینار، ئه‌وه‌ مزی ئیجازه‌ی كردنه‌وه‌ی عیاده‌یه‌كی پیشه‌گوزاری گشتیییه،‌ و (7500) حه‌وت هه‌زار و پێنج سه‌د دیناریش مزی تازه‌كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌یه‌تی. 8. (15000) پازده‌ هه‌زار دینار، ئه‌وه‌ مزی ئیجازه‌ی پیشه‌گوزارییه‌ له‌ عیاده‌ میللیه‌كاندا. 9. (22500) بیست ودوو هه‌زار وپێنج سه‌د دینار، ئه‌وه‌ مزی تۆماركردنی نازناوی پسپۆرییه‌. 10. (1500) هه‌زار وپێنج سه‌د دینار، ئه‌وه‌ مزی ته‌سدیقكردنی راپۆرتی پزشیكییه‌ ئه‌وانه ى‌ له‌ عیاده‌ تایبه‌ته‌كان و نه‌خۆشخانه‌ ئه‌هلییه‌كانه‌وه‌ ده‌رده‌چن. 11. (600000) شه‌ش سه‌د هه‌زار دینار، ئه‌وه‌ مزی ئیجازه‌ی كردنه‌وه‌ی كارطةيةكى دروستكردنى ماددةطةلى ددانةو (300000) سىَ سةد هةزار دیناریش بۆ تازكردنه‌وه‌ی ساڵانه‌یه‌تی.

مادده‌ی هه‌شته‌م:

مادده‌ی هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: دابه‌شكردنی كورسیه‌ ته‌رخانكراوه‌كان بۆبازنه‌كانی هه‌ڵبژاردن له‌ ڕێگه‌ی سیسته‌می نوێنه‌رایه‌تی ڕیژه‌ییه‌وه‌ ده‌بێت. دووه‌م: ئه‌و كورسیانه‌ی كه‌ لیستێك ده‌یانباته‌وه‌ به‌سه‌ر پاڵێوراوه‌كان دا دابه‌ش ده‌كرێ به‌گوێره‌ی ئه‌و ناوانه‌ی تیایدا هاتووه‌ و نابێت هیچ كیانێك كورسی ته‌رخان كراو بۆ پاڵێوراوی سه‌ركه‌توو له‌هه‌ر كاتێك دا بێت بكێشێته‌وه‌.

مادده‌ی سێیه‌م:

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م وه‌زاره‌ته‌ ده‌یه‌وێ ئه‌م ئامانجانه‌ی خواره‌وه‌ بێنێته‌دی: 1. ره‌نگڕشتن و به‌ركارخستنی سیاسه‌تی هه‌رێم له‌ بواری فێركردنی باڵاو لێكۆلینه‌وه‌ی زانستیدا 2. وه‌دیهێنانی گۆڕانكاریه‌كی چۆنایه‌تی له‌ بزاڤی زانستی و خوێندنی باڵاداو به‌رزكردنه‌وه‌یان تا ئاقاری پێویست له‌ بواری زانستی و هونه‌ری و ته‌كنۆلۆجیدا. 3. وه‌دی هێنانی هاوگونجان و ته‌واوكاری له‌ نێوان بزاڤی زانستی و فێركردنی باڵاو نێوان پێداویستی هه‌رێم له‌ كادیری زانستی و هونه‌ریدا. 4. كۆشش بۆ وه‌دی هێنانی هاوسه‌نگی له‌نێوان پێشڤه‌چونی زانستی نه‌زه‌ری و نێوان ده‌سه‌به‌ركردنی پێداویستیه‌كانی وه‌ك به‌رفراوانبوون و به‌رو چاكتربردنی (تطوير)ی ئه‌زموون و موماره‌سه‌ی ته‌تبیقی و تاقیگه‌یی (المختبریه‌). 5. زامنكردنی (حصانه‌)ی زانستی بۆ هزرمه‌ندو زانا و لێكۆڵكاران و رێزنان له‌ كۆششی زانستیان و دنه‌دانی خۆته‌رخان كردنی زانستی . 6. دنه‌دان و پشتگیریكردنی دیراسه‌و لێكۆلینه‌وه‌ی زانستی و به‌رزڕاگرتنیان و به‌رفراوان كردنی پسپۆڕیی هونه‌ری و ته‌كنۆلۆجی به‌جۆرێ كه‌ له‌ گه‌لَ پێداویستی فراژوكردنی به‌شه‌ری و ماددیی هه‌رێمدا بگونجێن. 7. ناردن و ئاڵوگۆڕ كردنی زاناو هزرمه‌ندو ئوستادان له‌ گه‌لَ زانكۆ و داموده‌زگا زانستیه‌كانی عێراق و بیانیدا. 8. چابو ككردنی وزه‌و به‌هره‌ی زانستی و سوود وه‌رگرتن له‌ رێگا و شێوازو ئامرازگه‌لی هاوچه‌رخی زانستی تا پێ به‌پێ له‌گه‌لَ پێشڤه‌چونی زانستی و ته‌كنۆلۆجیی جیهان بڕوات. 9. خزمه‌تكردنی کلتووری گه‌لی كوردستان و گرنگی دان به‌ مێژووی گه‌لی كوردستان و به‌دیارخستنی ئاسه‌واره‌ شارستانیه‌كانی . 10. پشتگیری و دنه‌دانی زانكۆ ئه‌هلییه‌كان و كۆمه‌ڵه‌ زانستیه‌كان له‌ هه‌رێمدا .

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة