أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: لهسهر وهزیره تایبهتمهندهكانه حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجی بكهن.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان)دا، جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: جێبهجێكردنی یاسای راژهی زانكۆیی (فیدڕالی) ژماره (23)ی ساڵی 2008ی ههمواركراو به یاسای ژماره (32)ی ساڵی 2012 له ههرێمی كوردستان – عێراقداو كاركردن به حوكمهكانی.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: دهسهڵاته تایبهتمهندهكانی (كارگێڕی و زانستی و ئهكادیمی) ههرێم دهچنه جێگهی دهسهڵاته فیدڕالیهكان له ههر شوێنێكی یاسای ناوبراودا هاتبن.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: ماددهی یهكهم له یاسای ژماری (1)ی ساڵی 1998 (یاسای دووهم ههمواركردنی بهرێوهبردنی شارهوانییهكانی ههرێمی كوردستانی عێراق ژماره (6)ی ساڵی 1993 ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: 1. ههموو ئهو شهقامانهی دهكهونه ناو سنووری شارهوانییهوهو بۆ بهكارهێانی سوودی گشتی جێ هێشتراون و له كاتی بهرقهراربوونی ئهم یاسایهدا ههبوون، یان ئهوهی دوای ئهوه دێنه كایهوه به گوێرهی یاسا پهیرهو كراوهكان بهبێ قهرهبوو به ناوی شارهوانییهوه تۆمار دهكرێن، ئهگهر رووبهر (مساحه)ی ئهو زهوییهی شهقامهكهی لهسهر كراوه له تۆمارهكانی فهرمانگهی تۆماركردنی خانووبوره (التسجیل العقاری) به ناوی كهسێكی سروشتییهوه تۆمار نهكرابێ. 2. ههموو ئهو بڕیار و ئیجرائاتانهی كه دهرچوون و ئهنجام دراون له دوای 5/4/1998 ههڵدهوهشێندرێنهوه به پێچهوانهی ئهوهی له بڕگهی (أ)ی سهرهوهدا هاتووه.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنه بهر كار.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ئهنجومهن بریتییه لهم پێكهاتانهی دادێن: یهكهم: فهرمانگهی كاروباری كارگێڕی و دارایی و یاسایی. دووهم: فهرمانگهی توێژینهوه و لێكۆڵینهوهی كارگێڕی. سێیهم: فهرمانگهی پهرهپێدانی كارگێڕی. چوارهم: فهرمانگهی ههماههنگی و بهدواداچوون. پێنجهم: راوێژكاری ئهنجومهن.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئامانجی ئهنجومهن ئهمانهیه كه دادێن: یهكهم: بهرز كردنهوهی ئاستی وهزیفهی گشتی و پهرهپێدانی راژهی گشتی و دهستهبهر كردنی دهرفهتی یهكسان و مسۆگهر كردنی بنهمای یهكسانی بۆ كهسانی شیاو به پڕكردنهوهیان. دووهم: نهخشه كێشان بۆ كاروباری وهزیفهی گشتی و سهرپهرشتی كردنی. سێیهم: پهرهپێدانی دهزگای كارگێڕی و بهرز كردنهوهی ئاستی پهیكهری وهزیفیی دامهزراوهكانی ههرێم و پهرهپێدانی توانای فهرمانبهرانی راژهی گشتی بۆ ئهوان به ههماههنگی لهگهڵ لایهنانی پهیوهندیدار.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: له ههرێمدا ئهنجومهنێك به ناوی (ئهنجومهنی گشتیی راژه له ههرێمی كوردستان) دادهمهزرێت و خاوهن كهسایهتیی مهعنهوهی و سهربهخۆیی دارایی و كارگێڕی دهبێت، سهرۆكهكهی یان ههر كهسێك ئهو رای دهسپێرێت نوێنهرایهتیی دهكات و سهر به ئهنجومهنی وهزیران دهبێت.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهمی یاساكه ههمواردهكرێ، بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: 1. وهزیر: بهرپرسی باڵای وهزارهتهكهو بهرپرسی یهكهمی بهركارخستنی سیاسهتی وهزارهتهكهو سهرپهرشتی بهركارخستنی یاساو پێڕۆ و رێنماییهكانێتی. له چوارچێوهی سنووری ئهم یاسایهو یاسا بهركارهكانی دیكهشدا ههموو بڕیارو فهرمان و رێنماییهكیش كه ئهركی سهرشانی وهزارهتهكهو پێكهاتهو سهڵاحییاتهكانی و كاروباری دیكهی ئیداری و هونهرییهتی، لهلایهن خۆیهوه دهردهچن و، بۆیشی ههیه، بهشێ له سهڵاحییاتی خۆی بدات به بریكارهكانی وهزارهت و بهڕێوهبهره گشتییهكان یان به سهرۆكانی دایهره سهرهكیهكانی وهزارهتهكه. وهزیر بهرامبهر به ئهنجومهنی وهزیران بهرپرسیاره، چونكه خۆشی ئهندامێكی هاوكاری ئهنجومهنهكهیه. 2. بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری پیشهسازی و نهوت و كانزاكان: ئهو ئهرك و فرمانانه دهگرێته دهست كه وهزیر له بواری كهرتی پیشهسازی و نهوت و كانزاكاندا پێی دهسپێرێ. 3. بریكاری وهزارهت بۆ كاروباری كارهبا: ئهو ئهرك و فرمانانه دهگرێته دهست كه وهزیر له كهرتی كارهبادا پێی دهسپێرێ. 4. مهكتهبی وهزیر: فرمانبهرێ، بهپلهی بهڕێوهبهر سهرۆكایهتی دهكا، بڕونامهی زانكۆیی سهرهتایی ههبێ، ژمارهیێ فرمانبهر یاریدهی دهدهن.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: ئهم یاسایه له رۆژی بڵاوكردنهوهی له وهقایعی كوردستاندا دهخرێـته كار.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: كار به هیچ دهقیك ناكرێ كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكۆك بێ.
ماددهی پازده:
ماددهی پازده: زانكۆ سهرۆكێكی دهبێ، بهپلهیهكی تایبهت و به بریاری سهرهك وهزیران و لهسهر پێشنیازی وهزیر دادهمهزرێ، بهمهرجێ بروانامهی دكتۆرای ههبێ و بۆ ماوهیهكیش خزمهتی زانكۆیی ههبێ له ده ساڵ كهمتر نهبێ.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: 1-گشت مافهكانی ئهو دام و دهزگایانهی لهوه و بهر به وهزارهتی پیشهسازی مهڵبهندهوه بهسترابوونهوه یا پێوهی بهسترانهوه دهبنه موڵكی وهزارهت. 2-مولكیهت و مافهكانی گشت ئهو فهرمانگهی لهوه و بهر به وهزارهتهكانی ترهوه بهسترابوونهوه یا كهوتبوونه چوار چێوهی تایبهت كارهكانیانهوه دهنه موڵكی وهزارهت.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: 1-له دیوانی وهزارهت دا ئهنجومهنێك به ناوی (ئهنجومهنی راوێژكاری وهزارهت)ه وه بهسهرۆكایهتی وهزیر بهم شێوهیه پێكدێ: أ-بریكاری وهزارهت جیگری سهرۆك ب-بریكاری وهزارهتی دارایی و ئابووری ههرێم ئهندام ج-بریكاری وهزارهتی ككشتوكال و ئاودێری ههرێم ئهندام د-بهرێوهبهره گشتییهكانی وهزارهت ئهندام ه-نوێنهری یهكێتیی پیشهسازییهكانی ههرێم ئهندام و-نوێنهری یهكێتیی نهقابهكانی كرێكارانی ههرێم ئهندام ز-ههركامهندێكی تایبهتكار كه وهزیر له ناو وهزارهت یا دهرهوهیدا ههڵی دهبژیرێ ئهندام 2-ئهنجومهن به لایهنی كهمهوه ههر دوو مانگ جارێك كۆ دهبێتهوه یا ههر كاتێك كه پێویست بوو، كۆبوونهوهش بهبێ ئاماده بوونی سهرۆكهكهی یا ئهو كهسهی له كاتی ئامادهبوونییدا جێگهی دهگرێتهوه ناكرێ، ئهنجومهن لهم بوارانهدا راوێژ پێشكهش دهكا. أ-سیاسهتی پیشهسازی كهرتهكانی وهزارهت و دانانی درێژهی نهخشه بۆیان. ب-سیاسهتی دارایی و ئابووری فهرمانگهو بهرێوهبهریهتی گشتییهكانی وهزارهت. ج-رێكخستنی بهرههم هێنان (استثمار) ی ئهو پاره و پوولانهی له ههندێ له كهرتهكانی وهزارهتدا له پێویست بهدهرن (فائضه). د-سازكاری (تنسیق العمل)له نێونا كهرتهكانی بهرههم هێناندا و یهكخستنی شێواز و كێشه هاوبهشیهكان و پێشنیاز كردنی رێنمایی و پێشكهش كردنی ئامۆژگاری.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه لهرۆژی بڕیار لهسهردانییهوه دهخرێته كارو له رۆژنامهی رهسمیدا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی سێزدهم
ماددهی سێزدهم: یهكهم: لهسهر حكومهته كه دهرفهتی وهرزش و خۆشبهسهر بردن بۆ كهمئهندام و خاوهن پێداویستیی تایبهت دابین بكات یارمهتییان بدات تا وهرزشی گونجاو بهخۆیان بكهن، ئهویش به گونجاندنی یاریگا و هۆڵ و خێوهتگه و یانه دامهزراوهكانیان لهگهڵ باری كهمئهندامان و خاوهن پێداویستیی تایبهت و ئامیرو پێداویستیی پێویستیان بداتێ. دووهم: لهسهر حكومهته پشتیوانی له بهشداری كردنی كهمئهندامان و خاوهن پێدوایستیی تایبهت بكات له پرۆگرامهكانی نیشتیمانی و نێودهوڵهتیی وهرزشدا. سێیهم: كهمئهندامان و خاوهن پێداویستیی تایبهت له كرێی چوونه ژوورهوهیان بۆ شوێنانی وهرزشی و كولتووری و كات بهسهر بردن و شوێنهواری حكومیدا دهبهخشرێن.
ماددهی چل و چوارهم:
ماددهی چل و چوارهم: دوا حیساب (الحساب ختامی)ی بودجهی ساڵی دارایی بهسهر چوو له ماوهی مانگی شوباتدا دهدرێ به وهزارهتی دارایی و ئابووری ههرێم.
ماددهی چل و سێ یهم:
ماددهی چل و سێ یهم: 1-ئهنجومهن سهرپهرشتی جێ بهجێ كردنی بودجهی سهلمێنراو دهكا و به پێی مادده و بهشهكانی بودجهكه فهرمان به سهرف كردن دهدا بۆیشی ههیه دهسهڵاتی سهرفكردن له سنوورێكی دیاریكراودا به سهرۆكی شارهوانی بسپێرێ. 2-ئهنجومهن نابێ بڕیار بهبێ وهزیر، گواستنهوه له نیوان بهش و ماددهكانی بوودجه سهلمێنراوهكه بكا. 3-ئهنجومهن نابێ به پێی بڕیاری وهزیر، گواستنهوه (اعتماد)ی سهلمێنراوه وه به مهبهستی دانهوهی ئهو قهرزانهی وهزارهتی دارایی و ئابووری بكا كه كهوتونهته سهر شارهوانی. 4-ئهو سهرف كردنهی به ئهنجومهن سپێردراوه به پێی ئهو بنهمایانهی دهبێ كه له یاسای ئوسوولی ژمێریاری گشتیدا ههن (قانون اصول المحاسبات العامه) به مهرجێ وهزیری شارهوانی و گهشت و گوزار جێگهی وهزیری ئابووری و دارایی بگرێتهوه و بۆی ههیه رێنمایی بۆ ریكخستنی به جێهێنانی ئهو كاره دهربكا.
ماددهی چل و دووهم:
ماددهی چل و دووهم: 1-ساڵی دارایی ی شارهوانی له (1)ی كانوونی دووهمهوه دهستپێدهكا و له (31) كانوونی یهكهم كۆتایی دێ و سهرۆكی شارهوانی دهبێ مهزهنده (تخمینات)ی بوودجهی ساڵانهی له رۆژی یهكهمی تشرینی یهكهمی ههموو سالێكدا پێشهكهش بكا ئهمانهی تێدا بن: أ-داهاتی مهزهنده كراو (الواردات مخمنه). ب-مهسرهفی مهزهنده كراو (المصرفات مخمنه). ج-ژێر دهست (موجودات)ی كاش و ماڵی گوازراوه. د-سلفه و ئهمانهت. 2-نابێ سهرپێچی لهو بنهما و بنچینانهی رێكخستن بكرێ كه وهزیر دایدهنێ. 3-ئهنجومهن اه مهزهندهی بودجه دهكۆلێتهوه و دوای بڕیار لهسهر دانی دهدرێ به وهزارهت تا به پێی رێنمایی یه كارپێكراوهكان ههرچی له بارهیهوه پێویسته بیكا. 4-ئهو بووجانهی له لایهن بهرێوهبهری گشتی نهخشه كێشان و به دوا داچوونهوه بۆ شارهوانییهكان پێشنیاز كراون پێشكهش به وهزیر دهكرێن بۆ سهلماندنیان. 5-ئهگهر شارهوانی قهرزاری خهزێنهی دهوڵهت بووجهكهی له لایهن وهزیری دارایی و ئابووری ههرێمهوه دهسهلمێنرێ. 6-ئهگهر لهبهر ههر هۆیهك بووجهی شارهوانی پێش ساڵی نوێ نهسهلمێنرا، سهرفكردن به رێژهی 1/12ی (اعتماد) ی سهلمێنراو ی ساڵی پشو دهبێ ههتا كاتی سهلملندنی كۆتایی بووجهی نوێ.