المواد القانونية

مادده‌ی سی و چوار

مادده‌ی سی و چوار: ئه‌نجومه‌نی هه‌یئه‌ ئه‌و ئیشه‌ تایبه‌ت و سه‌ڵاحییاته‌ رایی ده‌كا كه‌ دراون به‌ ئه‌نجومه‌نی زانكۆو ده‌قه‌كانیان له‌ مادده‌ی (19)ی ئه‌م یاسایه‌دا هاتووه‌، به‌جۆرێ كه‌ له‌گه‌لَ بارودۆخی هه‌یئه‌كه‌دا بگونجێ و، بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ سه‌ڵاحییاتی خۆی بدات به‌ سه‌رۆكی هه‌یئه‌كه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م:

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ مه‌رجن بۆ ئه‌ندامێتی له‌ یه‌كێتیدا: أ- ده‌بێ دادوه‌ربێ له‌ دادگاكانی هه‌رێمدا. ب- داواكارییه‌ك، بۆ هاتنه‌ڕیز، پێشكه‌ش به‌ یه‌كێتیبكات. دووه‌م: أ- ده‌شێ، دادوه‌ره‌ خانه‌نشینه‌كان وه‌ك ئه‌ندام له‌ یه‌كێتییه‌كه‌دا وه‌ربگیرێن. ب- ده‌شێ دادوه‌رانی دادگاكانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمیش، له‌ یه‌كێتییه‌كه‌دا وه‌ربگیرێن.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م:

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: نابێت چاره‌سه‌ریی كاره‌بایی پێویست بۆ باری نه‌خۆشی ده‌روونی ئه‌نجام بدرێت ته‌نها له‌ ژێر كاریگه‌ری سڕكارێكی گشتی و خاوكه‌ره‌وه‌ی ماسولكه‌كانه‌وه‌ نه‌بێت، ئه‌گه‌ر باری ته‌ندروستی نه‌خۆش رێگه‌ به‌مه‌ بدات و پێویسته‌ ڕه‌زامه‌ندی نووسراو له‌سه‌ر ئه‌مه‌ وه‌ربگیرێت پاڵپشت به‌ ویستێكی ئازاد و پاش ئاگاداركردنه‌وه‌ی تێروته‌سه‌ل له‌ سه‌ر سروشتی ئه‌م چاره‌سه‌رییه‌و مه‌به‌سته‌كه‌ی، و ئه‌و ئاسه‌واره‌ لاوه‌كیانه‌ی له‌وانه‌یه‌ لێی بكه‌ونه‌وه‌، و چاره‌سه‌رییه‌ جێگره‌وه‌كانی، وه‌ ئه‌گه‌ر نه‌خۆشی ملكه‌چ بۆ رێكاره‌كانی چوونه‌ژووره‌وه‌ یان چاره‌سه‌ریی زۆره‌كی ئه‌م جۆره‌ چاره‌سه‌رییه‌ی ڕه‌تكرده‌وه‌و پێویستیش بوو بۆ باره‌كه‌ی ئه‌وا پاش ئه‌نجامدانی هه‌ڵسه‌نگاندنێكی پزیشكی له‌ لایه‌ن لێژنه‌ی پزیشكی پسپۆڕه‌وه‌، به‌سه‌ری ده‌سه‌پێنرێت.

مادده‌ی چوارده‌یه‌م:

مادده‌ی چوارده‌یه‌م: ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی به‌م ئه‌رك و تایبه‌تمه‌ندییانه‌ هه‌ڵده‌ستێت: 1. ئاماده‌كردنی بودجه‌ی ساڵانه‌و میلاكی كۆر بۆ ئه‌وه‌ی له‌ لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی كۆره‌وه‌ بڕیاری له‌سه‌ر بدرێ و له‌ كاتی دیاری كراودا پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران بكرێ. 2. ریكخستنی كارو باری به‌رێوه‌ بردن و دارایی كۆر به‌ پێی پێره‌وی ناوخۆ. 3. پێشنیار كردنی به‌ستنی كۆنگره‌ و كۆر له‌سه‌رجه‌م به‌شه‌كانی رۆشنبیری دا. 4. سه‌رپه‌رشتی كردنی كاروباری زانستی و رۆشنبیری كۆڕ. 5. ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر به‌ ئیفاد ناردنی ئه‌ندام و كارمه‌ندانی كۆر بۆ ده‌ره‌وه‌ و ناوه‌وه‌ی هه‌رێم.

مادده‌ی سی و یه‌ك:

مادده‌ی سی و یه‌ك: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بخه‌نه‌ به‌ركار.

مادده‌ی بیست و هه‌شت:

مادده‌ی بیست و هه‌شت: وه‌زاره‌ت، ساڵانه‌ له‌ كاتی زه‌رووردا ئه‌مانه‌ داده‌مه‌زرێنێ: یه‌كه‌م: ژماره‌یێ بزیشك كه‌ ته‌ئهیل بكرێن له‌ تیمارگای دادگوزاردا دابمه‌زرێن. دووه‌م: ژماره‌یێ یاریده‌ده‌ری پزیشكی كه‌ ته‌ئهیل بكرێن له‌ تیمارگای دادگوزاریدا دابمه‌زرێن.

مادده‌ی چواره‌م:

مادده‌ی چواره‌م: به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ (په‌یمانگای پزیشكی دادگوزاری) داده‌مه‌زرێ و باره‌گاكه‌ی له‌ هه‌ولێر ده‌بێ و به‌ وه‌زاره‌ته‌وه‌ ده‌به‌سترێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م:

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م ده‌سته‌واژانه‌ی خواره‌وه‌ ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: 1-هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستانی عێراق. 2-وه‌زاره‌ت: وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی هه‌رێم. 3-وه‌زیر: وه‌زیری ته‌ندروستی و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی هه‌رێم. 4-په‌یمانگا: په‌یمانگای پزیشكی دادگوزاری.

مادده‌ی یازده‌م

مادده‌ی یازده‌م: ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری له‌ هه‌رێمدا رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبه‌جێ كردنی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ له‌ ماوه‌یه‌كدا ده‌ربكات كه‌ له‌ (حه‌وت رۆژ) له‌ رۆژی كار پێ كردنییه‌وه‌ تێپه‌ڕ نه‌كات.

مادده‌ی پازده‌یه‌م:

مادده‌ی پازده‌یه‌م: 1. ئه‌نجومه‌نی كۆر له‌ سه‌رۆك و جێگره‌كه‌ی و سكرتێر و ئه‌ندامه‌ كاراكان پێك دێ. 2. ئه‌نجومه‌نی كۆڕ به‌ لایه‌نی كه‌م مانگێ جارێك كۆ ده‌بێته‌وه‌ و راده‌ی یاسایی به‌ ئاماده‌بوونی دوو سێیه‌كی ئه‌ندامه‌كانی به‌ ده‌ست دێ و بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌ن به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئه‌ندامان وه‌رده‌گیرێ له‌ كاتی یه‌كسان بوونی ده‌نگه‌كان ئه‌و لایه‌نه‌ سه‌ركه‌وتوو ده‌بێ كه‌ ده‌نگی سه‌رۆكی له‌گه‌ڵ دایه‌. 3. پشووی ساڵانه‌ی كۆر یه‌ك مانگه‌و له‌ (1)ی مانگی ته‌مووزه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كات، گه‌ر پێویستی كرد سه‌رۆك ده‌توانێ له‌و ماوه‌یه‌شدا داوای كۆبونه‌وه‌ له‌ ده‌سته‌ی سه‌رۆكایه‌تی و ئه‌نجومه‌نی كۆڕ بكات.

ماده‌ی سیازده‌م

ماده‌ی سیازده‌م: ئه‌وه‌ی به‌پێی ئه‌م یاسایه‌ تاوانباره‌، مافی خۆیه‌تی ره‌فتارێكی یاسایی ودادپه‌روه‌رانه‌ی له‌گه‌ڵدا بكرێت له‌گشت قۆناغه‌كانی لێكۆڵینه‌وه‌دا، به‌دابینكردنی پارێزه‌ریشه‌وه‌ بۆداكۆكی لێكردنی، ونابێ شێوازی ئازاردانی ده‌روونی وجه‌سته‌یی، یان ره‌فتاری نامرۆڤانه‌ی له‌گه‌ڵدا بكرێت، وپشت نابه‌سترێت به‌ دانپێدانانی به‌زۆرلێوه‌رگیراو، به‌هه‌ڕه‌شه‌، به‌ئازاردان، یان به‌ به‌ڵێن وگه‌فوگوڕ، ئه‌گه‌ر به‌ڵگه‌كه‌ پشت راست نه‌كرا به‌ به‌ڵگه‌ی دیكه‌. ئه‌گه‌ر له‌ئه‌نجامی به‌كارهێنانی یه‌كێك له‌و شێوازانه‌ی باسیان لێوه‌كرا، زیانێكی به‌رجه‌سته‌یی قه‌به‌ی لێكه‌وت، تاوانبار بۆی هه‌یه‌ سكاڵا دژی لێكۆله‌رانی تۆماربكات وه‌ك كه‌سانی ئاسایی.

مادده‌ی سی و دوو

مادده‌ی سی و دوو: 1. هه‌یئه‌كه‌ سه‌رۆكێكی ده‌بێت خاوه‌ن بڕوانامه‌ی دكتۆراو، مه‌رته‌به‌ زانستییه‌كه‌شی له‌ ئوستادی یاریده‌ده‌ر كه‌متر نییه‌و خزمه‌تی زانكۆییشی له‌ (10) ده‌ سالأ كه‌متر نییه‌: له‌سه‌ر پێشنیازی وه‌زیر و به‌ بڕیاری سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران به‌ پله‌ی تایبه‌ت داده‌مه‌زرێ. 2. سه‌رۆكی هه‌یئه‌ باربوَى بوَدةكريَت لةلايةن‌ هه‌ڵگرانی بڕوانامه‌ باڵاكانةوة. 3. سه‌رۆكی هه‌یئه‌ بۆ كاروباری هه‌یئه‌كه‌ سه‌ڵاحییاتی سه‌رۆكی زانكۆی هه‌یه‌ كه‌ ده‌قه‌كانیان له‌ مادده‌ی (16)ی ئه‌م یاسایه‌دا هاتووه‌، بۆیشی هه‌یه‌ هه‌ندێ له‌ سه‌ڵاحییاتی خۆی بدات به‌ عه‌میدی په‌یمانگه‌كان یان به‌هه‌ر كه‌سێ كه‌ خۆی به‌ له‌باری بزانێ.

مادده‌ی بیسته‌م:

مادده‌ی بیسته‌م: له‌ حاڵه‌تی بوونی توانای ژیریی نه‌خۆش بۆ تێگه‌یشتن و پێزانینی ئه‌و رێكارو زانیاریانه‌ی پێشكه‌شی كراون و گرتنه‌به‌ری بڕیارێكی پشتبه‌ستراو به‌م پێزانین و گوزارشت لێكردنی به‌ گوزارشتێكی دروست ئه‌وا پزیشكی ده‌روونی به‌رپرس پابه‌ند ده‌بێت به‌ پێنه‌دانی هیچ چاره‌سه‌ریێك بۆ نه‌خۆشی چوونه‌ژووره‌وه‌ی ئاره‌زومه‌ندانه‌ به‌بێ وه‌رگرتنی ڕه‌زامه‌ندی پێشوه‌خته‌ی بیناكراو له‌سه‌ر ویستێكی ئازاد، هه‌روه‌ها پابه‌ند ده‌بێت به‌ تۆماركردنی پلانی چاره‌سه‌ریی پێشنیاركراو، و جێگیركردنی ڕه‌زامه‌ندی یان ناڕه‌زامه‌ندی نه‌خۆش له‌ دۆسیه‌ی پزیشكی تایبه‌ت به‌خۆی. وه‌ به‌رپرسیارێتی بڕیاردانی توانای ژیریی نه‌خۆش له‌سه‌ر پێدانی یان پێنه‌دانی ڕه‌زامه‌ندی راشكاوانه‌ ده‌كه‌وێته‌ سه‌ر پزیشكی ده‌روونی به‌رپرس. وه‌ له‌ هه‌موو حاڵه‌تێكیشدا ئه‌ندامانی تیمی چاره‌سه‌ریی پابه‌ند ده‌بن به‌ تۆماركردنی هه‌ر ده‌ستێوه‌ردانێكی چاره‌سه‌ریی كه‌وا هه‌ر كامیان ئه‌نجامی ده‌ده‌ن له‌ دۆسیه‌ی نه‌خۆشه‌كه‌.

مادده‌ی بیست و دووه‌م:

مادده‌ی بیست و دووه‌م: 1. ئه‌ندامی كارا ئه‌ركه‌كانی له‌ كۆردا جێبه‌جێ ده‌كات و به‌رده‌وام ئاماده‌ ده‌بێ و به‌شداریی له‌ لیژنه‌كان و كۆبوونه‌وه‌ و چالاكییه‌كانی كۆردا ده‌كات. 2. ئه‌ندامی كارا به‌ (مستقیل) ده‌ژمێردرێ ئه‌گه‌ر بێ پاساوی یاسایی له‌ سێ دانیشتنی له‌سه‌ر یه‌ك ئاماده‌ نه‌بێت. 3. ئه‌گه‌ر شوێنی یه‌ك له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن چۆڵ بوو، سه‌رۆك له‌ یه‌كه‌م دانیشتنیدا ئه‌مه‌ راده‌گه‌یه‌نێ و بڕیار ده‌دا له‌ ماوه‌ی (3) مانگدا پڕ بكرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و سێیه‌مین:

مادده‌ی بیست و سێیه‌مین: ده‌بێ كۆڕ (6) مانگ له‌ كار پێكردنی ئه‌م یاسایه‌وه‌ پێره‌وێكی ناوخۆ بۆ خۆی دابنێ.

مادده‌ی سیازده‌م:

مادده‌ی سیازده‌م: ده‌زگا چاودێری ئاستی ژاوه‌ژاوی رێگه‌ پێدراو بۆ فرۆكه‌كانی فرۆكه‌خانه‌كانی هه‌رێم به‌ كاردێنن، ده‌كات، بۆدڵنیا بوون كه‌ تاچ راده‌یه‌ك له‌ گه‌ڵ به‌رزه‌فتكاری و رێنماییه‌كانی له‌ ده‌سه‌ڵاتی فرۆكه‌وانی عیراق ده‌رده‌چێت، ده‌ڕوات.

مادده‌ی دوازده‌م:

مادده‌ی دوازده‌م: هه‌موو فرۆكه‌خانه‌كانی شارستانی و ده‌زگاكان و بیناو موڵك و ئامێرو كه‌رسته‌و وێستگه‌كانی به‌ته‌ل و بێ ته‌ل و مناره‌كان و یارمه‌تیه‌كانی فرۆكه‌وانی، به‌ ناوه‌نده‌كانی گشتی (المرافق العامه‌) داده‌ندرێن، مولكایه‌تیان بۆ ده‌زگا ده‌گه‌ڕێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست ویه‌كه‌م

مادده‌ی بیست ویه‌كه‌م : یه‌كه‌م : ده‌سته‌ی به‌رزه‌فتكردنی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم سه‌یری ئه‌و ناره‌زاییانه‌ ده‌كات كه‌ له‌لایه‌ن خاوه‌ن په‌یوه‌ندیی له‌ باره‌ی سزاكانی كه‌له‌ یاسای به‌رزه‌فتكردنی فه‌رمانبه‌رانی ده‌وڵه‌تدا هاتوون یاخود هه‌ریاسایه‌كی تر كه‌جێی بگرێته‌وه‌. دووه‌م : بڕیاری ده‌سته‌كه‌ له‌ ئه‌نجامی تانووته‌كه‌ ده‌رچووه‌ بنبڕه‌. سێیه‌م : ئه‌و ناره‌زاییانه‌ی كه‌ له‌ بڕگه‌ی (یه‌كه‌م) ی ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتوون به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسای ئوسوولی دادگایكردنی سزایی سه‌یر ده‌كرێن.

مادده‌ی نۆزده‌م:

مادده‌ی نۆزده‌م: به‌ڕێوه‌به‌ری نه‌خۆشخانه‌ بۆی هه‌یه‌ ناوه‌ به‌ ناوه‌ مۆڵه‌ت بدات به‌ هه‌ر یه‌كێك له‌و نه‌خۆشانه‌ی له‌ ڕووی ده‌روونیه‌وه‌ سه‌قامگیرن بۆ به‌سه‌ربردنی ماوه‌یه‌ك له‌ ده‌ره‌وه‌ی نه‌خۆشخانه‌ له‌ (48) چل و هه‌شت كاتژمێر تێپه‌ڕنه‌كات له‌ ژێر چاودێریێكی ته‌واوو به‌ به‌ڵێننامه‌ی كه‌سوكاری كه‌وا ده‌یگه‌ڕێننه‌وه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌م رێكاره‌ ببێته‌ به‌شێك له‌ چاره‌سه‌ركردنی پاڵپشت به‌ راسپارده‌ی پزیشكی پسپۆڕی چاره‌سه‌ركار.

مادده‌ی بیست و چواره‌مین:

مادده‌ی بیست و چواره‌مین: ده‌بێ لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كان گرینگی بده‌ن به‌ به‌رهه‌مه‌كانی كۆر له‌ هه‌موو بواره‌كاندا و سوودیان لێ ببینن.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة