یەكەم: ئەندامانی پەرلەمان، ئەندامانی ئەنجومەنی وەزیران و هاوتاوەزیفیەكانیان لە خزمەتگوزاری پێشوازی بە پێی پرۆتۆكۆل (VIP)، لە فرۆكەخانەكان و خاڵە سنووریەكان سوودمەند دەبن.

سێیەم: پەرلەمانی كوردستان پێناسێكی تایبەت بۆ ئەندامە خانەنشینكراوەكان دابین دەكات.

دووەم: هەر دەقێ پێچەوانەی حوكمەكانی ئەم بڕیارە بێت ناخرێتە بەركار.

مادده‌ی حه‌وته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی بڵاو كردنه‌وه‌ی له‌ (وه‌قایعی كوردستان) دا ده‌خرێته‌ به‌ر كار.

سێیەم: پێویستە ئەنجومەنی وەزیران حوكمەكانی ئەم بڕیارە بخەنە بەركار.

مادده‌ی حه‌ڤده‌: 1-مه‌كته‌بی ته‌نفیزی له‌ نێوان ئه‌ندامه‌كانی خۆیدا جێگرێ و سه‌رۆك و سكرتێرێك و لێپرسراوێكی دارایی به‌ ده‌نگدانی نهێنی هه‌ڵده‌بژێرێ. 2-مه‌كته‌بی ته‌نفیزی هه‌ر مانگه‌ و جارێك كۆبوونه‌وه‌ی ئاسایی خۆی سازده‌دا و بۆیشی هه‌یه‌ له‌سه‌ر داوای سه‌رۆكه‌كه‌ی یان له‌سه‌ر داوای سێیه‌كی ئه‌ندامه‌كانی كۆبوونه‌وه‌ی نائاسایی ساز بدات.

مادده‌ی سی: به‌ده‌ر له‌ حوكم‌گه‌لی مادده‌كانی پێشتر، ده‌شێ خاوه‌ن دكتۆرای باوه‌رپێكراو، یان خاوه‌ن هاوتای زانستی دكتۆرا، به‌مه‌رته‌به‌ی ئوستادی یاریده‌ده‌ر له‌ زانكۆدا دابمه‌زرێ له‌سه‌ر راسپارده‌ی ئه‌نجومه‌نی زانكۆ، به‌مه‌رجێ له‌ زانكۆكانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمدا به‌قه‌ده‌ر ئه‌و ماوانه‌ ته‌دریسی كردبی و ناوبانگی سه‌ركه‌وتنی له‌و ته‌دریسه‌دا ده‌ركردبی و، لێكۆڵینه‌وه‌ گه‌لێكی زانستی به‌نرخ و موبته‌كه‌ریشی بڵاوكردبێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م: له‌هه‌ر جێگایه‌كی یاسا ژماره‌ (12)ی ساڵی (1993)دا ده‌سته‌واژه‌ی (هه‌یئه‌ی په‌یمانگه‌ هونه‌ریه‌كان) هاتبێ، ده‌سته‌واژه‌ی (هه‌ئیه‌ی فێركردنی ته‌قه‌نی له‌ هه‌رێمدا)ی له‌ جێگه‌ داده‌نرێ.

مادده‌ی پێنجه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌رك و تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی وه‌زاره‌ت به‌پێڕه‌و ده‌سنیشان ده‌كرێن. دووه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی یان لق یان به‌ش یان هۆبه‌ یاخود یه‌كه‌ی دیكه‌ له‌ ناو پێكهاته‌ی وه‌زاره‌ت له‌ نوێ دابنێ یان لێكیان بدات یان هه‌ڵیان وه‌شێنێته‌وه‌ به‌پێی پێویستی كار له‌كاتی پێویستدا.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مادده‌ی هه‌شته‌م له‌ یاسای ژماره‌(90)ی ساڵی 1975 له‌ هه‌رێمی كوردستان هه‌موارده‌كرێ و به‌م شێوه‌یه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌: مادده‌ی هه‌شته‌م: یه‌كه‌م: هه‌موو زه‌ویه‌كی كه‌ ته‌سویه‌ی ته‌واو نه‌بووبێ یا بڕیاره‌كانی چه‌سپاندنی مافی زه‌وی به‌پێی یاسای چاكسازیی كشتوكاڵی پله‌ی كۆتایی وه‌رنه‌گرتبێ، ئه‌وا به‌ ئه‌میری سرف داده‌نرێ و ئه‌م زه‌ویانه‌ی خواره‌وه‌یان لێ به‌ده‌رده‌كرێ. 1-ئه‌و زه‌وییه‌ كشتوكاڵی و باخانه‌ی كه‌ موڵكی سرفن به‌پێی سه‌نه‌دی تاپۆ كه‌ یاسا به‌ ڕه‌وای بزانێ. 2-ئه‌و زه‌وی و باخانه‌ی كه‌ وه‌قف كراون وه‌قفێكی ته‌واو به‌پێی سه‌نه‌دی تاپۆ یان به‌ڵگه‌یه‌كی وه‌قفی كه‌ یاسا به‌ ڕه‌وای بزانێ. 3-ئه‌و زه‌ویانه‌ی به‌ دره‌خت چاندراون بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ (10)ده‌سالأ كه‌متر نه‌بێ وتێكڕای ژماره‌ی دره‌خته‌كانی له‌ دۆنمێكدا له‌(40) چل دره‌خت كه‌متر نه‌بێ. 4-ئه‌و زه‌وی و باخانه‌ی كه‌ بڕیاری ژماره‌(702)ی ساڵی 1973ی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی شۆڕشی هه‌ڵوه‌شاوه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌. دووه‌م: هه‌ر كه‌سێكی گوتی مافی به‌كارهێنانی زه‌وییه‌كی ئه‌میری كشتوكاڵیم له‌و ناوچانه‌دا هه‌یه‌ كه‌ ته‌سویه‌ نه‌كرابێ یاخود ته‌سویه‌كه‌ی ته‌واو نه‌بووبی، یاخود بڕیاره‌كانی چه‌سپاندنی مافی زه‌وییه‌كه‌ی به‌پێی یاسای چاكسازیی كشتوكاڵی ژماره‌(117)ی ساڵی 1970 نه‌گه‌یشتبوونه‌ پله‌ی قه‌تعی، یان ئه‌وانه‌ی بڕیاری ته‌سویه‌كه‌یان هه‌ڵوه‌شاوه‌ته‌وه‌و ئیسپات بوو به‌پێی مامه‌ڵه‌ی كشتوكاڵی پێش جێبه‌جێ كردنی یاسای چاكسازیی كشتوكاڵیی ناوبراو به‌كاری هێناوه‌، ئه‌وا ئه‌و رووبه‌ره‌ی كه‌ به‌كاری هێناوه‌ به‌ناوی ده‌وڵه‌ت تۆمارده‌كرێ و مافی به‌كارهێنان ده‌درێت به‌ به‌كارهێنه‌ره‌كه‌ به‌ مه‌رجێك له‌و راده‌یه‌ ده‌رنه‌چێت كه‌ له‌ مادده‌ی دووه‌می یاسای ژماره‌(90)ی ساڵی 1975دا هاتووه‌. له‌گه‌لأ ده‌ست نه‌كردنه‌ ئه‌و مافانه‌ی كه‌ چه‌سپێنراون به‌پێی به‌ ده‌ركردنه‌كانی له‌ بڕگه‌كانی (1، 2، 3، 4)ی بڕگه‌ی یه‌كه‌می ئه‌م مادده‌یه‌دا هاتوون. سێیه‌م: وه‌زاره‌تی شاره‌وانییه‌كان لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی گشتی ئاماده‌و پێشكه‌ش ده‌كات بۆ به‌یان كردن و ده‌ستنیشان كردنی زه‌وییه‌كانی ده‌كه‌ونه‌ ناو ماسته‌ر پلانی شاره‌وانییه‌كان كه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسا ده‌یانگرێته‌وه‌ له‌ ماوه‌یه‌كدا كه‌ له‌ شه‌ش مانگ زیاتر نه‌بێ له‌ رۆژی جێبه‌جێ كردنیه‌وه‌و پڕۆژه‌ی یاسایه‌ك به‌ چۆنیه‌تی قه‌ره‌بوو كردنه‌وه‌ی خاوه‌نه‌كانیان به‌پێی یاسا كارپێكراوه‌كان پێشكه‌ش بكات.

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌، له‌م یاسایه‌دا، ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌: یه‌كه‌م- هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان- عیراق. دووه‌م- یه‌كێتی: یه‌كێتیی دادوه‌رانی هه‌رێمی كوردستان- عیراق. سێیه‌م- ده‌سته‌ی گشتی: ده‌سه‌ڵاتی باڵای یه‌كێتییه‌كه‌یه‌، هه‌موو ئه‌و دادوه‌ره‌ ئه‌ندامانه‌ی كه‌ تێیدا تۆماركراون ده‌گرێته‌خۆ. چواره‌م- ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی به‌ڕێوه‌بردنی یه‌كێتییه‌كه‌یه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م: ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ به‌ ئه‌ندامانی یه‌كێتی له‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێن: أ-هه‌موو مامۆستاو وانه‌بێژه‌كانی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌و ته‌دریسییه‌كانی په‌یمانگاو زانكۆكان له‌ هه‌رێمدا. ب- مامۆستا شه‌هیده‌كانی بزاڤی رزگاریخوازی كوردستان ئه‌ندامانی شه‌ره‌فن. جـ- مامۆستایانی شۆڕشی رزگاریخوازی ئه‌یلول ئه‌ندامی شه‌ره‌فن. د- خانه‌نشینه‌كان له‌ ئه‌ندامانی یه‌كێتی بۆ ماوه‌ی یه‌ك ساڵ (له‌ رۆژی خانه‌نشینی و له‌ وه‌زیفه‌ ده‌ست به‌ردانه‌وه‌) به‌ ئه‌ندام ده‌مێننه‌وه‌.

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كێتی له‌م ده‌ستانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: 1-ده‌سته‌ی گشتی. 2- ئه‌نجومه‌نی ته‌نفیزی. 3- مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت. 4- ده‌سته‌ی لق. 5- لیژنه‌ی قه‌زا.

پێنجه‌م: له‌سه‌ر وه‌زیره‌ تایبه‌تمه‌نده‌كانه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م بڕیاره‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی ده‌یه‌م: ئه‌گه‌ر پایه‌ی سه‌رۆكی یه‌كێتی چۆڵ بوو، با قیمه‌نی ماوه‌ی كۆنگره‌ی گشتیش له‌ شه‌ش مانگ زیاتر بوو، ئه‌وه‌، له‌و باره‌دا، به‌ هه‌مان ئه‌و شێوازه‌ی له‌م یاسایه‌دا هاتووه‌ سه‌رۆكێكی دی بۆ یه‌كێتی ده‌ڵده‌بژێردرێت.

مادده‌ی هه‌شته‌م: كه‌سێ بۆ سه‌رۆكایه‌تیی یه‌كێتی هه‌ڵببژێردرێ مه‌رجه‌ له‌ هاووڵاتیانی هه‌رێم بێت و خزمه‌تیشی له‌ (15) پازده‌ ساڵ كه‌متر نه‌بێ.

مادده‌ی بیست نۆ: كه‌سێ به‌ مه‌رته‌به‌ی ئوستاد دابمه‌زرێ یان ئه‌و مه‌رته‌به‌یه‌ی پێ بدرێ، مه‌رجه‌ شه‌رتو شروتی مادده‌ی (28)ی تێدا فه‌راهه‌م بێت و له‌ كه‌میش شه‌ش ساڵی له‌ مه‌رته‌به‌ی ئوستادی یاریده‌ده‌ردا به‌سه‌ر بردبێ و، له‌و ماوه‌یه‌دا كۆششی ده‌گمه‌نیشی له‌ ته‌دریسدا به‌خه‌رج دابێ و، له‌ كه‌مییش (3) سێ لێكۆڵینه‌وه‌ ى ئه‌سڵی و (موبته‌كه‌ر)یشی بڵاو كردبێته‌وه‌.

مادده‌ی یه‌كه‌م: یه‌كه‌م: مافی ده‌سكاریی له‌زه‌وی كشتوكاڵی بۆ ئه‌و جووتیارانه‌ ده‌چه‌سپێندرێ كه‌ به‌سه‌ریان دابه‌ش كراوه‌و گرێبه‌ستن به‌ پێی حوكمه‌كانی یاسای چاكسازیی كشتوكاڵی ویاساو بڕیاره‌كان ورێنماییه‌كانی تر كه‌ له‌هه‌رێمی كوردستاندا كاریان پێ ده‌كرێ، به‌مه‌رجێك بڕیاره‌كانی دابه‌ش كردنه‌كه‌ په‌سند كرابن و گرێبه‌سته‌كان كارپێكردنیان به‌رده‌وام بێ و پۆلی زه‌ویه‌كان كرابن به‌ موڵكی ده‌وڵه‌ت و مافی ده‌سكارییان به‌سه‌ره‌وه‌ هه‌بێت. دووه‌م: پێویسته‌ خاوه‌ن مافی ده‌سكاریی كه‌ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ده‌یگرێته‌وه‌ به‌رده‌وام بێ له‌ به‌كارهێنانی زه‌وییه‌كه‌ بۆ مه‌به‌ستی كشتوكاڵی و گرنگی پێدانی و به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ بڕیاری چه‌سپاندنی مافی ده‌سكارییه‌كه‌ی هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌ گه‌ر خاوه‌نی مافی ده‌سكاری داچاندنی زه‌ویه‌كه‌ی به‌بێ بیانوویه‌كی مه‌شروع بۆ ماوه‌ی سێ وه‌رزی یه‌ك له‌دوای یه‌ك به‌جێهێشت. سێیه‌م: گرێبه‌ست له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌سكاریی زه‌وی ئه‌میریی ده‌كه‌ن ده‌كرێ له‌ غه‌یری ئه‌وانه‌ی گرێبه‌ست نین، له‌ بارێكی وا كه‌ مه‌رجه‌ یاساییه‌كانیان لێ بێته‌دی و ئه‌و زه‌ویانه‌ به‌ ده‌رده‌كرێن كه‌ ته‌سوییه‌یان ته‌واو نه‌بووه‌، یاخود مافی به‌كارهێنانیان نه‌چه‌سپاوه‌ و بڕی كرێكه‌ بده‌ن كه‌ كه‌وتۆنه‌ ئه‌ستۆیان بۆ ئه‌و ساڵانه‌ی كه‌ به‌كرده‌یی به‌ كاریان هێناوه‌ ودوای ماوه‌ی سێ سال له‌مێژووی رێكخستنی گرێبه‌سته‌كه‌ مافی ده‌سكارییان بۆ ده‌چه‌سپێ. چواره‌م: زه‌وییه‌كان به‌بڕیاری وه‌زیری كشتوكاڵ دوای ساغ بوونه‌وه‌ی بوونی مه‌رجه‌ یاساییه‌كان له‌لایه‌ن لیژنه‌ كشتوكاڵییه‌كانه‌وه‌ تۆمارده‌كرێن كه‌ بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ پێك دێن و به‌ كرێیه‌كی ره‌مزی ده‌درێ كه‌ ده‌بێته‌ بنه‌ڕه‌تی وه‌رگرتنی ره‌سمی یاسایی له‌ فه‌رمانگه‌كانی تاپۆدا. پێنجه‌م: پێویسته‌ فه‌رمانگه‌كانی تاپۆ زه‌وییه‌كان به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م مادده‌یه‌ به‌بڕیاری وه‌زیری كشتوكاڵ تۆمار بكه‌ن و به‌م پێیه‌ش تۆماره‌كان هه‌موارده‌كرێن. شه‌شه‌م: ئه‌و رووبه‌ره‌ زه‌وییانه‌ی كه‌ دابه‌ش كراون و گرێبه‌ستیان له‌ سه‌ر كراوه‌ له‌و زه‌ویانه‌ی ته‌رخان كراون بۆ مه‌به‌ستی سوودی گشتی به‌ ده‌رده‌كرین له‌ حوكمه‌كانی ئه‌م مادده‌یه‌.

چوارەم: ئەم بڕیارە لە رۆژى دەرچوونیەوە جێ بەجێ دەکرێ و لە رۆژنامەى فەرمى (وەقائیعى کوردستان)دا بڵاو دەکرێتەوە.

مادده‌ی حه‌ڤده‌: بودجه‌ی گشتیی یه‌كێتی له‌ بودجه‌ی تایبه‌تیی مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت و لقه‌كان و پرۆژه‌كان و ئیعتیماداتی تایبه‌ت به‌ مه‌كته‌بی سكرتارییه‌ت یان لق پێك دێت.