أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی بیست و ههشتوهم:
ماددهی بیست و ههشتوهم: چوونه پاڵ سهندیكا به داواكارییهكی نووسراو دهبێت و پێشكهش به ئهنجومهن دهكرێت و بهڵگهنامهی پێویستی پێوه دهلكێنرێ و ئهنجومهنیش دهبێ بڕیارێكی یهكلاكهرهوه له بارهی داواكارییهكهی له ماوهی یهك مانگ له مێژووی تۆمار كردنی ئهو داوایهی بدات و له بارهی رهفز كردنیشی پێویسته هۆیهكانی بهدیار بخات و خاوهن داواكه مافی (تهمییز) كردنی ههیه له لای دادگای پێداچوونهوه (التمییز) له ماوهی (30) سی رۆژدا له مێژووی ئاگادار كردنیهوه، ئهگهر هاتوو ئهو ماوهیه كۆتایی هات و داواكارییهكه یهك لا نهكرایهوه، ئهوا ئهو كهسه به وهرگیراو دادهنرێ.
ماددهی شازده:
ماددهی شازده: سهرۆكی زانكۆ ئهم سهڵاحییاتانهی خوارهوهی ههیه: 1- سهرۆكایهتی ئهنجومهنی زانكۆ دهكات و بانگهێشتی ئهنجومهن دهكات بۆ كۆبوونهوهی ئاسایی و نائاساییش، بڕیارهكانیشی دهخاته بهركارو لهبهرامبهر ههموو لایهنێكیشدا نوێنهرایهتی زانكۆ دهكات. 2- بهپێی حكومهكانی یاساو پێرۆ پهیوهندیدارهكان و ئهو فهرمان و رێنماییانهش كه له وهزارهتهكهوه دهردهچن ئیداری كاروباری زانستی و ئیداری و دارایی زانكۆ بهڕێوه دهبات. 3- بهپێی یاساگهل و پێرۆ و رێنماییه بهركارهكانیش ئیدارهی ئهموالی گواستهنی و ناگواستهنیش بهڕێوهدهبات. 4- قازانجهكانی نووسینگهو عیادهی راوێژكارهكان دابهش دهكا، (40%)ی بۆ زانكۆ تهرخان دهكاو دهخرێته سندوقێكی تایبهتهوه بۆ بهرهوباشتربردنی بزاڤی زانستی و خزمهتی زانكۆ خهرج دهكرێ و، (60%)یشی بهسهر كارمهندهكانیدا دابهش دهكرێ. 5- دامهزراندنی سهرۆكانی بهش و لق و یاریدهدهرانی عهمیدهكان له كۆلێژهكاندا. 6- سهرۆكی زانكۆ بۆی ههیه ههندێ له سهڵاحییاتی خۆی بدات به عهمیدهكان و یاریدهدهرهكانی، یان به ههر كهسێ كه خۆی پێی باش بێت.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: كۆمهڵه نیشانه (شاره)یهكی دهبێ كه پێكدێ له ههیڤێكی سوور لهسهر تهختێكی سپی.
ماددهی چواردهیهم
ماددهی چواردهیهم: نهقیب ئهم دهسهڵاتانهی خوارهوه له ئهستۆ دهگرێ. یهكهم: نوێنهرایهتی كردنی سهندیكا له لای لایهنه دادوهری و كارگێری و سهندیكاكاندا و راستاندنی مامهڵه و بهڵگهنامهكانی تایبهت به سهندیكا، وه بۆی ههیه ههندێ له دهسهڵاتهكانی خۆی بدا به ههر یهكێ له ئهندامانی ئهنجومهن كه خۆی دهست نیشانی بكا. دووهم: سهرۆكایهتی كردنی كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی و ئهنجوومهن.
ماددهی یازدهیهم:
ماددهی یازدهیهم: ئهنجومهنی سهندیكا تایبهتمهنده به جێبهجێ كردنی ئهوانهی خوارهوه: 1. كاركردن له پێناو بهدی هێنانی ئهركهكانی سهندیكا به پێی ئهوهی كه له ماددهی سێیهمی ئهو یاسایه هاتووه. 2. پێشكهش كردنی پێشنیاز لهبارهی ههموار كردنی یاسای سهندیكا و پێرهوی ناوخۆ، بۆ دهستهی گشتی. 3. جێ بهجێ كردنی بڕیارهكانی دهستهی گشتی. 4. دامهزراندنی كرێكاری خزمهتگوزاری بۆ سهندیكا و دهستنیشان كردنی كرێیهكانیان و ههموار كردنیان. 5. تهماشاكردنی داواكاری بۆ هاتنه ناو سهندیكا و بریاردان لهسهر قبووڵ كردنی ئهندام و بهشداربووان. 6. ههڵبژاردنی نوێنهری سهندیكا له لیژنه رهسمییهكان و هی تریشدا ئهگهر نهقیب نهبووبێته نوێنهری سهندیكا. 7. ناردنی ئهو كێشه و شكایهتانهی كه بۆی دێ، بۆ لیژنه تایبهتمهندهكان. 8. دامهزراندنی لقی سهندیكا له پارێزگاكانی ههرێم به پێی مهرجهكانی دیاری كراو له پێرهوی ناوخۆی سهندیكادا. 9. پێكهوهنانی لیژنهی لاوهكی بۆ بهدی هێنانی مهبهستهكانی سهندیكا. 10. بڕیار دان لهسهر واز هێنانی نهقیب یا جێگرهكهی یاخود ههر ئهندامێكی سهندیكا یا لیژنهكانی. 11. دامهزراندنی نوێنهری سهندیكا لهو پارێزگایانهی كه لقی سهندیكایان نییه. 12. دامهزاندنی وردكاری ژمێریاری بۆ ئهنجامدانی وردكاری ساڵانه. 13. رێكخستنی پلیتی ههڵبژاردن و بهڵگهنامهكانی دیكهو سهرپهرشتی كردنی كرداری ههڵبژاردن به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه. 14. دهرهێنانی رێنمایی گونجاو لهگهڵ ئهم یاسایه و پێرهوی ناوخۆدا بهمهبهستی ئاسان پیاده كردنی. 15. مافی قهرزكردن و به قهرزدان و پێشكهشكردنی یارمهتی دارایی ههیه، بهو شێوهیهی كه مهبهستهكانی سهندیكا بهدی بێنێ. 16. دامهزرراندن و بهرێوهبردنی یانهكانی هونهرمهندان به پێی یاسای كۆمهڵهكان و پێرهوی تایبهت بهو یاسایه.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: 1. نوێ كردنهوهی مۆڵهتی دهستدانه پیشه له ماوهی مانگی كانوونی دووهمی ههموو ساڵێكدا ئهنجام دهدرێ وئهگهر ههر ئهندامێك لهو ماوهیەدا دواكهوت بهبێ عوزری ڕهوای وا كه ئهنجوومهن قهناعهتی پێ بێ، له دهست دانه پیشهكهی قهدهغه دهكرێ ومۆڵهتی كاركردنی پێ نادرێـتهوه تاكو دوو قات ئابۆنهی نوێ كردنهوهی نهدات. 2. ئهگهر ئهندام له نوێ كردنهوهی مۆڵهتهكهی بۆ دوو ساڵی یهك له دوا یهك دواكهوت وهیچ عوزرێكی ڕهوای نهبوو، ئهوا ناوی له تۆماری سهندیكا دهگوژێندرێتهوه وماوه نادرێ دهست بداته پیشهكهی و، ئهگهر ویستی دووباره ناوی تۆمار بكرێتهوه دهبێ ئابوونهی چوونه ناو سهندیكا وئابوونهی نوێ كردنهوهی مۆڵهتی دهست دانه پیشهكهی دووقات بدات. 3. ئهگهر ئهندامێ، مهرجێ لهمهرجهكانی چوونه ناو سهندیكای لهدهست دا ئهوه مافی ئهندامییهكهی له دهست دهدا وبه بڕیارێكی ئهنجوومهن پیشهكهی لێ قهدهغه دهكرێ، بهڵام بۆی ههیه لهبهردهم دادگای پێداچوونهوهی ههرێمدا له ماوهی (30) رۆژدا كه له رۆژی ئاگاداركردنییهوه دهست پێ دهكا تانه له بڕیارهكه بدات، بڕیاری دادگاش چی بێ ههر ئهوهیه و دهبڕدرێتهوه.
ماددهی ههشتهم
ماددهی ههشتهم: نابێ ئهندام پایهی نهقیبی وئهم پایانهی خوارهوه پێكهوه كۆبكاتهوه: 1. سهرۆكایهتی پهرلهمان. 2. وهزیر یان بریكاری وهزیر له وهزارهتهكانی ههرێمدا. 3. بهڕێوبهری گشتی له وهزارهتی تهندروستی و كاروباری كۆمهڵایهتیدا. 4. بهڕێوبهری كۆمپانیایهكی بازرگانی.
مادهی شهشهم:
مادهی شهشهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچواندنیهوه جێبهجێ دهكرێت و له رۆژنامهی فهرمی( وهقایعی كوردستان) بڵاودهكرێتهوه.
مادهی پێنجهم:
مادهی پێنجهم: ئهنجومهنی وهزیران دهبێ ئهحكامی ئهم یاسایه جێبهجێ بكات.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: بۆ گهیشتن به قهرهبوێكی دادوهرانه بۆ كهسانی پهیوهندیدار دهشێ لاری بوون (اعتراض) نیشان بدان لهسهر بڕیاری لیژنه تایبهتمهنده جێبهجێ كارهكانی حوكمهكانی ئهم بڕیاره له لای دادگا بهرای شوێنی عهقارهكه له ماوهی (15) رۆژدا له مێژووی ئاگادار كردبوون به بڕیارهكهوه، بڕیاری دادگاش بن بڕه، وه لهسهر دادگاكانیشه كه به پهله سهیری ئهم لاری بوونانه بكهن.
ماددهی بیست و سێیهم
ماددهی بیست و سێیهم: ئهو خهرجییه تهرخان كراوانه دهبڕدرێن كه بۆ دروست كردن و نۆژهن كردنهوهی بینایهی تایبهت به حزبهكان و پڕۆژه دووباره بووهكان تهرخان كراون و بۆ حیسابی پڕۆژه خزمهتگوزارییهكان له پارێزگاكان دهگوازرێنهوه و له دابهش كردنهكهشیدا دهبێ دادپهروهری رهچاو بكرێ.
ماددهی چواردهیهم
ماددهی چواردهیهم: 1/ ئهو ئهندامهی كه له رێگهی بهرزهفت كردنهوه دهست دانه پیشهكهی لێ قهدهغهكراوه ناشێ بهشداریی له كۆبوونهوەكانی دهستهی گشتی دا بكات. 2/بڕیارهكان له كۆبوونهوهكانی دهستهی گشتی به زۆربهی دهنگهكان دهدرێن وئهگهر وهكو یهك دهرچوون، ئهوا ئهو لایهنه پهسهند دهكرێ كه نهقیب دهنگی لهگهڵ داوه.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه له ڕۆژی دهرچوواندنییهوه جێبهجێ دهكرێ ولهڕۆژنامهی فهڕمی (وهقائعی كوردستان) دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم:جێبهجێ كردنی بڕگهی/2/یهكهم له ماددهی (پێنجهم)ی یاسای ژماره(31)ی ســــاڵی/2007 تاكو 31/12/2008 دوادهخرێ.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم :دهبێ ئهنجومهنی وهزیرانء لایهنهكانی تایبهتمهند حوكمهكانی ئهم یاســـایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: كۆبوونهوهكانی ئهنجومهن به سهرۆكایهتی سهرۆكی دهزگا دهبێت و بۆی ههیه داوای بهستنی بكات، له خولی ئاسایی و خولی نائاسایی داو ههرچی لێیهوه دهربچێت له بڕیار و پێشنیاز و راسپارده ئیمزایان دهكات.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: یهكهم: حوكمهكانی ئهم یاسایه ئهو داوایانه دهگرنهوه كه لهبهردهم دادگا تایبهتیهكان بهپێی یاسای سهرهوه بینراون و بڕیاری یهكلاكهرهوهیان لهبارهوه دهرنهچووه. دووهم: ڕاگرتنی جێبهجێ كردنی ئهو بڕیارانهی لهو داوایانه دهرچوونه كه یاسای ژماره(9)ی ساڵی 2008 دهیانگرێتهوه و بڕیارهكانی چۆڵ كردنیان جێبهجێ نهكراوه، ههتا 15/7/2012.
ماددهی دووهم (دووباره)
ماددهی دووهم: به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهزگایهكی گشتی دادهمهزرێ كه تایبهت بێ به كاروباری شههیدهكانی بزوتنهوهی رزگاری خوازی كوردستانی عێراق و بهو كهسانهی كه له ئهنجامی تێدا بهشدار بونیان تووشی كهم ئهندامی بوون پێی دهگوترێ دهزگای گشتی شههید.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: بڕگهی(دووهم) له ماددهی(سێیهم) له یاسای ژماره(9)ی ساڵی 2008دا ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێنرێتهوه: گرێبهستی بهكرێدانی خانووبهرهی بهكرێدراو جگه له مهبهستی نیشتهجێ بوون كه پێش جێبهجێ كردنی ئهم یاسایه بهستراوه دڕێژ دهبێتهوه تاكو 15/7/2012 له رۆژی جێبهجێ كردنی یاسای ژماره(9)ی ساڵی 2008هوهو دوای تێپهڕبوونی ماوهی ئاماژهپێكراو دهكهوێته ژێر حوكمهكانی یاسای شارستانی ژماره(40)ی ساڵی1951ی ههمواركراوی كارپێكراو له ههرێمدا.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: ئهم یاسایه له رۆژی دهرچواندنیهوه جێبهجێ دهكرێت و له رۆژنامهی فهرمیی (وهقایعی كوردستان)دا بڵاودهكرێتهوه.