المواد القانونية

دووه‌م

دووه‌م/ ئه‌و زه‌وی و زارانه‌ی بۆ مه‌به‌ستی گه‌شت و گوزار ده‌به‌ش كراون به‌ پێی بڕیاری ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی شۆرشی ژماره‌ 353ی ساڵی 1980 ئه‌م معامه‌له‌یان له‌گه‌ڵ دا ده‌كرێ: 1/خاوه‌نی پرۆژه‌ یا بینایه‌كی ته‌واونه‌كراوی گه‌شت وگوزاریی بۆی هه‌یه‌ بیفرۆشێته‌ یه‌كێكی دیكه‌ به‌بێ زه‌وییه‌كه‌ی، ئه‌مه‌ش دوای وه‌رگرتنی ره‌زامه‌ندیی وه‌زاره‌تی شاره‌وانی و گه‌شت و گوزار ـ ده‌سته‌ی گشتی گه‌شت و گوزار ده‌بێ. 2/خاوه‌نی پرۆژه‌كه‌ یا بینا گه‌شت و گوزارییه‌ ته‌واو نه‌بووه‌ كه‌ بۆی هه‌یه‌ بیفرۆشێته‌ یه‌كێكی دیكه‌ به‌بێ زه‌وییه‌كه‌ی، ئه‌مه‌ش دیسان دوای وه‌رگرتنی ره‌زامه‌ندیی وه‌زاره‌تی شاره‌وانی و گه‌شت وگوزار ـ ده‌سته‌ی گشتی گه‌شت و گوزار ده‌بێ، به‌مه‌رجێك له‌هه‌ر بارێك دا بێ، ده‌بێ له‌ماوه‌ی 3 ساڵ له‌ مێژووی جێ به‌جێ كردنی ئه‌م بڕیاره‌ ته‌واوی بكات، ده‌نا به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ به‌بێ پاره‌ ده‌بێته‌ موڵكی وه‌زاره‌تی شاره‌وانی و گه‌شت و گوزار ـ ده‌سته‌ی گشتی گه‌شتوگوزار. 3/هه‌موو زه‌وی وزارێكی دابه‌شكراو كه‌ خاوه‌نه‌كانیان ده‌ستیان به‌ بیناكردنی نه‌كردبێ له‌ رۆژی جێ به‌جێ كردنی ئه‌م بڕیاره‌ ده‌گه‌رێندرێته‌وه‌ بۆ وه‌زاره‌تی شاره‌وانی و گه‌شتوگوزار ـ ده‌سته‌ی گشتی گه‌شت وگوزار.

مادده‌ی سێزده‌یه‌م:

مادده‌ی سێزده‌یه‌م: ئه‌وه‌ی پاڵێوتراوه‌ بۆ پركردنه‌وه‌ی هه‌ر پایه‌یه‌ك له‌م پایانه‌ ده‌بێ موماره‌سه‌ی كاركردنی كه‌متر نه‌بێ له‌: 1. ده‌ ساڵ: بۆ پاڵێوراو بۆ پله‌ی نه‌قیب. 2. پێنج ساڵ: بۆ پاڵێوراو بۆ ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی كردن. 3. سێ ساڵ: بۆ پاڵێوراو بۆ ئه‌ندامیه‌تی لیژنه‌كانی سه‌ندیكایی له‌ پارێزگاكان.

مادده‌ی پانزده‌یه‌م:

مادده‌ی پانزده‌یه‌م: یه‌كه‌م: ئه‌نجومه‌ن له‌ ماوه‌ی (30) رۆژ له‌ مێژووی تۆمار كردنی داوای چوونه‌ ریزی سه‌ندیكاوه‌ سه‌یری داواكه‌ ده‌كات. دووه‌م: پێشكه‌ش كاری داواكه‌ له‌ مێژووی ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌ن له‌سه‌ر داواكه‌ی، به‌ ئه‌ندامی سه‌ندیكا ده‌ژمێردرێ و هه‌ر له‌ هه‌مان مێژووشدا ناوی له‌ تۆماری سه‌ندیكادا ده‌نووسرێت. سێیه‌م: خودان داواكارییه‌كه‌، ئه‌وه‌ی داواكارییه‌كه‌ی بۆ چوونه‌ ناو رێزی سه‌ندیكا ره‌فز كراوه‌ بۆی هه‌یه‌ بڕیاری ره‌فزه‌كه‌ له‌لای دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمدا (تمیز) بكات له‌ ماوه‌ی پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار كردنه‌وه‌ و بڕیاره‌كه‌ش بنه‌بڕ ده‌بێت.

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م: میراتگرانی ده‌رمانساز خاوه‌نی مۆڵه‌تی ده‌رمانه‌كه‌ بۆیان هه‌یه‌ له‌ مێژووی مردنی ده‌رمانسازه‌وه‌ بۆ ماوه‌ی پێنج ساڵ سوود له‌ مۆڵه‌ته‌كه‌ وه‌ربگرن دوای دامه‌زراندنی به‌رێوه‌به‌رێك بۆ ده‌رمانخانه‌كه‌.

مادده‌ی سی

مادده‌ی سی: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌دا هاودژ بێ.

مادده‌ی دووه‌م

مادده‌ی دووه‌م :ده‌بێ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانء لایه‌نه‌كانی تایبه‌تمه‌ند حوكمه‌كانی ئه‌م یاســـایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م:جێبه‌جێ كردنی بڕگه‌ی/2/یه‌كه‌م له‌ مادده‌ی (پێنجه‌م)ی یاسای ژماره‌(31)ی ســــاڵی/2007 تاكو 31/12/2008 دواده‌خرێ.

مادده‌ی سێیه‌م

مادده‌ی سێیه‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ ڕۆژی ده‌رچوواندنییه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێ وله‌ڕۆژنامه‌ی فه‌ڕمی (وه‌قائعی كوردستان) دا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: 1. كاره‌كانی لق له‌ لایه‌ن لیژنه‌یه‌كه‌وه‌ به‌رێوه‌ ده‌چێ كه‌ پێك هاتووه‌ له‌ سێ ئه‌ندام و ئه‌ندامێكی یه‌ده‌گ، بۆ ماوه‌یه‌ك موماره‌سه‌ی پیشه‌كه‌یان كردبێت له‌ سێ ساڵ كه‌متر نه‌بێ وه‌ به‌ ده‌نگدانی نهێنیش له‌ لایه‌ن ئه‌ندامانی لقه‌وه‌ هه‌ڵده‌بژێردرێن. 2. لیژنه‌ له‌ نێوان ئه‌ندامه‌كانی دا سه‌رۆكێك بۆ لق هه‌ڵده‌بژێرێ.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م:

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: نابێ ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و ئه‌ندامێتی لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (ئینزیبات) یاخود هه‌ر لیژنه‌یه‌كی دیكه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ كۆ بكرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و چواره‌م:

مادده‌ی بیست و چواره‌م: ئه‌گه‌ر ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن یان لیژنه‌ هه‌ڵبژێردراوه‌كانی دیكه‌ سێ جار له‌ دوای یه‌ك له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی به‌بێ عوزری مه‌شروع ئاماده‌ نه‌بوو، پێویسته‌ ئه‌نجومه‌ن بریاری خۆی بدات و به‌ وازهێنه‌ری دابنێت.

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م:

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م: ئه‌گه‌ر یه‌كێك له‌ شوێنه‌كانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا له‌به‌ر هه‌ر هۆیه‌ك چۆڵ بوو، ئه‌وا ئه‌ندامێك له‌ پێنج ئه‌ندامه‌ ئه‌سلییه‌كان به‌ رێگه‌ی ده‌نگدانی نهێنی جێی ده‌گرێته‌وه‌، ئینجا شوێنی ئه‌وه‌ی دواییان، ئه‌ندامێك له‌ ئه‌ندامانی یه‌ده‌گ (ئیحتیات) كه‌ زۆرترین ده‌نگی وه‌رگرتبێ ده‌چێته‌ جێی.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م:

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: ئه‌گه‌ر پایه‌ی نه‌قیب چۆڵ بوو، جا به‌هه‌ر هۆیه‌ك بێت ئه‌وا جێگره‌كه‌ی شوێنی ده‌گرێته‌وه‌ بۆ ئه‌و ماوه‌یه‌ی كه‌ ماوه‌ و ئه‌گه‌ر جێگری نه‌قیبیش شوێنی چۆڵ بوو، ئه‌وا له‌م باره‌دا سكرتێر جێی نه‌قیب ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و دووه‌م:

مادده‌ی بیست و دووه‌م: لیژنه‌ی لق ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیانه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌یه‌: 1. جێبه‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 2. دامه‌زراندنی كارمه‌ندانی لق و ده‌ستنیشان كردنی مووچه‌یان، دوای ئه‌وه‌ی كه‌ ره‌زامه‌ندی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا وه‌رده‌گرێ. 3. ده‌ست بژێر كردنی ئه‌و كه‌سه‌ی‌ نوێنه‌رایه‌تی سه‌ندیكا ده‌كات له‌ لیژنه‌ی ره‌سمی و ناره‌سمییه‌كانی له‌ پارێزگادا. 4. پێشكه‌ش كردنی پێشنیاز و راسپارده‌ی تایبه‌ت به‌ كاروباری لق به‌ ئه‌نجومه‌ن، تاكو بڕیاریان له‌ باره‌یه‌وه‌ له‌سه‌ر بدات. 5. خه‌رج كردنی مه‌سره‌فی پێویست بۆ كارو باری لق له‌ چوارچێوه‌ی بودجه‌دا. 6. پێكه‌وه‌نانی لیژنه‌یه‌ك بۆ به‌دیهێنانی مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكا. 7. به‌كار هێنانی ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ی كه‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ پێی ده‌دا.

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م:

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: 1. لیژنه‌ی هه‌ر هۆبه‌یه‌ك له‌ سه‌رۆك و چوار ئه‌ندام پێك دێت كه‌ له‌ لایه‌ن ده‌سته‌ی هۆبه‌ به‌ ده‌نگدانی نهێنی هه‌ڵده‌بژێردرێن. 2. سه‌رۆك نوێنه‌ری هۆبه‌ ده‌بێت له‌ ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكادا. 3. ئه‌ندامانی لیژنه‌ له‌ نێوان خۆیاندا‌ جێگرێكی سه‌رۆك هه‌ڵده‌بژێرن و له‌ كاتی ئاماده‌ نه‌بوونی جێی ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م:

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (ئینزیبات) له‌ سێ ئه‌ندام پێك دێت و ئه‌وه‌ی كه‌ پتر ده‌نگی له‌و ده‌نگدانه‌وه‌ وه‌رگرتووه‌ كه‌ له‌ مادده‌ی هه‌شتدا هاتووه‌ ده‌بێته‌ سه‌رۆكی لیژنه‌كه‌.

مادده‌ی چوارده‌یه‌م:

مادده‌ی چوارده‌یه‌م: بڕیاره‌كانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی (ئینزیبات)ی تایبه‌ت به‌ یاساغی (المنع) له‌ لای دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمدا شیاوی تانه‌ لێدانه‌ له‌ ماوه‌ی سی (30) رۆژدا له‌ مێژووی ئاگادار كردنه‌وه‌وه‌ بڕیاره‌كه‌ش بنبڕده‌بێ و به‌سه‌ری دا جێبه‌ جێ ناكرێ تا پله‌ی بن بڕی وه‌رنه‌گرێ.

مادده‌ی سی و حه‌وته‌م:

مادده‌ی سی و حه‌وته‌م: پێویسته‌ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكات.

مادده‌ی یازده‌هه‌م

مادده‌ی یازده‌هه‌م: 1/ده‌سته‌ی گشتی له‌ هه‌موو ئه‌و ئه‌ندامانه‌، یا ئه‌و مه‌ندوبانه‌، پێك دێ كه‌ به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ ئیلتزاماتی خۆیان به‌جێ هێناوه و‌، له‌ سه‌ندیكادا به‌ باڵاترین ده‌سه‌ڵات له‌ قه‌ڵه‌م ده‌درێ. هه‌ر سێ ساڵیش "جارێ" كه‌ له‌ رۆژی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا، به‌ بڕیاری ئه‌نجومه‌ن و داواكردنی نه‌قیب كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی بۆ هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب و هه‌شت ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ، بۆ جێگای ئه‌ندامێتيی ئه‌نجومه‌ن، له‌ باره‌گای خۆیدا سازده‌دا، (نیصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی دوو له‌ سێی ئه‌ندامانی هه‌یئه‌ی (ده‌ستەی) گشتی، یا مه‌ندووبه‌كان، دێته‌جێ. ئه‌گه‌ر (نصاب)یش نه‌هاته‌ جێ، ئه‌وا، دوای تێپه‌ڕبوونی پازده‌ رۆژ به‌سه‌ر كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌مدا، هه‌ڵبژاردن له‌ كات و جێگای دیاركراودا ده‌ست پێده‌كا، له‌م باره‌دا، (نصاب) به‌ ئاماده‌بوونی سێیه‌كی ئه‌ندامان یان مه‌ندووبان دێته‌ جێ، خۆ ئه‌گه‌ر هات و له‌و رێژه‌یه‌ش داگه‌ڕا، ئه‌وه‌، له‌م باره‌دا، ئه‌نجومه‌ن به‌وه‌ له‌قه‌ڵه‌م ده‌درێ كه‌ بۆ خولێكی تریش له‌ كاری خۆیدا به‌رده‌وامه‌. 2/ ئه‌گه‌ر ژماره‌ی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی له‌ (500) پێنج سه‌د ئه‌ندام زیاتر بێ، ئه‌وه‌ له‌و باره‌دا، هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ له‌ رێگای موندووبانه‌وه‌ ده‌كرێ. رێژه‌ (نسبه‌)ی نواندنیش، ئه‌نجومه‌ن، خۆی یا جێگری پله‌وپایه‌ی ئه‌نجومه‌ن دیاری ده‌كا، به‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكاشه‌وه‌.

ماده‌ی پێنجه‌م:

ماده‌ی پێنجه‌م: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران ده‌بێ ئه‌حكامی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكات.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة