أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: یهكهم: ئهو لایهنهی كه دهسهڵاتی دهست بهسهرداگرتنی ئوتومبیلهكهی پێ سپێدراوه، هیچ بهرپرسیاریهكی ناكهوێته سهر لهو زیانانهی كه تووشی شت ومهكه باركراوهكه دهبن كه لهوانهیه خراپ ببن. دووهم: حوكمهكانی یاسای دهستكاریكردنی ئوتومبیله دهست بهسهردا گیراو و جێهێڵراوهكانی ژماره (8)ی ساڵی 1987 بهسهر ئهو ئوتومبیله سهرپێچی كارانهدا دهسهپێنرێت كه له گۆڕهپانی وێستگهكانی كێشاندا جێهێڵدراون. سێیهم: ئهو شت ومهكانهی كه له كێشی بڕیاردراو زیادهن و سهرپێچیكارهكان به جێیاندههێڵن، وهزارهت به زیادكردنی ئاشكرا به پێی یاسا كارپێكراوهكان دهیانفرۆشێت چوارهم: پارهی فرۆشتن كه دهقهكهی له بهندی (سێیهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه لهگهلأ ئهو غهرامانهی كه دهقهكانیان لهم یاسایهدا هاتوون به داهات بۆ وهزارهت تۆمار دهكرێن. پێنجهم: دهستكهوتی ئهو ڕێژهیهی كه دهقهكهی له بهندی (چوارهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه، بهم شێوهیهی خوارهوه دابهش دهكرێت: 1- (75%) حهفتا و پێنج لهسهدی دهخرێته حساباتی وهزارهتهكهوه و بۆ پاراستنی ڕێگاكان تهرخان دهكرێت. 2- (25%) بیست و پێنج لهسهدی وهك دهستخۆشانهو هانهدان به كارمهندانی وێستگهكانی كێشان و كارمهندانی وهزارهتهكه دهدرێت. شهشهم: وهزیری ئاوهدانكردنهوه و نیشتهجێكردن، به ههماههنگی لهگهلأ وهزیری ناوخۆ ڕێنمایی هاندان (الحوافز) دهردهچوێنن كه دهقهكهی له بڕگه (2)ی بهندی (پێنجهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه، كه بنهماكانی دابهشكردن ودیاركردنی ئهوانهی كه دهیانگرێتهوهو، حاڵهتهكانی بێبهشبوانیشی تێدا ههیه.
ماددهی حهڤدهم:
ماددهی حهڤدهم: ئهگهر سهلما كه یهكێك له ئهندامانی لیژنهی سهرپهشتیكردنی وهگهر خستنی وێستگهكانی كێشانی ئوتومبیلهكان كه له بڕگه (2)ی ماددهی نۆیهمی ئهم یاسایهدا هاتووه دهستكاریی كێشی لۆریه بارههڵگرهكانی كردبێت، ئهوه به پێی ماددهی (307) له یاسای سزا ژماره (111)ی ساڵی 1969 سزا دهدرێت.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: برگهی، أ-2 له ماددهی بیستی یاساكه ههموار دهكرێ و بهم شێوهیهی خوارهوه دهخوێندرێتهوه: (2- پێشكهشكردنی پێشنیاز بۆ ههمواركردنی یاسای سهندیكاكه).
ماددهی پازدهم:
ماددهی پازدهم: یهكهم: شوفێر یان خاوهن ئهو ئۆتۆمبێلهی كه سهرپێچی له كێشانهكانی سهنگه میحوهریهكان دهكات به غهرامهیهكی دارایی سزا دهدرێت، بهم شێوهیهی خوارهوه. 1. له ههر (100) سهد كیلۆ غرامی زیاده بار (5000) پێنج ههزار دینار غهرامه دهكرێ تا دهگاته یهك تهن. 2. له ههر (100) سهد كیلۆ غرامی زیاده بار (10000) ده ههزار دینار غهرامه دهكرێ تا چوار تهن. 3. له ههر بارێكی زیاده (15000) پازده ههزار دینار له ههر (100) سهد كیلۆ غرام غهرامه دهكرێت ئهگهر باره زیادهكهی له چوار تهن زیاتر بێت تا دهگاته ههشت تهن لهو باره زیادهیه. دووهم: ئهو ئۆتۆمبێلهی سهرپێچی له كێشانی قورساییه میحوهریهكان دهكات دهستی بهسهردا دهگیرێت تا ئهو كاتهی باره زیادهكهی بهتاڵ دهكرێت و بۆ دهرهوهی وێستگهی كێشانهكه لهسهر مهسرهفی سهرپێچیكارهكه دهگوازرێتهوئهگهر بارهكهی لهو سنووره بترازێت كه له بهندی سێیهمی بڕگهی (یهكهم)ی ئهم ماددهیهی سهرهوهدا هاتووه. سێیهم: كرێی زهویانه به بڕی (20000) بیست ههزار دینار لهههر شهوێ وهرگرتدراوه كه ئۆتۆمبێلهكه بهدهست بهسهردا گیراوی له گۆڕهپانی دهست بهسهردا گرتنهكهدا دهمێنێتهوه و، ئهوهش له رۆژی سهرپێچ كردنهكهوهیه.
ماددهی دوزادهیهم:
ماددهی دوزادهیهم: به غهرامهیهك سزا دهدرێت كهمتر نهبێت له (300000)سێ سهد ههزار دینار و، زیاتر نهبێت له (750000) حهوت سهد و پهنجا ههزار دینار، ههركهسێك: یهكهم: دهست درێژی كرده سهر قهدهغهكراوی رێگا گشتییهكان به ههڵكهندن یان بهكارهێنان بهبێ مۆڵهت یان بیناكردنی كاتی یان ههمیشهیی سهرهرای ئهوهش خهرجییهكانی دهست درێژیهكهش لادهدات. دووهم: بووبێته هۆی پهكخستنی هاتوچۆ لهسهر رێگا گشتیهكان لهدهرهوهی سنووری شارهوانییهكان. سێیهم: نیشانهیهكی هاتوچۆ یان زیاتری ههڵكێشابێت، یان پهرژینی سهلامهتی لادابێت، یان تهلبهندی لادابێت، یان ئاوباره و، پردهكانی شێواندبێت، یان زیانی پێگهیاندبن، یان جێگهكانی، یان ئاڕاستهكانی گۆڕیبن. چوارهم: كارگهرانی وهزارهت یان ئهو لایهنهی كه گرێبهستی لهگهڵدا مۆركراوه له ئهنجامدانی ئهركهكانیان قهدهغه كرد بێت یان بهربهستی بۆ دانابن. پێنجهم: 1. سهرپێچی له حوكمهكانی ماددهی (8)ههشتهمی ئهم یاسایهدا كردبێت. 2. سهرپێچی له حوكمهكانی ئهو ڕێنماییانه یان لهو بهیاننامانه كردبێت كه به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهرچووبن.
ماددهی شازده:
ماددهی شازده: پزیشكی دادگوزار بۆ ئهوهی بتوانێ ئهركی خۆی ئهنجام بدات، دهشێ داوای كۆمهك له پسپۆران و لایهنی دیكهی پێوهندیدار بكات و ئهوهش له راپۆرتهكهیدا روون بكاتهوه.
ماددهی سی و چوار:
ماددهی سی و چوار: ئهم یاسایه، له رۆژی بڵاوكردنهوهی له (وهقایعی كوردستان)دا، دهخرێته بهركار.
ماددهی سی و سێ:
ماددهی سی و سێ: ههر دهقێ پێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه بێت ناخرێته بهركار.
ماددهی بیست و حهوتهم
ماددهی بیست و حهوتهم: ئهنجومهنی كوردستانی ههوڵی ئامادهكردنی پزیشكی پسپۆڕ دهدات به هاوكاری كردنی لهگهڵ وهزارهتی تهندروستی له لقه جیاوازهكانی پزیشكی و فهراههمكردنی پێداویستیه پێویستیهكان بهپێی نوێترین شێواز و داهێنانی زانستی.
ماددهی ههژده:
ماددهی ههژده: ئهو راپۆرته بزیشكییانهی كه بهبێ پزیشكانی دادگوزاری لهسهر داوای دادوهری یان لهسهر داوای لایهنی لێ پێچانهوهی پێوهندیدار رێك دهخرێن، دهكهونه بهر نارهزایی دادگا یان نارهزایی ئیددیعای گشتی یان نارهزایی پێوهندیداریان و ئاراستهی ئهو دەزگا تهندروستیه دهكرێت كه پزیشكه راپۆرتنووسهكهی تێدا ئیش دهكات.
ماددهی بیست و نۆیهم
ماددهی بیست و نۆیهم: ئهنجومهنێكی زانستی ئهنجومهنی كوردستانی بهرێوهدهبات و سهرپهرشتی دهكات و لهمانه پێكدێ: یهكهم: سهرۆكی ئهنجومهنی كوردستانی: سهرۆكه دووهم: یاریدهدهری سهرۆكی ئهنجومهنی كوردستانی ئهندام و بڕیاردهرده سێیهم: سهرۆكی ئهنجومهنی زانستی لقه پسپۆڕییهكان ئهندامن چوارهم: پزیشكێك نوێنهرایهتی وهزارهتی تهندروستی دهكات كه بهرزترین بڕوانامهی له بواری پسپۆریی بهدهست هێنابێ: ئهندامه پێنجهم: سهرۆكی ئهنجومهنی كوردستانی بۆی ههیه بانگهێشتی ههر كهسێك بكات كه به پێویستی بزانی بۆ بهشداریی كردن له كارهكانی ئهنجومهنی زانستی ههر كاتێك پێویستی كرد.
ماددهی سیازده:
ماددهی سیازده: تیمارگهی دادگوزاری له مهركهزی ههر یهكه له پارێزگاكاندا، پزیشكێكی دادگوزاری سهرۆكایهتی دهكات.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه، لهم یاسایهدا، ماناكانی بهرامبهریانه: یهكهم: وهزارهت: وهزارهتی ئاوهدانكردنهوه و نیشتهجێكردن له ههرێمی كوردستان ـ عیراق. دووهم: رێگای گشتی: ئهو رێگا قیرتاوكراوه، یان قیرتاو نهكراوهیه كه بۆ هاتوچۆی ئوتۆمبیل تهرخان كراوه كه قهدهغهكراوهكانی رێگایهكهش دهگرێتهوه، جۆرهكانی رێگا گشتییهكانیش به خێراو سهرهكی و لاوهكی و هی دیكه به بهیاننامهیهك دیار دهكرێن له رۆژنامهی فهرمیدا بڵاودهكرێتهوه. سێیهم: رێگای هاتوچۆی خێرا: ئهو رێگا گشتییهیه كه تایبهت بۆ هاتوچۆی ئۆتۆمبیل نهخشهی بۆ كێشراوه و دامهزراوهو، خزمهت به موڵك و سامانی هاوشان و نزیكی خۆی ناكات، واتا (شوورهداره) و، مهودای هاتوچۆی ئۆتۆمبیلی تێدا جیاكراوهتهوهو، لهگهڵ هیچ رێگایهك یان هێڵی شهمهندهفهر، یان هیچ ئاراستهیهكی تر یان پیادهرهو، لهههمان ئاستدا یهكتر نابڕن و وهك رێگایهكی خێرا نهخشهی بۆ كێشراوه و، راگهیهندراوه. چوارهم: پێل (پرد): به كۆنكریت، یان به ئاسن، یان به ههردووكیان دامهزراوه، پانتاییهكهیشی له (6) مهتر زیاتره لهوانهشه له چهندین پانتایی پێك هاتبێت بۆ گواستنهوهی هاتوچۆی جۆربهجۆر یان بۆ گواستنهوهی خزمهتگوزاری یان ههردووكیان بهسهر ئاوهڕۆیهكهوه یان لهسهر خڕێك (فتحه) دادهمهزرێت و، چهمكی پردیش، ئهو پرده سهر ئاوكهوتوانهش دهگرێتهوه كه بهههر جۆرێك داڕێژرابن و وهژێر كار خرابن، وهزارهتیش به بهیاننامهیهك كه له رۆژنامهی فهرمیدا بڵاودهكرێتهوه به پرد پێناسهیان دهكات. پێنجهم: یهكتربڕ: بریتییه له تۆڕێك رێگای پێكهوه بهستراو و یهكتربڕ لهسهر یهك ئاست یان زیاتر، كه رێگای هاتوچۆ له نێوان دوو رێگا یان زیاتر فهراههم دهكات. شهشهم: تونێڵ: رێگایهكه به ژێر رێگایهكی تر یان هێڵی شهمهندهفهر، یان روبار، یان كهنداو، یان كهناڵ، یان چیا، یان بهرزاییدا دهڕوات، نهخشهی بۆ داڕێژراوه دامهزراوه و، به بهیاننامهیهك كه له رۆژنامهی فهرمیدا بڵاودهكرێتهوه، به تونێڵ رادهگهیهندرێت. حهوتهم: ئاوباره (القنگره): ئاوڕۆیهكی داخراوه و، خزمهتگوزاری یان ئاو به كهنالێكی سروشتی یان به ئاوهڕۆیهكی سروشتی یان دهستكرد لهلایهكی رێگاكهوه بۆ لایهكهی تری دهگوازرێتهوه و، ئهمهش پرد ناگرێتهوه. ههشتهم: قهدهغهكراو: قهدهغهكراو ئهمانه دهگرێتهوه: 1ـ رێگا یان پرد یان ئاوباره یان یهكتربڕ، یان تونێل. 2ـ زهویهكانی هاوشانی رێگایهكه دهگرێتهوه كه وهزارهت به بهیاننامهیهك دهری دهچوێنی و له رۆژنامهی فهرمیدا بڵاودهكرێتهوه. نۆیهم: قورساییه میحوهریهكان: قورسایی لۆریهكه و كێشی ئهو باره دهگرێتهوه كه لهسهر ههر میحوهرێك له میحوهرهكانی لۆریهكه دانراوه.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان)دا، جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ماددهی (17) حهڤدهههم ههموار دهكرێ و بهم شێوهیه دهبێت: راگر (عمید)ی كۆلێژ به بڕیاری ئهنجومهنی خوێندنی باڵا دادهمهزرێت دوای ئهوهی له لایهن ئهنجومهنی زانكۆوه دهستنیشان دهكرێ، بهو مهرجهی بڕوانامهی دكتۆرای ههبێت و پلهی پرۆفیسۆر یان پرۆفیسۆری یاریدهدهر بێت و راژهی زانكۆیی له (7) حهوت ساڵان كهمتر نهبێت و، ههمان ئهو پسپۆریانهی (اختصاصات) به خۆ دهگرێت كه له ماددهی حهڤدهههمدا هاتوون.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: ماددهی (13) سیانزهههم ههموار دهكرێ و بهم شێوهیه دهبێت: سهرۆكی زانكۆ به دهستنیشان كردنی له لایهن ئهنجومهنی خوێندنی باڵاوه دادهمهزرێت، بهو مهرجهوی كه دهبێ بڕوانامهی دكتۆرای ههبێت و لانی كهم پلهی پرۆفیسۆری یاریدهدهر بێت و راژهی زانكۆیی (خدمته الجامعیه) له ده ساڵان كهمتر نهبێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ماددهی (17) حهڤدهههم ههموار دهكرێ و بهم شێوهیه دهبێت: راگر (عمید)ی كۆلێژ به بڕیاری ئهنجومهنی خوێندنی باڵا دادهمهزرێت دوای ئهوهی له لایهن ئهنجومهنی زانكۆوه دهستنیشان دهكرێ، بهو مهرجهی بڕوانامهی دكتۆرای ههبێت و پلهی پرۆفیسۆر یان پرۆفیسۆری یاریدهدهر بێت و راژهی زانكۆیی له (7) حهوت ساڵان كهمتر نهبێت و، ههمان ئهو پسپۆریانهی (اختصاصات) به خۆ دهگرێت كه له ماددهی حهڤدهههمدا هاتوون.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه: 1-ههرێم: ههرێمی كوردستانی عێراق. 2-وهزارهت: وهزارهتی تهندروستی و كاروباری كۆمهڵایهتی ههرێم. 3-وهزیر: وهزیری تهندروستی و كاروباری كۆمهڵایهتی ههرێم. 4-پهیمانگا: پهیمانگای پزیشكی دادگوزاری.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: پێكهاتهكانی پزیشكی دادگوزاری ئهمانهن: یهكهم: پهیمانگای پزیشكی دادگوزاری، لهمانه پێك دێت: أ-ئهنجومهنی پهیمانگا. ب-بهشهكانی پهیمانگاكه. دووهم: تیمارگه دادگوزارییهكانی موڵگهی پارێزگاكان، ئهمانه له رووی ئیدارییهوه به دایهره تهندروستییهكانی پارێزگاكهوه دهبهسترێن، بهڵام له رووی هونهرییهوه به پهیمانگاوه دهبهسترێن.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: به پێی ئهم یاسایه (پهیمانگای پزیشكی دادگوزاری) دادهمهزرێ و بارهگاكهی له ههولێر دهبێ و به وهزارهتهوه دهبهسترێ.