المواد القانونية
ماددهی بیست و یهكهم: یهكهم: وهزارهتی دارایی وئابووری به ههماههنگی لهگهڵ وهزارهتی سامانه سروشتیهكان ئهو داهاتانه وهردهگرێ كه راستهوخۆ له فرۆشتنی نهوتی خاوی ههرێم و فرۆشتنی پێكهاتهكانی نهوتهوه (مبیعات مشتقات النفگ) وهدی دێن، ئهمهش بهپێی دهستوری عێراق و یاسای نهوت و غازی ههرێمی كوردستان و دهخرێنه سهر داهاته وهدی هاتووهكان و پهرلهمانی پێ ئاگادار دهكرێتهوه تا پێش رهفتار لهسهر كردنی (التصرف بها) پهسندی بكات. دووهم: كۆی پارهی بهخشینهكان (المنح) بهوانهشهوه كه له گرێبهستهكانی نهوت و غازی ههرێمهوه بهدهست هاتوون له حیسابێكی تایبهت له وهزارهتی دارایی و ئابووری دادهنرێ و ئهم پارهیه لهلایهن ئهنجومهنی وهزیرانهوه بۆ ئهو پڕۆژانه تهرخان دهكرێت كه بهگوێرهی گرێبهستهكانی نهوت و غاز تهرخان كراون، ئهمه بهچاو گرێبهستهكانی نهوت و غازهوه، ههروهها پڕۆژهكانی ژێرخانیش له ههرێم، بهمهرجێ پێش رهفتار كردن پێیهوه لهلایهن پهرلهمانی كوردستانهوه پهسندكرابێ.
ماددهی بیست و دووهم: لهسهر ئهنجومهنی وهزیرانه دهرخستهیهك به حیساباتی ئهو بهخشینانه (المنح) پێشكهش بكات كه پێشكهش به حكومهتی ههرێم كراون لهگهڵ دهرخستنی لایهنی خهرج كردنی بۆ ئهو پڕۆژانهی بۆی تهرخان كراوه تا پهرلهمان پهسندی بكات.
ماددهی شازده: له پێناوی دهستهبهری كردنی ئامانجهكانی ئهم دهزگایه كه دهقهكانیان لهم یاسایهدا هاتووه، ههموو پرۆژهو لانه گهشتیارییه پۆلێنكراوهكان، بهر ئهو عفوه یان بهشێ لهو عفوه دهكهون كه بۆ پرۆژه پیشهسازیهكان ئیقرار كراوه.
ماددهی سی و چوارهم: نهقیب ولایهنهكانی كێشهكه بۆیان ههیه لهبهردهم دادگای پێداچوونەوەی ههرێمدا تانووت له بڕیارهكانی لیژنهی بهرزهفت كردن له ماوهی (30) رۆژدا كه له رۆژی تهبلیغهوه دهست پێ دهكا، بدهن.
ماددهی شهشهم: یهكهم: بهش و ئهرك و تایبهتمهندیهكانی پێكهاتهی وهزارهت به پێڕهو دهستنیشان دهكرێت. دووهم: وهزیر بۆی ههیه بهرێوهبهرایهتی یان لق یان بهش یان هۆبه یان یهكهكان له ناو پێكهاتهی وهزارهت دابنێ یان لێكیان بدات یان ههڵیان بوهشێنێتهوه به پێی پێویستیهكانی كارهكانیان له كاتی پێویستدا. سێیهم: وهزیر بۆی ههیه لێژنهی ههمیشهیی یان كاتی به پێی پێویست پێكبهێنێ.
ماددهی سێ یهم: 1-وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهته و بهرپرسیاری یهكهمی جێ بهجێ كردنی سیاسهتهكهی و سهرپهرشتی جێبهجێ كردنی یاسا و پهیرهو و رێنماییهكانا تیادا و ههر له ویشهوه بڕیار و فهرمانهكان ل چوارچێوهی ئهركهكانی وهزارهت و دام و دهزگا و دهسهڵاتهكانی و گشت كارو باره ئیداری و هونهریهكان له چوارچێوهی ئهم یاسایه و یاسا رهچاوكراوهكانی تردا دهردهچن بۆیشی ههیه بهشێك له دهسهڵاتهكانی به بریكاری وهزارهت و بهرێوهبهره گشتییهكان و سهرۆكهكانی دایهره سهرهكیهكان لله وهزارهت دا بسپێرێ له بهرامبهر ئهنجومهنی وهزیرانیشد دا بهو ئیعتیبارهی ئهندامێكی هاوبهشیهتی بهرپرسیاره. 2-بریكاری وهزارهت ئهو ئهركانه بهجێ دێنێ كه وهزیر پێیانی دهسپێرێ.
ماددهی چوارهم: ماوهی سزای حوكمدراوانی (بهندكراو وگیراو) لهفهرمانگهكانی چاكسازی كۆمهڵایهتی لهههرێمی كوردستان بهرێژهی 30% ی ماوهی سزا ئهسڵیهكهی كهم دهكرێتهوه كه لهسهر ئهوكێشانه بۆیان دهرچووه وئاشتبوونهوه له نێوان لایهكانی لهبهردهم دادگا تهواو نهبووه، ئهو ماوه كهمكراوهیه به ماوهیهك دادهنرێ كه لهفهرمانگهی چاكسازی كۆمهڵایهتی بهسهربراوه بۆ مهبهستی بهردانی به مهرج.
ماددهی دووهم: ئهو زهوییانهی، كه لهناو سنووری شـــــارهوانییهكان بهرامبهر كوژاندنهوهو جوداكردنــهوه تهرخان یا به موڵك دهكرێن و دهگۆڕدرێن له باجی زهوی عهرهسه بۆ ماوهی سێ سالأ دهبوردرێن له رۆژی تۆماركردنیانهوه به ناوی خاوهنهكانیان له بهڕێوهبهرایهتی تۆماركردنی خانووبهری پهیوهندیدار.
ماددهی سێیهم: میراتگرانی شههید له باجی عهرهسه لهو پارچهیهی كه بۆیان تهرخان كراوه بهو سیفهته دهبوردرێن دوای پیشاندانی ئهو بهڵگهیهی كه ئهمه دهسهلمێنی له لایهنێكی فهرمی تایبهت، جگهله مافی لێبوردنی دیكهیان كه لهم یاسایهدا هاتوون.
ماددهی چوارهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یا بڕیارێك ناكرێ گهر لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی پێنجهم: وهزیری دارایی و ئابووری له ههرێم، بۆی ههیه رێنمایی پێویست بۆ ئاسانكاریی جێبهجێ كردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربچوێنێ.
ماددهی شهشهم: حوكمدراوان لهسهر تاوانی سهرپێچی كردن لێبوردنی گشتی دهیانگرێتهوه وههموو كردهوهیهكی یاسایی له حهقی تۆمهتبارهكان ڕادهگیرێ.
ماددهی دووهم: 1. مافی بهكارهێنانی دهكوژێنرێتهوه (يطفأ) له زهويیه كشتوكاڵی و ناكشتوكاڵیهكانی موڵكی دهوڵهت كه دهكهونه نێوان قۆناغی جێبهجێ كردنهوه (المرحله قید التنفیذ) له رهنگرێژی بنهرهتی شارهوانییهكانی ههرێمی كوردستان. 2. خاوهنی مافی بهكارهێنان (صاحب الحقوق التصرفیه) لهو زهویانهی بهرێژهیهك قهرهبوو دهكرێتهوه كه یهكسانه به (8%) له كۆتا پانتایی ئهو زهویانهی كه مافی بهكارهێنانی كوژێنراوهتهوه و به ناوی ئهوه وه تۆمار دهكرێ وهك موڵكێكی تهواو (صرف). 3. خاوهن مافی بهكار هێنان بۆی ههیه ئهو پارچهیهی كه پێی دراوه جیاكاری (افراز)ى بكا به مهرجێك هاودژ نهبێ لهگهڵ جۆری ئهو بهكار بردنهی كه بۆی دیاری كراوه له رهنگرێژی بنهرهتی شارهوانییهكاندا. 4. ئهو زهویانهی كه مافی بهكارهێننانیان تێدا كوژێنراوهتهوه و دهكهونه نێوان ناوچه نانیشتهجێییهكانهوه (مناطق غیر سكنیه) خاوهنهكانیان به زهوی تر له ناوچهكانی سوكنا بوون قهرهبوو دهكرێنهوه له ناو سنووری شارهوانییهكاندا كه نرخهكهی هاوسهنگ بێ لهگهڵ ئهو رێژهیهدا.
ماددهی شهشهم: كار به یاساو بڕیاره كارپێكراوهكانی باج دهكرێ، بهمهرجێ لهگهلأ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك نهبن.
ماددهی حهوتهم: پێویسته لهسهر ئهنجومهنی وهزیران ولایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی ههشتهم: ئهم یاسایه له رۆژی 1/1/2008 دا جێبهجێ دهكرێت و له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان) دا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی بیست و ههشتهم: لیژنهی بهرزهفتی له بارهگای سهندیكا، له (3) سێ ئهندام و دوو ئهندامی یهدهگ به پێی بڕیاری ئهنجوومهن پێك دێت وئهندامێك له ئهندامهكانی ئهنجوومهنی سهندیكا سهرۆكایهتی دهكا.
ماددهی بیست و یهكهم: كاركردن به بڕگهكانی (3،1) له ماددهی چل و شهشهم له یاساكهدا رادهگیرێ و ئهمهی خوارهوه جێی دهگرێتهوه: 1. لابردنی كۆتی هاوسهرگیری (خولع) به دهربڕینی (خولع)ه یاخود بهوهی كه ماناكهی دهبهخشێ، بهرامبهر قهرهبوو كردنهوهیهك زیاتر نهبێ لهوهی وهریگرتووه له مارهیی دیاریكراو و مهرجیش نییه مێردهكه بهو (خولع)ه رازی بێ ئهگهر دهركهوت بۆ دادوهر له ڕێگهی تهحكیمهوه كه ژنهكه ناتوانێ له گهڵیدا بژی.
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم گوزارشت و زاراوانهی دادێن، ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه: یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عێراق. دووهم: رێكخراو: رێكخراوی ناحكومی، كه كۆمهڵێك كهسی ئاسایی، یان مهعنهویی، كه بهگوێرهی حوكمهكانی ئهم یاسایه خاوهن كهسایهتیهكی مهعنهوییه و، ههوڵ بۆ بهجێگهیاندنی ئامانج دهدات، كه دابهش كردنی قازانجی تێدا نییه. سێیهم: فهرمانگه: فهرمانگهی رێكخراوهكانی ناحكومی، له ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێمدا دهبێت. چوارهم: رێكخراوهكانی كوردستان: ئهو رێكخراوانهن كه بهگوێرهی حوكمهكانی ئهم یاسایه له ههرێمدا تۆمار كراون. پێنجهم: رێكخراوهكانی عێراق: رێكخراوهكانی تۆماركراو بهگوێرهی یاسای عێراقی، كار و چاڵاكی له ههرێمدا دهكات، بهگوێرهی حوكمهكانی یاسا كارپێكراوهكانی ههرێم. شهشهم: رێكخراوهكانی بیانی: رێكخراوهكانی تۆمار كراو بهگوێرهی یاسای دهوڵهتێكی دی، كارو چاڵاكی خۆیان بهگوێرهی یاسا كارپێكراوهكانی ههرێم دهكهن. حهوتهم: تۆڕی رێكخراوهكان: رێكخراوێكی ناحكومییه بهگوێرهی حوكمهكانی ئهم یاسایه تۆمار كراوه، له چهندین رێكخراو پێك دێت و خاوهن كهسایهتیهكی مهعنهوییه.
ماددهی پێنجهم : وهزارهت بۆی ههیه ههیكهلی رێكخستنی وهزارهت بهجۆرێكی وا دابنێ كه ئامانجهكانی له بهڕێوهبردنی پێشمهرگه بێنێتهدی له پێناوی جێبهجێ كردنی ئهركهكانی پاراستن وزیرهڤانی ههرێم و بهرگری كردن لێی و دهستنیشان كردنی ئهرك و تایبهتمهندییهكانیی و دهستهڵات و ئهركهكانی پێكهاتهكانی وهزارهت به پێڕهو دهبێ بهمهرجێك له ئهنجومهنی وهزیرانهوه دهربچێ.
- تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
- تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة