المواد القانونية

مادده‌ی یه‌كه‌م

مادده‌ی یه‌كه‌م: مه‌به‌ست له‌م زاراوانه‌ی خواره‌وه‌،ماناكانی به‌رامبه‌ریانه‌ بۆ مه‌به‌ستی ئه‌م یاسایه‌: یه‌كه‌م : هه‌رێم : هه‌رێمی كوردستان ـ عێراق . دووه‌م : ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران : ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستانی عێراق. سێیه‌م : وه‌زاره‌ت : وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی هه‌رێم. چواره‌م : وه‌زیر : وه‌زیری ته‌ندروستی هه‌رێم . پێنجه‌م : بریكاری وه‌زاره‌ت : بریكاری وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی. شه‌شه‌م : ئه‌نجومه‌ن : ئه‌نجومه‌نی ڕاوێژكاری وه‌زاره‌ت. حه‌وته‌م : ده‌سته‌ :ده‌سته‌ی باڵای عیاده‌كانی پزیشكی میللی و ڕاوێژكاری.

مادده‌ی یانزده‌یه‌م

مادده‌ی یانزده‌یه‌م: سه‌رجه‌م بڕیاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی ئاماده‌بوان ده‌رده‌چێت.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: وه‌زیری ته‌ندروستی و كاروباری كۆمه‌ڵایه‌تی پێویسته‌ ئه‌و جێگایانه‌ دیار بكا كه‌ مادده‌ی چواره‌م ده‌یانگرێته‌وه‌.

مادده‌ی دوانزده‌یه‌م

مادده‌ی دوانزده‌یه‌م: ئه‌ندام له‌ كۆبوونه‌وه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی ئاماده‌ نابێت: یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر مۆڵه‌تی كار و ئه‌نجامدانی ساڵانه‌ی پیشه‌ی نوێ نه‌كردبێته‌وه‌. دووه‌م: ئه‌گه‌ر به‌ كارلێ قه‌ده‌غه‌كردن سزادرابێت و، كۆبوونه‌وه‌كه‌ له‌ ماوه‌ی ئه‌و قه‌ده‌غه‌یه‌دا بێت.

مادده‌ی شه‌شه‌م

مادده‌ی شه‌شه‌م: یه‌كه‌م: به‌ش و ئه‌رك و تایبه‌تمه‌ندیه‌كانی پێكهاته‌ی وه‌زاره‌ت به‌ پێڕه‌و ده‌ستنیشان ده‌كرێت. دووه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ به‌رێوه‌به‌رایه‌تی یان لق یان به‌ش یان هۆبه‌ یان یه‌كه‌كان له‌ ناو پێكهاته‌ی وه‌زاره‌ت دابنێ یان لێكیان بدات یان هه‌ڵیان بوه‌شێنێته‌وه‌ به‌ پێی پێویستیه‌كانی كاره‌كانیان له‌ كاتی پێویستدا. سێیه‌م: وه‌زیر بۆی هه‌یه‌ لێژنه‌ی هه‌میشه‌یی یان كاتی به‌ پێی پێویست پێكبهێنێ.

مادده‌ی پێنجه‌م

مادده‌ی پێنجه‌م: ده‌سته‌یه‌ك له‌ وه‌زاره‌ت داده‌مه‌زرێت پێی ده‌گوترێ (( ده‌سته‌ی باڵای عیاده‌ پزیشكیه‌كانی میللی و راوێژكاری)) و له‌ مانه‌ پێكدێ:- یه‌كه‌م: بریكاری وه‌زاره‌ت / سه‌رۆك دووه‌م: به‌رێوه‌به‌ری گشتی كار و باری پزیشكی / جێگری سه‌رۆك. سێیه‌م: به‌رێوه‌به‌ره‌ گشتییه‌كانی وه‌زاره‌ت / ئه‌ندامن. چواره‌م: فه‌رمانبه‌ری ژمێریاری / ئه‌ندام . پێنجه‌م: فه‌رمانبه‌ری یاسایی / ئه‌ندام . شه‌شه‌م: فه‌رمانبه‌ری كارگێری / ئه‌ندام .

ماددە‌ی دووه‌م

ماددە‌ی دووه‌م: سه‌ندیكا: سه‌ندیكا كه‌ رێكخراوێكی پێشه‌ییه‌و، شه‌خسییه‌تی مه‌عنه‌ویی سه‌ربه‌خۆی خۆی هه‌یه‌و، باره‌گاكه‌ی له‌ هه‌ولیری پایته‌ختی هه‌رێم ده‌بێ و، بۆیشی هه‌یه‌ لق له‌ پارێزگاكاندا بكاته‌وه‌.

مادده‌ی سێه‌م

مادده‌ی سێه‌م: سه‌ندیكا بۆ وه‌دیهانینی ئه‌م ئامانجانه‌ تێده‌كۆشێ: 1. باڵپشتی كردنی گه‌لی كوردستان وپشتقایمكردنی حكومه‌تی هه‌رێم و سیسته‌می دیموكراتی و پته‌و كردن وبه‌ره‌و چاكتر گۆڕینی فیدراڵییه‌ت. 2. داكۆكی له‌ مافه‌ پیشه‌ییه‌كانی ئه‌ندامان. 3. هاوبه‌شكردنی پزیشكانی ددان له‌ ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تییدا. 4. سه‌رپه‌رشتی ئیشی پیشه‌یی ئه‌ندامان له‌ عیاده‌ تایبه‌ت ونه‌خۆشخانه‌ میللییه‌كاندا تا ره‌فتاری چه‌وت روونه‌دات و حورمه‌تی پیشه‌كه‌ له‌كه‌دار نه‌بێ. 5. رێكخستنی رێسا گه‌لی پیشه‌گوزاری و ریقابه‌ی به‌ركارخستنیان. 6. فه‌راهه‌مكردنی هه‌لی كار بۆ پزیشكانی ددان له‌ دانیشتوانی هه‌رێم. 7. رێكخستنی سه‌روسه‌ختی (علاقات) ئه‌ندامان له‌گه‌ڵ داموده‌زگاكانی ده‌وڵه‌ت ودایه‌ره‌و دامه‌زراوه‌ حكومی وغه‌یره‌ حكومیه‌كاندا. 8. هاوكاری له‌گه‌ڵ سه‌ندیكاو كومه‌ڵه‌ پیشه‌ییه‌كانی تری هه‌رێم و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێمیشدا. ئه‌وانه‌ی ئامانجه‌كانییان له‌گه‌ڵ ئامانجه‌كانی سه‌ندیكادا یه‌ك ده‌گرنه‌وه‌. 9. به‌هێز كردنی پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ پزیشكه‌ ددانسازه‌كانی كوردو دۆستانی گه‌لی كورد له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم. 10. به‌رز كردنه‌و سه‌ویه‌و ئاقاری پیشه‌یی وزانستی و رۆشنبیری ئه‌ندامه‌كانی به‌ ئاواتی به‌رز كردنه‌وه‌و پاراستنی پیشه‌كه‌. 11. له‌سه‌ر پرۆژه‌ گه‌لی یاساو پێروگه‌لێ پێوه‌نديی به‌ پیشه‌ی پزیشكی و رێكه‌وتننامه‌ی ته‌ندروستییه‌وه‌ هه‌بێ، رای خۆی ده‌دات. 12. هه‌وڵ ده‌دات ئاينده‌یه‌كی به‌خێر بۆ حاڵاتی نه‌خۆشی و پیری وپه‌ككه‌وته‌ی ئه‌ندامه‌كانی ده‌سته‌ به‌ربكا. 13. ریقابه‌كردنی شه‌رتوشروتی كردنه‌وه‌ی عیاده‌ی تایبه‌ته‌كان، و قه‌ده‌غه‌كردنی ئه‌وانه‌ش كه‌ شه‌رتو شروتیان ته‌واو نییه‌ .

مادده‌ی بیست و دووه‌م

مادده‌ی بیست و دووه‌م: داهاته‌كانی سه‌ندیكا له‌مانه‌ پێك دێت  یه‌كه‌م: ره‌سمه‌كان كه‌ ئه‌مانه‌ن: 1. ره‌سمی چوونه‌ پاڵ سه‌ندیكا و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ (25) دینار. 2. ره‌سمی مۆڵه‌ت دانی سه‌رپه‌رشتی دروستی ئاژه‌ڵ و كردنه‌وه‌ی عیاده‌ یان تاقیگه‌ی دروستی ئاژه‌ڵ و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (50) دینار. 3. ره‌سمی مۆڵه‌تدانی كردنه‌وه‌ی خه‌سته‌خانه‌ی ئه‌هلی دروستی ئاژه‌ڵی و نوێ كردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (100) دینار. 4. ره‌سمی مۆڵه‌ت دانی كردنه‌وه‌ی كۆگای ئه‌هلی ده‌رمانی دروستی ئاژه‌ڵی و نوێكردنه‌وه‌ی ساڵانه‌ی (500) دینار. 5. ره‌سمی پشكنینی هه‌ر ده‌زگایه‌كی دروستی ئاژه‌ڵی (20) دینار. 6. ره‌سمی تۆمار كردنی پسپۆرایه‌تی (الاختصاص) (100) دینار. 7. ره‌سمی پێدانی نووسراوی پشتگیری (10) دینار. دووه‌م: پێبه‌خشینه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم. سێیه‌م: ئه‌و قازانجانه‌ی كه‌ له‌ ئاهه‌نگ و چاپه‌مه‌نی و پێبه‌خشین و ئه‌و پرۆژانه‌ی كه‌ سه‌ندیكا پێیان هه‌ڵده‌ستێت یان كه‌ سه‌ندیكا ده‌یان كات ده‌ست ده‌كه‌وێت. چواره‌م: به‌خشین و له‌قه‌به‌ركردن و هه‌ر ده‌ستكه‌وتێكی تر.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: ده‌سته‌ی گشتی بۆی هه‌یه‌ پێشنیازی هه‌مواركردنی خشته‌ی ره‌سمه‌ بڕیار له‌سه‌ر دراوه‌كان بكات.

مادده‌ی بیست و چواره‌م

مادده‌ی بیست و چواره‌م: ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی كه‌ به‌ مه‌به‌ستی به‌ده‌ست هێنانی پسپۆریه‌تی ده‌خوێنن به‌ درێژایی ماوه‌ی خوێندنه‌كه‌یان له‌ باجی ساڵانه‌یان ده‌به‌خشرێن ئه‌گه‌ر له‌و ماوه‌یه‌دا كاری پیشه‌كه‌یان نه‌كه‌ن، ده‌بێ له‌ سه‌ره‌تای ده‌ست پێكردن و كۆتایی هاتنی خوێندنیان، ئاگاداری سه‌ندیكا بكه‌نه‌وه‌.

مادده‌ی بیسته‌م

مادده‌ی بیسته‌م: نه‌قیب یان لایه‌نێكی كێشه‌كه‌ بۆی هه‌یه‌ بڕیاری لیژنه‌ی به‌رزه‌فتكاری له‌ دادگای ته‌مییزی هه‌رێم ته‌میز بكات له‌ ماوه‌ی پانزده‌ رۆژ له‌ مێژووی ئاگادار كردنه‌وه‌ به‌ بڕیاره‌كه‌ و، بڕیاری ئه‌ویش بنبڕ ده‌بێت.

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م

مادده‌ی نۆزده‌یه‌م: ده‌بێ لیژنه‌ی به‌رزه‌فتكردن قه‌زییه‌كان له‌گه‌ڵ سه‌رجه‌م توێژینه‌وه‌كانی به‌رده‌ستی ره‌وانه‌ی دادگای تایبه‌تمه‌ند بكات ئه‌گه‌ر هاتوو بینی ئه‌و كاره‌ی خراوه‌ته‌ پاڵ سه‌رپێچی كار تاوانێكی (جه‌زائی) پێك دێنێ و، رێگه‌ش ناگرێ له‌ ده‌رچواندنی حوكمی بێ تاوانی (البراءة‌) دوای ده‌رچوونی سزا به‌رزه‌فتكارییه‌كان (العقوبات انصباطیة ‌) دژ به‌ سسه‌رپێچیكار به‌ پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: مه‌رجه‌ ئه‌و كه‌سه‌ی داده‌مه‌زرێ یان پله‌ی پرۆفیسۆری پێده‌درێ بڕوانامه‌ی دكتۆرای وه‌ده‌ستهێنابێ و مه‌رجه‌كانی مادده‌(22)ی ئه‌م یاسایه‌ی لێ هاتبێته‌ دی و به‌لانی كه‌م شه‌ش ساڵ پله‌ی پرۆفیسۆری یاریده‌ده‌ری به‌سه‌ردا تێپه‌ربووبێت و له‌و ماوه‌یه‌دا هه‌وڵی باشی دابێ له‌ ده‌رس گوتنه‌وه‌دا و ژماره‌یه‌ك له‌ توێژینه‌وه‌ی بڵاوكردبێته‌وه‌ كه‌ به‌لانی كه‌م له‌ شه‌ش توێژینه‌وه‌ كه‌متر نه‌بێ، سییانیان به‌لانی كه‌م ئه‌سڵی بن و یه‌كێكیشیانی به‌ ته‌نیا ئه‌نجام دابێ.

مادده‌ی پازده‌

مادده‌ی پازده‌: ئیداره‌ی كاروباری سه‌ندیكا ئه‌نجومه‌نێ ده‌یگرێته‌ ئه‌ستۆ، له‌ مانه‌ی خواره‌وه‌ پێك دێت: یه‌كه‌م: نه‌قیب كه‌ مه‌رجه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك پیشه‌كه‌ی به‌سه‌ر بردبێ له‌ (10) ده‌ ساڵ كه‌متر نه‌بێ. دووه‌م: (6)شه‌ش ئه‌ندامی ئه‌سڵی و دوانی یه‌ده‌گ، به‌ مه‌رجێ (7) له‌وانه‌ ماوه‌یه‌ك پیشه‌كه‌یان به‌سه‌ر بردبێ له‌ (5) پێنج ساڵ كه‌متر نه‌بێ ، هةرضى هةشتةميانة، دةشىَ خزمةنةكةى لة _5) ساڵ كەمتر نةبێت.

مادده‌ی سی و چواره‌م

مادده‌ی سی و چواره‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رێكه‌وتی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌ رۆژنامه‌ی فه‌رمی (وه‌قایعی كوردستان) دا جێبه‌جێ ده‌كرێت.

مادده‌ی سی و سێیه‌م

مادده‌ی سی و سێیه‌م: ده‌رباره‌ی هه‌ر حاڵه‌تێك كه‌وا له‌م یاسایه‌دا ده‌قی له‌ سه‌ر نه‌هاتبێت ئه‌وا یاساو پێڕه‌وو رێنماییه‌ كارپێكراوه‌كانی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵاو توێژینه‌وه‌ی زانستی، به‌جۆرێك له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ ناكۆك نه‌بن، پیاده‌ ده‌كرێن.

مادده‌ی سی و دووه‌م

مادده‌ی سی و دووه‌م:  پێویسته‌ له‌ سه‌ر زانكۆ تایبه‌تی ئێستاكانی هه‌رێم بارودۆخه‌كانیان به‌پێی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ پێش ساڵی خوێندنی (2013-2014) بگونجێنن.

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م

مادده‌ی سی و یه‌كه‌م: پێویسته‌ له‌ سه‌ر ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێ بكه‌ن.

مادده‌ی نۆیه‌م:

مادده‌ی نۆیه‌م: وه‌زاره‌ت ئه‌مانه‌ ده‌گرێته‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م: هاندانی كه‌رتی گشتی و تایبه‌تی بۆ وه‌به‌رهێنانی پڕۆسه‌كانی نه‌وت، بۆ مسۆگه‌ركردنی هێنانه‌دی به‌ڕێوه‌بردنێكی كاریگه‌ر بۆ سامانه‌كانی نه‌وت له‌ هه‌رێم دا، به‌جۆرێك به‌رزترین داهاته‌كانی نه‌وت له‌ خۆ بگرێ له‌ پێناو سوودی گه‌لی هه‌رێم وعێراقدا. دووه‌م: هاندانی بنیاتنانی ده‌زگاكانی تازه‌ تایبه‌ت به‌ پڕۆسه‌كانی پاڵاوتن و پاشكۆكانی، له‌وانه‌ش پاڵاوگه‌و هێڵی بۆڕیه‌كان، هه‌ركاتێك له‌توانادابێ له‌لایه‌ن كه‌رتی تایبه‌ت یان به‌هاوبه‌شی كردنیان.

الهوامش
  1. تم نشر هذا القانون في جريدة الوقائع العراقية
  2. تأكد من مراجعة النص الرسمي للأنظمة والقوانين قبل الاعتماد عليها في المحكمة