أحكام القانون
البحث في المحتوى🔎
ماددهی شازدهم:
ماددهی شازدهم: یهكهم: مافهكانی دانهر لهگهڵ دانانی كارهكهیهوه دێنهئاراوه. دووهم: مهبهست له هاتنهئارای كار ساتهوهختی دانانێتی له شێوهیهكی بابهتیی شیاو بۆ تێگهیشتن و كۆپیكردن یان چهسپاندن. سێیهم: مهرج نیه بۆ هاتنهئارای مافهكانی دانهرو پیادهكردنیان كارهكه تۆمار بكرێت یان ڕابسپێردرێت یان رێكاره ڕواڵهتكارییهكانی تری بۆ تهواو بكرێت.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: بۆ مهبهستی پیادهكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه، كهسی بڵاوكار به خاوهنی مافه داراییهكانی دانهری ئهو كارانه ههژمار دهكرێت، كهوا ناوی هیچ دانهرێكیان ههڵنهگرتووه یان ناوێكی خوازراو ههڵدهگرن، تاوهكو دانهره ڕاستهقینهكه دهردهكهوێت یان ناسنامهكهی ئاشكرا دهكرێت.
ماددهی سی وپێنجهم:
ماددهی سی وپێنجهم: یهكهم: دادگا بۆی ههیه، لهسهر داواكاری خاوهن ماف یان یهكێك له میراتگر یان جێگرهوهكانی، چ پێش بهرزكردنهوهی داوا یان له كاتی داواكهدا، ههر رێكارێك لهم رێكاره پاراستنهكیانهی خوارهوه، پهیوهست به ههر دهستدرێژیێك بۆ سهر ئهو مافانهی لهم یاسایهدا دهقیان له سهر كراوه، بگرێتهبهر: 1- ههڵسان به وهسفێكی ووردی كارهكه. 2- فهرماندان به ڕاگرتنی دهستدرێژییهكه. 3- سهلماندنی بهجێگهیاندنی ئاشكرای ریتم یان نواندن یان گووتنهوهی كارێك له نێوان جهماوهرداو رێگهگرتن له بهردهوام بوونی. 4- گلدانهوهی دانه نایاساییهكان و ههر كهرهستهیهك یان ئامرازێكی بهكارهاتوو له كۆپیكردنهكه. 5- دهستبهسهرداگرتی دانه نایاساییهكان و ههر كهرهستهیهك یان ئامرازێكی بهكارهاتوو له كۆپیكردنهكه یان بهتایبهت ئامادهكراوه بۆ دووباره بڵاوكردنهوه. 6- كۆكردنهوهی داهاتهكانی وهسوودهێنانی ناڕهوا. دووهم: لهو حاڵهتانهی كهوا ئهگهر ههیه دواكهوتن له گرتنهبهری رێكارهكانی سهرهوه، زیان به خاوهن ماف بگهینێت، وناكرێت قهرهبوو بكرێتهوه یان لهو حاڵهتانهی مهترسی لهدهستدانی بهڵگهی پهیوهست به سهلماندنی ڕووداوی دهستدرێژیكردنهكه ههیه، ئهوا دادگا بۆی ههیه ههر رێكارێك لهو رێكارانهی له بڕگه (یهكهم)ی ئهم ماددهیه دهقیان له سهر كراوه، بهپێی یاسا بهركارهكانی ههرێم، بگرێتهبهر.
ماددهی سی و شهشهم:
ماددهی سی و شهشهم: یهكهم: سزا دهدرێت به بهندكردن بۆ ماوهیهك له یهك مانگ كهمتر نهبێت و له ساڵێك زیاتر نهبێت و به غهرامهیهك له پێنج سهد ههزار دینار كهمتر نهبێت و له یهك ملیۆن و پێنج سهد ههزار دینار زیاتر نهبێت، یان به یهكێك لهم دوو سزایه، ههر كهسێك یهكێك لهم كردهوانهی خوارهوه ئهنجام بدات: 1- فرۆشتن یان بهكرێدانی كارێكی پارێزراو بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، یان به ههر شێوهیهك كارهكه بخاته ئاڵوگۆڕكردنهوه بهبێ ڕهزامهندی نووسراوی پێشوهختهی خاوهن ماف له سهر ئهم كاره. 2- لاساییكردنی كارهكه یان فرۆشتنی یان خستهڕووی بۆ فرۆشتن یان ئاڵوگۆڕكردنی یان بهكرێدانی لهگهڵ زانینی ئهوهی كهوا لاسایی كراوهتهوه. 3- بڵاوكردنهوهی كارێكی پارێزراو بهههر ئامرازێكی بڵاوكردنهوه، جگه لهو حاڵهتانهی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه بهدهر كراون، ئهویش بهبێ ڕهزامهندی نووسراوی پێشوهختهی خاوهن ماف له سهر ئهم كاره. 4- ههڵسان، به نیازخراپی، به لهناوبردنی یان تێكدانی یان خهوشداركردنی ههر پاراستنێكی تهكنیكی كهوا دانهر بهكاریان دههێنێت. 5- دهستدرێژیكردنه سهر ههر مافێكی تری مهعنهوی یان دارایی له مافهكانی دانهر. دووهم: سزاكه فرهدهبێت به فرهبوونی ئهو كار یان بهجێگهیاندن یان پهخش یان تۆماركردنانهی كهوا بابهتی تاوانهكهن. سێیهم: له حاڵهتی دووبارهكردنهوهی تاوانهكه، ئهوا سزاكه دهبێته بهندكردن بۆ ماوهیهك له سێ مانگ كهمتر نهبێت و له دوو ساڵ زیاتر نهبێت و به غهرامهیهك له دوو ملیۆن دینار كهمتر نهبێت و له پێنج ملیۆن دینار زیاتر نهبێت یان یهكێك لهم دوو سزایه. چوارهم: پێویسته له سهر دادگا حوكم بدات به دهستبهسهرداگرتنی ئهو دانانهی كهوا بابهتی تاوانهكهن و ههروهها دهستبهسهرداگرتنی ئامێرو كهرهستهی بهكارهاتوو له ئهنجامدانی تاوانهكه. پێنجهم: له كاتی حوكم دان به تاوانباركردن، دادگا بۆی ههیه حوكم دهربكات به داخستنی ئهو دامهزراوهی كهوا كهسی حوكم لهسهردراو له ئهنجامدانی تاوانهكهی بهكاری هێنانهوه، بۆ ماوهیهك له شهش مانگ زیاتر نهبێت و له حاڵهتی دووبارهكردنهوی ئهو تاوانانهی له بڕگه (یهكهم/2)ی ئهم ماددهیهدا هاتوون، ئهوا داخستنهكه پێویستهكیی دهبێت.
ماددهی سی ونۆیهم:
ماددهی سی ونۆیهم: دادگا بۆی ههیه حوكم بدات به گهڕاندنهوهی حاڵهتهكه له ههر كارێك تووشی ههمواركردن یان سڕینهوهی بهشێكی هاتبێت بۆ دهستهبهركردنی ئهم ئامانجه.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: ئهم یاسایه لهرۆژی دهرچوونیهوه كاری پێدهكرێت و له رۆژنامهی رهسمیدا بڵاودهكرێتهوه.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: ماددهی (15) له یاساكه ههمواردهكرێ وبهم جۆره دهخوێنرێتهوه: مووچهی خانهنشینی تهرخان دهكرێت لهسهر بنهمای (2000) دوو ههزار دینار بۆ ههر مانگێك بۆ ماوهی خانهنشینی بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه وبۆ ئهم مهبهستهش بهشی مانگی دوایی بهمانگی تهواو دادهنرێت.
ماددهی چل و حهوتهم:
ماددهی چل و حهوتهم: ئهم یاسایه له دوای نهوهت رۆژ له رێكهوتی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقایعی كوردستان) دا جێبهجێ دهكرێت.
ماددهی چل و پێنجهم:
ماددهی چل و پێنجهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بریارێكی ناكۆك لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا ناكرێت.
ماددهی چل و سێیهم:
ماددهی چل و سێیهم: پێویسته له سهر وهزیر رێنمایی پێویست بۆ ئاسان جێبهجێكردنی حوكمهكانی ئهم یاسایه دهربكات.
ماددهی چلهم:
ماددهی چلهم: یهكهم: ههر كهسێك دهستدرێژی كراوهته سهر ههر مافێكی بۆبڕیاردراو بهسهر كارهكهیدا بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه، مافی ههیه قهرهبووێكی دادپهروهرانه وهرگرێت، به مهرجێك پێگهی رۆشنبیری دانهر یان خاوهن كارهكهو بههای ئهدهبی یان زانستی یان هونهری كارهكه و ئاستی سوودوهرگرتنی كهسی دهستدرێژیكار له وهسوودهێنانی كارهكه، له كاتی خهملاندنی قهرهبووهكه ڕهچاو بكرێت، ئهو قهرهبووهی لهم حاڵهتهدا بۆ دانهر حوكمی بۆ دهدرێت به قهرزێكی مومتاز به سهر پوختی نرخی فرۆشتنی ئهو شتانهی كهوا له دهستدرێژیكردنه سهر مافهكهی بهكارهاتوون و له سهر ئهو بڕه پارانهی كهوا له داواكه گلدراونهتهوه. دووهم: دادگا بۆی ههیه له سهر داوای كهسی حوكم بۆدراو، بڕیار بدات به بڵاوكردنهوهی ئهو حوكمهی كهوا بهپێی ئهم یاسایه دهریدهكات له یهك یان زیاتر له یهك رۆژنامهی رۆژانه یان ههفتانهو له سهر خهرجی كهسی حوكم لهسهردراو.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: ئهم یاسایه له 1/1/2000هوه جێبهجێ دهكرێ و له رۆژنامهی رهسمیشدا بڵاو دهكرێتهوه.
ماددهی بیست و چوارهم:
ماددهی بیست و چوارهم: ههر كهسێك ئهمانهی خوارهوهی ئهنجامدا بۆ ماوهیهك بهند دهكرێ كه لهشهش مانگ كهمتر نهبێ و غهرامهیهكیشی لێ وهردهگیرێ كه (100،000) سهد ههزار دینار كهمتر نهبێ و (500،000) پێنج سهد ههزار دینار زیاتر نهبێ: یهكهم: به ئهنقهست ناوێك یان ناوهكان یان سیفهتی قهڵب له خشتهی دهنگدهرهكان دابنێت یاخود بهئهنقهست ناوێك بهپێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه دابنێت. دووهم: ههر كهسێك ناوی خۆی یان ناوی غهیری خۆی بهبێ بوونی مهرجی پێویستی یاسایی تۆمار كرد و دهركهوت كه بهمه دهزانێ و ههر كهسێكیش ناوێكی تری دانهنا یاخود لایبدات. سێیهم: له ههڵبژاردندا دهنگی خۆی داو دهشیزانی ناوی له تۆماری ههڵبژاردنهكاندا بهنایاسایی نووسراوه، یاخود مهرجه یاساییه پێویستهكانی لهبهكارهێنانی مافی خۆی له ههڵبژاردندا لهدهست داوه. چوارهم: بهئهنقهست دهنگی بهناوی غهیری خۆی دا. پێنجهم: نهێنی دهنگدانی دهنگدهرێكی بهبێ ڕهزامهندیی خۆی بڵاو كردهوه. شهشهم: مافی خۆی له ههڵبژاردنێك بۆ زیاتر له جارێك بهكارهێنا. حهوتهم: ویستی دهنگدهری نهخوێندهواری گۆڕی و ناوێكی نووسی یان ئیشارهتی لهسهر ئهو ڕهمزه دانا كهمهبهستی دهنگدهر نییه یاخود كۆسپی خسته پێش ههر دهنگهرێك بۆ ئهوهی مافی ههڵبژاردنهكهی بهكارنههێنێ. ههشتهم: خۆی لهزیاتر لهبازنهیهكی ههڵبژاردندا یان لیستێكی ههڵبژاردندا پاڵاوت. نۆیهم: لهكاتی جیاكردنهوهی دهنگهكاندا گزی (تهزویر)ی كرد.
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: یهكهم: لهوهزارهتدا ئهنجومهنێكی ڕاوێژكار پێك دێت بهناوی(ئهنجومهنی گهیاندن) بهسهرۆكایهتیی وهزیر، بهم شێوهیهی خوارهوه: 1. بریكاری وهزارهت: جێگری سهرۆكه. 2. بهڕێوهبهری گشتیی كاروباری بهرێوِهبردن ودارایی: ئهندام. 3. بهڕێوهبهری گشتیی فهرمانگهی گهیاندن: ئهندام. 4. بهڕێوهبهری گشتیی پلاندانان و بهدواداچوون: ئهندام. 5. بهڕێوهبهری كاروباری یاسایی: ئهندام. 6. ڕاوێژكارانی وهزارهت: ئهندامن. 7. ئهندامێك، یان زیاتر، وهزیر لهناوهوه، یان لهدهرهوهی وهزارهتهكه دهیپاڵێوێ. دووهم: ئهركوفرمانی ئهنجومهن: 1. ئامادهكردن و داڕشتنی ئامانجه گشتییهكانی پلانهكانی وهزارهت لهبهر رۆشنایی رێنماییهكانی ئهنجومهنی وهزیرانی ههرێم. 2. گفتوگۆكردن لهسهر پلانه سهرهتاییهكان كه لهلایهن بهڕێوهبهرایهتی گشتیی پلاندانان و بهدواداچوونهوه ئاماده كراون لهسهر رۆشنایی ئهو پلانانهی كه لهلایهن پێكهاتهكانی وهزارهتهوه پێشكهش كراون، وبڕیاری سهرهتاییان لهسهر دهداو بهدوای جێبهجێكردنیان دهچێ. 3. پێشنیازكردنی پلانه گشتییهكانی گهیاندن و بهرنامهكانی وهگهڕخستن وخستنهبازاڕ ودارایی و ئابووری. 4. گفتوگۆكردن لهسهر ڕاپۆرتی خولاوخولی گشتیی( الدوری العام) وهزارهت كه نووسینگهی پلاندانان و بهدواداچوون ئامادهی دهكاو، ئنجا ههر تێبینی وڕێنماییهكیش لهو بارهیهوه، بهباشی بزانێ دهیخاته ڕوو. 5. لێكۆڵینهوهی ئهو پڕۆژهو یاساو پێڕۆو رێنماییانهی كه پێوهندیان به ئیش و كارو ئامانجهكانی وهزارهتهوه ههیه، ئنجا ههر تێبینی و رێنماییهكیش لهو بارهیهوه بهگونجاوی بزانێ دهیخاته ڕوو. 6. لێكۆڵینهوهی ههر بابهتێك كه وهزیر بیخاته رووی، رای خۆیشی لهسهر دهداو، پێشنیازو ڕاسپاردهی لهباریشی لهسهر پێشكهش دهكات. 7. سهرپهرشتی كردنی كهرتی گهیاندن بهههردوو تای گشتی و تایبهتیهوه. 8. كردنهوهی پهیمانگاو خولی پێگهیاندن (تأهیل)و ئامادهكردنی پسپۆڕ لهبواری گهیاندن و تهكنیكی زانیاریدا، بهههماههنگی لهگهڵ لایهنه پێوهنددارهكاندا.
ماددهی چل و دووهم:
ماددهی چل و دووهم: ماوهی خوێندن له كۆلێج و پهیمانگاكان كه پێشمهرگه له ئهنجامیدا بروانامهی وهرگرتووه بهنیسبهت ئهفسهران به خزمهت بۆ مهبهستی تهنیا خانهنشینی حسێب دهكرێ.
یهكهم
یهكهم/ دانانی رۆژی (5/3) ی ههموو ساڵێك كه رۆژی دهسپێكردنی راپهڕینی گهلی كوردستانه به پشووی رهسمی له ههرێمدا.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: مهرجهكانی ئهندامیهتی: 1. خهڵكی ههرێمی كوردستانی عێراق بێت و ئاكنجی بێت. 2. به تاوانێكی ناسیاسی یان به كهتنێكی ئابرۆ بهر حوكم نهدرا بێ. 3. له شههادهی بهكالۆریۆس یان هاوتای ئهوهی له زانستهكانی جیۆلۆجیدا كهمتر نهبێت.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: 1. هاتنه ریزی نهقابه به داواكارییهكی نوسراو دهبێت و پێشكهش به ئهنجومهنی سهندیكا دهكرێت و هاوپێچ دهبێت لهگهڵ بهڵگهنامهی پشتگیری كردن به داخوازییهكه و دهبێت ئهنجومهن بریارێك له بارهیهوه بدات له ماوهی یهك مانگ له مێژووی تۆمار كردنی و ئهگهر ئهو ماوهیه تێپهری بهبێ ئهوهی ئهنجومهن لهو بارهیهوه بڕیارێك بدات ئهوا ئهمه به دانپێدانانی رهزامهندی دادهنرێت. 2. ئهگهر ئهنجومهن داواكاری به ئهندامیهتی رهتكردهوه ئهوا دهبێت هۆیهكانی رهت كردنهوهكه ئاشكرا بكات. 3. خاون داوا رهت كراوهكه بۆی ههیه له دادگای تهمییز تانه له بڕیارهكهی ئهنجومهن بدات، ئهمهش له ماوهی (15) پانزده رۆژ له مێژووی ئاگادار بوونهوهی له بڕیاری رهفز كردنهوهكه و بڕیاری دادگای تهمییز به یهك لاكهرهوه دادهنرێت.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: وهزارهته پهیوهنديدارهكان پێویسته حوكمهكانی ئهم یاسایه بخهنهكار.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: ئهم یاسایه له ڕۆژی بڕیار لهسهردانییهوە دهخرێته كار وله رۆژنامهی ڕهسمیدا بڵاودهكرێتهوه.